Question

Difficulty: Very hardPeşin ve Mal Mukabili İhracat İşlemleri

Pusula Dış Ticaret İşletmesi, 1010 Şubat 20262026 tarihinde ihraç edeceği mallar karşılığında yurt dışındaki alıcısından 60.00060.000 ABD Doları tutarında peşin avansı banka aracılığıyla tahsil etmiştir. İşletme, söz konusu mallara ilişkin faturayı 1515 Mart 20262026 tarihinde düzenlemiş; malların gümrük hattını geçerek fiili ihracatı (GÇB kapanış tarihi) ise 2222 Mart 20262026 tarihinde gerçekleşmiştir.

İlgili tarihlerdeki Merkez Bankası Döviz Alış kurları şu şekildedir:

TarihDöviz Alış Kuru (1 ABD Doları)
1010 Şubat 2026202631,5031,50 TL
1515 Mart 2026202632,2032,20 TL
2222 Mart 2026202632,6032,60 TL

Bu bilgilere göre, işletmenin fiili ihraç tarihinde yapması gereken muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 601 Yurt Dışı Satışlar hesabı 1.956.0001.956.000 TL alacaklandırılır, 66.00066.000 TL kambiyo zararı kaydedilir.Answer
  2. B
    601 Yurt Dışı Satışlar hesabı 1.932.0001.932.000 TL alacaklandırılır, 42.00042.000 TL kambiyo zararı kaydedilir.
  3. C
    601 Yurt Dışı Satışlar hesabı 1.956.0001.956.000 TL alacaklandırılır, 66.00066.000 TL kambiyo karı kaydedilir.
  4. D
    601 Yurt Dışı Satışlar hesabı 1.890.0001.890.000 TL alacaklandırılır, kambiyo farkı kaydı yapılmaz.
  5. E
    600 Yurt İçi Satışlar hesabı 1.956.0001.956.000 TL alacaklandırılır, 66.00066.000 TL kambiyo zararı kaydedilir.

Answer

Fiili ihraç tarihinde 601 Yurt Dışı Satışlar hesabı 1.956.0001.956.000 TL alacaklandırılırken, aradaki 66.00066.000 TL'lik fark kambiyo zararı olarak borç kaydedilmelidir.
Doğru uygulamada, 1010 Şubat'ta alınan avans 1.890.0001.890.000 TL (60.000×31,5060.000 \times 31,50) olarak 340 nolu hesaba kaydedilmiştir. 2222 Mart'ta gerçekleşen fiili ihraç tarihinde hasılat, o günün kuru olan 32,6032,60 üzerinden 1.956.0001.956.000 TL olarak hesaplanır. Avans hesabı 1.890.0001.890.000 TL borçlandırılarak kapatılırken, aradaki 66.00066.000 TL'lik artış, işletme için bir kambiyo zararı niteliğindedir ve 656 Kambiyo Zararları hesabına borç kaydedilir. 601 Yurt Dışı Satışlar hesabı ise 1.956.0001.956.000 TL ile alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Avansın tahsil edildiği tarihteki TL karşılığını hesaplayınız.
60.000 USD×31,50 TL/USD=1.890.000 TL60.000 \text{ USD} \times 31,50 \text{ TL/USD} = 1.890.000 \text{ TL}
Peşin ihracatta alınan avanslar ilk aşamada 340 Alınan Sipariş Avansları hesabına bu tutarla kaydedilir.
2
Hasılatın (ihracat gelirinin) hangi tarihteki kurla hesaplanacağını belirleyiniz.
Fiili ihraç tarihi olan 2222 Mart 20262026 kuru (32,6032,60 TL) esas alınmalıdır.
İhracatta hasılatın gerçekleşme anı, malların gümrük hattını fiilen geçtiği (GÇB kapanış) tarihtir.
3
Fiili ihraç tarihindeki hasılat tutarını hesaplayınız.
60.000 USD×32,60 TL/USD=1.956.000 TL60.000 \text{ USD} \times 32,60 \text{ TL/USD} = 1.956.000 \text{ TL}
601 Yurt Dışı Satışlar hesabına kaydedilecek nihai tutar budur.
4
Avans hesabı ile hasılat arasındaki kur farkını ve niteliğini belirleyiniz.
1.956.0001.890.000=66.000 TL (Kambiyo Zararı)1.956.000 - 1.890.000 = 66.000 \text{ TL (Kambiyo Zararı)}
Kurların artması, pasif bir hesap olan avansın TL değerini yükselttiği için işletme aleyhine bir durum (zarar) oluşturur.

Key Concept

İhracat hasılatının fiili ihraç tarihindeki kur üzerinden 601 nolu hesaba kaydedilmesi ve peşin alınan avanslarla oluşan farkın kambiyo karı/zararı olarak muhasebeleştirilmesi.

Alternative Method

Önce toplam hasılatı fiili ihraç kuruyla bulup, sonra bu hasılat ile ilk tahsil edilen avans arasındaki farkı direkt kambiyo sonucu olarak yorumlayabilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question