Question

Difficulty: HardYabancı Paralı İşlemlerin Değerlemesi

İşletme, 15.10.202515.10.2025 tarihinde yurt dışındaki bir bankadan 66 ay vadeli, ana para ve faizi vade sonunda ödenecek $50.000\$50.000 tutarında bir kredi çekmiştir. Kredinin çekildiği tarihte kur $1=30\$1 = 30 TL'dir. İşletme, 15.12.202515.12.2025 tarihinde vadesinden önce kredinin $10.000\$10.000 tutarındaki anapara taksitini banka aracılığıyla ödemiştir. Ödeme tarihindeki kur $1=33\$1 = 33 TL'dir. 31.12.202531.12.2025 tarihindeki TCMB değerleme kuru (döviz alış) ise $1=35\$1 = 35 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin 20252025 yılı sonunda bu kredi işlemiyle ilgili gelir tablosunda raporlayacağı toplam kambiyo zararı kaç TL'dir?

  1. 230.000230.000Answer
  2. B
    200.000200.000
  3. C
    250.000250.000
  4. D
    110.000110.000
  5. E
    30.00030.000

Answer

Toplam kambiyo zararı 230.000230.000 TL olarak hesaplanır.
İşletmenin yabancı paralı bir borcu olduğunda, kur artışları işletme için zarar niteliğindedir. 15.1215.12 tarihindeki ödemede, başlangıçta 3030 TL olan kur 3333 TL'ye çıktığı için ödenen her dolar için 33 TL, toplamda 30.00030.000 TL gerçekleşmiş zarar oluşur. Dönem sonunda ise kalan $40.000\$40.000 borç, başlangıç kuru olan 3030 TL yerine güncel kur olan 3535 TL üzerinden değerlenir ve her dolar için 55 TL'den toplam 200.000200.000 TL değerleme zararı hesaplanır. Bu iki tutarın toplamı olan 230.000230.000 TL gelir tablosundaki '656 Kambiyo Zararları' hesabında raporlanır.

Step-by-Step Solution

1
Kredinin alındığı tarihteki TL değerini ve ödeme anındaki durumu hesapla.
Kredi Kaydı (15.1015.10): $50.000×30=1.500.000\$50.000 \times 30 = 1.500.000 TL. Ödenen Kısım: $10.000\$10.000.
Borcun başlangıç değerini belirlemek için gereklidir.
2
15.1215.12 tarihindeki kısmi ödemeden doğan gerçekleşen kur farkını hesapla.
Ödenen Tutar: 10.000×33=330.00010.000 \times 33 = 330.000 TL. Kayıtlı Değer: 10.000×30=300.00010.000 \times 30 = 300.000 TL. Fark: 30.00030.000 TL Zarar.
Ödeme anında kur yükseldiği için işletme aleyhine bir zarar oluşmuştur.
3
Dönem sonundaki (31.1231.12) kalan borç bakiyesi üzerinden değerleme farkını hesapla.
Kalan Borç: $40.000\$40.000. Güncel Değer: 40.000×35=1.400.00040.000 \times 35 = 1.400.000 TL. Kayıtlı Değer: 40.000×30=1.200.00040.000 \times 30 = 1.200.000 TL. Fark: 200.000200.000 TL Zarar.
Dönemsellik kavramı gereği henüz ödenmemiş yabancı paralı borçlar dönem sonunda değerlenmelidir.
4
Dönem içindeki toplam kambiyo zararını topla.
30.00030.000 (Gerçekleşen) + 200.000200.000 (Değerleme) = 230.000230.000 TL.
Gelir tablosunda ilgili dönemde oluşan tüm kambiyo zararları raporlanmalıdır.

Key Concept

Yabancı paralı borçların ödenmesinde gerçekleşen farklar ile dönem sonu değerlemesinden doğan farkların her ikisi de kambiyo kâr/zararı olarak kaydedilir.

Practice More

Eğer bu işlem bir alacak senedi için yapılsaydı ve kur düşseydi, sonuç kambiyo zararı olurdu. Alacak işlemlerini inceleyiniz.

Alternative Method

Borcun tamamını (50.00050.000) dönem sonu kuruna çekip (250.000250.000 TL fark), ödenen taksitteki 'fazladan ödenmeyen' kur farkını (10.000×(3533)=20.00010.000 \times (35-33) = 20.000) bu tutardan düşerek de sonuca ulaşılabilir: 250.00020.000=230.000250.000 - 20.000 = 230.000 TL.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question