Dönen Varlıklar Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 12

Question 221Question →

İşletme, maliyet bedeli $50.000$ TL olan ve önceki dönem sonunda $\%20$ oranında değer düşüklüğü takdir edilerek karşılık ayrılan ticari malları, cari dönemde $45.000$ TL + $\%20$ KDV bedelle peşin satmıştır. İşletme stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre izlediğine göre, bu satış işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

158

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı

10.000

TL borçlandırılır.

621

Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı

40.000

TL borçlandırılır.

644

Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı

5.000

TL alacaklandırılır.

153

Ticari Mallar hesabı

45.000

TL alacaklandırılır.

621

Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı

45.000

TL borçlandırılır.

Show answer & explanation

Answer: $158$ Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı $10.000$ TL borçlandırılır.

Answer

Satış işlemi sonucunda, satılan mallara ait

10.000

TL tutarındaki karşılık hesabı borçlandırılarak kapatılmalıdır.

Satılan ticari mallar için daha önce ayrılmış olan

10.000

TL (

50.000 \times \%20

) tutarındaki karşılık, satış işlemiyle birlikte artık 'konusu kalmayan' bir nitelik kazanır. Bu durumda, aktifte eksi karakterli (düzenleyici) olarak yer alan

158

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı borçlandırılarak kapatılırken, karşılık tutarı kadar

644

Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına alacak kaydı yapılarak dönem karına aktarılır.

Step-by-Step Solution

1

Ayrılan karşılık tutarını hesapla

50.000 \times \%20 = 10.000

TL

Önceki dönemde ayrılan karşılık tutarının belirlenmesi gerekir.

2

Satış ve maliyet kaydı mantığını belirle

Satış bedeli

45.000

TL, Maliyet

50.000

TL

Aralıksız envanter yönteminde maliyet kaydı satış anında yapılır.

3

Karşılık hesabının kapatılması

158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı

10.000

TL Borç, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı

10.000

TL Alacak

Varlık işletmeden çıktığı için ona ait düzenleyici hesabın da kapatılması ve karşılığın gelire dönüştürülmesi gerekir.

Key Concept

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığının Satış Anında İptali

Hints

1

Aralıksız envanter yönteminde satış anında hem hasılat hem de maliyet kaydı yapılır.

2

Değer düşüklüğü karşılığı ayrılmış bir mal satıldığında, bu mal için ayrılan karşılık hesabının da kapatılması gerektiğini unutmayın.

3

50.000

TL maliyetli bir malın

\%20

karşılığı

10.000

TL'dir. Bu mal satıldığında karşılık hesabı borçlandırılarak kapatılır.

Practice More

Aralıklı envanter yöntemi kullanılsaydı satış anında hangi kayıtlar yapılmazdı?

Alternative Method

Önce karşılık iptali ve maliyet kaydını ayrı düşünün: Maliyet kaydı her zaman

153

(Alacak) ve

621

(Borç) hesaplarına

50.000

TL yazılarak yapılır. Ardından

158

(Borç) ve

644

(Alacak) hesaplarına

10.000

TL yazılarak karşılık sıfırlanır.

Estimated Time:1m 15s

Question 222Question →

İşletme, bir müşterisinden olan $15.000$ TL tutarındaki senetsiz ticari alacağına karşılık müşteri çekini tahsil amacıyla teslim almıştır. Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

101 Alınan Çekler

100 Kasa

102 Bankalar

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)

121 Alacak Senetleri

Show answer & explanation

Answer: 101 Alınan Çekler

Answer

Müşteriden çek teslim alındığında yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılması gereken hesap 101 Alınan Çekler hesabıdır.

İşletmenin ticari faaliyetleri kapsamında müşterilerinden teslim aldığı çekler, Tekdüzen Hesap Planı gereği '101 Alınan Çekler' hesabında izlenir. Aktif bir hesap olan bu hesaba, çek girişi olduğunda artış kuralı gereği borç kaydı yapılır.

Step-by-Step Solution

1

İşlemin niteliğini ve ilgili hesapları belirleme

Alacağın çekle tahsil edilmesi sonucunda 'Alınan Çekler' ve 'Alıcılar' hesapları etkilenmektedir.

Müşteriden (alıcıdan) bir varlık (çek) teslim alındığı için alacak azalırken hazır değerler artmaktadır.

2

Hesapların işleyiş kurallarını uygulama

101 Alınan Çekler (Aktif) hesabı artış nedeniyle borçlandırılır; 120 Alıcılar (Aktif) hesabı azalış nedeniyle alacaklandırılır.

Aktif karakterli hesaplarda meydana gelen artışlar hesabın borç tarafına kaydedilir.

Key Concept

Alınan çeklerin muhasebeleştirilmesi

Hints

1

Müşteriden alınan değerin ne olduğuna odaklanın: Nakit mi, senet mi, yoksa çek mi?

2

Aktif bir varlık hesabı olan hazır değerlerdeki artışlar her zaman borç tarafına kaydedilir.

Practice More

Bu çekin daha sonra bankaya tahsil için gönderilmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 223Question →

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi $20$ TL'den satın aldığı $2.000$ adet hisse senedi için ilgili anonim şirketin iç kaynaklarından gerçekleştirdiği sermaye artırımı sonucunda $\%25$ oranında bedelsiz hisse senedi almıştır. İşletme, daha sonra elindeki bu hisse senetlerinin $1.000$ adedini tanesi $22$ TL'den banka aracılığıyla satmıştır.

Buna göre, hisse senedi satış işlemine ilişkin yapılacak günlük defter kaydında "644 Menkul Kıymet Satış Karları" hesabına alacak kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

2.000

4.000

5.000

6.000

10.000

Show answer & explanation

Answer: $6.000$

Answer

Hisse senedi satış karı

6.000

TL olarak hesaplanır.

Doğru cevap olan tutar, bedelsiz hisse senetlerinin birim maliyeti düşürücü etkisinin doğru hesaplanmasıyla bulunur. İşletme bedelsiz hisseler için ödeme yapmadığından toplam maliyeti (

40.000

TL) değişmez ancak elindeki hisse sayısı

2.000

'den

2.500

'e çıkar. Bu durum birim maliyeti

16

TL'ye (

40.000 / 2.500

) düşürür.

22

TL'den satılan

1.000

adet hissenin her birinden

6

TL kar elde edilir (

22 - 16 = 6

), bu da toplamda

6.000

TL kar demektir.

Step-by-Step Solution

1

Başlangıçtaki toplam maliyetin hesaplanması

2.000 \text{ adet} \times 20 \text{ TL} = 40.000 \text{ TL}

İşletmenin elindeki hisselerin toplam defter değerini bulmak için gereklidir.

2

Bedelsiz artış sonrası yeni adet ve birim maliyetin hesaplanması

Yeni Adet:

2.000 \times 1,25 = 2.500 \text{ adet}

; Yeni Birim Maliyet:

40.000 / 2.500 = 16 \text{ TL}

Bedelsiz hisse alımı için muhasebe kaydı yapılmaz; ancak adet arttığı için toplam maliyet yeni adede bölünerek yeni birim maliyet bulunur.

3

Satılan kısmın maliyeti ve satış karının tespiti

Satış Bedeli:

1.000 \times 22 = 22.000 \text{ TL}

; Satılanın Maliyeti:

1.000 \times 16 = 16.000 \text{ TL}

; Kar:

22.000 - 16.000 = 6.000 \text{ TL}

Satış bedeli ile satılan hisselerin güncel birim maliyeti arasındaki olumlu fark karı oluşturur.

Key Concept

Bedelsiz Hisse Senetlerinde Birim Maliyet Revizyonu

Hints

1

Bedelsiz hisse senedi alımı için bir yevmiye kaydı yapılır mı, hatırlayınız.

2

Toplam maliyet değişmezken adet arttığında birim maliyete ne olur? Yeniden hesaplayın.

3

2.000

hisse

\%25

artınca

2.500

adet olur.

40.000

TL toplam maliyeti bu sayıya bölerseniz yeni birim maliyeti bulursunuz.

Practice More

Birim maliyetin düşmesi, gelecekteki olası bir satışta karın daha yüksek veya zararın daha düşük çıkmasına neden olur.

Estimated Time:1m 30s

Question 224Question →

İşletme, $15.12.2025$ tarihinde geçici yatırım amacıyla tanesi $100$ TL'den $500$ adet hisse senedini $\%2$ komisyon ödeyerek banka aracılığıyla satın almıştır. $31.12 .2025$ tarihinde söz konusu hisse senetlerinin borsa rayicinin $95$ TL olduğu tespit edilmiş ve gerekli envanter işlemleri yapılmıştır. $20.01 .2026$ tarihinde bu hisse senetlerinin tamamı tanesi $108$ TL'den satılmış; satış işlemi sırasında banka $500$ TL komisyon keserek kalan tutarı işletmenin hesabına aktarmıştır. Buna göre, $20.01 .2026$ tarihindeki satış kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

"119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı" hesabı

2.500

TL borçlandırılır.

"119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı" hesabı

3.500

TL borçlandırılır.

"110 Hisse Senetleri" hesabı

51.000

TL alacaklandırılır.

"644 Menkul Kıymet Satış Karları" hesabı

4.000

TL alacaklandırılır.

"644 Menkul Kıymet Satış Karları" hesabı

6.500

TL alacaklandırılır.

Show answer & explanation

Answer: "119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı" hesabı $2.500$ TL borçlandırılır.

Answer

"119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı" hesabının

2.500

TL borçlandırılması doğru ifadedir.

Doğru cevap, "119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı" hesabının

2.500

TL borçlandırılacağını belirtir. İşletme hisse senetlerini

50.000

TL'ye almış, yıl sonunda rayiç değer

47.500

TL'ye düştüğü için

2.500

TL karşılık ayırmıştır. Hisse senetleri satıldığında, ilgili varlık hesabı (110) alacaklandırılarak kapatılırken, ona bağlı olan karşılık hesabı (119) da borçlandırılarak kapatılmak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1

Alış maliyetini ve komisyonu belirle

Maliyet:

500 \times 100 = 50.000

TL; Komisyon:

50.000 \times 0,02 = 1.000

TL (653 nolu hesaba)

Menkul kıymet alım komisyonları maliyete eklenmez, doğrudan gider yazılır.

2

Dönem sonu değer düşüklüğü karşılığını hesapla

Değer Düşüklüğü:

50.000 - (500 \times 95) = 2.500

TL

Maliyet bedeli ile borsa rayici arasındaki olumsuz fark için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılır.

3

Satış kaydını ve kar tutarını analiz et

Net Tahsilat:

53.500

TL; Kapatılan Maliyet:

50.000

TL; Kapatılan Karşılık:

2.500

TL; Satış Karı:

6.000

TL

Satış kaydında aktif karakterli olan 110 hesabı alacaklandırılarak, pasif karakterli düzenleyici olan 119 hesabı ise borçlandırılarak kapatılır.

Key Concept

Menkul kıymet alım giderlerinin muhasebeleştirilmesi ve değer düşüklüğü karşılığının satış anındaki tasfiyesi.

Practice More

Menkul kıymetlerin değer kazanması durumunda (borsa rayicinin maliyetin üzerine çıkması) karşılık ayrılmayacağını ve maliyet bedeli ile değerleme yapılacağını hatırlayınız.

Estimated Time:2m 0s

Question 225Question →

İşletme, geçici yatırım amacıyla nominal değeri $20$ TL olan hisse senetlerinden $4.000$ adedini, tanesi $35$ TL’den banka aracılığıyla satın almıştır. Banka, bu işlem için alış bedeli üzerinden $\%1,5$ oranında komisyon ve ayrıca $300$ TL banka masrafı tahsil etmiştir. Bu alış işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

653 Komisyon Giderleri hesabı

2.400

TL borçlandırılır.

110 Hisse Senetleri hesabı

142.400

TL borçlandırılır.

110 Hisse Senetleri hesabı

80.000

TL borçlandırılır.

653 Komisyon Giderleri hesabı

2.100

TL borçlandırılır.

102 Bankalar hesabı

140.000

TL alacaklandırılır.

Show answer & explanation

Answer: 653 Komisyon Giderleri hesabı $2.400$ TL borçlandırılır.

Answer

653 Komisyon Giderleri hesabı

2.400

TL borçlandırılır.

İşletmenin hisse senedi alımı için ödediği toplam bedel

140.000

TL'dir ve bu tutar 110 Hisse Senetleri hesabına borç kaydedilir. Bu işleme aracılık eden bankaya ödenen

\%1,5

komisyon (

2.100

TL) ile

300

TL banka masrafı ise işletme için bir giderdir. Muhasebe kuralları çerçevesinde menkul kıymet alım giderleri varlığın maliyetine eklenmeyip, 653 Komisyon Giderleri hesabına borç kaydedildiği için doğru cevap toplam

2.400

TL'lik gider kaydını gösteren ifadedir.

Step-by-Step Solution

1

Hisse senetlerinin alış maliyetini hesaplayınız.

4.000 \text{ adet} \times 35 \text{ TL/adet} = 140.000 \text{ TL}

Tekdüzen Hesap Planı'na göre hisse senetleri alış bedeli ile 110 Hisse Senetleri hesabına borç kaydedilir.

2

Ödenen oransal komisyon tutarını hesaplayınız.

140.000 \text{ TL} \times \%1,5 = 2.100 \text{ TL}

Banka tarafından tahsil edilen

\%1,5

oranındaki komisyon, işlem bedeli üzerinden hesaplanır.

3

Toplam işlem giderini (653) belirleyiniz.

2.100 \text{ TL} (Komisyon) + 300 \text{ TL} (Banka Masrafı) = 2.400 \text{ TL}

Menkul kıymet alımında katlanılan tüm komisyon ve masraflar 653 Komisyon Giderleri hesabında toplanır.

4

Bankadan çıkan toplam nakit tutarını hesaplayınız.

140.000 \text{ TL} + 2.400 \text{ TL} = 142.400 \text{ TL}

Hem varlık bedeli hem de masraflar banka hesabından ödendiği için toplam tutar 102 Bankalar hesabından alacaklandırılır.

Key Concept

Menkul Kıymet Alış Giderlerinin Muhasebeleştirilmesi

Practice More

Menkul kıymetlerin dönem sonu değerlemesinde 'Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı' ayrılması durumunda maliyetin değişip değişmediğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 226Question →

İşletme, $05.03.2026$ tarihinde geçici yatırım amacıyla nominal değeri $5$ TL olan $4.000$ adet hisse senedini tanesi $7,5$ TL'den banka aracılığıyla satın almıştır. Bu işlem sırasında banka, alış bedeli üzerinden $\%2$ oranında komisyon kesintisi gerçekleştirmiştir. Buna göre, söz konusu hisse senedi alımına ilişkin yapılacak günlük defter kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

110

Hisse Senetleri hesabı

30.000

TL borçlandırılır.

110

Hisse Senetleri hesabı

30.600

TL borçlandırılır.

653

Komisyon Giderleri hesabı

600

TL alacaklandırılır.

110

Hisse Senetleri hesabı

20.000

TL borçlandırılır.

644

Menkul Kıymet Satış Karları hesabı

600

TL alacaklandırılır.

Show answer & explanation

Answer: $110$ Hisse Senetleri hesabı $30.000$ TL borçlandırılır.

Answer

Hisse senetleri alış bedeli olan

30.000

TL üzerinden borçlandırılmalıdır.

Menkul kıymetler, işletmeye girişlerinde alış bedeli (maliyet) üzerinden değerlenir ve kaydedilir. Bu soruda toplam alış bedeli

30.000

TL olduğu için hisse senetleri hesabı bu tutar üzerinden borçlandırılır. Ödenen

\%2

komisyon ise maliyete eklenmeyip '653 Komisyon Giderleri' hesabında takip edilir.

Step-by-Step Solution

1

Hisse senetlerinin toplam alış bedelini hesaplayınız.

4.000 \text{ adet} \times 7,5 \text{ TL} = 30.000 \text{ TL}

Menkul kıymetler işletmeye girişlerinde alış bedeli ile temsil edilirler.

2

Ödenen komisyon tutarını hesaplayınız.

30.000 \text{ TL} \times \%2 = 600 \text{ TL}

Banka tarafından tahsil edilen işlem maliyeti hesaplanmalıdır.

3

Muhasebe kaydını oluşturunuz.

110

Hisse Senetleri (

30.000

TL Borç),

653

Komisyon Giderleri (

600

TL Borç),

102

Bankalar (

30.600

TL Alacak)

Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alım komisyonları maliyete dahil edilmez, 653 nolu hesapta giderleştirilir.

Key Concept

Hisse senetlerinin alış bedeli ile kaydedilmesi ve komisyonların gider yazılması kuralı.

Practice More

Menkul kıymetlerin dönem sonu değerlemesi ve karşılık ayrılması işlemlerini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 227Question →

Ticari mal hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre ve FIFO (ilk giren ilk çıkar) maliyet akış varsayımıyla izleyen bir işletmenin dönem içi hareketleri şöyledir:

İşlem Türü	Miktar	Birim Fiyat / Tutar
Dönem Başı Stok	$100$ adet	$80$ TL
Ticari Mal Alışı	$200$ adet	$100$ TL
Alış Nakliye Gideri	-	$1.000$ TL
Ticari Mal Satışı	$150$ adet	$150$ TL
Satıştan İade	$30$ adet	-

İşletmenin dönem sonu envanter sayımında tüm stokların mevcut olduğu görülmüş ve birim piyasa değerinin $98$ TL olduğu tespit edilmiştir.

Bu bilgilere göre işletmenin dönem sonunda ayırması gereken Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı tutarı kaç TL'dir?

1.260

360

510

210

720

Show answer & explanation

Answer: $1.260$

Answer

İşletmenin ayırması gereken stok değer düşüklüğü karşılığı

1.260

TL'dir.

Doğru çözümde, öncelikle malın alış maliyeti nakliye gideri dahil edilerek

105

TL olarak hesaplanmıştır. Ardından FIFO yöntemi uygulanarak eldeki mevcut stokların hangi maliyet grubuna ait olduğu belirlenmiştir. Satış iadesi sonrası eldeki

180

adet malın tamamının

105

TL maliyetli olduğu (son alış grubundan) saptanmış, piyasa değeri olan

98

TL ile arasındaki birim başına

7

TL'lik fark toplam miktarla çarpılarak

1.260

TL sonucuna ulaşılmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Alış maliyetini ve birim maliyeti hesapla.

200 \text{ adet} \times 100 \text{ TL} + 1.000 \text{ TL (Nakliye)} = 21.000 \text{ TL}

; Birim maliyet:

21.000 / 200 = 105

TL.

TMS-2 Stoklar standardı ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca alışla ilgili nakliye giderleri malın maliyetine eklenmelidir.

2

FIFO varsayımına göre satılan malların maliyetini (STMM) belirle.

Satılan

150

adedin

100

adedi dönem başı stoktan (

80

TL), kalan

50

adedi dönem içi alıştan (

105

TL) çıkmıştır.

FIFO yönteminde ilk giren mallar ilk önce satılır.

3

Satıştan iadenin maliyetini ve dönem sonu stok miktarını belirle.

İade edilen

30

adet mal, son satılan gruptan (

105

TL'lik grup) olduğu için maliyeti

3.150

TL'dir. Dönem sonu miktar:

150 \text{ (kalan)} + 30 \text{ (iade)} = 180

adet.

Aralıksız envanterde iade edilen mal, hangi maliyetle çıkış yapıldıysa o maliyetle stoğa geri alınır.

4

Dönem sonu stok maliyeti ile piyasa değerini karşılaştır.

Toplam Maliyet:

180 \times 105 = 18.900

TL. Toplam Piyasa Değeri:

180 \times 98 = 17.640

TL.

İhtiyatlılık kavramı gereği stoklar maliyet veya piyasa değerinden düşük olanı ile değerlenir.

5

Karşılık tutarını hesapla.

18.900 - 17.640 = 1.260

TL.

Maliyet bedeli piyasa değerinden yüksek olduğu için aradaki fark kadar karşılık ayrılır.

Key Concept

Stokların maliyet bedeli ile piyasa değerinden düşük olanıyla değerlenmesi (İhtiyatlılık Kavramı)

Estimated Time:2m 30s

Question 228Question →

İşletme, vadesi gelen $150.000$ TL nominal değerli bir alacak senedini tahsil edemediği için $1.500$ TL noter masrafı ödeyerek protesto ettirmiştir. Ardından borçludan $30.000$ TL nakit tahsilat yapılmış, kalan tutar için icra takibi başlatılmıştır. Söz konusu alacağın $50.000$ TL'lik kısmı için gayrimenkul rehni (ipotek) bulunmaktadır. İşletme, dönem sonunda şüpheli hale gelen bu alacak için karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken karşılık ayırma kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

654 Karşılık Giderleri hesabı

71.500

TL

654 Karşılık Giderleri hesabı

121.500

TL

129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) hesabı

71.500

TL

654 Karşılık Giderleri hesabı

70.000

TL

654 Karşılık Giderleri hesabı

101.500

TL

Show answer & explanation

Answer: 654 Karşılık Giderleri hesabı $71.500$ TL

Answer

İşletmenin yapması gereken yevmiye kaydında '654 Karşılık Giderleri' hesabı

71.500

TL tutarında borçlandırılmalıdır.

İşletme vadesinde ödenmeyen senet için noter masrafı ödediğinde bu tutar alacağın maliyetine eklenir (

150.000 + 1.500 = 151.500

TL). Yapılan

30.000

TL'lik tahsilat sonrası kalan

121.500

TL şüpheli hale gelmiştir. Ancak ihtiyatlılık kavramı ve vergi mevzuatı hükümlerine göre, teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamayacağından,

50.000

TL'lik ipotekli kısım düşülerek sadece teminatsız kalan

71.500

TL için karşılık ayrılmalıdır. Karşılık ayırma kaydında gider hesabı olan '654 Karşılık Giderleri' borçlandırılır.

Step-by-Step Solution

1

Toplam alacak tutarının hesaplanması

150.000 + 1.500 = 151.500

TL

Noter protesto masrafları alacağın maliyetine eklenerek borçludan talep edilir.

2

Şüpheli hale gelen net tutarın belirlenmesi

151.500 - 30.000 = 121.500

TL

Yapılan nakit tahsilat toplam alacaktan düşülerek kalan kısım için takip başlatılır.

3

Karşılık ayrılacak (teminatsız) tutarın hesaplanması

121.500 - 50.000 = 71.500

TL

İhtiyatlılık kavramı ve VUK hükümleri gereği, şüpheli alacağın teminatlı (ipotek, teminat mektubu vb.) kısmı için karşılık ayrılamaz.

4

Yevmiye kaydının yapılması

654 Karşılık Giderleri (B)

71.500

/ 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (A)

71.500

Karşılık ayırma işlemi dönem gideri olarak muhasebeleştirilir.

Key Concept

Teminatlı şüpheli ticari alacaklar için karşılık ayrılamaması kuralı.

Practice More

Şüpheli alacağın bir sonraki dönemde tahsil edilmesi durumunda 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabının nasıl kullanılacağını inceleyiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 229Question →

İşletme, bir satıcıya olan $4.500$ TL tutarındaki borcunu nakit olarak ödemiş ancak bu işlemi yoğun iş temposu nedeniyle muhasebe kayıtlarına yansıtmamıştır. Dönem sonu envanter işlemlerinde kasada $4.500$ TL noksanlık olduğu tespit edilmiş ve bu tutar '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabına kaydedilerek geçici olarak muhasebeleştirilmiştir. Daha sonra noksanlığın söz konusu ödemeden kaynaklandığı anlaşıldığına göre, hatanın düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

320 Satıcılar Hesabı Borçlu

4.500

TL, 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları Hesabı Alacaklı

4.500

TL

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabı Borçlu

4.500

TL, 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları Hesabı Alacaklı

4.500

TL

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları Hesabı Borçlu

4.500

TL, 320 Satıcılar Hesabı Alacaklı

4.500

TL

689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hesabı Borçlu

4.500

TL, 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları Hesabı Alacaklı

4.500

TL

320 Satıcılar Hesabı Borçlu

4.500

TL, 102 Bankalar Hesabı Alacaklı

4.500

TL

Show answer & explanation

Answer: 320 Satıcılar Hesabı Borçlu $4.500$ TL, 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları Hesabı Alacaklı $4.500$ TL

Answer

Satıcılar hesabının borçlandırıldığı ve Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının alacaklandırıldığı yevmiye kaydı doğrudur.

Doğru cevapta, işletmenin satıcıya olan borcu azaldığı için 320 Satıcılar hesabı borçlandırılmıştır. Aynı zamanda, noksanlık tespit edildiğinde borç tarafına kaydedilerek açılan 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı, neden bulunduğu için alacaklandırılarak kapatılmıştır. Bu işlem sonucunda hem işletmenin borç yükümlülüğü doğru seviyeye çekilmiş hem de geçici hesap sıfırlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Tespit edilen kasa noksanlığının nedenini analiz et.

Noksanlığın bir satıcıya yapılan ancak kaydedilmeyen nakit ödemeden kaynaklandığı belirlenmiştir.

Düzeltme kaydı yapılabilmesi için gerçek işlemin mahiyetinin bilinmesi gerekir.

2

İlgili hesaplardaki değişimleri belirle.

Satıcılara olan borç (320) azalmalı, geçici olarak açılan noksanlık hesabı (197) kapatılmalıdır.

Borç hesaplarındaki azalışlar borç tarafına, aktif karakterli geçici hesapların kapatılması ise alacak tarafına kaydedilir.

3

Yevmiye kaydını oluştur.

320 Satıcılar (Borçlu) ve 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları (Alacaklı) kaydı yapılır.

Hatanın düzeltilmesi ve mizan dengesinin sağlanması için bu kayıt zorunludur.

Key Concept

Kasa Sayım Noksanlıklarının Nedeninin Belirlenmesi ve Düzeltme Kaydı

Question 230Question →

İşletme, $1$ Aralık $2025$ tarihinde bir ihracat işlemine aracılık etmek üzere $3$ ay süreli bir komisyon sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşmeye göre toplam $45.000$ TL tutarındaki komisyon bedeli, hizmetin tamamlanacağı $1$ Mart $2026$ tarihinde nakden tahsil edilecektir. Dönemsellik kavramı gereğince işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

181 Gelir Tahakkukları (Borç)

15.000

/ 643 Komisyon Gelirleri (Alacak)

15.000

100 Kasa (Borç)

45.000

/ 643 Komisyon Gelirleri (Alacak)

45.000

180 Gelecek Aylara Ait Giderler (Borç)

15.000

/ 643 Komisyon Gelirleri (Alacak)

15.000

181 Gelir Tahakkukları (Borç)

45.000

/ 643 Komisyon Gelirleri (Alacak)

45.000

643 Komisyon Gelirleri (Borç)

15.000

/ 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler (Alacak)

15.000

Show answer & explanation

Answer: 181 Gelir Tahakkukları (Borç) $15.000$ / 643 Komisyon Gelirleri (Alacak) $15.000$

Answer

Dönemsellik esası uyarınca sadece 2025 yılına ait olan bir aylık komisyon geliri (

15.000

TL) 181 Gelir Tahakkukları hesabı kullanılarak kayda alınmalıdır.

İşletme Aralık ayında hizmeti sunmaya başlamış ve bir aylık geliri hak etmiştir. Ancak sözleşme gereği tahsilat Mart ayında yapılacaktır. Dönemsellik kavramı uyarınca, gelirin hak edildiği dönemde (

2025

) raporlanabilmesi için 181 Gelir Tahakkukları hesabı borçlandırılırken, 643 Komisyon Gelirleri hesabı alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1

Aylık gelir tutarının hesaplanması

45.000 \div 3 = 15.000

TL

Sözleşme

3

ayı kapsadığı için toplam tutar aylara eşit bölünmelidir.

2

Cari yıla (2025) düşen sürenin belirlenmesi

1

ay (Aralık ayı)

Sözleşme

1

Aralık'ta başladığı için dönem sonuna kadar sadece

1

ay geçmiştir.

3

Tahakkuk kaydı için uygun hesabın seçilmesi

181 Gelir Tahakkukları

Hizmet verilmiş (gelir hak edilmiş) ancak henüz tahsilat gerçekleşmediği için bu hesap kullanılır.

Key Concept

Gelir Tahakkuku (Dönemsellik Kavramı)

Hints

1

Dönemsellik kavramına göre gelirin sadece 2025 yılına ait kısmını bulun.

2

Henüz tahsil edilmemiş ama hak edilmiş gelirler için hangi 'Dönen Varlık' hesabı kullanılır?

3

45.000

TL'yi sözleşme süresi olan

3

aya bölün ve Aralık ayına isabet eden

1

aylık tutar için 181 nolu hesabı borçlandırın.

Practice More

Bu işlemin vadesi dolduğunda (Mart 2026) yapılacak tahsilat kaydını ve önceki yıla ait tahakkukların nasıl kapatılacağını çalışın.

Estimated Time:1m 15s

Question 231Question →

Ticari mal hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre ve hareketli ağırlıklı ortalama maliyet varsayımıyla izleyen bir işletmenin Ocak ayı içerisindeki mal hareketleri şöyledir:

Tarih	İşlem	Miktar (Adet)	Birim Fiyat (TL)
01.01	Dönem Başı Stok	$100$	$50$
10.01	Alış	$400$	$60$
15.01	Satış	$300$	-
20.01	Alış	$300$	$70$
25.01	Satış	$400$	-

İşletme, $10$ Ocak tarihindeki alış işlemi için ayrıca $1.000$ TL nakliye giderini nakit olarak ödemiştir.

Buna göre, işletmenin Ocak ayı sonu itibarıyla toplam Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) kaç TL'dir?

44.400

43.480

44.000

42.000

45.400

Show answer & explanation

Answer: $44.400$

Answer

İşletmenin Ocak ayı sonu itibarıyla toplam Satılan Ticari Mallar Maliyeti

44.400

TL'dir.

Doğru cevap olan seçenekte, işletmenin her alış işleminden sonra eldeki stokların toplam maliyetini toplam miktara bölerek yeni bir birim maliyet hesapladığı ve nakliye giderlerini bu maliyete dahil ettiği görülmektedir. 10 Ocak alışında birim maliyet

60

TL'ye, 20 Ocak alışından sonra ise

66

TL'ye yükselmiştir. Bu maliyetler üzerinden yapılan iki satışın toplamı

44.400

TL tutmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

10 Ocak alış maliyetinin ve ilk ortalama maliyetin hesaplanması

Yeni Birim Maliyet:

60

TL

Nakliye gideri (

1.000

TL) alış maliyetine eklenir. Toplam stok değeri:

(100 \times 50) + (400 \times 60 + 1.000) = 5.000 + 25.000 = 30.000

TL. Ortalama maliyet:

30.000 / 500 = 60

TL.

2

15 Ocak tarihindeki satışın maliyetinin hesaplanması

STMM 1:

18.000

TL

Aralıksız envanterde satış anında maliyet kaydedilir.

300

adet

\times 60

TL =

18.000

TL. Kalan stok:

200

adet

\times 60

TL =

12.000

TL.

3

20 Ocak alışından sonraki yeni ortalama maliyetin hesaplanması

Yeni Birim Maliyet:

66

TL

Mevcut stok değeri (

12.000

TL) ile yeni alış (

300 \times 70 = 21.000

TL) toplanır:

33.000

TL. Toplam miktar:

200 + 300 = 500

adet. Yeni ortalama:

33.000 / 500 = 66

TL.

4

25 Ocak tarihindeki satışın maliyetinin hesaplanması

STMM 2:

26.400

TL

400

adet

\times 66

TL =

26.400

TL.

5

Toplam STMM'nin bulunması

44.400

TL

Dönem içindeki tüm satış maliyetleri toplanır:

18.000 + 26.400 = 44.400

TL.

Key Concept

Hareketli Ağırlıklı Ortalama Maliyet Yöntemi

Hints

1

Aralıksız envanterde her satıştan önce o ana kadar olan stokların ortalama maliyetini bulmalısınız.

2

10 Ocak alışındaki nakliye giderini

400

adetlik alışın toplam tutarına (

24.000

TL) eklemeyi unutmayın.

3

İlk satıştan sonra elinizde kalan

200

adedin maliyeti ile 20 Ocak'taki yeni alış maliyetini birleştirip tekrar ortalama almalısınız.

Practice More

Dönem sonu stok değerini (25 Ocak sonrası kalan 100 adet için) hesaplayarak sağlamasını yapabilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 232Question →

İşletmenin kasasında kayıtlı $2.000$ Avro bulunmaktadır ve bu tutar defterlere $1$ Avro = $32$ TL kuru üzerinden $64.000$ TL olarak kaydedilmiştir. Dönem sonunda yapılan envanter işlemlerinde kasada fiilen $1.900$ Avro olduğu tespit edilmiştir. Dönem sonu değerleme kuru $1$ Avro = $34$ TL olduğuna göre, yapılacak envanter ve değerleme kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kambiyo Karları hesabı

3.800

TL alacaklandırılır.

Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı

3.400

TL borçlandırılır.

Kambiyo Karları hesabı

4.000

TL alacaklandırılır.

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı

3.800

TL alacaklandırılır.

Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı

3.200

TL borçlandırılır.

Show answer & explanation

Answer: Kambiyo Karları hesabı $3.800$ TL alacaklandırılır.

Answer

Kambiyo Karları hesabının

3.800

TL alacaklandırılması gerekir.

İşletmenin kasasında fiilen

1.900

Avro kalmıştır. Bu tutarın defterdeki kayıtlı kuru

32

TL iken, dönem sonu kuru

34

TL'ye yükselmiştir. Bu durum

1

Avro başına

2

TL kâr anlamına gelir. Toplam kâr

1.900 \times 2 = 3.800

TL olarak Kambiyo Karları hesabının alacağına kaydedilmelidir. Noksan olan

100

Avro ise mevcut olmadığı için değerlenemez, sadece

32

TL kuru üzerinden Kasa hesabından düşülür.

Step-by-Step Solution

1

Kasa noksanının tespiti ve kaydı

100

Avro noksanlık

3.200

TL olarak kaydedilir.

Kasada

2.000 - 1.900 = 100

Avro noksanlık vardır. Envanter prensibi gereği noksanlık, defter kayıt hızı olan

32

TL üzerinden

3.200

TL (

100 \times 32

) olarak 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabına borç yazılır.

2

Kalan yabancı paranın değerlenmesi

3.800

TL kambiyo kârı hesaplanır.

Kasada kalan

1.900

Avro'nun yeni değeri

1.900 \times 34 = 64.600

TL'dir. Bu paranın defterdeki kalan değeri

64.000 - 3.200 = 60.800

TL olduğu için,

64.600 - 60.800 = 3.800

TL kur farkı geliri doğar.

3

Yevmiye kaydının yapılması

646 Kambiyo Karları hesabına

3.800

TL alacak kaydı yapılır.

Kur artışından doğan gelirler Kambiyo Karları hesabının alacağına kaydedilir.

Key Concept

Yabancı paralı kasa işlemlerinde önce fiili noksanlık kayıtlı kurdan düşülür, ardından kalan mevcudun değerlemesi yapılır.

Estimated Time:1m 30s

Question 233Question →

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi $50$ TL'den satın aldığı $1.000$ adet hisse senedini dönem sonu envanter işlemleri kapsamında değerlemeye tabi tutmuştur. $31.12.2025$ tarihinde yapılan değerleme sonucunda söz konusu hisse senetlerinin borsa rayicinin (piyasa değerinin) tanesi $42$ TL olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin muhasebenin ihtiyatlılık kavramı gereği yapması gereken yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

654

Karşılık Giderleri hesabı

8.000

TL borçlandırılır.

110

Hisse Senetleri hesabı

8.000

TL alacaklandırılır.

689

Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı

8.000

TL borçlandırılır.

119

Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı

8.000

TL borçlandırılır.

Değer düşüklüğü henüz kesinleşmediği ve satış yapılmadığı için herhangi bir kayıt yapılmaz.

Show answer & explanation

Answer: $654$ Karşılık Giderleri hesabı $8.000$ TL borçlandırılır.

Answer

Dönem sonu değerleme farkı olan

8.000

TL için '654 Karşılık Giderleri' hesabı borçlandırılır.

Dönem sonu envanter işlemlerinde, menkul kıymetlerin borsa rayici alış maliyetinin altına düştüğünde aradaki fark kadar karşılık ayrılır. Bu işlemde '654 Karşılık Giderleri' hesabı borçlandırılırken, '119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabı alacaklandırılır. Verilen soruda birim başına

8

TL (

50 - 42

), toplamda ise

8.000

TL değer düşüklüğü oluşmuştur.

Step-by-Step Solution

1

Toplam alış maliyetini hesapla

1.000 \text{ adet} \times 50 \text{ TL} = 50.000 \text{ TL}

Varlığın defter değerini belirlemek için gereklidir.

2

Dönem sonu toplam piyasa değerini (borsa rayicini) hesapla

1.000 \text{ adet} \times 42 \text{ TL} = 42.000 \text{ TL}

Varlığın mevcut piyasa değerini belirlemek için gereklidir.

3

Değer düşüklüğü tutarını belirle

50.000 \text{ TL} - 42.000 \text{ TL} = 8.000 \text{ TL}

İhtiyatlılık kavramı uyarınca ayrılacak karşılık tutarı maliyet ile piyasa değeri arasındaki farktır.

4

Yevmiye kaydını oluştur

Borç: 654 Karşılık Giderleri (

8.000

TL) / Alacak: 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (

8.000

TL)

Gider hesabı borçta, aktif düzenleyici hesap alacakta artış gösterir.

Key Concept

İhtiyatlılık Kavramı ve Menkul Kıymet Değerlemesi

Hints

1

Dönem sonu piyasa değeri (

42

TL), alış maliyetinin (

50

TL) altında kalmıştır.

2

Hisse senetlerindeki bu azalış için 'İhtiyatlılık' kavramı gereği karşılık ayırmanız gerekir.

3

Ayrılan karşılık tutarı toplam

8.000

TL'dir ve gider olarak kaydedilmelidir.

Practice More

Karşılık ayrılan bu hisse senetleri ileride piyasa değeri maliyetin üzerine çıktığında veya satıldığında yapılacak kayıtları inceleyiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 234Question →

İşletmenin 2025 ve 2026 yıllarına sarkan bazı işlemleri şöyledir:

* $1$ Ekim $2025$ tarihinde, $24$ ay süreli bir emniyet ve güvenlik sigorta poliçesi için toplam $24.000$ TL (KDV hariç) peşin ödenmiştir.
* $1$ Kasım $2025$ tarihinde, boş olan bir makine parkuru ayda $10.000$ TL bedelle $6$ aylığına kiraya verilmiştir. Sözleşme gereği kira bedelinin tamamı $1$ Mayıs $2026$ tarihinde tahsil edilecektir.
* $1$ Şubat $2026$ tarihinde, sigorta poliçesi kapsamı genişletilerek kalan süre için toplam $12.000$ TL ek ödeme yapılmıştır.

İşletme dönemsellik esasına göre kayıtlarını aylık olarak güncellediğine göre, $31$ Mart $2026$ tarihli bilançosunda "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" ve "181 Gelir Tahakkukları" hesaplarının toplam bakiyesi kaç TL'dir?

64.400

52.400

44.400

69.800

57.800

Show answer & explanation

Answer: $64.400$

Answer

31 Mart 2026 tarihi itibarıyla 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı bakiyesi

14.400

TL ve 181 Gelir Tahakkukları hesabı bakiyesi

50.000

TL olup toplam tutar

64.400

TL'dir.

31 Mart 2026 tarihi itibarıyla, 180 nolu hesapta sigorta poliçesinin 2026 yılının kalan 9 ayına (

1.600 \times 9 = 14.400

TL) ait gideri bulunur. 181 nolu hesapta ise Kasım 2025'ten Mart 2026 sonuna kadar geçen 5 aylık kiralama hizmetinin karşılığı olan

50.000

TL birikmiştir. İkisinin toplamı

64.400

TL'dir.

Step-by-Step Solution

1

İlk sigorta poliçesinin aylık tutarını ve dönem dağılımını belirlemek.

24.000 / 24 = 1.000

TL/ay. 2025 (3 ay), 2026 (12 ay), 2027 (9 ay).

Dönemsellik gereği her dönemin gideri kendi döneminde izlenmelidir.

2

Kira gelirinin aylık tahakkuk tutarını ve Mart sonu birikmiş bakiyesini hesaplamak.

Kasım-Aralık-Ocak-Şubat-Mart olmak üzere 5 aylık gelir:

10.000 \times 5 = 50.000

TL.

Hizmet verilmiş ancak henüz tahsil edilmemiş gelirler 181 nolu hesapta izlenir.

3

1 Şubat 2026'daki ek sigorta ödemesinin dağılımını yapmak.

Kalan süre 20 ay. Ek aylık tutar:

12.000 / 20 = 600

TL. 2026 yılına düşen ek pay (11 ay):

6.600

TL.

Ek ödeme, kalan poliçe süresine orantılı olarak cari ve gelecek yıllara dağıtılmalıdır.

4

31 Mart 2026 için 180 nolu hesabın nihai bakiyesini hesaplamak.

Mart sonu itibarıyla 2026'nın kalan 9 ayı için:

(1.000 + 600) \times 9 = 14.400

TL.

180 nolu hesap, içinde bulunulan yılın sonuna kadar olan giderleri göstermelidir.

5

Toplam bakiye tutarına ulaşmak.

14.400 (180) + 50.000 (181) = 64.400

TL.

Soru kökünde istenen iki aktif hesabın toplamı budur.

Key Concept

Dönemsellik esası uyarınca giderlerin (180/280) ve gelirlerin (181/281) zaman bakımından doğru hesaplarda sınıflandırılması ve yıl sonunda kısa/uzun vade aktarımlarının yapılması.

Hints

1

180 nolu hesap sadece 2026 yılının sonuna kadar olan giderleri, 181 ise tahsilata kadar biriken toplam geliri gösterir.

2

1 Şubat'taki ek sigorta ödemesi, kalan 20 aylık sürenin tamamını kapsar; bu sürenin 2027 yılına sarkan kısmını 280 nolu hesapta ayırmayı unutmayın.

3

Sigorta gideri Mart sonu itibarıyla aylık

1.600

TL'ye çıkmıştır. Kira tahakkuku ise 5 aydır (Kasım'dan Mart sonuna kadar) birikmektedir.

Practice More

Benzer bir soruda, 180/280 ayrımının KDV dahil tutarlar üzerinden yapılıp yapılmadığını kontrol eden bir senaryo çözebilirsiniz.

Alternative Method

Toplam sigorta tutarı olan

36.000

TL'den (

24.000 + 12.000

), geçen 6 ayın (

4 \times 1.000 + 2 \times 1.600 = 7.200

) ve 2027'ye sarkan payın (

14.400

) düşülmesiyle de 180 bakiyesine ulaşılabilir.

Estimated Time:3m 0s

Question 235Question →

İşletme, maliyet bedeli $50.000$ TL olan bir grup ticari mal için dönem sonunda $\%20$ oranında değer düşüklüğü tespit etmiş ve gerekli karşılığı ayırmıştır. Bir sonraki dönemde bu malların tamamı $\%20$ KDV hariç $42.000$ TL bedelle peşin olarak satılmıştır.

Aralıksız envanter yöntemi uygulayan bu işletmede, satış işlemine ilişkin yapılacak muhasebe kayıtlarında "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabına yapılacak kayıt ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

10.000

TL alacaklandırılır.

10.000

TL borçlandırılır.

8.000

TL alacaklandırılır.

2.000

TL alacaklandırılır.

42.000

TL alacaklandırılır.

Show answer & explanation

Answer: $10.000$ TL alacaklandırılır.

Answer

644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı

10.000

TL tutarında alacaklandırılmalıdır.

İşletme bir stok birimi için karşılık ayırdığında (654 Borç / 158 Alacak), bu stok satıldığında veya başka bir sebeple envanterden çıktığında, ilgili karşılık hesabı da kapatılmalıdır. Kapatma işlemi sırasında pasif karakterli bir düzenleyici hesap olan 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı borçlandırılırken, daha önce gider yazılan tutarın geri alınması mahiyetinde olan 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı alacaklandırılır. Soru verilerine göre ayrılan karşılık

50.000 \times \%20 = 10.000

TL olduğundan, bu tutarın tamamı 644 hesabının alacağına kaydedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1

Ayrılan karşılık tutarını hesaplayın.

50.000 \text{ TL} \times 0,20 = 10.000 \text{ TL}

Dönem sonunda tespit edilen değer düşüklüğü oranı üzerinden karşılık tutarı belirlenir.

2

Satış anında karşılık hesabının kapatılma mantığını belirleyin.

158 nolu hesap borçlandırılır, 644 nolu hesap alacaklandırılır.

Stoklar işletmeden çıktığında, o stoklara ait karşılıkların (158) tamamı iptal edilerek gelir (644) kaydedilmelidir.

3

Kayıt tutarını kesinleştirin.

10.000 \text{ TL}

Alacak

İptal edilecek tutar, daha önce ayrılmış olan karşılığın tamamıdır.

Key Concept

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığının İptali

Question 236Question →

İşletme, ticari mal hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izlemektedir. İşletmenin dönem içi mal hareketlerine ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

Mal Hareketleri	Tutar (TL)
Dönem Başı Mal Stoku	$40.000$
Dönem İçi Alışlar	$150.000$
Alış Nakliye Giderleri	$6.000$
Alış İadeleri ve İskontoları	$11.000$
Dönem Sonu Mal Mevcudu	$50.000$

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapacağı maliyet kaydında esas alacağı Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) kaç TL'dir?

135.000

129.000

146.000

123.000

185.000

Show answer & explanation

Answer: $135.000$

Answer

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti

135.000

TL olarak hesaplanır.

Doğru hesaplamada dönem içi net alışlar (

150.000 + 6.000 - 11.000 = 145.000

TL) belirlenmiş, bu tutar dönem başı stoka (

40.000

TL) eklenmiş ve elde edilen toplam maliyetten dönem sonu mevcudu (

50.000

TL) çıkarılmıştır. Sonuç olarak

135.000

TL tutarına ulaşılmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Net Alışlar tutarını hesaplayınız.

150.000 + 6.000 - 11.000 = 145.000

TL

Net alışlar; alış bedeline nakliye, sigorta gibi alış giderlerinin eklenmesi ve alış iadeleri ile iskontolarının düşülmesiyle bulunur.

2

Satışa Hazır Mal Maliyetini (SHMM) bulunuz.

40.000 + 145.000 = 185.000

TL

Dönem başında elde bulunan stoklar ile dönem içinde net olarak alınan malların toplamı satışa sunulabilecek maksimum mal tutarını verir.

3

Satılan Ticari Mallar Maliyetini (STMM) hesaplayınız.

185.000 - 50.000 = 135.000

TL

Satışa hazır mallardan dönem sonunda depoda kalan kısım çıkarıldığında, dönem içinde satılan malların maliyetine ulaşılır.

Key Concept

Aralıklı envanter yönteminde STMM hesaplaması

Question 237Question →

İşletmenin vadesi geçmiş $120.000$ TL tutarındaki ticari alacağı için dava açılmış ve alacak şüpheli hale gelmiştir. Söz konusu alacağın $40.000$ TL'lik kısmı için işletmenin elinde bir gayrimenkul ipoteği (teminat) bulunmaktadır. İşletme, dönem sonunda bu alacağın tamamı için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri dikkate alındığında, bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında "654 Karşılık Giderleri" hesabına borç kaydedilmesi gereken tutar aşağıdakilerden hangisidir?

120.000

80.000

40.000

160.000

0

Show answer & explanation

Answer: $80.000$

Answer

Şüpheli ticari alacaklar için ayrılacak karşılık tutarı, alacağın teminatlandırılmamış (güvencesiz) kısmı olan

80.000

TL'dir.

Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre, bir alacağın şüpheli hale gelmesi durumunda karşılık ayrılabilmesi için alacağın teminatsız olması şarttır. İşletmenin elinde

40.000

TL değerinde ipotek bulunması, bu tutarın tahsilatının güvence altında olduğunu gösterir. Dolayısıyla, toplam

120.000

TL'lik alacağın sadece teminatsız kalan

80.000

TL'lik kısmı için karşılık ayrılabilir ve bu tutar 654 Karşılık Giderleri hesabına borç kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1

Şüpheli hale gelen toplam alacak tutarı belirlenir.

120.000

TL

Karşılık hesaplamasına esas teşkil eden brüt tutarın tespiti gerekir.

2

Alacağın teminatlandırılmış (ipotek, teminat mektubu vb.) kısmı tespit edilir.

40.000

TL

VUK Madde 323 gereği, teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaz.

3

Karşılık ayrılacak net tutar hesaplanır: Toplam Alacak - Teminatlı Kısım

120.000 - 40.000 = 80.000

TL

Sadece risk altındaki (güvencesiz) kısım için gider yazılabilir.

4

Karşılık gideri kaydı yapılır.

654 Karşılık Giderleri (Borç)

80.000

TL / 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (Alacak)

80.000

TL

İhtiyatlılık kavramı gereği muhtemel zarar giderleştirilir.

Key Concept

Şüpheli ticari alacaklar için karşılık ayırma sınırı

Hints

1

Karşılık ayırma işlemlerinde alacağın güvence (teminat) altında olup olmadığına bakın.

2

İpotekli kısım tahsil edilmesi garanti edilen tutarı temsil eder, bu yüzden gider yazılamaz.

Practice More

Şüpheli ticari alacak tahsil edildiğinde yapılacak 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' kaydı ile konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 238Question →

İşletme, önceki hesap döneminde şüpheli hale gelen $40.000$ TL tutarındaki senetsiz (veresiye) ticari alacağı için $\%100$ oranında karşılık ayırmıştır. İzleyen dönemde bu alacağın $15.000$ TL'lik kısmı nakden tahsil edilmiş, alacağın kalan kısmının ise tahsil edilmesinin imkansız olduğu kesinleşerek kayıtlardan çıkarılmasına karar verilmiştir. Buna göre, alacağın tahsil edilmesi ve kayıtlardan çıkarılmasına ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

"129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı

40.000

TL borçlandırılır.

"644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı

25.000

TL alacaklandırılır.

"128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabı

15.000

TL alacaklandırılır.

"654 Karşılık Giderleri" hesabı

25.000

TL borçlandırılır.

"120 Alıcılar" hesabı

40.000

TL alacaklandırılır.

Show answer & explanation

Answer: "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı $40.000$ TL borçlandırılır.

Answer

"129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabının

40.000

TL borçlandırılması doğrudur.

Şüpheli bir alacağın tahsil edilmesi veya değersiz hale gelerek kayıtlardan çıkarılması durumunda, bu alacak için ayrılmış olan karşılık hesabının (129) kapatılması gerekir. Alacağın tamamı (

40.000

TL) işlem gördüğü için karşılık hesabının tamamı borçlandırılarak sıfırlanmalıdır. Bu işlem sonucunda alacağın tahsil edilen kısmı (

15.000

TL) için '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabı alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1

Varlık ve Karşılık Hesaplarının Kapatılması

128 Şüpheli Ticari Alacaklar (A)

40.000

ve 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (B)

40.000

Alacağın akıbeti belli olduğu (tahsilat veya değersizleşme) için ilgili geçici hesaplar kapatılmalıdır.

2

Tahsilatın Kaydedilmesi

100 Kasa (B)

15.000

İşletmeye nakit girişi gerçekleşmiştir.

3

Karşılık İptalinin Gelir Kaydedilmesi

644 Konusu Kalmayan Karşılıklar (A)

15.000

Önceki dönemde gider yazılan

40.000

TL'nin

15.000

TL'lik kısmı tahsil edildiği için bu tutar dönem geliri olarak kaydedilir.

Key Concept

Şüpheli Ticari Alacakların Tahsili ve Karşılık İptali

Practice More

Karşılık ayrılmamış bir alacağın değersiz hale gelmesi durumunda hangi gider hesabının kullanılacağını inceleyiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 239Question →

İşletme, daha önce veresiye (senetsiz) olarak mal sattığı bir müşterisinden olan $30.000$ TL tutarındaki alacağı karşılığında bir bono almıştır. Bu işlemin muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

121 Alacak Senetleri Hesabı

120 Alıcılar Hesabı

321 Borç Senetleri Hesabı

101 Alınan Çekler Hesabı

600 Yurtiçi Satışlar Hesabı

Show answer & explanation

Answer: 121 Alacak Senetleri Hesabı

Answer

İşletmenin senetsiz bir alacağı (Alıcılar) karşılığında bir bono alması, bir varlık kaleminin azalıp başka bir varlık kaleminin artması anlamına gelir. Bu durumda '121 Alacak Senetleri Hesabı' borçlandırılarak artış kaydedilir.

İşletme bir varlık olan senetsiz alacağını (Alıcılar) azaltıp yerine başka bir varlık olan senetli alacağı (Alacak Senetleri) koymaktadır. Aktif hesaplarda meydana gelen artışlar borç tarafına kaydedildiği için doğru hesap 121 Alacak Senetleri hesabıdır.

Step-by-Step Solution

1

İşlemdeki hesapları belirleyin.

Senetsiz alacak (120 Alıcılar) azalırken, senetli alacak (121 Alacak Senetleri) artmaktadır.

Müşteriden bono alınması, senetsiz alacağın senede bağlandığını gösterir.

2

Aktif karakterli hesaplardaki artış ve azalış kuralını uygulayın.

Artan 121 Alacak Senetleri hesabı borca, azalan 120 Alıcılar hesabı alacağa yazılır.

Muhasebe temel kuralına göre aktif hesaplardaki artışlar borç tarafına kaydedilir.

Key Concept

Alacakların nitelik değiştirmesi (Senetsizden senetliye geçiş)

Hints

1

İşletmenin elindeki senet sayısının arttığını düşünün.

2

Aktif (varlık) hesaplarında artışlar hangi tarafa kaydedilir hatırlayın.

3

Alıcılar hesabındaki senetsiz alacağın yerini artık Alacak Senetleri hesabı almaktadır.

Practice More

Bu işlemin ardından senedin tahsil edilmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 240Question →

İşletme, KDV hariç $60.000$ TL tutarında ticari malı veresiye (kredili) olarak satın almıştır. Söz konusu malların işletme deposuna taşınması için $3.000$ TL nakliye gideri nakit olarak ödenmiştir. Mallar teslim alındığında yapılan kontrolde, bazı malların sipariş edilen kaliteye uygun olmaması nedeniyle satıcı işletme ile anlaşılarak $1.500$ TL tutarında bir fiyat indirimi (alış iskontosu) yapılması kararlaştırılmıştır.

İşletme stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izlediğine göre, bu işlemler sonucunda "153 Ticari Mallar" hesabının borç kalanında meydana gelen net artış kaç TL'dir?

61.500

58.500

63.000

60.000

55.500

Show answer & explanation

Answer: $61.500$

Answer

İşletmenin stok maliyetindeki net artış

61.500

TL'dir.

Muhasebenin maliyet esası kavramı gereğince, stoklar elde edilme maliyeti ile değerlenir. Bir varlığın maliyet bedeli, o varlığın satın alma bedeline, varlığın işletmeye getirilip kullanıma hazır hale gelinceye kadar yapılan tüm giderlerin eklenmesi ve varsa iskontoların düşülmesiyle bulunur. Bu soruda

60.000

TL alış bedeline

3.000

TL nakliye eklenmiş ve

1.500

TL iskonto düşülerek net artış

61.500

TL olarak hesaplanmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Malın çıplak alış bedelini belirle

60.000

TL

Ticari malın faturadaki temel bedeli 153 Ticari Mallar hesabının borcuna kaydedilir.

2

Nakliye giderini maliyete dahil et

60.000 + 3.000 = 63.000

TL

Tekdüzen Hesap Planı'na göre stokların elde edilmesi için katlanılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine eklenmelidir.

3

Alış iskontosunu maliyetten düş

63.000 - 1.500 = 61.500

TL

Satın alınan mallar için yapılan fiyat indirimleri (iskontolar), stokun maliyetini azalttığı için 153 Ticari Mallar hesabının alacağına (veya ilgili hesabın borcuna eksi olarak) kaydedilerek maliyeti düşürür.

Key Concept

Stokların Maliyet Bedeli Esası

Practice More

Satın alınan malın bir kısmının iade edilmesi durumunda 153 Ticari Mallar hesabında yapılacak kaydı inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Dönen Varlıklar

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept