Question

Difficulty: Very hardMuhasebenin Temel Kavramları: İhtiyatlılık

Bir işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli envanter çalışmaları sırasında tespit edilen bilgiler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

KalemKayıtlı Değer (TLTL)Piyasa / Rayiç Değer (TLTL)Ek Bilgi
Stoklar (Ticari Mallar)400.000400.000385.000385.000-
Hisse Senetleri120.000120.000145.000145.000-
Alacak Senetleri200.000200.000192.000192.000Vadesi 4 ay sonradır.
Şüpheli Ticari Alacaklar100.000100.000-40.00040.000 TLTL'lik kısmı gayrimenkul rehni ile teminatlıdır.

İşletme dönem sonunda; stoklar için 15.00015.000 TLTL, alacak senetleri için 8.0008.000 TLTL reeskont ve şüpheli alacakların tamamı (100.000100.000 TLTL) için karşılık ayırmıştır. Hisse senetlerindeki değer artışı için ise herhangi bir kayıt yapmamıştır.

Buna göre, işletmenin gerçekleştirdiği bu uygulamalardan hangisi 'İhtiyatlılık' kavramının hatalı yorumlanması sonucunda 'Sosyal Sorumluluk' ve 'Tarafsızlık' ilkelerinin ihlal edilmesine yol açmıştır?

  1. A
    Stokların piyasa değerinin maliyet bedelinin altına düşmesi nedeniyle değer düşüklüğü karşılığı ayrılması
  2. B
    Hisse senetlerinde meydana gelen piyasa değeri artışının dönem gelirlerine yansıtılmaması
  3. C
    Alacak senetlerinin tasarruf değeri ile değerlenerek reeskont tutarının gider kaydedilmesi
  4. Şüpheli alacaklar için ayrılan karşılık tutarına teminatlı kısmın da dahil edilmesiAnswer
  5. E
    Vadesi ertesi yıla sarkan alacak senetleri için özün önceliği gereği dönem sonunda değerleme yapılması

Answer

Şüpheli alacaklar için ayrılan karşılık tutarına teminatlı kısmın da dahil edilmesi, ihtiyatlılık kavramının sınırlarını aşarak sosyal sorumluluk ve tarafsızlık ilkelerini ihlal eden bir uygulamadır.
Şüpheli ticari alacaklar için karşılık ayrılırken, alacağın teminatlı (ipotek, rehin, teminat mektubu vb.) kısmı risk taşımadığı için karşılık hesaplamasına dahil edilmez. İşletmenin teminatlı kısmı da kapsayacak şekilde tüm alacak tutarı (100.000100.000 TLTL) için karşılık ayırması, dönem kârını objektif olmayan bir şekilde azaltarak 'Gizli Yedek' oluşumuna yol açar. Bu durum, finansal bilgi kullanıcılarının yanıltılmasına neden olduğu için 'Sosyal Sorumluluk' ve 'Tarafsızlık ve Belgelendirme' kavramlarının ihlali anlamına gelir.

Step-by-Step Solution

1
Varlıkların değerleme esaslarını incele
Stoklarda 15.00015.000 TLTL değer düşüklüğü ve hisse senetlerinde 25.00025.000 TLTL değer artışı tespit edildi.
İhtiyatlılık kavramı gereği değer düşüklüğü için karşılık ayrılmalı (654654 hesabı), ancak gerçekleşmemiş değer artışları kaydedilmemelidir.
2
Reeskont işlemini analiz et
Alacak senetleri için 8.0008.000 TLTL reeskont hesaplanmıştır.
Bu işlem 'Dönemsellik' kavramının bir gereği olup, senetlerin dönem sonundaki gerçek (peşin) değerini yansıtır.
3
Şüpheli ticari alacakların teminat durumunu değerlendir
100.000100.000 TLTL'lik alacağın 40.00040.000 TLTL'lik kısmı teminatlıdır.
Muhasebe ilkeleri ve Vergi Usul Kanunu uyarınca, şüpheli alacak karşılığı sadece teminatsız kalan kısım (60.00060.000 TLTL) için ayrılabilir.
4
Kavramsal ihlali tespit et
İşletmenin 100.000100.000 TLTL karşılık ayırması, risk bulunmayan 40.00040.000 TLTL için de gider yazması anlamına gelir.
Bu durum 'İhtiyatlılık' bahanesiyle işletme kârının kasten düşük gösterilmesi ve 'Gizli Yedek' oluşturulmasıdır; bu da 'Sosyal Sorumluluk' ve 'Tarafsızlık' ilkelerine aykırıdır.

Key Concept

İhtiyatlılık kavramı; riskler için temkinli olmayı gerektirir ancak bu durum gizli yedek oluşturulmasına veya mali tabloların tarafsızlığının bozulmasına gerekçe gösterilemez.
Rate this question