Question

Difficulty: Very hardTransit Ticaret İşlemleri

Transit ticaret kapsamında faaliyet gösteren bir işletme, 10.11.202510.11.2025 tarihinde yurt dışındaki bir tedarikçiden 200.000200.000 USD tutarında malı kredili (veresiye) olarak satın almıştır (İşlem tarihindeki kur: 11 USD = 32,0032,00 TL). Bu mallar Türkiye gümrük hattına sokulmadan (millileştirilmeden) doğrudan üçüncü bir ülkedeki alıcıya 25.11.202525.11.2025 tarihinde 250.000250.000 USD bedelle vadeli olarak satılmıştır (İşlem tarihindeki kur: 11 USD = 33,0033,00 TL). Malların sevkiyatı için ödenen 5.0005.000 USD tutarındaki navlun bedeli (Kur: 32,5032,50 TL) işletme tarafından banka aracılığıyla ödenmiş ve malın maliyetine dahil edilmiştir. 31.12.202531.12.2025 tarihinde borç ve alacak bakiyeleri henüz kapatılmamış olup dönem sonu değerleme kuru 11 USD = 34,0034,00 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin bu transit ticaret işlemleri sonucunda dönem sonunda hazırlayacağı gelir tablosunda raporlanacak "Brüt Satış Kârı" ve "Net Kambiyo Kârı/Zararı" tutarları aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 1.687.5001.687.500 TL Brüt Satış Kârı; 150.000150.000 TL Net Kambiyo ZararıAnswer
  2. B
    1.850.0001.850.000 TL Brüt Satış Kârı; 150.000150.000 TL Net Kambiyo Zararı
  3. C
    1.687.5001.687.500 TL Brüt Satış Kârı; 250.000250.000 TL Net Kambiyo Kârı
  4. D
    2.025.0002.025.000 TL Brüt Satış Kârı; 400.000400.000 TL Net Kambiyo Zararı
  5. E
    312.500312.500 TL Brüt Satış Kârı; 150.000150.000 TL Net Kambiyo Zararı

Answer

İşletmenin brüt satış kârı 1.687.5001.687.500 TL, net kambiyo zararı ise 150.000150.000 TL'dir.
Doğru yanıt, hem satış kârını (satış hasılatı ile navlun dahil maliyet farkı) hem de dönem sonu kur değerleme farklarını (alıcılar ve satıcılar hesaplarındaki kur artışı) tam ve doğru bir şekilde yansıtmaktadır. Brüt satış kârı hesaplanırken 250.000×33250.000 \times 33 hasılatından, (200.000×32)+(5.000×32,5)(200.000 \times 32) + (5.000 \times 32,5) olan maliyet çıkarılmış; kambiyo sonucunda ise alacaklardaki 250.000250.000 TL kur kârı ile borçlardaki 400.000400.000 TL kur zararı netleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Yurt Dışı Satış Hasılatının Hesaplanması
250.000 USD×33,00 TL=8.250.000 TL250.000 \text{ USD} \times 33,00 \text{ TL} = 8.250.000 \text{ TL}
Transit ticarette satış, fiili ihraç (satış) tarihindeki kur üzerinden 601 Yurt Dışı Satışlar hesabına kaydedilir.
2
Satılan Ticari Malın Maliyetinin (STMM) Hesaplanması
Alış: 200.000×32,00=6.400.000200.000 \times 32,00 = 6.400.000 TL; Navlun: 5.000×32,50=162.5005.000 \times 32,50 = 162.500 TL; Toplam: 6.562.5006.562.500 TL
Transit ticarete konu malların alış bedeli ve buna ilişkin nakliye, sigorta gibi giderler malın maliyetine (157 Diğer Stoklar - Transit Ticaret Stokları) eklenir.
3
Brüt Satış Kârının Bulunması
8.250.0006.562.500=1.687.5008.250.000 - 6.562.500 = 1.687.500 TL
Brüt Satış Kârı = Net Satışlar - Satılan Malın Maliyeti formülü uygulanır.
4
Dönem Sonu Kur Değerlemesi (Alacak ve Borçlar)
Alıcılar Değerleme Farkı: (34,0033,00)×250.000=+250.000(34,00 - 33,00) \times 250.000 = +250.000 TL (Kâr); Satıcılar Değerleme Farkı: (34,0032,00)×200.000=400.000(34,00 - 32,00) \times 200.000 = -400.000 TL (Zarar)
Yabancı para cinsinden senetsiz alacaklar ve borçlar, dönem sonunda güncel kur üzerinden değerlenerek kur farkları kambiyo kâr/zararı olarak kaydedilir.
5
Net Kambiyo Kârı/Zararının Hesaplanması
250.000 (Kaˆr)400.000 (Zarar)=150.000250.000 \text{ (Kâr)} - 400.000 \text{ (Zarar)} = 150.000 TL Net Zarar
Aynı işleme ilişkin kur farkları mahsup edilerek net sonuç gelir tablosuna aktarılır.

Key Concept

Transit ticaret işlemlerinde maliyet oluşumu, KDV istisnası ve yabancı paralı hesapların dönem sonu değerlemesi.

Hints

1
Transit ticaret işlemlerinde mal millileştirilmediği için KDV hesaplanmayacağını unutmayın.
2
Brüt satış kârı için sadece işlem tarihindeki kurları; kambiyo sonucu için ise işlem tarihi ile dönem sonu kurları arasındaki farkı kullanın.
3
Unutmayın, navlun bedeli ödeme tarihindeki kurla değerlenerek mal maliyetine (157 hesap) eklenir.

Practice More

Transit ticarette mal bedelinin peşin ödenmesi durumunda kur farkı oluşup oluşmayacağını inceleyen senaryoları çalışın.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question