Kamu maliyesinde bütçe performansının ve borç sürdürülebilirliğinin analizinde 'Birincil Fazla' (Faiz Dışı Fazla) kritik bir gösterge olarak kabul edilmektedir. Ancak bir ekonomide bütçenin birincil fazla vermesine rağmen, kamu borç stokunun GSYH'ye oranının (borç yükünün) artmaya devam etmesi durumu ile karşılaşılabilir. Buna göre, bütçenin birincil fazla verdiği bir dönemde borç yükünün artmaya devam etmesinin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
- AÜlkenin reel ekonomik büyüme oranının, kamu borçlanma maliyetini temsil eden reel faiz oranından düşük seyretmesi
- BKamu borç stokunun önemli bir kısmının döviz cinsinden olması ve ulusal paranın yabancı paralar karşısında değer kaybetmesi
- Tahakkuk bazlı bütçede gider kaydedilen ancak nakden ödenmeyen bütçe emanetlerinin (borçların) miktarında cari yılda büyük bir artış yaşanmasıAnswer
- DKamu iktisadi teşebbüslerine veya sosyal güvenlik kurumlarına bütçe dışı kaynaklardan yapılan sermaye transferleri ve görev zararı ödemeleri
- EGeçmiş yıllarda verilen devlet garantilerinin nakde dönüşmesi sonucunda bütçe ödenekleri dışında yüksek tutarlı ödemelerin yapılması
Answer
Bütçe emanetlerindeki artış, borç yükünün artmasına neden olan değil, aksine nakit ihtiyacını azaltarak borç yükünün artış hızını yavaşlatan bir unsurdur.
Bütçe emanetleri (accounts payable), tahakkuk esasına göre bütçe gideri yazılmış ancak henüz kasadan nakit olarak çıkmamış borçları ifade eder. Cari yılda bütçe emanetlerinin artması, devletin 'borçlandığı ancak henüz ödemediği' bir harcama kaleminin bütçeye gider olarak kaydedildiğini gösterir. Bu durum, tahakkuk bazlı bütçe dengesini (fazlasını) azaltan bir unsur gibi görünse de, fiilen kasadan para çıkmadığı için Hazine nakit dengesini olumlu etkiler ve yeni borçlanma gereğini azaltır. Dolayısıyla borç yükünün artmasının bir nedeni olamaz; aksine borçlanmayı azaltan bir faktördür.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Borç Sürdürülebilirliği ve Stok-Akım Ayarlaması (SFA)
Alternative Method
Borç dinamiği denklemi üzerinden sağlamayı deneyin: . Burada SFA (Stok-Akım Ayarlaması); kur etkisi, bütçe dışı kalemler ve tahakkuk-nakit farkını içerir. Sorudaki seçeneklerde 'emanet artışı' SFA'yı negatif etkileyerek borç artışını frenler.
Estimated Time:2m 30s