Question

Difficulty: HardStatü, Olağanüstü Yedekler ve Özel Fonlar

XYZXYZ Anonim Şirketi'nin 2025 yılı sonu itibarıyla öz kaynak hesaplarında yer alan bazı tutarlar şöyledir:

- Şirket ana sözleşmesi uyarınca kârdan ayrılan yedekler: 100.000100.000 TL
- Şirket Genel Kurulu tarafından herhangi bir amaca bağlanmaksızın ayrılan yedekler: 150.000150.000 TL
- 2023 yılında bir taşıtın satış kârından yeni bir taşıt alımı için ayrılan fon: 40.00040.000 TL

2026 yılı başında işletme; ana sözleşme gereği ayrılan yedeklerin tamamını sermayeye ilave etmiş, Genel Kurul kararıyla ayrılan yedeklerin ise 50.00050.000 TL'lik kısmını geçmiş yıl zararlarının kapatılmasında kullanmıştır.

Bu bilgilere göre, yapılan muhasebe işlemleri ve hesapların işleyişiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Statü yedeklerinin sermayeye eklenmesi işlemi sonucunda işletmenin toplam öz kaynak tutarı 100.000100.000 TL artış gösterir.Answer
  2. B
    Sermaye artırımı kaydında '541 Statü Yedekleri' hesabı 100.000100.000 TL tutarında borçlandırılır.
  3. C
    Geçmiş yıl zararlarının mahsubu işleminde '542 Olağanüstü Yedekler' hesabı borçlandırılırken, '580 Geçmiş Yıllar Zararları' hesabı alacaklandırılır.
  4. D
    Taşıt satış kârı için ayrılan tutar, bilançoda '549 Özel Fonlar' hesabında pasif karakterli bir unsur olarak izlenir.
  5. E
    Yapılan işlemler sonucunda bilançonun pasif toplamında herhangi bir değişim meydana gelmez.

Answer

İç kaynaklardan (yedeklerden) yapılan sermaye artırımları işletmeye dışarıdan yeni bir kaynak girişi sağlamadığı için toplam öz kaynak tutarını değiştirmez; bu nedenle statü yedeklerinin sermayeye eklenmesinin öz kaynaklarda artış yaratacağını belirten ifade yanlıştır.
Statü yedekleri, işletmenin ana sözleşmesi gereği ayrılan yedeklerdir. Bu yedeklerin sermayeye ilave edilmesi işlemi, 'iç kaynaklardan sermaye artırımı' olarak adlandırılır. Bu işlemde bir öz kaynak kalemi (yedekler) azalırken, diğer bir öz kaynak kalemi (sermaye) aynı tutarda artar. Dolayısıyla işletmenin toplam öz kaynak tutarında herhangi bir artış veya azalış meydana gelmez. Toplam öz kaynaklar sadece işletmeye dışarıdan nakit veya ayın şeklinde yeni bir sermaye girişi olduğunda (dış kaynaklı artırım) artış gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Hesapların THP kodlarına göre sınıflandırılması
Ana sözleşme gereği ayrılanlar '541 Statü Yedekleri', Genel Kurul kararıyla ayrılanlar '542 Olağanüstü Yedekler', satış kârı ise '549 Özel Fonlar' hesabında izlenir.
Soruda verilen bilgilerin doğru muhasebe hesaplarıyla eşleştirilmesi gerekir.
2
Sermaye artırımı işleminin analizi
541 Statü Yedekleri (Borç) / 500 Sermaye (Alacak) kaydı yapılır. Öz kaynak toplamı değişmez.
Yedeklerden sermayeye aktarım, öz kaynak kalemleri arasında bir yer değiştirmedir.
3
Zarar mahsubu işleminin analizi
542 Olağanüstü Yedekler (Borç) / 580 Geçmiş Yıllar Zararları (Alacak) kaydı yapılır. Öz kaynak toplamı değişmez.
Zararın yedeklerle kapatılması işlemi de öz kaynaklar içinde gerçekleşen bir transferdir.

Key Concept

İç Kaynaklardan Sermaye Artırımı ve Öz Kaynak Transferleri

Hints

1
Öz kaynaklar içindeki hesapların birinden diğerine yapılan aktarımların toplam tutarı etkileyip etkilemeyeceğini düşünün.
2
Yedekler, sermaye ve geçmiş yıl zararlarının tamamı bilançonun pasifinde (Öz Kaynaklar grubunda) yer alır.

Practice More

Yasal yedeklerin (I. ve II. Tertip) hesaplanma ve sermayeye eklenme sınırlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question