Question

Difficulty: MediumMenkul Kıymetler

İşletmenin geçici yatırım amacıyla aktifinde kayıtlı bulunan bir anonim şirkete ait hisse senetleri için, ilgili şirket iç kaynaklarını (yedeklerini veya geçmiş yıl kârlarını) sermaye artırımında kullanmış ve bu kapsamda işletmeye payı oranında 25.00025.000 TL nominal değerli bedelsiz (bonus) hisse senedi teslim etmiştir. Bu işlemle ilgili olarak yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Herhangi bir yevmiye kaydı yapılmaz; sadece hisse senedi sayısı yardımcı defterlerde güncellenir.Answer
  2. B
    110 Hisse Senetleri hesabı borçlu, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar hesabı alacaklı kaydedilir.
  3. C
    110 Hisse Senetleri hesabı borçlu, 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri hesabı alacaklı kaydedilir.
  4. D
    110 Hisse Senetleri hesabı borçlu, 542 Olağanüstü Yedekler hesabı alacaklı kaydedilir.
  5. E
    110 Hisse Senetleri hesabı borçlu, 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar hesabı alacaklı kaydedilir.

Answer

İç kaynaklardan yapılan sermaye artırımı sonucu alınan bedelsiz hisse senetleri için herhangi bir yevmiye kaydı yapılmaz, yalnızca hisse sayısı takibi yapılır.
İşletmelerin yatırım yaptığı anonim şirketlerin, yedek akçeler veya geçmiş yıl kârları gibi iç kaynaklarını sermayeye ekleyerek dağıttıkları bedelsiz hisse senetleri, yatırımcı işletme için bir gelir veya varlık artışı teşkil etmez. Bu işlem sonucunda işletmenin elindeki toplam hisse senedi maliyeti sabit kalırken, hisse senedi sayısı artar ve dolayısıyla hisse başına düşen birim maliyet azalır. Bu nedenle, yevmiye defterinde herhangi bir borç-alacak kaydı yapılmaz; işlem sadece yardımcı defterlerde (nazım hesaplarda veya stok kartlarında) hisse adedinin güncellenmesi şeklinde izlenir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin niteliğini analiz etme
Sermaye artırımının iç kaynaklardan (yedekler, kârlar) yapıldığı tespit edildi.
Artırımın kaynağı, muhasebe işleminin yapılıp yapılmayacağını belirleyen temel unsurdur.
2
Muhasebe ilkelerini uygulama
İç kaynaklardan artırımda işletmenin toplam yatırım değeri değişmez, sadece birim maliyet düşer.
Tekdüzen Hesap Planı ve genel muhasebe ilkelerine göre, bedelsiz alınan bu hisseler bir gelir unsuru olarak kabul edilmez.
3
Kayıt gerekliliğine karar verme
Yevmiye kaydı gerekmediği, sadece miktar bazlı izleme yapılacağı sonucuna varıldı.
Aktifte değer artışı veya gelir tahakkuku oluşmadığı için yevmiye defterine kayıt düşülmez.

Key Concept

Bedelsiz Hisse Senedi Edinimi

Hints

1
Sermaye artırımının kaynağının 'iç kaynaklar' mı yoksa 'nakit (dış kaynak)' mı olduğuna dikkat edin.
2
İç kaynaklardan yapılan artışta işletmenin cebinden para çıkmadığı gibi, ortaklık payının toplam değeri de değişmez; sadece pasta daha fazla dilime bölünür.
3
Maliyet esası gereği, bedelsiz alınan bu varlıkların maliyeti sıfır kabul edilir ve toplam tutar değişmediği için yevmiye kaydına gerek duyulmaz.

Practice More

Eğer sermaye artırımı 'nakit' karşılığı (bedelli) yapılsaydı, rüçhan haklarının kullanımı nedeniyle yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Sayısal bir örnekle kontrol: 100 adet hisseyi 10 TL'den aldınız (Toplam 1.000 TL). Şirket %100 bedelsiz verdi. Artık 200 hisseniz var ama cebinizden para çıkmadı. Toplam maliyet hala 1.000 TL, sadece birim maliyet 5 TL'ye düştü. Kayıt yapacak bir değer değişimi yoktur.
Estimated Time:45s
Rate this question