Question

Difficulty: HardMenkul Kıymetler

İşletme, 20252025 yılı Ekim ayında geçici yatırım amacıyla tanesi 2525 TL'den 4.0004.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almış ve bu işlem için 500500 TL komisyon ödemiştir. 31.12.202531.12.2025 tarihinde söz konusu hisse senetlerinin borsa rayici 2222 TL olarak belirlenmiş ve işletme tarafından ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli değerleme işlemi yapılmıştır. 20262026 yılının Şubat ayında ilgili şirket %25\%25 oranında bedelsiz hisse senedi dağıtımı yapmış ve işletme payına düşen hisse senetlerini teslim alarak portföyüne eklemiştir. 20.03.202620.03.2026 tarihinde işletme, elindeki hisse senetlerinin 2.0002.000 adedini tanesi 2424 TL'den banka aracılığıyla satmış ve bu satış işlemi için bankaya 200200 TL komisyon ödemiştir.

Buna göre, 20.03.202620.03.2026 tarihinde yapılacak olan satış kaydında "644 Menkul Kıymet Satış Karları" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

  1. A
    4.0004.000
  2. B
    7.8007.800
  3. 8.0008.000Answer
  4. D
    10.00010.000
  5. E
    12.80012.800

Answer

Satış kaydında "644 Menkul Kıymet Satış Karları" hesabına kaydedilecek tutar 8.0008.000 TL'dir.
Doğru seçenekte belirtilen 8.0008.000 TL tutarı, işletmenin elindeki hisse senetlerinin bedelsiz artış sonrası oluşan yeni birim maliyeti olan 2020 TL ile satış fiyatı olan 2424 TL arasındaki farkın (44 TL), satılan adetle (2.0002.000) çarpılması sonucu bulunur. Bedelsiz hisse senetleri toplam maliyeti değiştirmezken adet sayısını artırarak birim maliyeti düşürdüğü için kâr bu yeni maliyet üzerinden hesaplanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç maliyetinin ve birim maliyetin belirlenmesi
Toplam Maliyet: 100.000100.000 TL; Birim Maliyet: 2525 TL
Hisse senetleri alış bedeliyle (4.000×254.000 \times 25) kaydedilir; ödenen 500500 TL komisyon doğrudan gider yazılır.
2
Dönem sonu değerlemesi ve karşılık tutarının hesaplanması
Toplam Karşılık: 12.00012.000 TL
Borsa rayici (2222 TL) maliyet bedelinin (2525 TL) altına düştüğü için hisse başına 33 TL (4.000×3=12.0004.000 \times 3 = 12.000 TL) karşılık ayrılmıştır.
3
Bedelsiz hisse senedi artışı sonrası birim maliyetin güncellenmesi
Yeni Adet: 5.0005.000; Yeni Birim Maliyet: 2020 TL
Bedelsiz hisseler maliyet artışı yaratmaz, sadece adet artırarak birim maliyeti düşürür (100.000/5.000=20100.000 / 5.000 = 20 TL).
4
Satış kârının hesaplanması
Satış Kârı: 8.0008.000 TL
Satılan 2.0002.000 adet hissenin birim satış fiyatı (2424 TL) ile güncel birim maliyeti (2020 TL) arasındaki fark kârı oluşturur: 2.000×(2420)=8.0002.000 \times (24 - 20) = 8.000 TL.

Key Concept

Hisse senedi işlemlerinde bedelsiz artışın birim maliyeti düşürmesi ve satış kârının bu güncel maliyet üzerinden hesaplanması.

Hints

1
Bedelsiz hisse senedi dağıtımı toplam cüzdan değerini değiştirmez, ancak hisse adedini artırır.
2
Satış kârını hesaplamak için öncelikle bedelsiz artış sonrası yeni birim maliyeti bulmalısınız: Toplam Alış Bedeli / Yeni Toplam Adet.
3
Ayrılan karşılıklar satış kârı hesabını (644) etkilemez; onlar için ayrı bir iptal kaydı (644) yapılır. Sadece maliyet ve satış fiyatı farkına odaklanın.

Practice More

Karşılık ayrılmış bir menkul kıymetin maliyetinin altındaki bir fiyata satılması durumunda yapılacak muhasebe kaydını inceleyiniz.

Alternative Method

Toplam maliyet (100.000100.000 TL) üzerinden satılan payın oranını bularak da ilerleyebilirsiniz. 5.0005.000 hissenin 2.0002.000 adedi satıldığına göre maliyetin %40\%40'ı (40.00040.000 TL) çıkış yapacaktır. Satış bedeli olan 48.00048.000 TL ile bu maliyet arasındaki fark kârı verir.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question