Examkin

Question

Difficulty: Very hardVerginin Mahiyeti ve Amaçları

Verginin mahiyeti (yapısal nitelikleri) ile taşıdığı amaçlar (mali ve ekstra-fiskal) arasındaki teorik ilişki bağlamında; verginin 'karşılıksızlık', 'cebrilik' ve 'kamu harcamalarını finanse etme' unsurları ele alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Verginin karşılıksız (unrequited) olma niteliği, mükellefin ödediği vergi ile devletten aldığı kamu hizmeti arasında bireysel bir 'karşılıklılık' (sinallagmatik bağ) bulunmamasını ve ödemenin doğrudan bir hizmet talebi hakkı doğurmamasını ifade eder.
  2. B
    Verginin ekstra-fiskal (mali olmayan) amaçlar taşıması, onun 'karşılıksız' olma mahiyetini zedelemez; zira bu amaçlar mükellefe özel bir karşılık vaat etmek yerine toplumsal refahın artırılmasına yönelik makro düzeydeki müdahaleleri temsil eder.
  3. C
    Verginin cebri niteliği, sadece tahsilat aşamasındaki zorlamayı değil, aynı zamanda vergi ilişkisinin devletin egemenlik gücüne dayanarak, yasallık ilkesi çerçevesinde tek taraflı olarak kurulmasını da kapsayan hukuki bir mahiyettir.
  4. Parafiskal gelirlerin belirli bir kesime hizmet sunma amacıyla (özel tahsis) toplanması, bu gelirlerin verginin 'karşılıksızlık' niteliğine sahip olmasını engellemez; bu nedenle parafiskal gelirler ile vergiler arasındaki temel fark 'karşılıklılık' unsuru değil, 'bütçe birliği' ilkesidir.Answer
  5. E
    Verginin mali (fiskal) amacı, kamu giderlerini karşılamak üzere yeterli gelir elde etmeyi hedeflerken; bu fonksiyonun yerine getirilmesi sırasında verginin 'ademi tahsis' (tahsis edilmeme) ilkesine göre genel bütçeye aktarılması onun temel mahiyetidir.

Answer

Parafiskal gelirlerin vergi ile aynı 'karşılıksızlık' mahiyetine sahip olduğunu ve aradaki farkın sadece bütçe prensiplerinden kaynaklandığını iddia eden ifade yanlıştır.
Verginin en temel mahiyet özelliklerinden biri 'karşılıksız' (unrequited) olmasıdır. Parafiskal gelirler ise belirli mesleki veya sosyal gruplara yönelik (sosyal sigorta primi gibi) hizmetlerin finansmanı için toplandığından, ödeyenler için bir 'grup faydası' veya 'yarı-karşılık' doğurur. Dolayısıyla parafiskal gelirlerin vergi gibi tamamen karşılıksız olduğunu ve aradaki farkın sadece 'bütçe birliği' (ademi tahsis) ilkesi olduğunu savunan ifade, vergi teorisinin mahiyet tanımlarıyla çelişmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Verginin mahiyet unsurlarını analiz etme
Vergi; cebri, karşılıksız, nakdi ve genel kamu giderlerini karşılamak amacıyla egemenlik gücüne dayanılarak alınan bir gelirdir.
Sorunun temelini oluşturan 'mahiyet' kavramının sınırlarını çizmek için gereklidir.
2
Verginin amaçlarını değerlendirme
Mali (gelir sağlama) ve ekstra-fiskal (sosyal/ekonomik müdahale) amaçlar verginin mahiyetini (karşılıksızlık vb.) değiştirmez.
Amacın mahiyet üzerindeki etkisizliğini teyit etmek için gereklidir.
3
Vergi ile parafiskal gelirleri karşılaştırma
Vergi tam karşılıksız iken, parafiskal gelirler belirli bir gruba yönelik hizmet (sosyal güvenlik vb.) sunduğu için 'yarı-karşılıklı' niteliktedir.
İki gelir türü arasındaki temel teorik ayrım noktasını saptamak için gereklidir.
4
Hatalı çıkarımı belirleme
Parafiskal gelirlerin de vergi gibi 'karşılıksız' olduğunu savunan önermenin yanlış olduğu saptanmıştır.
Yanlış olan seçeneği teknik gerekçesiyle doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Verginin 'Karşılıksızlık' Mahiyeti ve Parafiskal Gelirlerden Ayrımı
Rate this question

Topics

Verginin Mahiyeti ve Amaçları

More questions from this topic