Question

Difficulty: HardSlumpflasyon Durumunda Maliye Politikası Yaklaşımları

Bir ülkenin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan son çeyrek raporunda, gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) peş peşe üç dönem daraldığı ve bu negatif büyüme trendine fiyatlar genel düzeyindeki şiddetli artışların eşlik ettiği vurgulanmıştır. Raporda, mevcut tablonun "geleneksel talep yönetimi araçlarını tamamen işlevsiz kılan en ağır istikrarsızlık hâli" olduğu belirtilmiştir.

Buna göre, raporda tanımlanan bu özgül makroekonomik sorunun çözümünde, aşağıdaki maliye politikası stratejilerinden hangisinin uygulanması teorik olarak en doğru yaklaşımdır?

  1. A
    Bütçe açıklarını hızla kapatarak enflasyonu dizginlemek amacıyla, gelir ve kurumlar vergisi oranlarında genel çaplı ve yüksek oranlı artışlara gidilmesi
  2. B
    Ekonomik daralmayı durdurmak için otonom kamu tüketim harcamalarının ve hanehalkına yönelik karşılıksız transfer ödemelerinin artırılması
  3. Cari nitelikli kamu harcamalarında kesintiye gidilirken, toplam arzı artırmak için üretken yatırımları hedefleyen vergi teşviklerinin uygulanmasıAnswer
  4. D
    İşsizliği azaltmak ve talebi uyarmak amacıyla, vergi oranlarında yapılan indirimlerin sadece tüketim malları üzerindeki dolaylı vergilerle sınırlı tutulması
  5. E
    Kamu idarelerinin bütçe ödeneklerinin ve kamu personeli maaşlarının, satın alma gücünü korumak adına enflasyon oranında tam endekslenmesi

Answer

Cari nitelikli kamu harcamalarında kesintiye gidilirken, toplam arzı artırmak için üretken yatırımları hedefleyen vergi teşviklerinin uygulanması, slumpflasyonla mücadelede teorik olarak en doğru yaklaşımdır.
Doğru yaklaşım, enflasyonist baskıyı hafifletmek için cari (tüketim ağırlıklı) kamu harcamalarını kısmayı ve eş zamanlı olarak ekonomik daralmayı (negatif büyüme) aşmak adına üretim kapasitesini artıracak yatırım teşviklerini devreye sokmayı gerektirir. Bu strateji, toplam talebi dizginlerken toplam arzı artırarak slumpflasyonun her iki ayağıyla da aynı anda mücadele eder.

Step-by-Step Solution

1
Rapordaki verileri analiz ederek ekonomik sorunun türünü belirleme.
GSYH'nin peş peşe üç dönem daralması (negatif büyüme) ve fiyatlar genel düzeyindeki şiddetli artışların (enflasyon) eş anlı yaşanması, ekonominin 'slumpflasyon' içinde olduğunu gösterir.
Uygulanacak maliye politikasının belirlenebilmesi için öncelikle mevcut istikrarsızlığın teşhis edilmesi gerekir. Negatif büyüme, bu durumu sıfır veya düşük büyüme olan stagflasyondan ayıran en temel faktördür.
2
Geleneksel maliye politikalarının bu durumdaki etkilerini değerlendirme.
Sadece daraltıcı politika izlemek büyümeyi daha da negatife çeker (ekonomiyi çökertir); sadece genişletici politika izlemek ise fiyatları daha da patlatır.
Geleneksel talep yönetimi araçları, enflasyon ve işsizlik/küçülme arasında bir ödünleşme (trade-off) olduğu varsayımıyla çalışır ve bu ikili sorunu aynı anda çözemez.
3
Hem enflasyonu düşürecek hem de ekonomik daralmayı (slump) tersine çevirecek politika karmasını (policy mix) seçme.
Talebi kısmak için verimsiz (cari) kamu harcamaları azaltılmalı, eş anlı olarak üretimi (toplam arzı) artırmak için üretken yatırımlara vergi teşvikleri (arz yönlü politikalar) sağlanmalıdır.
Arz yönlü teşvikler toplam arz eğrisini sağa kaydırarak reel üretimi artırır (daralmayı durdurur) ve fiyatlar genel düzeyini aşağı çeker.

Key Concept

Slumpflasyon Durumunda Arz Yönlü ve Karma Maliye Politikası Uygulamaları
Rate this question