Examkin

Question

Difficulty: Very hardDışsallıklar Kavramı ve Türleri

İktisadi literatürde dışsallıklar; etkileşimin piyasa fiyatları üzerinden mi yoksa fiyat dışı kanallardan mı gerçekleştiğine göre 'teknolojik' ve 'parasal' olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu ayrım, dışsallığın kaynak tahsisi üzerindeki etkisi ve piyasa başarısızlığı teşkil edip etmediği noktasında kritik bir öneme sahiptir. Dışsallık türleri ve bu sınıflandırmanın iktisadi sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Parasal dışsallıklar, fiyat mekanizması aracılığıyla bir birimden diğerine sadece refah transferi gerçekleştirdikleri ve marjinal ikame oranlarını bozmadıkları için Pareto etkinliği etkilemez ve piyasa başarısızlığı olarak kabul edilmezler.Answer
  2. B
    Bir fabrikanın nehre bıraktığı atıkların aşağı havzadaki balıkçıların avlanma maliyetlerini artırması, balık fiyatlarını dolaylı olarak etkilediği için tipik bir parasal dışsallık örneğidir.
  3. C
    Tüketicinin eğitim alması sonucunda toplumdaki suç oranlarının azalması, 'üreticiden tüketiciye' yönelen pozitif bir teknolojik dışsallıktır.
  4. D
    Teknolojik dışsallıkların varlığı durumunda marjinal sosyal maliyet ile marjinal özel maliyet daima birbirine eşit kalırken, sapma sadece marjinal sosyal fayda düzeyinde ortaya çıkar.
  5. E
    Parasal dışsallıklar, üretim fonksiyonlarındaki katsayıları doğrudan değiştirerek verimlilik kaybına yol açtığı için Pigoucu vergilerle mutlaka içselleştirilmelidir.

Answer

Parasal dışsallıklar fiyat mekanizması içinde kalarak sadece refah transferi yarattıkları için Pareto etkinliğini bozmazlar ve piyasa başarısızlığı olarak nitelendirilmezler.
Parasal dışsallıklar (pecuniary externalities), piyasa fiyatları üzerinden gerçekleşen etkileşimlerdir. Bir firmanın üretimini artırması sonucu girdi fiyatlarının yükselmesi diğer firmaları olumsuz etkiler ancak bu durum kaynak tahsisinde bir bozulmaya değil, piyasa dengesinin yeni fiyatlarla oluşmasına ve birimler arası refah transferine yol açar. Bu nedenle Pareto etkinliğin bozulduğu bir piyasa başarısızlığı (market failure) durumu değildir.

Step-by-Step Solution

1
Teknolojik ve parasal dışsallık tanımlarını karşılaştırın.
Teknolojik dışsallık fiyat dışıdır; parasal dışsallık fiyatlar aracılığıyla gerçekleşir.
Dışsallığın piyasa başarısızlığı sayılması için fiyat mekanizmasının dışında kalması gerekir.
2
Parasal dışsallığın kaynak tahsisi üzerindeki etkisini analiz edin.
Refah transferi gerçekleşir ancak marjinal ikame/dönüşüm oranları değişmez.
Fiyat değişimleri piyasanın işleyişinin bir parçasıdır ve kaynakların yeni fiyatlara göre yeniden dağılımını sağlar (Pareto etkinsizliği yaratmaz).
3
Seçeneklerdeki aktör ve tür eşleşmelerini kontrol edin.
Fabrika atığı (teknolojik), eğitim (tüketici kaynaklı), maliyet farkı (negatif dışsallık) tespitleri yapıldı.
Kavramsal hataları ayıklayarak en doğru teorik ifadeye ulaşılır.

Key Concept

Teknolojik vs. Parasal Dışsallık Ayrımı ve Pareto Etkinliği
Rate this question

Topics

Dışsallıklar Kavramı ve Türleri

More questions from this topic