Ekonomik kriz sonrası toparlanma sürecinde olan bir devlette, maliye politikası araçları sosyal hedefler doğrultusunda yeniden tasarlanmaktadır. Parlamentoya sunulan yeni bütçe kanun teklifinde; geleneksel devlet faaliyetleri (adalet, diplomasi ve güvenlik) için ayrılan kaynaklar daraltılmış, bunun yerine alt gelir gruplarını hedefleyen şartlı nakdi eğitim yardımları, koruyucu sağlık hizmetleri ve meslek edindirme kurslarının finansman hacmi genişletilmiştir.
Kamu maliyesi teorisi bağlamında, uygulanan bu harcama kompozisyonu değişikliğinin sosyal etkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AKamu harcamalarındaki genişlemenin, harcamanın türünden bağımsız olarak tüm gelir gruplarının refahını aynı oranda artırması ve göreli gelir dağılımını değiştirmemesi beklenir.
- BYapılan şartlı eğitim ve sağlık yardımlarının karşılığında faydalanıcıların devlete doğrudan bir hizmet sunma zorunluluğu doğduğundan, kamu kesimi istihdam hacminin kısa vadede genişlemesi beklenir.
- Fırsat eşitliğini desteklemek suretiyle kuşaklararası sosyal hareketliliği hızlandırması ve uzun vadede kişisel gelir dağılımındaki adaletsizliği hafifletmesi beklenir.Answer
- DMeslek edindirme ve koruyucu sağlık hizmetlerinin yalnızca tüketilebilir cari nitelikte olması nedeniyle, ülkenin üretim kapasitesinde ve sermaye birikiminde bir artış yaratması beklenmez.
- EDevletin piyasa aktörleri gibi finansal kâr maksimizasyonu güdüsüyle hareket etmesini sağlayarak, kaynak tahsisinde fayda-maliyet dengesini piyasa faiz haddine göre optimize etmesi beklenir.
Answer
Fırsat eşitliğini desteklemek suretiyle kuşaklararası sosyal hareketliliği hızlandırması ve uzun vadede kişisel gelir dağılımındaki adaletsizliği hafifletmesi beklenir.
Eğitim, koruyucu sağlık ve meslek edindirme kursları gibi alanlara yapılan kamu harcamaları, yoksul kesimlerin beşeri sermayesini ve üretkenliğini artırır. Bu durum, piyasa mekanizması içinde dezavantajlı olan grupların kalifiye işgücüne katılımını sağlayarak bir 'fırsat eşitliği' yaratır. Fırsat eşitliği sağlandığında, alt gelir grubundaki bir bireyin kendi çabası ve aldığı eğitimle üst gelir gruplarına yükselebilmesi (dikey veya kuşaklararası sosyal hareketlilik) mümkün hale gelir. Sonuç olarak, bütçede bu tür sosyal harcamaların payının artırılması, zengin ve yoksul arasındaki fırsat uçurumunu kapatarak uzun vadede gelir dağılımındaki adaletsizliği yapısal olarak azaltır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Eğitim ve sağlık harcamalarının beşeri sermaye yatırımı niteliği taşıması ve fırsat eşitliği ile gelir dağılımı üzerindeki düzeltici etkisi