Question

Difficulty: MediumGeleneksel ve Modern Maliye Politikası Yaklaşımları

Bir ülkenin maliye yönetimi, "Devlet bütçesi tıpkı bir hanehalkı bütçesi gibi her mali yılda mutlaka denk bağlanmalıdır. Borçlanma sadece savaş veya büyük altyapı yatırımları gibi istisnai durumlarda kullanılmalı, vergiler ise piyasa işleyişini bozmayacak şekilde yalnızca zorunlu kamu hizmetlerini finanse etmelidir." ilkesiyle hareket etmektedir.

Bu ülkedeki maliye yönetimi anlayışı ile ilgili modern (Keynesyen) maliye teorisi bağlamında yapılabilecek en temel eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yıllık denk bütçe kuralının katı bir biçimde uygulanması, konjonktürel dalgalanmaları telafi etmek yerine kriz dönemlerinde ekonomiyi daha da daraltarak istikrarsızlığı derinleştirir.Answer
  2. B
    Bu yaklaşım, kamu harcamalarının ve vergilerin iradi olarak kullanılmasıyla toplam talebi yönetme ve makroekonomik istikrarı sağlama işlevini temel öncelik olarak kabul etmektedir.
  3. C
    Bu anlayış, piyasa ekonomisinin eksik istihdamda dengeye gelebileceği varsayımına dayandığı için, bütçe açıklarının özel kesim yatırımlarında dışlama etkisi (crowding-out) yaratacağını öngörmektedir.
  4. D
    Vergilerin sadece devletin finansman ihtiyacını karşılamak için kullanılması, büyüme dönemlerinde mali sürüklenme (fiscal drag) mekanizmasını çalıştırarak özel sektör yatırımlarını otomatik olarak teşvik eder.
  5. E
    Bu maliye anlayışı, makroekonomik sorunları çözmek amacıyla marjinal vergi oranlarını düşürerek toplam arzı ve üretimi artırmayı hedefleyen arz yönlü bir teorik çerçeveye dayanmaktadır.

Answer

Yıllık denk bütçe kuralının kriz dönemlerinde döngüsel (pro-sikl) etki yaratarak istikrarsızlığı derinleştirmesi eleştirisi.
Soru kökündeki metin Geleneksel (Klasik) maliye yaklaşımını tanımlamaktadır. Bu yaklaşımın savunduğu katı 'yıllık denk bütçe' kuralına Modern (Keynesyen) iktisatçıların getirdiği en temel eleştiri, kuralın ekonomik dalgalanmaları telafi etmek yerine şiddetlendirmesidir. Durgunluk (resesyon) dönemlerinde üretim ve gelir düştüğü için devletin vergi gelirleri de otomatik olarak azalır. Yıllık denkliği sağlamak mecburiyetinde hisseden bir hükümet, açığı kapatmak için ya kamu harcamalarını kısmak ya da vergi oranlarını artırmak zorunda kalacaktır. Her iki politika hamlesi de ekonomideki toplam talebi daha da düşüreceği için var olan durgunluğu derinleştirir. Buna iktisat literatüründe maliye politikasının 'pro-sikl' (konjonktürle aynı yönde, döngüsel) etki yaratması denir.

Step-by-Step Solution

1
Soru metnindeki maliye yaklaşımının hangi düşünce okuluna ait olduğunu belirle.
Verilen alıntıdaki 'mutlak yıllık denk bütçe', 'sadece olağanüstü durumlarda borçlanma' ve 'tarafsız vergi' ilkeleri Geleneksel (Klasik) maliye yaklaşımına aittir.
Eleştiriyi bulabilmek için öncelikle eleştirilen hedefin kimliğini doğru saptamak gerekir.
2
Modern (Keynesyen) yaklaşımın temel felsefesini ve klasik yaklaşıma yönelttiği eleştiriyi hatırla.
Modern yaklaşım, makroekonomik istikrar için telafi edici bütçeyi (gerektiğinde açık veya fazla vermeyi) savunur.
Eleştiri noktası, bütçe denkliğinin konjonktür üzerindeki etkisi bağlamında ortaya çıkar.
3
Seçenekleri modern teorinin eleştirisi kapsamında değerlendir.
Durgunluk dönemlerinde vergi gelirleri düşerken geleneksel yaklaşımla 'denk bütçe' kuralına uymak için harcamaları kısmak veya vergileri artırmak ekonomiyi daha da daraltır.
Yıllık denk bütçe kuralı bu nedenle krizleri hafifletmez, konjonktüre uyumlu (pro-sikl) hareket ederek istikrarsızlığı artırır.

Key Concept

Geleneksel ve Modern Maliye Politikası Yaklaşımlarının Bütçe Denkliği Üzerinden Karşılaştırılması
Rate this question