Question

Difficulty: HardVergiden Kaçınma

Maliye teorisinde mükelleflerin vergi kanunlarına aykırı hareket etmeksizin, vergi doğuran olayın bizzat dışında kalarak veya vergi kanunlarının sunduğu imkanlardan yararlanarak vergi yükünü azaltmaları 'vergiden kaçınma' olarak tanımlanır. Buna göre, bir ülkede tütün mamulleri üzerindeki vergi oranlarının aşırı yükseltilmesi neticesinde, bir tüketicinin bu ürünleri satın almayı tamamen bırakarak ikame mallara yönelmesi durumunda ortaya çıkan hukuki ve mali tablo ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Mükellef vergi kanunlarının maddi ve şekli kurallarını ihlal etmediği için cezai bir yaptırımla karşılaşmaz; ancak bu davranış vergi matrahının daralmasına ve vergi erozyonuna yol açar.Answer
  2. B
    Tüketicinin bu tutumu hazineyi gelir kaybına uğrattığı için vergi hukukunda suç teşkil eden vergi kaçakçılığı (tax evasion) fiili olarak değerlendirilir.
  3. C
    Bu davranış, vergi yükünün fiyat mekanizması aracılığıyla tüketiciden üreticiye doğru aktarıldığı geriye doğru vergi yansıması sürecini ifade eder.
  4. D
    Mükellefin vergi avantajı sağlamak amacıyla ikame mallara yönelmesi, özel hukuk formlarının ekonomik öze aykırı şekilde kullanıldığı bir peçeleme işlemi teşkil eder.
  5. E
    Tüketim alışkanlığındaki bu değişim, malın fiyatı içinde vergi yükünün eritilmesini sağlayan vergi amortismanı mekanizmasının bir sonucudur.

Answer

Vergiden kaçınma davranışında mükellef yasaları ihlal etmediği için cezalandırılmaz; ancak bu durum vergi matrahının aşınmasına (vergi erozyonuna) neden olur.
Vergiden kaçınma, vergi hukukunun maddi ve şekli kurallarına aykırı bir durum içermez. Mükellef, yasanın kendisine tanıdığı hakları kullanır veya vergiye tabi fiili gerçekleştirmeyerek vergi yükünün dışında kalır. Bu durum birey için rasyonel bir davranış olsa da, devlet açısından vergi gelirlerinin toplanabileceği matrahın daralması (vergi erozyonu) anlamına gelir.

Step-by-Step Solution

1
Olayın hukuki niteliğini belirle
Tüketicinin vergi oranı artan malı almaktan vazgeçmesi (ikame etkisi), vergi kanunlarına aykırı değildir.
Mükellef vergi doğuran olayın (satın alma fiilinin) bizzat dışında kalmıştır.
2
Yaptırım ve mali etki analizi yap
Yasal bir fiil olduğu için yaptırım uygulanmaz, fakat devletin vergi tabanı daralır.
Vergiden kaçınma, kamu maliyesinde 'vergi erozyonu' (tax erosion) denilen matrah aşınmasına yol açan en önemli yasal tepkidir.

Key Concept

Vergiden Kaçınma ve Vergi Erozyonu

Practice More

Vergi kaçakçılığı ile vergiden kaçınma arasındaki temel farkları tablo üzerinden tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question