Question

Difficulty: HardYenileme Fonu Uygulaması

İşletme, 20242024 yılı içerisinde yenilemek amacıyla aktifinde kayıtlı olan ve aşağıdaki bilgilere sahip bir makineyi 350.000350.000 TL + %20\%20 KDV bedelle peşin olarak satmıştır.

KalemTutar
Makine Maliyeti500.000500.000 TL
Birikmiş Amortismanlar300.000300.000 TL

Satıştan doğan kâr, yönetim kurulu kararıyla yenileme fonuna aktarılmıştır. İşletme 20252025 yılında herhangi bir alım yapmamış; 20262026 yılı Mart ayında ise 400.000400.000 TL + %20\%20 KDV bedelle yeni bir makine satın almıştır. Yeni makine için azalan bakiyeler yöntemi uygulanmakta olup ekonomik ömür 1010 yıldır.

Buna göre, 20262026 yılı sonu işlemleri sonucunda "549 Özel Fonlar" hesabından "679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar" hesabına aktarılması gereken tutar kaç TL'dir?

  1. 70.00070.000 TLAnswer
  2. B
    150.000150.000 TL
  3. C
    110.000110.000 TL
  4. D
    80.00080.000 TL
  5. E
    00 TL

Answer

Yapılan hesaplamalar sonucunda, fon bakiyesinden mahsup edilen amortisman sonrası kalan 70.00070.000 TL tutarın kâr hesabına aktarılması gerekmektedir.
Satıştan elde edilen 150.000150.000 TL kâr 20242024 yılında fona alınmıştır. 20262026 yılında yeni varlık alındığı için o yılın amortismanı (80.00080.000 TL) fondan mahsup edilir. Üç yıllık süre (202420262024-2026) 20262026 sonunda dolduğu için kalan 70.00070.000 TL bakiye kâr olarak kaydedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Satış kârını hesapla
350.000(500.000300.000)=150.000350.000 - (500.000 - 300.000) = 150.000 TL
Yenileme fonuna alınacak kâr tutarını belirlemek için net defter değeri ile satış bedeli arasındaki fark bulunur.
2
Fonun geçerlilik süresini belirle
2024,2025,20262024, 2025, 2026
VUK uyarınca yenileme fonu, satışın yapıldığı yıl dahil olmak üzere en fazla 33 yıl pasifte bekletilebilir.
3
Yeni makinenin 20262026 yılı amortismanını hesapla
400.000×%20=80.000400.000 \times \%20 = 80.000 TL
Azalan bakiyeler yönteminde oran normal amortismanın (1/10=%101/10 = \%10) iki katıdır (%20\%20). Makinelerde kıst amortisman uygulanmadığından mart ayında alınsa dahi tam yıl amortisman ayrılır.
4
Amortisman mahsubunu gerçekleştir
150.00080.000=70.000150.000 - 80.000 = 70.000 TL bakiye
Yeni alınan varlığın amortismanı, gelir tablosuna gider yazılmadan önce fon hesabındaki kârdan düşülür.
5
Kalan fon bakiyesini kâr hesabına aktar
70.00070.000 TL'nin '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabına devri
Üçüncü yılın (20262026) sonunda fon hesabında kalan bakiye, sürenin dolması nedeniyle o yılın kârına eklenmelidir.

Key Concept

Yenileme Fonu ve Amortisman Mahsubu

Hints

1
Yenileme fonunda 33 yıllık süre satışın yapıldığı yıl ile başlar.
2
Yeni alınan varlığın amortismanı doğrudan gider yazılmaz, önce fondaki tutardan mahsup edilir.
3
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranını hesaplarken normal oran olan %10\%10'un iki katını almayı unutmayın.

Practice More

Varlık 33. yılın sonunda değil de 22. yılında alınsaydı mahsup işlemlerinin kâr-zarar etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Alternative Method

Öncelikle 20262026 yılı sonu mizanında fon hesabının vereceği alacak bakiyesini düşünün (150.000150.000 TL). Ardından 20262026 amortisman kaydında fonun borçlandırılacağı tutarı bulun (80.00080.000 TL). Hesabı kapatmak için gereken tutar cevaptır.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question