Maliye literatüründe kamu gelirleri sınıflandırılırken devletin piyasadaki konumu ve hukuki durumu çeşitli yaklaşımlarla ele alınmıştır. Adolph Wagner’e ait olan ve "devletin iktisadi hayata katılım biçimini" merkeze alan tasnif sisteminde, devletin bir orman işletmesinden elde ettiği hasılatın "özel ekonomik gelir" (hasılat) grubunda yer almasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Devletin mülkiyet hakkına dayanması ve piyasa mekanizması içinde bir özel hukuk kişisi kimliğiyle mübadele ilişkisine girmesiAnswer
- BGelirin birey ile devlet arasında kurulan sözleşmeye dayalı (contractual) bir ilişkiden doğması ve hizmetin özel faydasının ön planda tutulması
- CGelirin kamu hizmetlerinden yararlanma karşılığında alınan bir bedel olması ve harçlar gibi yarı cebri bir nitelik taşıması
- DBu tür gelirlerin her yıl düzenli olarak elde edilen olağan kamu gelirleri kategorisinde değerlendirilmesi
- EDevletin mali amaçlarla piyasada tekel kurması ve kamu gücünü kullanarak fiyat belirleme yetkisine sahip olması
Answer
Wagner'in sınıflandırmasında orman hasılatı gibi gelirlerin özel ekonomik gelir sayılma nedeni, devletin mülkiyet hakkına dayanarak piyasa kuralları içinde bir özel hukuk kişisi gibi hareket etmesidir.
Adolph Wagner’in kamu gelirleri tasnifinde en temel ayrım noktası devletin 'hangi kimlikle' geliri elde ettiğidir. Eğer devlet, tıpkı bir vatandaş veya özel bir şirket gibi sahip olduğu mülkten (orman, arazi) veya kurduğu işletmeden piyasa koşullarında gelir elde ediyorsa, bu durum devletin mülkiyet hakkına ve özel hukuk kurallarına dayandığını gösterir. Bu nedenle orman hasılatı, Wagner tarafından 'Özel Ekonomik Gelir' (hasılat) olarak tanımlanır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Wagner'in Gelir Tasnifi (Devletin İktisadi Katılım Biçimi Ölçütü)