Question

Difficulty: Very hardÖzel Tükenmeye Tabi Varlıklar ve Tükenme Payları

Hazar Madencilik İşletmesi, 2024 yılı başında işletme ruhsatını aldığı bir altın madeni sahasında aşağıdaki harcamaları gerçekleştirmiştir:

Harcama TürüTutar (TLTL)
Arama Giderleri (271)1.500.0001.500.000
Hazırlık ve Geliştirme Giderleri (272)2.500.0002.500.000

Sahadaki toplam rezerv başlangıçta 200.000200.000 ton olarak tahmin edilmiş ve 2024 yılında 40.00040.000 ton üretim yapılmıştır. 2025 yılı başında maden sahası için 800.000800.000 TLTL tutarında ek geliştirme harcaması yapılmış ve yapılan teknik incelemeler sonucunda toplam kalan rezervin (2025 yılı üretimi dahil) 250.000250.000 ton olduğu saptanmıştır.

2025 yılında 50.00050.000 ton üretim yapıldığına göre, işletmenin 2025 yıl sonunda yapması gereken tükenme payı kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ: 800.000800.000 / 278 BİRİKMİŞ TÜKENME PAYLARI: 800.000800.000Answer
  2. B
    740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ: 800.000800.000 / 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR: 800.000800.000
  3. C
    740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ: 1.000.0001.000.000 / 278 BİRİKMİŞ TÜKENME PAYLARI: 1.000.0001.000.000
  4. D
    740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ: 960.000960.000 / 278 BİRİKMİŞ TÜKENME PAYLARI: 960.000960.000
  5. E
    740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ: 1.600.0001.600.000 / 278 BİRİKMİŞ TÜKENME PAYLARI: 1.600.0001.600.000

Answer

Doğru kayıt; 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabının borçlandırılması ve 278 Birikmiş Tükenme Payları hesabının 800.000800.000 TLTL tutarında alacaklandırılmasıdır.
İşletme, 2025 yılına 3.200.0003.200.000 TLTL net defter değeriyle girmiş ve 800.000800.000 TLTL ek harcama yapmıştır. Yeni tükenme matrahı olan 4.000.0004.000.000 TLTL, güncel rezerv olan 250.000250.000 tona bölündüğünde birim tükenme payı 1616 TLTL olarak bulunur. 2025 yılında üretilen 50.00050.000 ton için toplam tükenme payı 800.000800.000 TLTL (50.000×1650.000 \times 16) olur. Kayıtta maliyet hesabı olarak 740 Hizmet Üretim Maliyeti, düzenleyici hesap olarak ise 278 Birikmiş Tükenme Payları hesabı kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
2024 yılı toplam maliyetini ve birim tükenme payını hesaplayın.
Toplam Maliyet: 1.500.000+2.500.000=4.000.0001.500.000 + 2.500.000 = 4.000.000 TLTL. Birim Pay: 4.000.000/200.000=204.000.000 / 200.000 = 20 TL/tonTL/ton.
Başlangıçtaki tükenme payı oranını bulmak için toplam aktifleştirilen harcamalar rezerve bölünür.
2
2024 yılı sonunda varlığın net defter değerini bulun.
2024 Tükenme Payı: 40.000×20=800.00040.000 \times 20 = 800.000 TLTL. Net Defter Değeri: 4.000.000800.000=3.200.0004.000.000 - 800.000 = 3.200.000 TLTL.
Rezerv revizyonu yapıldığında, yeni hesaplama eski net defter değeri üzerinden yapılır.
3
2025 yılı için yeni tükenme matrahını ve revize edilmiş birim tükenme payını hesaplayın.
Yeni Matrah: 3.200.000+800.000=4.000.0003.200.000 + 800.000 = 4.000.000 TLTL. Yeni Birim Pay: 4.000.000/250.000=164.000.000 / 250.000 = 16 TL/tonTL/ton.
Ek harcamalar net defter değerine eklenir ve yeni toplam rezerve bölünerek güncel birim pay bulunur.
4
2025 yılı tükenme payı tutarını ve yevmiye kaydını belirleyin.
Tutar: 50.000×16=800.00050.000 \times 16 = 800.000 TLTL. Kayıt: 740 (B) / 278 (A).
Dönem üretimi ile güncel birim pay çarpılarak dönem gideri bulunur. Özel tükenmeye tabi varlıklarda amortisman yerine tükenme payı hesapları kullanılır.

Key Concept

Özel tükenmeye tabi varlıklarda rezerv revizyonu ve ek maliyetlerin birim tükenme payı üzerindeki etkisi.

Practice More

Rezerv miktarının azaldığı durumlar için benzer bir hesaplama yaparak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question