Question

Difficulty: HardTekdüzen Hesap Planı (THP) ve İşleyiş Kuralları

Tekdüzen Hesap Planı (THPTHP) sistematatiğinde, mali tabloların gerçeğe uygun sunumunu sağlamak amacıyla kullanılan düzenleyici hesapların () hesap sınıfları arasındaki işleyiş farklılıklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Aktifi düzenleyici hesaplar pasif karakterli hesaplar gibi artış anında alacaklandırılırken; pasifi ve öz kaynakları düzenleyici hesaplar aktif karakterli hesaplar gibi artış anında borçlandırılır.Answer
  2. B
    Düzenleyici hesapların tamamı, bilançonun hangi tarafında yer alırsa alsın, ana hesabın değerini azalttıkları için ilk kayıt anında her zaman alacak tarafına kaydedilir.
  3. C
    Öz kaynakları düzenleyici hesaplar, aktif karakterli birer varlık hesabı niteliğinde oldukları için dönem sonu mizanında borç kalanı verir ve bilançonun aktifinde 'Ticari Alacaklar' grubunda gösterilir.
  4. D
    Gelir tablosu hesapları (66) içinde yer alan indirim kalemleri (610,611610, 611 vb.), bilanço düzenleyici hesaplarından farklı olarak dönem içinde doğrudan ilgili satış hesabının borcuna kaydedilerek netleştirilir.
  5. E
    Aktifi düzenleyici hesaplar dönem sonunda doğrudan 'Dönem Net Karı veya Zararı' hesabına devredilerek kapatılırken, pasifi düzenleyici hesaplar 'Geçmiş Yıllar Zararları' hesabına aktarılır.

Answer

Aktifi düzenleyici hesapların pasif karakterli (alacak taraflı), pasifi ve öz kaynakları düzenleyici hesapların ise aktif karakterli (borç taraflı) çalıştığını belirten ifade doğrudur.
Doğru cevap, Tekdüzen Hesap Planı'nın temel mantığını yansıtır: Bir grubun değerini azaltan (düzenleyici) bir hesap, o grubun artış yönünün tersine çalışmak zorundadır. Varlıklar (Aktif) borçla arttığı için onları düzenleyen hesaplar alacakla; Kaynaklar (Pasif/Öz Kaynak) alacakla arttığı için onları düzenleyen hesaplar borçla artış kaydeder.

Step-by-Step Solution

1
Hesap sınıflarının temel işleyiş karakterini belirleme
Aktif hesaplar (11 ve 22 nolu sınıflar) borç taraflı; Pasif ve Öz Kaynak hesapları (3,43, 4 ve 55 nolu sınıflar) alacak taraflı çalışır.
Düzenleyici hesapların mantığını kavramak için önce ana hesapların hangi taraftan arttığını bilmek gerekir.
2
Düzenleyici hesap mantığını uygulama
Düzenleyici hesaplar, içinde bulundukları grubun değerini zıt yönde etkiler. Bu nedenle grubun 'artış' yönünün tam tersi yönünde ilk kayıtlarını alırlar.
Bir hesabın ()(–) karakterli olması, onun zıt karakterli (kontra) çalıştığını ifade eder.
3
Hesaplar arası karşılaştırma yapma
Aktifi düzenleyici hesaplar (103,129,257103, 129, 257 vb.) artışlarda alacaklandırılırken (Pasif karakter); Pasifi düzenleyici (308,322,408308, 322, 408 vb.) ve Öz kaynakları düzenleyici (501,511,591501, 511, 591 vb.) hesaplar artışlarda borçlandırılır (Aktif karakter).
Asimetrik işleyiş kuralı, THP'nin çift taraflı kayıt sistemindeki dengeyi sağlar.

Key Concept

Düzenleyici Hesapların (Contra Accounts) Asimetrik İşleyiş Mantığı

Hints

1
Bir hesabın adının yanında ()(–) işareti olması, o hesabın bağlı olduğu grubun normal kayıt yönünün tersine çalıştığını gösterir.
2
Aktif hesaplar borç kalanı verirken, aktifi düzenleyici hesaplar alacak kalanı verir. Pasif hesaplar alacak kalanı verirken, pasifi düzenleyici hesaplar borç kalanı verir.
3
103103 Verilen Çekler bir varlık hesabıdır ama pasif gibi çalışır. 501501 Ödenmemiş Sermaye bir öz kaynak hesabıdır ama aktif gibi çalışır.

Practice More

Dönem sonu kapanış kayıtlarında düzenleyici hesapların hangi hesaplarla karşılaştırılarak kapatıldığını (Örn: 103103 ile 102102 arasındaki ilişki) inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question