Question

Difficulty: HardYasal Yedek Akçelerin Hesaplanması ve Kaydı

Pusula Anonim Şirketi’nin 20252025 yılı faaliyet dönemi sonuna ilişkin kâr dağıtımı öncesi bazı mali verileri ve hesap bakiyeleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap Kalemi / BilgiTutar (TL)
Ödenmiş Sermaye3.000.0003.000.000
I. Tertip Yasal Yedek Akçe (Bakiye)582.000582.000
Dönem Net Kârı500.000500.000
Geçmiş Yıllar Zararları120.000120.000

Buna göre, Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca işletmenin bu dönem ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı ve yapılacak yevmiye kaydında alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 18.00018.000 TL — 540540 Yasal Yedekler HesabıAnswer
  2. B
    19.00019.000 TL — 540540 Yasal Yedekler Hesabı
  3. C
    25.00025.000 TL — 540540 Yasal Yedekler Hesabı
  4. D
    18.00018.000 TL — 542542 Olağanüstü Yedekler Hesabı
  5. E
    18.00018.000 TL — 591591 Dönem Net Zararı Hesabı

Answer

18.00018.000 TL tutarında yedek ayrılmalı ve 540540 Yasal Yedekler hesabı alacaklandırılmalıdır.
Doğru cevap, yasal yedek akçenin hem matrah kurallarına hem de tavan sınırına uygun hesaplandığı seçenektir. İşletmenin net kârından geçmiş yıl zararları düşüldüğünde elde edilen 380.000380.000 TL'nin %5'i 19.00019.000 TL yapmaktadır. Ancak, mevcut yedek akçe bakiyesi (582.000582.000 TL) ile ödenmiş sermayenin %20'si olan üst sınır (600.000600.000 TL) arasındaki fark sadece 18.00018.000 TL'dir. Bu durumda işletme, sınırı aşamayacağı için en fazla 18.00018.000 TL yedek ayırabilir ve bu tutarı bir öz kaynak hesabı olan 540540 Yasal Yedekler hesabının alacağına kaydeder.

Step-by-Step Solution

1
Yedek akçe hesaplamasına esas matrahın belirlenmesi
500.000120.000=380.000500.000 - 120.000 = 380.000 TL
I. Tertip yasal yedek akçe hesaplanırken, dönem net kârından varsa geçmiş yıl zararlarının indirilmesi kanuni bir zorunluluktur.
2
Oransal tutarın hesaplanması
380.000×0,05=19.000380.000 \times 0,05 = 19.000 TL
TTK uyarınca I. tertip yasal yedek akçe oranı %5 olarak belirlenmiştir.
3
Yasal üst sınırın (tavan) kontrol edilmesi
3.000.000×0,20=600.0003.000.000 \times 0,20 = 600.000 TL
I. tertip yasal yedek akçe ayırma yükümlülüğü, toplam yedek tutarı ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar devam eder.
4
Mevcut bakiye ile sınır arasındaki farkın tespiti
600.000582.000=18.000600.000 - 582.000 = 18.000 TL
İşletmenin daha önce ayırdığı yedeklerin toplamı sınıra çok yakın olduğundan, aradaki boşluğun (marjın) belirlenmesi gerekir.
5
Nihai ayrılacak tutarın belirlenmesi
Min(19.000,18.000)=18.000Min(19.000, 18.000) = 18.000 TL
Hesaplanan %5'lik tutar (19.00019.000 TL), yasal sınıra ulaşmak için gereken tutardan (18.00018.000 TL) fazla olduğu için sadece sınır kadar (18.00018.000 TL) yedek ayrılabilir.

Key Concept

I. Tertip Yasal Yedek Akçe Sınırı ve Matrah Hesaplaması

Hints

1
Öncelikle kâr rakamından varsa geçmiş yıl zararlarını düşerek %5 oranını uygulayın.
2
Bulduğunuz tutarı hemen kabul etmeyin; ödenmiş sermayenin %20'si olan sınırı hesaplayıp mevcut bakiye ile karşılaştırın.
3
Üst sınır 600.000600.000 TL'dir. Mevcut bakiye 582.000582.000 TL olduğuna göre, ayrılacak yedek bu aradaki farkı geçemez.

Practice More

II. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplamasında kâr payı dağıtımının etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question