Faydalanma (Hizmet Karşılığı) İlkesi

21 questions

Kamu gelirleri teorisinde vergiyi, devletin sunduğu kamu hizmetlerinin bir "fiyatı" veya "mübadelesi" (exchange) olarak gören faydalanma (hizmet karşılığı) ilkesi; Wicksell ve Lindahl gibi iktisatçılar tarafından savunulmuştur. Bu ilkenin, özellikle "tam kamusal malların" finansmanında uygulanmasını teknik ve pratik açıdan imkansız kılan temel iktisadi sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Bireylerin kamu hizmetinden elde ettikleri marjinal faydayı (tercihlerini) gizleyerek "bedavacılık" (free-rider) yapma eğiliminde olmaları

Bireylerin ekonomik güçleri ve servetleri arasındaki farkların dikey adalet ilkesine göre vergi yüküyle dengelenmesi zorunluluğu

Kamu hizmetlerinin sunumu sırasında alınan harç ve resimlerin, hizmetin toplam maliyetini karşılamada yetersiz kalması

Devletin yaptığı altyapı yatırımları nedeniyle gayrimenkul değerinde meydana gelen artışlar için alınan şerefiyelerin tahsilatındaki güçlükler

Vergilerin tahsilatının mükellefler için en uygun ve en kolay zamanda yapılması gerektiğini savunan uygunluk ilkesine aykırı düşmesi

Show answer & explanation

Answer: Bireylerin kamu hizmetinden elde ettikleri marjinal faydayı (tercihlerini) gizleyerek "bedavacılık" (free-rider) yapma eğiliminde olmaları

Answer

Bireylerin kamu hizmetinden elde ettikleri marjinal faydayı (tercihlerini) gizleyerek bedavacılık (free-rider) yapma eğiliminde olmaları

Faydalanma ilkesinin temelini oluşturan Lindahl modeline göre, optimal kamu hizmeti miktarı bireylerin tercihlerini (marjinal faydalarını) dürüstçe açıklamalarına bağlıdır. Ancak tam kamusal mallarda 'dışlanamama' özelliği nedeniyle, bireyler hizmetten her durumda yararlanabileceklerini bildikleri için tercihlerini gizleyerek vergi yükünden kaçınmaya çalışırlar (bedavacılık sorunu). Bu durum ilkenin tam kamusal mallar için uygulanmasını engeller.

Step-by-Step Solution

Faydalanma ilkesinin mantığını analiz etme

İlke, verginin sunulan hizmetin karşılığı (fiyatı) olduğunu ve herkesin aldığı fayda oranında vergi ödemesi gerektiğini savunur.

Bu yaklaşım kamu ekonomisini pazar mekanizmasındaki mübadele ilişkisine benzetir.

Tam kamusal malların özelliklerini değerlendirme

Tam kamusal mallar "tüketimde rekabet olmaması" ve "faydadan dışlanamama" özelliklerine sahiptir.

Dışlanamama özelliği, bedelini ödemeyenlerin de hizmetten yararlanabilmesine imkan tanır.

Tercih açıklama (Preference Revelation) sorununu saptama

Bireyler, ödeyecekleri verginin beyan ettikleri faydaya göre belirleneceğini bilirlerse, faydalarını olduğundan az göstererek bedavacılık (free-rider) yaparlar.

Gerçek tercihler bilinmediği sürece vergi ile fayda arasında Lindahl dengesi kurulamaz.

Key Concept

Bedavacılık (Free-Rider) Sorunu ve Lindahl Dengesi

PreviousPage 2 / 2

Faydalanma (Hizmet Karşılığı) İlkesi

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes