Question

Difficulty: Very hardYasal Yedek Akçelerin Hesaplanması ve Kaydı

Güneş Anonim Şirketi’nin 20252025 yılı faaliyet dönemi sonuna ilişkin kâr dağıtımı öncesi bazı hesap bakiyeleri ve kâr dağıtımına esas teşkil eden verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / Veri AdıTutar (TLTL)
Ödenmiş Sermaye2.000.0002.000.000
Birikmiş Yasal Yedekler390.000390.000
Dönem Net Kârı600.000600.000
Geçmiş Yıllar Zararları100.000100.000

Şirket genel kurulu, dönem kârının şu şekilde dağıtılmasına karar vermiştir:
- Yasal yükümlülükler (I. Tertip Yasal Yedek) tam olarak yerine getirilecektir.
- Ortaklara 150.000150.000 TLTL birinci temettü ve 250.000250.000 TLTL ikinci temettü dağıtılacaktır.

Buna göre, Güneş Anonim Şirketi’nin kâr dağıtım kararı sonucunda ayırması gereken toplam yasal yedek akçe tutarı ve bu işlemin muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 40.00040.000 TLTL540540 Yasal Yedekler Hesabı AlacaklıAnswer
  2. B
    55.00055.000 TLTL540540 Yasal Yedekler Hesabı Alacaklı
  3. C
    50.00050.000 TLTL540540 Yasal Yedekler Hesabı Alacaklı
  4. D
    60.00060.000 TLTL540540 Yasal Yedekler Hesabı Alacaklı
  5. E
    40.00040.000 TLTL540540 Yasal Yedekler Hesabı Borçlu

Answer

İşletmenin ayırması gereken toplam yasal yedek akçe tutarı 40.00040.000 TLTL olup, bu tutar 540540 Yasal Yedekler hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Doğru çözümde I. Tertip yasal yedek için önce matrah 500.000500.000 TLTL olarak belirlenmiş, ardından hesaplanan 25.00025.000 TLTL'lik tutarın yasal üst sınır olan 400.000400.000 TLTL'ye (2.000.000×0.202.000.000 \times 0.20) kalan mesafe olan 10.00010.000 TLTL'yi aştığı görülerek ayrılacak tutar 10.00010.000 TLTL ile sınırlandırılmıştır. II. Tertip hesaplanırken ise toplam dağıtılan temettüden (400.000400.000 TLTL) sermayenin %5'i (100.000100.000 TLTL) düşülerek bulunan 300.000300.000 TLTL matrahın %10'u olan 30.00030.000 TLTL alınmıştır. Toplam 40.00040.000 TLTL tutarındaki yedek, özkaynak artışı olarak pasif hesap kuralına uygun şekilde alacaklandırılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
I. Tertip Yasal Yedek Matrahının Belirlenmesi
600.000100.000=500.000600.000 - 100.000 = 500.000 TLTL
Türk Ticaret Kanunu'na göre I. Tertip yasal yedek, dönem net kârından varsa geçmiş yıl zararları düşüldükten sonraki tutar üzerinden hesaplanır.
2
I. Tertip Yasal Yedek Tutarının Hesaplanması ve Sınır Kontrolü
Hesaplanan: 500.000×%5=25.000500.000 \times \%5 = 25.000 TLTL; Ancak Sınır: 10.00010.000 TLTL
I. Tertip yasal yedek, ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar ayrılır. Üst sınır 2.000.000×%20=400.0002.000.000 \times \%20 = 400.000 TLTL'dir. Mevcut yedekler 390.000390.000 TLTL olduğundan, sadece 10.00010.000 TLTL daha ayrılabilir.
3
II. Tertip Yasal Yedek Matrahının Belirlenmesi
400.000(150k+250k)100.000(2.000k×%5)=300.000400.000 (150k + 250k) - 100.000 (2.000k \times \%5) = 300.000 TLTL
II. Tertip yasal yedek, ortaklara dağıtılan toplam tutardan (birinci ve ikinci temettü toplamı) ödenmiş sermayenin %5'i düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır.
4
II. Tertip Yasal Yedek Tutarının Hesaplanması
300.000×%10=30.000300.000 \times \%10 = 30.000 TLTL
II. Tertip yasal yedek oranı, ilgili matrahın %10'udur.
5
Toplam Tutar ve Muhasebe Kaydı
10.000+30.000=40.00010.000 + 30.000 = 40.000 TLTL; 540540 Hesabı Alacaklı
Ayrılan toplam yedekler pasif karakterli bir özkaynak hesabı olan 540540 Yasal Yedekler hesabında izlenir ve artışlar alacak tarafa kaydedilir.

Key Concept

Yasal yedek akçe hesaplamalarında matrah belirleme (zarar indirimi), I. tertipte sermaye üst sınırı (%20) ve II. tertipte sermaye payı muafiyeti (%5) kurallarının kümülatif uygulanması.

Hints

1
I. Tertip yedek akçe ayırırken birikmiş yedeklerin ödenmiş sermayeye oranını mutlaka kontrol edin.
2
II. Tertip yasal yedek hesaplanırken matrahtan çıkarılması gereken %5'lik sermaye payı muafiyetini dağıtılan toplam temettüden düşmeyi unutmayın.
3
Sermaye 2.000.0002.000.000 TLTL ise üst sınır 400.000400.000 TLTL'dir. Birikmiş 390.000390.000 TLTL varsa, I. Tertip için ne kadar boşluk kaldığını hesaplayın.

Practice More

Yasal yedek akçelerin sermaye artırımında iç kaynak olarak kullanılması durumunda muhasebe kayıtlarının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:4m 0s
Rate this question