Vergi Esnekliği Practice Questions — KPSS Maliye — Page 2

Bir ekonomide vergi sisteminin gelir performansını analiz etmek amacıyla aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

Değişken	Başlangıç Dönemi	Dönem Sonu
Milli Gelir ( $Y$ )	$1.500$ milyar TL	$1.800$ milyar TL
Toplam Vergi Gelirleri ( $T$ )	$300$ milyar TL	$420$ milyar TL

İlgili dönemde vergi mevzuatında yapılan iradi (yasal) düzenlemeler sonucunda vergi gelirlerinde $45$ milyar TL'lik ek bir artış sağlandığı bilindiğine göre, bu ekonomideki vergi esnekliği katsayısı kaçtır?

1,25

2,00

0,80

1,50

0,75

Show answer & explanation

Answer: $1,25$

Answer

Vergi esnekliği katsayısı

1,25

olarak hesaplanmaktadır.

Vergi esnekliği, vergi mevzuatında hiçbir değişiklik yapılmadığı varsayımı altında, vergi gelirlerinin milli gelirdeki artışa ne ölçüde cevap verdiğini gösteren bir katsayıdır. Soruda verilen toplam

120

milyar TL'lik vergi artışının

45

milyar TL'si yasal düzenlemelerden kaynaklandığı için, bu miktar toplamdan çıkarılarak sadece ekonomik büyümenin etkisiyle oluşan

75

milyar TL'lik (yani

\%25

oranındaki) otomatik artış esas alınmalıdır.

\%25

'lik vergi artışının

\%20

'lik gelir artışına bölünmesiyle

1,25

sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Milli gelirdeki oransal değişimi hesapla

\% \Delta Y = \frac{1.800 - 1.500}{1.500} = \frac{300}{1.500} = 0,20

(yani

\%20

)

Esneklik formülünün paydasını oluşturmak için gelirin değişim oranına ihtiyaç vardır.

2

Otomatik vergi artışını bul (Arındırma işlemi)

\Delta T_{otomatik} = \Delta T_{toplam} - \Delta T_{iradi} = (420 - 300) - 45 = 120 - 45 = 75

milyar TL

Vergi esnekliği, yasal değişikliklerden arındırılmış, sadece ekonomik büyümenin yarattığı otomatik artışı ölçer.

3

Otomatik vergi gelirlerindeki oransal değişimi hesapla

\% \Delta T_{otomatik} = \frac{75}{300} = 0,25

(yani

\%25

)

Esneklik formülünün pay kısmını oluşturmak için otomatik vergi artış oranı gereklidir.

4

Vergi esnekliği formülünü uygula

E = \frac{\% \Delta T_{otomatik}}{\% \Delta Y} = \frac{0,25}{0,20} = 1,25

Sonuç, vergi sisteminin gelire duyarlılığını gösteren esneklik katsayısıdır.

Key Concept

Vergi Esnekliği ve Vergi Canlılığı Ayrımı

Alternative Method

Oransal değişimleri ayrı ayrı hesaplamak yerine doğrudan şu formül de kullanılabilir:

E = \frac{\Delta T_{otomatik}}{\Delta Y} \times \frac{Y}{T} = \frac{75}{300} \times \frac{1.500}{300} = 0,25 \times 5 = 1,25

.

Estimated Time:1m 30s

Question 22Question →

Vergi sisteminin gelir esnekliğini belirlemek için yapılan bir araştırmada, milli gelirdeki oransal değişimin vergi matrahında yol açtığı değişimi ifade eden "matrahın gelir esnekliği" $1,2$ olarak ölçülmüştür. Buna ek olarak, vergi matrahındaki oransal değişimin vergi gelirleri üzerinde yarattığı etkiyi gösteren "verginin matrah esnekliği" ise $1,5$ olarak tespit edilmiştir. Sistemde herhangi bir kanuni (iradi) değişiklik yapılmadığı varsayıldığında, bu vergi sisteminin toplam "gelir esnekliği" katsayısı aşağıdakilerden hangisidir?

0,30

1,25

1,50

1,80

2,70

Show answer & explanation

Answer: $1,80$

Answer

Vergi sisteminin toplam gelir esnekliği

1,80

olarak hesaplanır.

Toplam gelir esnekliği katsayısı, 'matrahın gelir esnekliği' ile 'verginin matrah esnekliği' değerlerinin çarpılmasıyla elde edilir. Bu senaryoda

1,2

ile

1,5

değerlerinin çarpımı

1,80

sonucunu verir. Bu değer, vergi sisteminin milli gelirdeki artışlara karşı esnek olduğunu ve artan oranlılık veya matrah genişlemesi etkilerinin güçlü olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1

Verilen esneklik bileşenlerini tanımlayın.

Matrahın Gelir Esnekliği (

E_{MY}

) =

1,2

; Verginin Matrah Esnekliği (

E_{TM}

) =

1,5

.

Toplam esnekliği hesaplamak için sistemin matrah ve hasılat hassasiyetlerini belirlemek gerekir.

2

Toplam gelir esnekliği (

E_{TY}

) formülünü uygulayın.

E_{TY} = E_{MY} \times E_{TM}

Vergi gelirinin milli gelire olan toplam hassasiyeti, matrahın gelire hassasiyeti ile verginin matraha hassasiyetinin çarpımı ile bulunur.

3

Matematiksel çarpma işlemini gerçekleştirin.

1,2 \times 1,5 = 1,80

Bu sonuç, milli gelirdeki

\%1

'lik bir artışın vergi gelirlerinde otomatik olarak

\%1,80

oranında bir artış yaratacağını ifade eder.

Key Concept

Vergi Esnekliğinin Bileşenleri (Decomposition of Tax Elasticity)

Estimated Time:1m 30s

Question 23Question →

Bir ekonomide vergi sisteminin gelir performansını ve otomatik istikrar sağlayıcılık özelliğini analiz etmek amacıyla aşağıdaki makroekonomik veriler derlenmiştir:

Değişken	Başlangıç Dönemi	Dönem Sonu
Milli Gelir ( $Y$ )	$500$ Milyar TL	$600$ Milyar TL
Toplam Vergi Tahsilatı ( $T$ )	$100$ Milyar TL	$135$ Milyar TL

Söz konusu dönemde vergi oranlarında yapılan yasal (iradi) düzenlemeler sonucunda $11$ Milyar TL tutarında ek vergi geliri elde edildiği bilindiğine göre, bu ekonomideki vergi esnekliği (tax elasticity) katsayısı kaçtır?

0,57

0,83

1,00

1,20

1,75

Show answer & explanation

Answer: $1,20$

Answer

Vergi esnekliği katsayısı

1,20

olarak hesaplanmıştır.

Vergi esnekliği, vergi kanunlarında hiçbir değişiklik yapılmadığı varsayımı altında, ekonomik büyümenin vergi hasılatında meydana getirdiği otomatik artışı ifade eder. Soruda toplam artış olan

35

Milyar TL'den, vergi oranlarındaki artıştan kaynaklanan

11

Milyar TL çıkarıldığında, ekonominin kendi iç dinamikleriyle sağladığı otomatik artış

24

Milyar TL olarak bulunur. Başlangıç vergi geliri

100

Milyar TL olduğu için vergi artış oranı

\%24

olmuştur. Milli gelirdeki artış oranı ise

\%20

(

100/500

) olduğundan;

24/20

işlemi sonucunda esneklik katsayısı

1,2

olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Milli gelirdeki oransal değişimi (

\% \Delta Y

) hesaplayınız.

\% \Delta Y = \frac{600 - 500}{500} = \frac{100}{500} = 0,20

(veya

\%20

)

Esneklik formülünde payda olarak kullanılacak olan bağımsız değişkendeki değişimi belirlemek gerekir.

2

Vergi hasılatındaki otomatik (yasal düzenlemelerden arındırılmış) değişimi bulunuz.

\Delta T_{\text{otomatik}} = (135 - 100) - 11 = 35 - 11 = 24

Milyar TL

Vergi esnekliği sadece ekonomik büyümenin vergi hasılatına otomatik etkisini ölçer; bu nedenle iradi (yasal) artışlar toplam artıştan çıkarılmalıdır.

3

Vergi hasılatındaki otomatik oransal değişimi (

\% \Delta T_{\text{oto}}

) hesaplayınız.

\% \Delta T_{\text{oto}} = \frac{24}{100} = 0,24

(veya

\%24

)

Esneklik formülünde pay olarak kullanılacak olan bağımlı değişkendeki değişimi belirlemek gerekir.

4

Vergi esnekliği formülünü uygulayınız.

E = \frac{\% \Delta T_{\text{oto}}}{\% \Delta Y} = \frac{0,24}{0,20} = 1,20

Vergi esnekliği, vergi hasılatındaki otomatik değişimin milli gelirdeki değişime oranıdır.

Key Concept

Vergi Esnekliği ve Vergi Canlılığı Ayrımı

Estimated Time:1m 30s

Vergi Esnekliği

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes