İçsel (endojen) büyüme teorisi bağlamında, kamu altyapı yatırımları ve beşeri sermaye gibi 'üretken kamu harcamalarının' özel sektör üretim fonksiyonunda tamamlayıcı bir girdi olduğunu varsayan analitik bir maliye politikası çerçevesinde (örneğin Barro Büyüme Modeli); bütçe denkliği kısıtı altında faaliyet gösteren bir mali otorite, üretken kamu harcamalarının GSYH içindeki payını sürekli olarak artırma stratejisi benimsemiştir.
Bu harcama artışı, özel kesimin sermaye ve emek gelirleri üzerinden alınan bozucu (distortionary) vergilerle finanse edilmektedir.
Vergi oranlarındaki artış ile üretken kamu harcamalarındaki genişlemenin eşanlı olarak yürütüldüğü bu senaryonun uzun dönemli ekonomik büyüme oranı üzerindeki teorik etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- Büyüme oranı başlangıçta artarak optimal bir noktada zirveye ulaşır, ancak artan bozucu vergi oranlarının özel sermaye birikimini caydırma etkisinin, kamu harcamalarının yarattığı verimlilik artışını aştığı eşikten sonra büyüme ivmesi negatife döner.Answer
- BÜretken kamu harcamalarındaki her birim artış, çarpan mekanizması aracılığıyla özel sektör yatırımlarını güçlü bir şekilde teşvik edeceğinden, ekonomik büyüme oranı vergi yükünden bağımsız olarak sürekli artan bir eğilim sergiler.
- CBozucu vergilerle finanse edilen her türlü kamu harcaması, arz yönlü teşvikleri anında yok edeceği için, kamu harcamalarının üretkenliğine bakılmaksızın büyüme oranı ilk andan itibaren sürekli ve mutlak bir düşüş içine girer.
- DÜretken harcamaların artırılması yalnızca kaynak dağılımında etkinliği iyileştirir; toplanan bozucu vergiler transfer harcamalarına dönüştürülmedikçe uzun dönem büyüme oranında anlamlı bir makroekonomik değişiklik yaşanmaz.
- EVergi oranlarındaki artış enflasyonist bir ortamla birleştiğinde mali sürüklenme (fiscal drag) yaratarak otomatik istikrar sağlayıcı bir işlev göreceğinden, uzun dönemde potansiyel üretim kapasitesi dışsal olarak sabit kalır.