Question

Difficulty: MediumKalkınmanın Dış Finansmanı ve Dış Borçlanma

Gelişmekte olan ekonomiler, kalkınmanın dış finansmanını sağlarken Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları (FDI), portföy yatırımları, Resmi Gelişme Yardımları (ODA) ve ticari dış borçlanma gibi çeşitli kanalları kullanırlar. Özellikle uluslararası piyasalardan sağlanan ticari dış borçların kalkınma sürecinde sürdürülebilir olması makroekonomik istikrar için hayati önem taşır.

Buna göre, sağlanan ticari dış borçların ekonomiye net bir fayda sağlaması ve ileride bir dış borç krizine (temerrüt) dönüşmemesi için sağlanması gereken temel makroekonomik ve mali koşul aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dış borçlarla finanse edilen yatırım projelerinin marjinal verimliliğinin borcun reel maliyetinden yüksek olması ve ülkenin net döviz kazanma kapasitesinin artırılmasıAnswer
  2. B
    Dış kaynakların fiziki sermaye birikimi yerine, kısa vadeli istatistiksel büyümeyi hızlandırmak amacıyla doğrudan cari transferler ve tüketim sübvansiyonlarına tahsis edilmesi
  3. C
    Dış borç geri ödemelerinin gerektirdiği yabancı para ihtiyacının, vergi yükünü artırmamak adına Merkez Bankası tarafından emisyon hacmi genişletilerek finanse edilmesi
  4. D
    Ödemeler dengesi açıklarını gizlemek ve dış finansman bağımlılığını kâğıt üzerinde bitirmek için ulusal paranın değerinin idari kararlarla aşırı değerlenmiş bir kurda sabitlenmesi
  5. E
    Klasik iktisadi yaklaşıma bağlı kalınarak, dış borç servisi dönemlerinde yaşanacak döviz ve likidite darboğazlarının otonom kamu harcamalarının artırılması yoluyla aşılması

Answer

Dış borçlarla finanse edilen yatırım projelerinin marjinal verimliliğinin borcun reel maliyetinden yüksek olması ve ülkenin net döviz kazanma kapasitesinin artırılması
Dış borçlanmanın ekonomik kalkınmaya pozitif katkı sağlamasının altın kuralı, sağlanan dış kaynağın üretken yatırımlara yönlendirilmesidir. Bu yatırımların marjinal verimliliği (ekonomik getirisi), katlanılan reel faiz maliyetini aşmalı ve üretilen mal/hizmetler dünya piyasalarına satılarak borç servisi için gerekli döviz girdisi (ihracat geliri) sağlanmalıdır. Aksi halde ülke 'transfer sorunu' yaşar, dış açık büyür ve ekonomi aşırı borç yükü (debt overhang) altında ezilerek krize girer.

Step-by-Step Solution

1
Dış borçlanmanın sürdürülebilirlik koşulunu analiz etme
Dış borçlar, gelecekte geri ödenmesi zorunlu olan anapara ve faiz yükümlülüğü (borç servisi) yaratır.
Alınan kaynakların maliyeti ile yatırıldığı alandaki getirisinin rasyonel olarak karşılaştırılması gerekir.
2
Marjinal verimlilik ve maliyet ilişkisini kurma
Borçla finanse edilen yatırımların getiri oranının (marjinal verimlilik), borcun uluslararası reel faiz maliyetinden mutlak surette yüksek olması şarttır.
Eğer getiri maliyetten düşükse, ülke net kaynak kaybına uğrar ve yeni borçlarla eski borçları ödeme (borç tuzağı) sarmalına girer.
3
Transfer sorununu (döviz ihtiyacını) değerlendirme
Dış borç ödemeleri döviz cinsinden yapıldığı için, yatırımların ülkenin döviz kazanma (ihracat) kapasitesini fiziken artırması zorunludur.
Sadece yerel piyasaya yönelik çalışıp TL cinsinden kâr eden projeler, dış borç servisi için gerekli dövizin sağlanacağı anlamına gelmez (dış transfer sorunu).

Key Concept

Kalkınmanın Dış Finansmanında Borç Sürdürülebilirliği
Rate this question