Question

Difficulty: HardDönem Net Kârının Dağıtımı İşlemleri

ABC Anonim Şirketi’nin 20252025 yılı dönem sonuna ilişkin bazı öz kaynak bilgileri ve kâr dağıtım kararları şöyledir:

Hesap / BilgiTutar
Ödenmiş Sermaye2.000.0002.000.000 TL
I. Tertip Yasal Yedek Akçe (Birikmiş)395.000395.000 TL
Dönem Net Kârı500.000500.000 TL
Geçmiş Yıllar Zararları40.00040.000 TL

Şirket genel kurulu; kanuni yedeklerin ayrılmasından sonra, ödenmiş sermayenin %5\%5’i oranında I. temettü dağıtılmasına, personele 20.00020.000 TL kâr payı verilmesine ve kalan tutarın olağanüstü yedeklere aktarılmasına karar vermiştir.

Buna göre, kâr dağıtımına ilişkin yevmiye kaydında "542 Olağanüstü Yedekler" hesabına aktarılacak tutar kaç TL’dir?

  1. A
    315.000315.000
  2. 333.000333.000Answer
  3. C
    335.000335.000
  4. D
    353.000353.000
  5. E
    373.000373.000

Answer

Yapılan hesaplamalar sonucunda kalan kâr payı olan 333.000333.000 TL olağanüstü yedeklere aktarılmalıdır.
Dönem net kârı olan 500.000500.000 TL'den öncelikle 40.00040.000 TL geçmiş yıl zararı mahsup edilerek 460.000460.000 TL'lik dağıtılabilir matraha ulaşılır. I. Tertip yasal yedek akçe normalde 23.00023.000 TL çıksa da, birikmiş yedekler sermayenin %20\%20’si olan 400.000400.000 TL limitine çok yaklaştığı için sadece eksik kalan 5.0005.000 TL ayrılır. Ardından ödenmiş sermaye üzerinden %5\%5 oranında (100.000100.000 TL) I. temettü hesaplanır. Personele 20.00020.000 TL pay verilir. II. Tertip yasal yedek akçe için dağıtılan toplam tutardan (120.000120.000 TL) ödenmiş sermayenin %5\%5’i (100.000100.000 TL) çıkarılarak kalan 20.00020.000 TL üzerinden %10\%10 oranında 2.0002.000 TL ayrılır. Tüm bu kalemler toplam kârdan düşüldüğünde (460.000127.000460.000 - 127.000) kalan 333.000333.000 TL olağanüstü yedeklere aktarılır.

Step-by-Step Solution

1
Dağıtılabilir kârın ve I. Tertip Yasal Yedek matrahının belirlenmesi
500.00040.000=460.000500.000 - 40.000 = 460.000 TL
Yasal yedek akçe hesaplanırken dönem net kârından geçmiş yıl zararları mahsup edilmelidir.
2
I. Tertip Yasal Yedek Akçenin hesaplanması ve limit kontrolü
5.0005.000 TL
I. Tertip Yedek Akçe tutarı 460.000×%5=23.000460.000 \times \%5 = 23.000 TL olarak hesaplansa da; birikmiş yedek akçe (395.000395.000 TL), ödenmiş sermayenin %20\%20’sine (2.000.000×%20=400.0002.000.000 \times \%20 = 400.000 TL) ulaşana kadar ayrılabilir. Aradaki fark 5.0005.000 TL olduğu için sadece bu tutar ayrılır.
3
I. Temettü ve Personel kâr payının hesaplanması
I. Temettü: 100.000100.000 TL, Personel: 20.00020.000 TL
I. Temettü ödenmiş sermaye üzerinden hesaplanır (2.000.000×%5=100.0002.000.000 \times \%5 = 100.000 TL). Personel payı soruda maktu olarak verilmiştir.
4
II. Tertip Yasal Yedek Akçenin hesaplanması
2.0002.000 TL
II. Tertip Yasal Yedek, pay sahiplerine ve kâra katılan diğer kişilere dağıtılan tutardan (I. Temettü hariç) %10\%10 oranında ayrılır. Matrah: (100.000+20.000)100.000=20.000(100.000 + 20.000) - 100.000 = 20.000 TL. Yedek: 20.000×%10=2.00020.000 \times \%10 = 2.000 TL.
5
Olağanüstü yedeklere kalan tutarın hesaplanması
333.000333.000 TL
Kalan kâr (460.000460.000) - [I. Yedek (5.0005.000) + I. Temettü (100.000100.000) + Personel (20.00020.000) + II. Yedek (2.0002.000)] = 333.000333.000 TL.

Key Concept

Dönem net kârının dağıtımında yasal yedek akçelerin limit kontrolü ve dağıtım hiyerarşisi.

Hints

1
Öncelikle dönem net kârından varsa geçmiş yıl zararlarını mahsup etmeyi unutmayın.
2
Birikmiş I. Tertip yasal yedek akçenin tutarına dikkat edin; ödenmiş sermayenin %20'sini aşamaz.
3
II. Tertip yasal yedek akçe matrahını bulurken 'dağıtılan toplam kâr - sermayenin %5'i' formülünü kullanın.

Practice More

İşletmenin kâr yerine zarar etmesi durumunda yedek akçe mahsup kayıtlarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kâr dağıtım tablosu hazırlayarak her bir kalemi hiyerarşik sıraya göre düşerek kalanı bulmak, hata riskini azaltan en güvenli yöntemdir.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question