Question

Difficulty: HardTürkiye Cumhuriyeti Anayasalarında Bütçe

Türkiye Cumhuriyeti’nin anayasa tarihindeki bütçe uygulamaları incelendiğinde, bütçe kanunlarının diğer kanunlardan farklı bir yasalaşma prosedürüne tabi tutulduğu görülmektedir.

Buna göre, 19241924 Anayasası (Tes\ckilatıTeşkilat-ı EsasiyeEsasiye KanunuKanunu) döneminde bütçe kanunlarının onaylanma süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Cumhurbaşkanı'nın, Meclis tarafından kabul edilen bütçe kanunlarını bir kez daha görüşülmek üzere geri gönderme yetkisi bulunmamaktadır.Answer
  2. B
    Bütçe kanununa bütçe ile ilgili olmayan hükümlerin konulması (bütçe dışı hüküm yasağı) ilk kez bu anayasa ile açıkça yasaklanmıştır.
  3. C
    Milletvekillerinin bütçe görüşmeleri sırasında giderleri artırıcı öneride bulunması (tadil yasağı) ilk kez bu anayasada düzenlenmiştir.
  4. D
    Merkezi yönetim bütçe kanun teklifinin mali yıl başından en az yetmiş beş gün önce Meclis'e sunulması zorunluluğu getirilmiştir.
  5. E
    Sayıştay'ın bütçe üzerindeki denetim yetkisi ve 'Meclis adına denetim yapması' ilk kez bu anayasa ile hüküm altına alınmıştır.

Answer

1924 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanunlarını veto etme (Meclis'e geri gönderme) yetkisi bulunmamaktadır.
1924 Anayasası'nın 3535. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen kanunları on gün içinde ilan etmek veya bir kez daha görüşülmek üzere geri göndermekle yükümlüdür. Ancak aynı maddede 'Bütçe kanunlarıyla teşkilat kanunları bu hükümden müstesnadır' ifadesi yer almaktadır. Bu durum, bütçe kanunlarının Cumhurbaşkanı tarafından veto edilemeyeceği anlamına gelir.

Step-by-Step Solution

1
1924 Anayasası'ndaki yasama sürecini analiz et.
Genel kural olarak Cumhurbaşkanı yasaları geri gönderebilir, ancak istisnalar mevcuttur.
Bütçe hukukunda anayasal farklılıkları tespit etmek için genel yasama kurallarını bilmek gerekir.
2
Anayasa'nın 35. maddesini incele.
Madde metni; bütçe kanunları ve teşkilat kanunlarını Cumhurbaşkanı'nın geri gönderme yetkisinin dışında tutar.
Bütçenin zamanında yürürlüğe girmesini sağlamak amacıyla yasama organının iradesi yürütmenin veto yetkisine karşı korunmuştur.

Key Concept

1924 Anayasası'nda Bütçe Kanunlarının Veto Edilememesi
Estimated Time:1m 30s
Rate this question