Kalkınma hedefleri doğrultusunda büyük ölçekli altyapı projelerini uluslararası piyasalardan sağladığı dış borçlarla finanse eden gelişmekte olan bir ülkede, borçların anapara ve faiz ödeme dönemi gelmiştir. Hükümet, artan dış borç servisi yükünü karşılayabilmek için vergi oranlarını yükseltmiş ve bütçesinde hedeflenen faiz dışı fazlayı (ulusal para cinsinden) başarıyla oluşturmuştur. Buna rağmen ülke, uluslararası kreditörlere olan yükümlülüklerini vadesinde yerine getiremeyerek temerrüt (default) riskiyle karşı karşıya kalmıştır.
Maliye politikası teorisine göre, bütçe dengesi sağlanmasına rağmen ülkenin dış borç servisinde başarısız olma riski yaşamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Elde edilen ulusal para cinsinden bütçe fazlasının uluslararası rezerv paraya dönüştürülebilmesi için gereken döviz kazandırıcı ihracat kapasitesinin yetersiz kalmasıAnswer
- BGeçmişte birikmiş dış borç stokunun, yatırımcılar üzerinde gelecekteki vergi yükü beklentisini artırarak yeni yatırımları caydırması ve borç sarkıtı (debt overhang) yaratması
- CUygulanan vergisel daralmanın iç piyasada dışlama (crowding-out) etkisi yaratarak özel sektör yatırımlarını engellemesi ve iç transfer sorununu derinleştirmesi
- DBütçe fazlası verilmesinin toplam talebi daraltarak ekonomiyi deflasyonist bir sürece sokması sonucunda dış borçların reel yükünün artması
- EVergi artışlarının ağırlıklı olarak dolaylı vergilere dayandırılmasının gelir dağılımını bozarak fonksiyonel eşitsizlikleri derinleştirmesi
Answer
Dış borç servisinde iç transfer (vergi toplama) başarılı olsa da, dış transferin (dövize çevirme) ihracat kapasitesi yetersizliğinden dolayı yapılamamasıdır.
Dış borçlanmanın geri ödenmesi (borç servisi) teorik olarak iki aşamalı bir transfer sorunu (transfer problem) yaratır. Birinci aşama 'İç Transfer'dir; devletin borç ödemesi için yurt içinden vergi toplayarak ulusal para cinsinden fon yaratmasını ifade eder. İkinci aşama 'Dış Transfer'dir; toplanan bu ulusal paranın uluslararası kreditörlere ödenebilmesi için dövize (rezerv paraya) çevrilmesidir. Soru metninde devletin faiz dışı fazla vererek iç transferi çözdüğü belirtilmiştir. Buna rağmen temerrüde düşülmesinin tek teorik nedeni, ekonominin yeterli döviz üretememesi, yani ihracat kapasitesinin zayıflığı nedeniyle dış transfer aşamasında tıkanmasıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Dış Borç Servisinde Transfer Sorunu (İç ve Dış Transfer)