Question

Difficulty: Very hardÖdemeler Dengesi Dengesizliklerinde Maliye Politikası

Bir açık ekonomide, yetersiz efektif talep kaynaklı yüksek işsizlik (iç dengesizlik) ile birlikte sürdürülemez boyutlara ulaşmış cari işlemler açığı (dış dengesizlik) eş anlı olarak yaşanmaktadır. Karar alıcılar, bu ikili dengesizliği sadece maliye politikası araçlarını kullanarak çözmeyi hedeflemektedir.

Mundell-Fleming ve Swan modelleri çerçevesinde, salt 'harcama değiştirici' (expenditure-changing) makroekonomik politikaların hedefler arası çatışma (trade-off) yaratacağı dikkate alındığında; hem iç dengeyi (tam istihdam) hem de dış dengeyi (ödemeler dengesi) eş anlı olarak iyileştirecek 'harcama kaydırıcı' (expenditure-switching) odaklı en uygun maliye politikası stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Toplam yurt içi emilimi (absorption) daraltmak amacıyla artan oranlı gelir vergisi tarifesinin dikleştirilmesi ve otonom kamu yatırım harcamalarının kesintiye uğratılması.
  2. B
    Marjinal tüketim eğilimini artırarak efektif talebi canlandırmak üzere, genel nitelikli katma değer vergisi oranlarının düşürülmesi ve hanehalkına yönelik sosyal transferlerin genişletilmesi.
  3. Yurt içi talebi ithal mallardan yerli mallara yönlendirecek şekilde ithalata uygulanan spesifik vergilerin artırılması ve eş zamanlı olarak döviz kazandırıcı endüstrilere yönelik vergi harcaması uygulamalarının genişletilmesi.Answer
  4. D
    Dış ticaret hadlerini iyileştirmek gayesiyle ihracat üzerinden alınan vergilerin artırılması ve ithal ikameci yerli sanayi üzerindeki kurumlar vergisi yükünün ağırlaştırılması.
  5. E
    İç ve dış dengeyi piyasanın doğal işleyişine bırakarak bütçe denkliğinin her koşulda yıllık olarak sağlanması ve iradi mali müdahalelerden kaçınılması.

Answer

Yurt içi talebi ithal mallardan yerli mallara yönlendirecek şekilde ithalata uygulanan spesifik vergilerin artırılması ve eş zamanlı olarak döviz kazandırıcı endüstrilere yönelik vergi harcaması uygulamalarının genişletilmesi.
İşsizlik (eksik istihdam) ve cari açığın eş anlı yaşandığı durumlarda salt daraltıcı veya genişletici (harcama değiştirici) politikalar hedeflerden birini iyileştirirken diğerini kaçınılmaz olarak kötüleştirir. Bu çıkmazı aşmanın yolu, yurt içi talebi yabancı mallardan yerli mallara kaydıran 'harcama kaydırıcı' maliye politikalarıdır. İthalattan alınan gümrük ve spesifik vergilerin artırılması ithalatı kısarak dış açığı azaltırken, iç talebi yerli üretime yönlendirerek istihdamı artırır. Benzer şekilde, ihracatçılara yönelik vergi harcamaları (istisna, muafiyet ve sübvansiyonlar) döviz gelirlerini artırarak dış dengeyi iyileştirir ve yerli üretim kapasitesini destekler.

Step-by-Step Solution

1
İç ve dış dengesizlik durumunun analizi
Ekonomide işsizlik (iç dengesizlik) ve cari açık (dış dengesizlik) aynı anda yaşanmaktadır.
Uygulanacak politikanın hedeflerini belirlemek için mevcut makroekonomik görünümün netleştirilmesi gerekir.
2
Harcama değiştirici (expenditure-changing) politikaların kısıtlarının belirlenmesi
Genişletici maliye politikası işsizliği çözerken cari açığı büyütür; daraltıcı politika ise cari açığı kapatırken işsizliği artırır.
Hedefler arası çatışma (trade-off) durumunda salt talep seviyesini değiştiren politikaların yetersiz kalacağının anlaşılması.
3
Harcama kaydırıcı (expenditure-switching) maliye araçlarının seçimi
İthalata yönelik vergilerin artırılması ve ihracatın sübvanse edilmesi stratejisi belirlenir.
Toplam talebin hacmini değiştirmeden kompozisyonunu ithalattan yerli üretime kaydırarak hem istihdamı artırmak hem de dış açığı daraltmak zorunludur.

Key Concept

Ödemeler Dengesi Dengesizliklerinde Harcama Kaydırıcı Maliye Politikaları
Rate this question