Faydalanma (hizmet karşılığı) ilkesi, kamu ekonomisinde vergiyi sunulan hizmetin bir 'fiyatı' olarak nitelendirerek, pazar mekanizmasındaki mübadele ilişkisini kamu sektörüne uyarlamaya çalışır. Bu ilkenin vergi sisteminin temel dayanağı olarak kabul edilmesi durumunda ortaya çıkabilecek en önemli olumsuz sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
- AKamu hizmetlerinin sunumunda kaynak tahsisi etkinliğinin tamamen ortadan kalkması
- BVergi kanunlarının geriye yürümezliği ilkesiyle hukuki bir çelişki yaratması
- Düşük gelirli kesimlerin temel kamu hizmetlerinden yararlanma imkânını kısıtlayarak sosyal adaleti zedeleyebilmesiAnswer
- DVergi ödeme kapasitesinin sadece servet unsurları üzerinden ölçülmesine yol açması
- EDevletin borçlanma gibi olağanüstü gelir kaynaklarına başvurma yetkisini hukuken sınırlaması
Answer
Faydalanma ilkesinin temel bir vergileme ilkesi olarak benimsenmesi, düşük gelirli bireylerin kamu hizmetlerine erişimini zorlaştırarak sosyal adaleti ve gelir dağılımını olumsuz etkileyebilir.
Faydalanma (hizmet karşılığı) ilkesi, vergi ile kamu hizmeti arasında bir 'mübadele' (exchange) ilişkisi kurar. Bu yaklaşıma göre vergi, kamu hizmetinin fiyatıdır. Ancak modern maliye teorisinde bu ilke, 'sosyal adalet' ve 'gelir dağılımını düzeltme' amaçlarıyla çeliştiği için eleştirilir. Eğer tüm vergiler faydalanma ilkesine göre alınsaydı, ödeme gücü olmayan bireyler eğitim, sağlık gibi temel hizmetlerden yararlanamazdı. Bu durum gelir dağılımındaki uçurumu derinleştirerek düşük gelirli kesimleri dezavantajlı duruma düşürür.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Faydalanma İlkesi ve Sosyal Adalet Çatışması
Estimated Time:1m 15s