Question

Difficulty: MediumVergilemede Genellik İlkesi

Anayasal düzeyde 'imtiyaz yasağı' olarak da karşılık bulan vergilemede genellik ilkesi; din, dil, ırk veya sınıf ayrımı yapılmaksızın mali gücü olan her sujenin vergi kapsamına alınmasını öngörür. Bu ilkenin muafiyet ve istisnalar ile olan ilişkisi ve kapsamı dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Vergi sisteminde yer alan muafiyet ve istisnalar, bu ilkenin teknik birer uygulama aracı niteliğinde olup sosyal veya mali politikalar gereği öngörüldüklerinde anayasal ilkeye aykırı sayılmazlar.Answer
  2. B
    Genellik ilkesi, ödeme gücü aynı olanların aynı miktarda vergi ödemesini ifade eden 'yatay adalet' kavramı ile teorik olarak tamamen aynı anlama gelmektedir.
  3. C
    Genellik ilkesi gereği vergi yükünün belirlenmesinde kişilerin sadece subjektif durumları dikkate alınmalı, objektif unsurlar (konu bakımından genellik) devre dışı bırakılmalıdır.
  4. D
    İlke uyarınca, vergilerin tarh ve tahakkuk zamanlarının mükellef tarafından önceden kesin olarak bilinmesi, vergilemede genellik ilkesinin en temel uygulama şartıdır.
  5. E
    Genellik ilkesi, devletin sadece mali amaçlarla vergi toplamasını zorunlu kılarak verginin iktisadi veya sosyal bir müdahale aracı olarak kullanılmasını tamamen engeller.

Answer

Vergi sisteminde yer alan muafiyet ve istisnalar, genellik ilkesinin teknik birer istisnası olup sosyal veya ekonomik gerekçelere dayandıklarında ilkeye aykırılık teşkil etmezler.
Vergilemede genellik ilkesi, hiçbir kişi veya zümreye vergi konusunda imtiyaz tanınmamasını (imtiyaz yasağı) ve ödeme gücü olan herkesin vergiye tabi olmasını ifade eder. Ancak bu ilke mutlak değildir. Vergi kanunlarında yer alan muafiyet (kişiye yönelik) ve istisnalar (konuya yönelik), sosyal adalet, ekonomik büyüme veya maliye politikası gereği öngörüldüklerinde genellik ilkesini zedelemezler. Bunlar sistemin teknik birer parçası olarak kabul edilir ve haklı bir nedene dayandıkları sürece anayasal olarak geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
Genellik ilkesinin tanımını analiz etme
İlkenin vergi ödeme gücü olan herkesin vergi kapsamına girmesini (subjektif genellik) ve vergi imtiyazlarının reddini öngördüğü saptanır.
Sorunun temel kavramsal çerçevesini çizmek için gereklidir.
2
Muafiyet ve istisnaların hukuki niteliğini değerlendirme
Bu unsurların genellik ilkesinden birer sapma olduğu ancak sosyal devlet veya ekonomik kalkınma gibi 'haklı nedenlerle' getirildiklerinde anayasaya uygun oldukları anlaşılır.
İlkenin mutlak bir yasak mı yoksa esneyebilir bir kural mı olduğunu belirlemek için gereklidir.
3
Diğer maliye ilkeleriyle farkları ortaya koyma
Genelliğin 'adalet' veya 'belirlilik' gibi diğer ilkelerle karıştırılmaması gerektiği doğrulanır.
Çeldiricileri elemek ve doğru cevaba ulaşmak için gereklidir.

Key Concept

Vergilemede Genellik ve İstisnalar Arasındaki Uyum
Rate this question