Modern bütçe kuramında ve uluslararası mali istatistik standartlarında (GFSM), bütçe dengesi hesaplanırken işlemlerin ekonomik niteliği ile maliye politikasının sürdürülebilirliği arasındaki ilişki temel alınır. Bu çerçevede, özellikle borç stokunun yönetimi ve mali disiplinin tesisi amacıyla kullanılan "Program Tanımlı Bütçe Dengesi" ve "Kamu Kesimi Genel Dengesi" hesaplamalarında; "özelleştirme gelirleri" ile "net borç verme" kalemlerinin ele alınış biçimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Özelleştirme gelirleri, net servette bir artış yaratmadığı (varlık değişimi olduğu) gerekçesiyle bütçe geliri değil bir finansman kalemi olarak kabul edilirken; net borç verme işlemi kamu kaynaklarının kullanımı olduğu için harcama kalemleri arasında sınıflandırılır.Answer
- BKlasik maliye anlayışındaki 'tarafsız bütçe' ilkesi gereği, özelleştirme gelirleri olağan bütçe gelirleri içinde yer almalı; net borç verme ise sadece yatırım bütçesi kapsamında değerlendirilmelidir.
- CProgram tanımlı denge hesaplamasında, özelleştirme gelirleri faiz dışı fazlayı artıran bir unsur olarak bütçe gelirlerine eklenirken; net borç verme kalemi faiz dışı giderlerin dışında tutulur.
- DÖzelleştirme gelirleri kamu borç stokunu doğrudan azalttığı için 'birincil fazla' içinde yer alırken; net borç verme kalemi sadece merkezi yönetim bütçesi nakit dengesinde bir finansman açığı olarak gösterilir.
- E5018 sayılı Kanun uyarınca özelleştirme gelirleri genel bütçeye dâhil edilmediği için dengeyi etkilemez; net borç verme ise sadece 'özel bütçeli idareler' tarafından kullanılan bir ödenek türüdür.
Answer
Özelleştirme gelirlerinin finansman kalemi (varlık değişimi) olarak kabul edilmesi ve net borç vermenin bir harcama kalemi olarak sınıflandırılması gerektiğini belirten ifade doğrudur.
Modern kamu mali yönetiminde ve özellikle IMF destekli programlarda kullanılan 'Program Tanımlı Denge' hesaplamasında, özelleştirme gelirleri bütçenin yapısal gelirlerinden arındırılır. Çünkü özelleştirme, devletin mülkiyetindeki bir varlığı nakit varlığa dönüştürmesidir (varlık takası). Bu işlem toplam kamu servetini artırmaz, sadece formunu değiştirir. Bu nedenle 'çizgi altı' (finansman) kabul edilir. Öte yandan, 'Net Borç Verme' (borç verme eksi geri ödemeler), kamu kesiminin kaynaklarını belirli bir politika amacı doğrultusunda tahsis etmesidir ve borçlanma gereğini doğrudan artırdığı için harcama (çizgi üstü) olarak kabul edilerek bütçe dengesine negatif yansır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Program Tanımlı Bütçe Dengesi ve GFSM Sınıflandırması
Practice More
GFSM 2014 standartlarında 'Varlıkların ve Yükümlülüklerin Net Değişimi' konusuna göz atarak bütçe dengesinin bu yeni perspektifle nasıl yorumlandığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s