Maliye teorisinde kamu mallarının sınıflandırılması yapılırken tüketimde rekabet (rivalry) ve dışlanabilirlik (excludability) kriterleri temel alınmaktadır. Bu bağlamda, James Buchanan tarafından kuramsallaştırılan 'Kulüp Mallar' ile eğitim ve sağlık hizmetleri gibi 'Yarı Kamusal Mallar' (Karma Mallar) arasındaki teorik farklılıklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Yarı kamusal mallarda tüketimin bölünebilir ve dışlanabilir olmasına karşın topluma yayılan dışsal faydaların piyasa tarafından fiyatlandırılamaması devlet müdahalesini zorunlu kılarken; kulüp mallarda dışlama 'üyelik' mekanizmasıyla sağlanarak bedavacılık sorunu aşılır ve optimal üye sayısı marjinal sıkışıklık maliyetine göre belirlenir.Answer
- BKulüp mallarda tüketimden dışlama teknik olarak imkansız olduğundan 'bedavacılık' (free-rider) sorunu kaçınılmazdır; buna karşın yarı kamusal mallarda dışlama tam ve maliyetsiz olduğu için piyasa etkinliği devlet müdahalesi olmaksızın sağlanır.
- CYarı kamusal mallar tüketimde rekabetin hiç bulunmadığı 'tam kamusal mallar' kategorisinde yer alırken; kulüp mallar hem tüketimde tam rekabetin hem de dışlamanın tam olduğu 'özel mallar' sınıfına dahildir.
- DKulüp malların sunulmasındaki temel amaç çevre kirliliği gibi negatif dışsallıkların içselleştirilmesi iken; yarı kamusal mallar sadece 'erdemli mallar' (merit goods) gibi tüketicilerin rasyonel karar veremediği durumlarda sunulur.
- EHer iki mal türünde de ek bir kişinin tüketimi her zaman maliyetsizdir (), bu nedenle her iki malın da vergiyle finanse edilerek toplumun tamamına bedelsiz sunulması Pareto etkin sonuç doğurur.
Answer
Yarı kamusal mallarda dışsallıklar nedeniyle devlet müdahalesi gerekirken, kulüp mallarda dışlama mekanizması mülkiyet hakları veya üyelik yoluyla piyasa başarısızlığını giderir ve kapasite sıkışıklık maliyetine göre optimize edilir.
Doğru ifade, yarı kamusal malların dışlanabilir olmasına rağmen dışsallıklar nedeniyle (toplumsal fayda > bireysel fayda) devlet müdahalesine ihtiyaç duyduğunu; kulüp malların ise dışlama (membership) yoluyla bedavacılık sorununu çözdüğünü ve optimal büyüklüğün sıkışıklık maliyeti (congestion cost) dikkate alınarak belirlendiğini vurgulayan seçenektir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tüketimde Rekabet, Dışlanabilirlik ve Sıkışıklık Maliyeti
Practice More
James Buchanan'ın Kulüp Mallar teorisindeki 'optimal üye sayısı' grafiğini inceleyerek, maliyet azalımı ile sıkışıklık maliyetinin kesiştiği noktayı analiz ediniz.
Estimated Time:2m 0s