Dönen Varlıklar

663 questions

Question 641Question

İşletme, %20\%20 KDV hariç 15.00015.000 TL tutarında ticari malı veresiye (kredili) olarak satmıştır. Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borç tarafına kaydedilmesi gereken hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 120 Alıcılar Hesabı 18.00018.000 TL

Answer

Veresiye mal satışı işleminde, senede bağlanmamış toplam alacak tutarı (18.00018.000 TL) 120 Alıcılar hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Veresiye (senetsiz) olarak gerçekleştirilen mal satışlarında, işletmenin müşteriden olan toplam alacağı (mal bedeli + KDV) '120 Alıcılar' hesabının borcuna kaydedilir. Bu hesap, işletmenin ana faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından doğan ve henüz senede bağlanmamış olan ticari alacaklarını izlemek için kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam alacak tutarını hesapla
15.000+(15.000×0,20)=18.00015.000 + (15.000 \times 0,20) = 18.000 TL
İşletmenin müşteriden olan toplam alacağı, mal bedeli ve hesaplanan KDV'nin toplamıdır.
2
Kullanılacak hesabı belirle
120 Alıcılar Hesabı
Satış işlemi 'veresiye' (senetsiz) olarak gerçekleştiği için ticari alacaklar bu hesapta izlenir.
3
Kayıt yönünü belirle
Borç tarafına kayıt
120 Alıcılar bir aktif hesaptır ve işletmenin alacaklarındaki artış hesabın borç tarafına kaydedilir.
4
Yevmiye kaydını oluştur
Hesap Kodu ve AdıBorçAlacak
120 ALICILAR18.000
600 YURTİÇİ SATIŞLAR15.000
391 HESAPLANAN KDV3.000
Muhasebe kayıt standartlarına göre aktif artışı borçta, gelir artışı ve vergi yükümlülüğü alacakta gösterilir.

Key Concept

Veresiye (senetsiz) ticari alacakların ilk kaydı

Hints

1
İşlemin 'veresiye' mi yoksa 'senetli' mi olduğuna dikkat edin.
2
Alıcılar hesabına kaydedilecek tutara KDV'yi dahil etmeyi unutmayın.
3
Senetsiz alacaklar için 120, senetli alacaklar için 121 kodu kullanılır.

Practice More

Bu alacağın ileride bir senet karşılığında tahsil edilmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 642Question

İşletmenin gün sonu kasa sayımında fiili tutarın 24.80024.800 TL olduğu tespit edilmiştir. Aynı tarihte 100 Kasa hesabının büyük defter (mizan) kaydı ise 25.00025.000 TL borç kalanı vermektedir. Noksanlığın nedeni o an belirlenememiştir. Buna göre, söz konusu kasa noksanlığının muhasebeleştirilmesine ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı 200200 TL borçlandırılır.

Answer

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının 200200 TL tutarında borçlandırılması gerekir.
Kasa sayımında fiili mevcudun kayıtlardan az çıkması durumunda 'Kasa Noksanlığı' söz konusudur. Bu noksanlık tespit edildiğinde, nedeni araştırılmak üzere '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabı borçlandırılırken, '100 Kasa' hesabı alacaklandırılarak fiili mevcuda eşitlenir.

Step-by-Step Solution

1
Kasa mevcudu ile kayıtlı değer arasındaki farkın hesaplanması
200200 TL noksanlık tespit edilmiştir.
Kasa hesabının borç kalanı (25.00025.000 TL), fiili sayımdan (24.80024.800 TL) daha büyük olduğu için işletmede bir noksanlık söz konusudur.
2
Noksanlığın geçici hesaba kaydedilmesi
197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı borçlandırılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre, nedeni o an belirlenemeyen noksanlıklar araştırılmak üzere geçici olarak 197 nolu hesapta izlenir.

Key Concept

Kasa Sayım Noksanlığı ve Geçici Hesap Kullanımı

Practice More

Kasa noksanlığının nedeni dönem sonunda hala bulunamazsa hangi hesabın borçlandırılacağını araştırınız.
Estimated Time:45s
Question 643Question

İşletmenin, vadesi geçen 100.000100.000 TL tutarındaki senetsiz ticari alacağı için yapılan tüm yasal takiplere rağmen tahsilat yapılamamış ve alacak şüpheli hale gelmiştir. Söz konusu alacağın 40.00040.000 TL'lik kısmı banka teminat mektubu ile güvence altına alınmıştır. İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği alacağın teminatsız kalan kısmı için %100\%100 oranında karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin karşılık ayırma işlemine ilişkin yapacağı yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 654 Karşılık Giderleri hesabı, 60.00060.000 TL

Answer

Karşılık ayırma kaydında 654 Karşılık Giderleri hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılmalıdır.
Doğru çözüm, alacağın toplam tutarından teminatlı kısmın düşülmesini ve kalan tutar üzerinden işletme faaliyet gideri olan Karşılık Giderleri hesabının borçlandırılmasını gerektirir. 100.000100.000 TL'lik alacağın 40.00040.000 TL'si teminatlı olduğu için sadece riskli olan 60.00060.000 TL'lik kısım giderleştirilebilir.

Step-by-Step Solution

1
Karşılık ayrılacak (şüpheli) net tutarın hesaplanması
100.000100.000 TL (Toplam Alacak) - 40.00040.000 TL (Teminatlı Kısım) = 60.00060.000 TL
Muhasebe ilkeleri ve VUK gereği, teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaz.
2
Karşılık gider tutarının belirlenmesi
60.00060.000 TL ×%100=60.000\times \%100 = 60.000 TL
İşletme kararı doğrultusunda teminatsız kısmın tamamı için ihtiyatlılık gereği gider kaydı yapılır.
3
Yevmiye kaydının borç tarafının belirlenmesi
654 Karşılık Giderleri Hesabı (Borçlu): 60.00060.000 TL
Ayrılan karşılıklar dönem gideri olarak '654 Karşılık Giderleri' hesabında takip edilir.

Key Concept

Teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamayacağı kuralı ve 654 Karşılık Giderleri hesabının kullanımı.

Practice More

Şüpheli hale gelen bu alacağın ilerleyen dönemde bir kısmının tahsil edilmesi durumunda kullanılacak '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 644Question

İşletme, önceki dönemde şüpheli hale gelen 40.00040.000 TL tutarındaki senetsiz ticari alacağı için %75\%75 oranında karşılık ayırmıştır. Cari dönemde bu alacağın 35.00035.000 TL'lik kısmı nakit olarak tahsil edilmiştir. Alacağın kalan kısmının tahsil edilemeyeceği kesinleştiğine göre, yapılacak tahsilat kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 25.00025.000 TL alacaklandırılır.

Answer

644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 25.00025.000 TL alacaklandırılır.
İşletmenin 40.00040.000 TL'lik alacağı için 30.00030.000 TL karşılık ayırması, alacağın sadece 10.00010.000 TL'sinin tahsil edilebileceğini öngördüğünü gösterir. Ancak işletme 35.00035.000 TL tahsilat yapmıştır. Bu durumda, ayrılan 30.00030.000 TL'lik karşılığın (giderin) aslında sadece 5.0005.000 TL'lik kısmı gerçek bir zarara dönüşmüş, 25.00025.000 TL'lik kısmı ise 'konusu kalmayan' bir karşılık haline gelmiştir. Bu nedenle 644 nolu hesap alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Önceki dönemde ayrılan karşılık tutarı hesaplanır.
40.000×%75=30.00040.000 \times \%75 = 30.000 TL karşılık ayrılmıştır.
Alacağın net defter değerini bulmak için mevcut karşılık bakiyesi bilinmelidir.
2
Alacağın net defter değeri (beklenen tahsilat) belirlenir.
40.00030.000=10.00040.000 - 30.000 = 10.000 TL.
İşletme bu alacaktan 10.00010.000 TL tahsil etmeyi beklemekte, kalan 30.00030.000 TL'yi ise zarar olarak öngörmektedir.
3
Gerçekleşen tahsilat ile beklenen değer karşılaştırılır.
35.00035.000 TL (Tahsilat) - 10.00010.000 TL (Beklenen) = 25.00025.000 TL olumlu fark.
Gerçekleşen tahsilat beklentiden yüksek olduğu için, daha önce gider yazılan karşılığın 25.00025.000 TL'lik kısmının iptal edilmesi gerekir.
4
Yevmiye kaydı oluşturulur.
Borç: 100 Kasa 35.00035.000, 129 Şüpheli Tic. Alac. Karş. 30.00030.000; Alacak: 128 Şüpheli Tic. Alac. 40.00040.000, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar 25.00025.000.
Tüm ilgili hesaplar kapatılmalı ve denklik sağlanmalıdır.

Key Concept

Şüpheli ticari alacakların tahsilinde, tahsil edilen tutarın alacağın net defter değerinden (Alacak - Karşılık) fazla olması durumunda aradaki farkın gelir (644 Konusu Kalmayan Karşılıklar) olarak kaydedilmesi esastır.

Hints

1
Şüpheli alacak tahsil edildiğinde, hem alacak hesabını (128) hem de karşılık hesabını (129) tamamen kapatmanız gerektiğini hatırlayın.
2
Önce karşılık tutarını (40.000×%7540.000 \times \%75) hesaplayın, sonra kasaya giren tutarla birlikte bir yevmiye kaydı kurgulayın; kayıt denkliğini sağlayan fark gelir mi yoksa gider mi?
3
Borç tarafında Kasa (35.00035.000) ve Karşılık (30.00030.000), alacak tarafında ise Şüpheli Alacak (40.00040.000) yer alacaktır. Aradaki fark alacak tarafında kalmaktadır.

Practice More

Tahsilatın ayrılan karşılıktan daha az olması (örneğin sadece 5.0005.000 TL tahsil edilmesi) durumunda oluşacak 'Karşılık Giderleri' veya 'Zarar' kaydını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 645Question

İşletme, geçici yatırım amacıyla farklı tarihlerde (A) Anonim Şirketi'ne ait hisse senetleri satın almıştır:

* 11. lot: 2.0002.000 adet, birim maliyeti 1515 TL
* 22. lot: 3.0003.000 adet, birim maliyeti 2020 TL

Dönem sonunda hisse senetlerinin borsa rayici 1212 TL olarak tespit edilmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli karşılık ayrılmıştır. İzleyen dönemde işletme, 22. lotun yarısını (1.5001.500 adet) birim fiyatı 1818 TL’den banka aracılığıyla satmıştır. Satış işlemi sırasında bankaya ayrıca 500500 TL komisyon ödenmiştir.

Bu satış işlemi sonucunda yapılacak muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 9.0009.000 TL alacaklandırılır.

Answer

Satış işlemi sonucunda 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 9.0009.000 TL alacaklandırılır.
Satılan hisse senetlerinin birim maliyeti 2020 TL, dönem sonu değerlemesi sonucu ayrılan birim karşılık ise 88 TL'dir (201220-12). Net defter değeri 1212 TL olan bu senetler 1818 TL'den satıldığında, hisse başına 66 TL (181218-12) kazanç elde edilmiştir. Bu kazanç, daha önce gider yazılan 88 TL'lik karşılığın içinden karşılandığı için '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak kaydedilir. Toplam tutar 1.500×6=9.0001.500 \times 6 = 9.000 TL'dir.

Step-by-Step Solution

1
Satılan hisse senetlerinin maliyet ve karşılık tutarlarını hesaplayın.
Birim maliyet: 2020 TL; Rayiç: 1212 TL; Birim Karşılık: 88 TL. 1.5001.500 adet için; Toplam Maliyet: 30.00030.000 TL; Toplam Karşılık: 12.00012.000 TL.
Satış kaydında ilgili varlık hesabının ve karşılık hesabının sadece satılan kısım kadar kapatılması gerekir.
2
Satış sonucunu net defter değeri ile karşılaştırın.
Net Defter Değeri: 30.00012.000=18.00030.000 - 12.000 = 18.000 TL. Brüt Satış Tutarı: 1.500×18=27.0001.500 \times 18 = 27.000 TL.
İşletmenin gerçek kâr veya zararını bulmak için satış tutarı ile varlığın karşılık sonrası net değeri kıyaslanır.
3
Muhasebe kaydını oluşturun ve gelir hesabını belirleyin.
Banka: 26.50026.500 (B), Komisyon: 500500 (B), Karşılık: 12.00012.000 (B), Hisse Senedi: 30.00030.000 (A), Konusu Kalmayan Karşılık: 9.0009.000 (A).
Satış fiyatı (1818) maliyetin (2020) altında ancak rayicin (1212) üstünde olduğu için elde edilen 66 TL'lik birim kazanç, daha önce ayrılan karşılığın bir kısmının geri kazanılmasıdır.

Key Concept

Menkul Kıymetlerde Karşılık İptali (644 vs 645 Ayrımı)

Hints

1
Satılan hisse senetlerinin maliyet bedeli ile borsa rayici arasındaki farkı (karşılık tutarını) bulun.
2
Satış fiyatını (1818 TL), maliyet bedeli (2020 TL) ve net defter değeri (1212 TL) ile kıyaslayarak kârın niteliğini belirleyin.
3
Satış fiyatı maliyetin altında kaldığı sürece, defter değerinin üzerindeki her türlü kazanç 644 hesabında izlenir.

Practice More

Satış fiyatının 2222 TL olması durumunda yapılacak kaydı ve hangi hesapların (644 ve 645) ne kadar alacaklandırılacağını düşünün.
Estimated Time:2m 30s
Question 646Question

İşletme, 11 Aralık 20252025 tarihinde 500.000500.000 TL tutarındaki nakit mevcudunu, yıllık %24 faiz oranıyla 33 ay vadeli bir mevduat hesabına yatırmıştır. Anapara ve faiz tahsilatı vade sonunda (11 Mart 20262026) gerçekleştirilecektir. Dönemsellik kavramı gereği 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 181 Gelir Tahakkukları 10.00010.000 / Alacak: 642 Faiz Gelirleri 10.00010.000

Answer

Aralık ayına ait olan 10.00010.000 TL faiz tutarının '181 Gelir Tahakkukları' hesabına borç, '642 Faiz Gelirleri' hesabına alacak kaydedilmesi gerekir.
İşletme faizi hak etmiş ancak vade dolmadığı için henüz tahsil etmemiştir. Aralık ayına düşen 10.00010.000 TL tutarındaki faiz geliri, dönemsellik kavramı gereği 20252025 yılı geliri olarak '642 Faiz Gelirleri' hesabına kaydedilmeli, karşılığında ise işletmenin alacağını temsil eden '181 Gelir Tahakkukları' hesabı borçlandırılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Yıllık toplam faiz tutarını hesaplayın.
500.000×0,24=120.000500.000 \times 0,24 = 120.000 TL yıllık faiz.
Faiz oranları aksi belirtilmedikçe yıllık olarak verilir.
2
Aylık faiz tutarını hesaplayın.
120.000/12=10.000120.000 / 12 = 10.000 TL aylık faiz.
Dönem sonu ayarlaması için aya indirgeme yapılmalıdır.
3
20252025 yılına ait süreyi belirleyin.
11 Aralık - 3131 Aralık arası 11 aydır.
Dönemsellik kavramı gereği her dönemin geliri kendi döneminde raporlanmalıdır.
4
Muhasebe kaydını oluşturun.
Borç: 181 Gelir Tahakkukları 10.00010.000, Alacak: 642 Faiz Gelirleri 10.00010.000.
Gelir hak edilmiştir (tahakkuk) ancak tahsilat henüz yapılmamıştır.

Key Concept

Dönemsellik Kavramı ve Gelir Tahakkuku

Hints

1
Faizin ne kadarlık kısmının cari yıl (2025) içinde hak edildiğini hesaplayın.
2
Henüz tahsil edilmeyen ama hak edilen gelirler için dönen varlıklar içindeki 'tahakkuk' hesapları kullanılır.
3
3 aylık toplam faiz 30.00030.000 TL'dir; ancak 31 Aralık itibarıyla sadece 1 aylık süre dolmuştur.

Practice More

Vade sonundaki (1 Mart 2026) tahsilat kaydını ve 2026 yılına ait faiz kaydını yapmayı deneyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 647Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında "102 Bankalar" hesabının borç kalanı 85.00085.000 TL olarak görülmektedir. Dönem sonu kontrollerinde aşağıdaki hatalar belirlenmiştir:

- Satıcılara olan borç için düzenlenen 12.00012.000 TL tutarındaki çekin yanlışlıkla "102 Bankalar" hesabının alacağına kaydedildiği,
- Bir müşteriden işletmenin banka hesabına gelen 7.5007.500 TL tutarındaki havalenin yanlışlıkla "100 Kasa" hesabına borç kaydedildiği tespit edilmiştir.

Bu hataların düzeltilmesinden sonra "102 Bankalar" hesabının yeni bakiyesi kaç TL olur?

Show answer & explanation

Answer: 104.500104.500

Answer

Düzeltme kayıtları sonucunda "102 Bankalar" hesabının yeni bakiyesi 104.500104.500 TL olur.
İşletmenin banka hesabı bakiyesi iki nedenden dolayı eksik görünmektedir: Birincisi, verilmiş olan bir çekin henüz bankadan ödenmeden banka hesabından düşülmüş olması (12.00012.000 TL); ikincisi ise bankaya gelen bir havalenin banka yerine kasa hesabına kaydedilmiş olmasıdır (7.5007.500 TL). Her iki hata da banka hesabında artış yapılmasını gerektirir. Bu nedenle mevcut 85.00085.000 TL bakiyeye 12.00012.000 TL ve 7.5007.500 TL eklenerek gerçek bakiye olan 104.500104.500 TL'ye ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç bakiyesini belirle.
85.00085.000 TL (Borç kalanı)
Mizanda görülen mevcut bakiye üzerinden düzeltmeler yapılacaktır.
2
Hatalı çek kaydını düzelt.
85.000+12.000=97.00085.000 + 12.000 = 97.000 TL
Verilen çekler '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)' hesabında izlenmelidir. Muhasebecinin bunu doğrudan '102 Bankalar' hesabından düşmesi (alacak kaydı), banka bakiyesini haksız yere azaltmıştır. Düzeltme için banka hesabına 12.00012.000 TL borç kaydedilmelidir.
3
Yanlış hesaba kaydedilen havaleyi düzelt.
97.000+7.500=104.50097.000 + 7.500 = 104.500 TL
Bankaya gelen havale '102 Bankalar' hesabına borç kaydedilmesi gerekirken '100 Kasa' hesabına kaydedilmiştir. Bu tutar banka hesabına aktarılmalı (borç kaydı), kasa hesabından çıkarılmalıdır.

Key Concept

Banka İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi ve Hata Düzeltme
Estimated Time:1m 30s
Question 648Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında "100 Kasa" hesabının borç kalanı 240.000240.000 TL'dir. Dönem sonu envanter ve sayım işlemleri sırasında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Tespit Edilen DurumlarAçıklama / Tutar
Kayıtlı Döviz Mevcudu3.0003.000 USD (Maliyet kuru: 11 USD = 3030 TL)
Dönem Sonu Döviz Kuru11 USD = 3333 TL
Kaydedilmemiş İşlemİşletme ortağının 8.0008.000 TL tutarındaki şahsi borcunun kasadan ödendiği ancak kayıtlara yansıtılmadığı anlaşılmıştır.
Diğer VarlıklarKasa bakiyesi içinde yer alan 15.00015.000 TL tutarındaki vadesi geçmiş kuponların halen "100 Kasa" hesabında izlendiği saptanmıştır.
Fiziki Sayım SonucuKasada (dövizler ve kuponlar dahil) fiilen 230.000230.000 TL değerinde varlık olduğu tespit edilmiştir.

Bu bilgilere göre, gerekli envanter ve düzeltme kayıtları yapıldıktan sonra ortaya çıkan fark için "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına borç kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 11.00011.000

Answer

Düzeltilmiş kayıtlı bakiye ile fiili sayım sonucu arasındaki fark olan 11.00011.000 TL noksanlık olarak kaydedilmelidir.
İşletmenin kasa hesabı bakiyesi öncelikle unutan işlemler için düzeltilmelidir (240.0008.000=232.000240.000 - 8.000 = 232.000 TL). Ardından kasadaki dolar mevcudu dönem sonu kuruyla değerlendiğinde 9.0009.000 TL'lik bir değer artışı (Kambiyo Karı) oluşur ve kasanın muhasebe bakiyesi 241.000241.000 TL'ye ulaşır. Kasada fiilen bulunan varlıkların toplamı 230.000230.000 TL olduğundan, kayıtlı bakiyenin 11.00011.000 TL eksik olduğu görülür. Bu tutar noksanlık olarak kaydedilir. Kasadaki kuponların 108 hesaba aktarılması bir virman işlemi olup, toplam envanter farkını değiştirmez; çünkü kuponlar hem sayımda hem de kayıtlı bakiyede mevcuttur.

Step-by-Step Solution

1
Kaydedilmemiş nakit çıkışını mizan bakiyesinden düşmek
240.0008.000=232.000240.000 - 8.000 = 232.000 TL
Ortağın şahsi borcu için yapılan ödeme kasa hesabının alacağına kaydedilerek bakiyeden düşülmelidir.
2
Yabancı para mevcudu için kur farkı değerlemesi yapmak
3.000×(3330)=+9.0003.000 \times (33 - 30) = +9.000 TL Kambiyo Karı
Dönem sonu kur değerlemesi sonucunda oluşan kur farkı karı kasanın değerini artırır.
3
Düzeltilmiş (beklenen) kasa bakiyesini hesaplamak
232.000+9.000=241.000232.000 + 9.000 = 241.000 TL
Sayım öncesi muhasebe kayıtlarının göstermesi gereken nihai bakiye budur.
4
Düzeltilmiş bakiye ile fiili sayımı karşılaştırmak
241.000230.000=11.000241.000 - 230.000 = 11.000 TL
Kayıtlı bakiye fiili mevcuttan fazla olduğu için aradaki fark kasa noksanı olarak 197 hesabın borcuna kaydedilir.

Key Concept

Kasa envanterinde kayıtlı bakiye ile fiili mevcudun karşılaştırılması öncesinde kaydedilmemiş işlemlerin ve değerleme farklarının muhasebeleştirilmesi gerekir.
Estimated Time:2m 30s
Question 649Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında yer alan bazı hesap bakiyeleri şöyledir:

Hesap Kodu ve AdıBorç Kalanı (TL)Alacak Kalanı (TL)
190190 Devreden KDV15.00015.000
191191 İndirilecek KDV45.00045.000
193193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar90.00090.000
197197 Sayım ve Tesellüm Noksanları20.00020.000
370370 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yük. Karş.80.00080.000
391391 Hesaplanan KDV70.00070.000

Dönem sonu envanter ve değerleme çalışmaları sırasında şu bilgiler tespit edilmiştir:
1. 197197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabındaki tutarın 12.00012.000 TL'lik kısmının personel kusurundan kaynaklandığı, kalan kısmın ise nedeninin belirlenemediği için zarar yazılmasına karar verilmiştir (KDV oranı %20\%20).
2. Aralık ayı içerisinde gerçekleşen 10.00010.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki bir "alış iadesi" işleminin kaydının unutulduğu fark edilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapması gereken yevmiye kayıtlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 391 Hesaplanan KDV: 73.600 (B), 190 Devreden KDV: 15.000 (A), 191 İndirilecek KDV: 45.000 (A), 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar: 13.600 (A)

Answer

391 Hesaplanan KDV hesabının 73.600 TL borçlandırılarak kapatıldığı ve farkın 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına 13.600 TL alacak olarak kaydedildiği seçenek doğrudur.
İşletmenin dönem sonu KDV mahsubunda, mizan bakiyelerine ek olarak unutulan alış iadesinden doğan 2.000 TL ve stok noksanlığının zarar yazılan kısmına ait 1.600 TL'lik KDV düzeltmesi 391 hesabına eklenmelidir. Toplamda 73.600 TL olan Hesaplanan KDV, 60.000 TL olan toplam indirilebilir KDV'den (190+191) mahsup edildiğinde 13.600 TL ödenecek vergi çıkmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Unutulan alış iadesi kaydının etkisini belirle.
Alış iadesinde KDV (10.000×0,20=2.00010.000 \times 0,20 = 2.000 TL), 391 Hesaplanan KDV hesabının alacağına kaydedilir.
Alış iadeleri, daha önce indirilen KDV'nin yükümlülüğe dönüşmesi nedeniyle 391 hesabında izlenir.
2
197 numaralı hesabın çözümlemesini ve KDV düzeltmesini yap.
Zarar yazılan 8.0008.000 TL (20.00012.00020.000 - 12.000) için KDV düzeltmesi: 8.000×0,20=1.6008.000 \times 0,20 = 1.600 TL (İlave Edilecek KDV). Bu tutar 391 hesabının alacağına kaydedilir.
Noksan çıkan stokların indirilen KDV'si, zayi olma/zarar durumunda indirim hakkını kaybeder ve vergi idaresine iadesi (ilavesi) gerekir.
3
391 Hesaplanan KDV hesabının güncel bakiyesini hesapla.
70.00070.000 (Mizan) + 2.0002.000 (İade) + 1.6001.600 (Noksan düzeltmesi) = 73.60073.600 TL (Alacak kalanı).
Tüm dönem sonu ayarlamalarının mahsup öncesi net tutarı belirlenmelidir.
4
KDV mahsup işlemini gerçekleştir.
Toplam Borçlanacak KDV (391391) = 73.60073.600 TL. Toplam İndirilecek KDV (190+191190 + 191) = 15.000+45.000=60.00015.000 + 45.000 = 60.000 TL. Fark: 73.60060.000=13.60073.600 - 60.000 = 13.600 TL (360 Ödenecek Vergi).
Hesaplanan KDV tutarı, indirilebilir toplam KDV'den fazla olduğu için aradaki fark devlete ödenecek borçtur.

Key Concept

KDV Mahsup İşlemleri ve Stok Noksanlıklarında KDV Düzeltmesi

Practice More

Stok noksanlığının personel kusuru yerine doğal afet kaynaklı olması durumunda KDV düzeltmesinin yapılıp yapılmayacağını araştırınız.
Estimated Time:3m 0s
Question 650Question

İşletme, 01.07.202401.07.2024 tarihinde sermaye payı %25\%25 olan iştirakine ana faaliyeti dışında 1.800.0001.800.000 TL nakit borç vermiştir. Yapılan sözleşmeye göre borç, 01.07.202501.07 .2025 tarihinden başlamak üzere her yıl 600.000600.000 TL anapara taksitleri ve kalan borç üzerinden hesaplanan yıllık %24\%24 basit faizi ile birlikte 3 yılda tahsil edilecektir. Borcun her bir taksiti (anapara + ilgili dönemin faizi) için ayrı ayrı senetler düzenlenmiştir. 01.07.202501.07.2025 tarihindeki ilk taksit ve faizi sorunsuz tahsil edilmiştir. İşletme, dönem sonunda ticari olmayan senetli alacaklarını da iç iskonto yöntemiyle reeskonta tabi tutmaktadır.

31.12.202531.12.2025 tarihinde TCMB avans faiz oranı %40\%40 olduğuna göre, işletmenin 31.12.202531.12 .2025 tarihli bilançosunda "İştiraklerden Alacaklar" (132132) ve "Diğer Alacaklar Reeskontu" (137137) hesaplarının birlikte yaratacağı net bilanço değeri kaç TL'dir? (Vadeye kalan gün sayısını 180180 gün, yılı 360360 gün kabul ediniz.)

Show answer & explanation

Answer: 740.000740.000

Answer

İştiraklerden olan kısa vadeli senetli alacağın reeskont sonrası net bilanço değeri 740.000740.000 TL'dir.
31.12.202531.12.2025 tarihinde kısa vadeli grupta (132132) yer alan alacak senedi, 01.07.202601.07.2026 tarihinde tahsil edilecek olan 600.000600.000 TL anapara ve 1.200.0001.200 .000 TL bakiye üzerinden hesaplanan %24\%24 faiz tutarı olan 288.000288.000 TL'nin toplamından (888.000888.000 TL) oluşur. Bu tutar nominal değerdir. Dönem sonunda bu senedin tasarruf değerine indirgenmesi için %40\%40 piyasa faiz oranı ve 180180 günlük süre kullanılarak iç iskonto hesaplandığında (V=A×360/(360+m×t)V = A \times 360 / (360 + m \times t)), ulaşılan 740.000740.000 TL tutarı bilançodaki net değeri temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Kalan anapara tutarının belirlenmesi
1.800.000600.000=1.200.0001.800 .000 - 600.000 = 1.200 .000 TL
01.07.202501.07 .2025 tarihinde ilk taksit ödendiği için kalan borç üzerinden faiz hesaplanmalıdır.
2
01.07.202601.07 .2026 vadeli senedin nominal değerinin (A) hesaplanması
A=600.000+(1.200.000×0,24×1)=888.000A = 600.000 + (1.200 .000 \times 0,24 \times 1) = 888.000 TL
Sözleşmeye göre her taksit, anapara (600.000600.000) ve o dönemki kalan borç üzerinden işletilen yıllık faizden oluşmaktadır.
3
31.12.202531.12 .2025 tarihi itibarıyla senedin reeskont (tasarruf) değerinin (V) iç iskonto ile hesaplanması
V=888.000×360360+(0,40×180)=319.680.000432=740.000V = \frac{888.000 \times 360}{360 + (0,40 \times 180)} = \frac{319.680 .000}{432} = 740.000 TL
VUK uyarınca senetli alacaklar dönem sonunda piyasa faiz oranı (%40) kullanılarak iç iskonto yöntemiyle değerlenir.
4
Net bilanço değerinin tespiti
132132 Hesabı (888.000888.000) - 137137 Hesabı (148.000148.000) = 740.000740.000 TL
Net değer, senedin nominal tutarından hesaplanan reeskont faiz tutarının düşülmesiyle elde edilir.

Key Concept

Ticari olmayan senetli alacaklarda reeskont uygulaması ve dönem sonu değerleme mantığı

Hints

1
Borç azalan bakiye üzerinden faizlendirildiği için önce 31.12.202531.12.2025 itibarıyla kısa vadeli olan senedin toplam (nominal) değerini bulun.
2
Reeskont hesaplamasında kullanılacak olan 'vadeye kalan gün' sayısının 31.12.202531.12.2025 ile 01.07.202601.07.2026 arasındaki 180180 gün olduğunu unutmayın.
3
İç iskonto formülünde (V=A×360/(360+m×t)V = A \times 360 / (360 + m \times t)) faiz oranı (mm) olarak sözleşme oranını değil, TCMB'nin ilan ettiği %40\%40 oranını kullanmalısınız.

Practice More

Farklı vade ve faiz oranlarıyla reeskontun dönem net kârı üzerindeki etkisini analiz eden benzer soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:3m 30s
Question 651Question

İşletmenin bir ticari borcuna karşılık çek düzenleyerek satıcıya vermesi durumunda, Tekdüzen Hesap Planı'na göre yapılacak muhasebe kaydı ve ilgili hesabın niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı alacaklandırılır ve bu hesap bilançoda aktifi düzenleyici (pasif karakterli) bir hesap olarak yer alır.

Answer

103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının alacaklandırılması ve bu hesabın aktifi düzenleyici bir hesap olması doğrudur.
Doğru yanıt olan ifade, işletmenin çek vermesi durumunda kullanılacak doğru hesabı (103103) ve bu hesabın Tekdüzen Hesap Planı'ndaki işleyiş özelliğini (aktifi düzenleyici/pasif karakterli) eksiksiz tanımlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin Analiz Edilmesi
İşletme kendi çekini düzenleyip verdiği için bir ödeme emri doğmuştur.
Çek düzenlemek, bankadaki hesaba erişim emri vermek anlamına gelir.
2
Hesap Seçimi ve Kayıt Yönü
103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı alacaklandırılır.
Çek verildiğinde, işletmenin bu çekten dolayı bankaya olan potansiyel yükümlülüğü (veya varlıktaki azalış beklentisi) alacak kaydıyla gösterilir.
3
Hesabın Niteliğinin Belirlenmesi
103103 hesabı aktifi düzenleyici, pasif karakterli bir hesaptır.
Hazır değerler grubu içerisinde yer almasına rağmen bilançoda eksi (-) işaretle gösterilerek grubun net değerini yansıtır.

Key Concept

Hazır Değerler Grubu ve Aktifi Düzenleyici Hesaplar

Hints

1
Hazır değerler grubunda yer alan ve sonunda eksi işareti olan hesapları hatırlayın.
2
İşletme çek verdiğinde, bankadaki para hemen azalmaz; bu yüzden geçici bir 'ödeme emri' hesabı kullanılır.
3
103103 nolu hesap, hazır değerler grubunda aktifi düzenleyen tek hesaptır.

Practice More

Hazır değerler grubundaki diğer eksi karakterli hesapları ve dönem sonu envanterinde 103103 hesabının nasıl kapatıldığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 652Question

İşletme, 2025 yılı Kasım ayı içerisinde geçici yatırım amacıyla tanesi 4040 TL'den 2.0002.000 adet (A) A.Ş. hisse senedini banka aracılığıyla satın almış ve bu işlem için 2.0002.000 TL komisyon ödemiştir. 2025 yıl sonu envanter işlemlerinde söz konusu hisse senetlerinin borsa rayicinin 3636 TL olduğu tespit edilmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılmıştır. İşletme, 2026 yılı Mart ayında bu hisse senetlerinin 1.0001.000 adedini tanesi 4343 TL'den banka aracılığıyla satmıştır.

Buna göre, hisse senetlerinin satışına ilişkin yapılacak muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 3.0003.000 TL alacaklandırılır.

Answer

645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabının 3.0003.000 TL alacaklandırılması doğrudur.
Doğru seçenekte belirtilen '645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 3.000 TL alacaklandırılır' ifadesi muhasebe ilkelerine uygundur. Satış bedeli (43.00043.000 TL), hisse senetlerinin maliyet bedelinden (40.00040.000 TL) yüksek olduğu için aradaki 3.0003.000 TL fark satış karı olarak kaydedilmelidir. Ayrıca, daha önce ayrılan 4.0004.000 TL tutarındaki karşılık da 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına alacak kaydedilerek iptal edilir.

Step-by-Step Solution

1
Hisse senetlerinin birim alış maliyetini ve toplam maliyeti belirle.
Birim Maliyet = 4040 TL (Komisyon dahil edilmez). Satılan 1.0001.000 adedin maliyeti = 1.000×40=40.0001.000 \times 40 = 40.000 TL.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alım komisyonları doğrudan gider (653) kaydedilir, maliyete eklenmez.
2
Satılan hisse senetlerine isabet eden değer düşüklüğü karşılığını hesapla.
Birim Karşılık = 4036=440 - 36 = 4 TL. Satılan 1.0001.000 adet için Karşılık = 1.000×4=4.0001.000 \times 4 = 4.000 TL.
Yıl sonunda borsa rayici maliyetin altına düştüğü için ihtiyatlılık gereği ayrılan karşılık, satış anında kapatılmalıdır.
3
Satış karını veya zararını alış maliyeti üzerinden hesapla.
Satış Karı = Satış Bedeli (43.00043.000) - Alış Maliyeti (40.00040.000) = 3.0003.000 TL.
Satış fiyatı maliyetin üzerinde olduğu için aradaki fark 645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabına kaydedilir.
4
Muhasebe kaydını oluştur.
Borç: 102 Bankalar (43.00043.000), 119 M.K. Değer Düş. Karşılığı (4.0004.000); Alacak: 110 Hisse Senetleri (40.00040.000), 645 M.K. Satış Karları (3.0003.000), 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar (4.0004.000).
Varlık çıkışı maliyetle yapılır, ayrılan karşılık iptal edilir ve kar/gelir hesapları alacaklandırılır.

Key Concept

Menkul kıymet satışlarında kar/zararın maliyet bedeli üzerinden tespiti ve ayrılan karşılıkların iptali.

Practice More

Benzer bir soruyu, hisse senetlerinin borsa rayicinin altında (zararına) satılması senaryosuyla çözerek 655 Menkul Kıymet Satış Zararları hesabının işleyişini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 653Question

Bir işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki veriler saptanmıştır:

* 100100 Kasa hesabının envanter öncesi borç kalanı 70.00070.000 TL'dir. Kasa mevcudunda bulunan 1.0001.000 USD, 3030 TL olan kayıtlı kuru yerine dönem sonu kuru 3434 TL ile değerlenmiştir. Değerleme sonrası yapılan sayımda fiili kasa mevcudu 73.20073.200 TL olarak bulunmuştur.
* 102102 Bankalar hesabının envanter öncesi borç kalanı 80.00080.000 TL'dir. Banka ekstrelerinde; işletmeye gelen 4.5004.500 TL havalenin ve bankanın kestiği 300300 TL hizmet komisyonunun henüz kaydedilmediği görülmüştür.
* 101101 Alınan Çekler hesabının borç kalanı 25.00025.000 TL, 103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) hesabının alacak kalanı ise 15.00015.000 TL'dir.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonu bilançosunda "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL olarak raporlanmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 167.400167.400

Answer

İşletmenin Hazır Değerler grubu toplamı 167.400167.400 TL'dir.
Dönem sonunda bilançoda raporlanacak tutarlar, yapılan envanter ve değerleme işlemleri sonucunda ulaşılan kesinleşmiş bakiyelerdir. Kasadaki dövizli tutarın güncel kurla değerlenmesi sonucu kasa bakiyesi 74.00074.000 TL'ye yükselmiş, ancak fiili sayımda 73.20073.200 TL bulunduğu için aradaki 800800 TL'lik fark noksan olarak ayrılmıştır. Böylece kasanın bilanço değeri 73.20073.200 TL olmuştur. Bankalar hesabında ise henüz kaydedilmeyen havale (+4.500+4.500 TL) ve komisyon (300-300 TL) sonrası bakiye 84.20084.200 TL'ye ulaşmıştır. Grubun diğer unsurları olan Alınan Çekler (25.00025.000 TL) eklenip, Verilen Çekler (15.00015.000 TL) çıkarıldığında grup toplamı 167.400167.400 TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Kasa hesabının değerlemesini yapınız.
1.0001.000 USD ×(3430)=4.000\times (34 - 30) = 4.000 TL Kur Farkı Geliri.
Yabancı paralar dönem sonunda bilanço günündeki kur üzerinden değerlenmelidir.
2
Kasa sayım farkını tespit ediniz ve bakiyeyi düzeltiniz.
Değerleme sonrası bakiye 74.00074.000 TL, sayılan tutar 73.20073.200 TL. Fark: 800800 TL Noksan. Kasa son bakiyesi: 73.20073.200 TL.
Kasa hesabı bilançoda fiili sayım sonucunu göstermelidir; noksanlık geçici olarak 197 hesaba alınır.
3
Bankalar hesabındaki eksik kayıtları düzeltiniz.
80.00080.000 (Mevcut) +4.500+ 4.500 (Havale) 300- 300 (Komisyon) =84.200= 84.200 TL.
Banka ekstrelerindeki işletme tarafından henüz kaydedilmemiş işlemler bakiye düzeltmesi gerektirir.
4
Hazır Değerler (10) grubunun toplamını hesaplayınız.
73.20073.200 (Kasa) +84.200+ 84.200 (Bankalar) +25.000+ 25.000 (Alınan Çekler) 15.000- 15.000 (Verilen Çekler) =167.400= 167.400 TL.
Hazır Değerler grubu; kasa, bankalar ve alınan çekler gibi nakit ve nakit benzeri varlıkların toplamından, eksi karakterli verilen çeklerin düşülmesiyle bulunur.

Key Concept

Hazır Değerler Grubu ve Dönem Sonu Envanter İşlemleri

Hints

1
Hazır değerler grubunda yer alan tüm hesapların mizan bakiyelerini değil, düzeltilmiş dönem sonu bakiyelerini kullanmalısınız.
2
Kasa bakiyesini önce kur farkıyla güncelleyin, ardından sayım sonucuna eşitlemek için noksan tutarını düşmeyi unutmayın.
3
Grup toplamı hesaplanırken 103 kodlu hesabın yanındaki eksi (-) işaretine dikkat edin; bu hesap grup toplamını azaltır.

Practice More

Benzer bir soruyu, dövizli banka mevduatları ve vadesi gelmiş tahvil kuponlarını içeren bir senaryo ile çözmeyi deneyin.
Estimated Time:2m 30s
Question 654Question

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletme, daha önce veresiye olarak satın aldığı 40.00040.000 TL tutarındaki (%20\%20 KDV hariç) ticari mallar için, borcun vadesinden önce ödenmesi nedeniyle satıcıdan %10\%10 oranında nakit iskontosu almıştır. Buna göre, işletmenin yapacağı iskonto kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 153153 Ticari Mallar hesabı 4.0004.000 TL alacaklandırılır.

Answer

İşletmenin aldığı nakit iskontosu, aralıklı envanter yöntemi gereği '153 Ticari Mallar' hesabının alacağına 4.0004.000 TL olarak kaydedilmelidir.
Aralıklı envanter yönteminde, dönem içinde satın alınan mallarla ilgili yapılan tüm iade ve iskontolar doğrudan '153 Ticari Mallar' hesabının alacağına kaydedilir. Bu işlem sonucunda malın maliyeti düşürülmüş olur. Soru örneğinde 40.00040.000 TL'lik malın %10\%10 iskontosu olan 4.0004.000 TL, bu hesabın alacağına yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
İskonto tutarının hesaplanması
40.000×%10=4.00040.000 \times \%10 = 4.000 TL
Net mal bedeli üzerinden satıcının yaptığı indirim oranına göre tutar belirlenir.
2
İskontoya isabet eden KDV tutarının hesaplanması
4.000×%20=8004.000 \times \%20 = 800 TL
Alış iskontosu yapıldığında, daha önce indirilen KDV'nin bu kısma isabet eden tutarı düzeltilmelidir.
3
Muhasebe kayıt mantığının kurulması
320 Satıcılar (Borç) 4.8004.800 / 153 Ticari Mallar (Alacak) 4.0004.000, 391 Hesaplanan KDV (Alacak) 800800
Aralıklı envanter yönteminde alış iadeleri ve iskontoları 153 Ticari Mallar hesabının alacağına kaydedilir. KDV düzeltmesi ise 391 Hesaplanan KDV hesabının alacağına yazılır.

Key Concept

Aralıklı Envanter Yönteminde Alış İskontosu Kaydı

Hints

1
Aralıklı envanter yönteminde alış iade ve iskontolarının hangi hesaba kaydedildiğini hatırlayın.
2
Alış iskontosu mal maliyetini azaltır; aktif karakterli bir hesapta azalış hangi tarafa kaydedilir?
3
İskonto tutarı üzerinden hesaplanacak KDV düzeltmesi için '391 Hesaplanan KDV' hesabının alacak tarafı kullanılır.

Practice More

Aralıksız envanter yönteminde alış iskontosu kaydının nasıl değiştiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 655Question

İşletme, 11 Kasım 20252025 tarihinde, idari faaliyetlerinde kullanmak üzere 55 ay süreli bir depo kiralama sözleşmesi imzalamış ve toplam 25.00025.000 TL kira bedelini peşin olarak ödemiştir. Muhasebe kayıtlarını dönemsellik kavramı gereği aylık bazda takip eden işletmenin, ödeme tarihinde (11 Kasım 20252025) yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 770 Genel Yönetim Giderleri 10.00010.000 (Borçlu) / 180 Gelecek Aylara Ait Giderler 15.00015.000 (Borçlu) / 100 Kasa 25.00025.000 (Alacaklı)

Answer

Cari yıla ait giderin 10.00010.000 TL (2 ay), gelecek yıla devreden giderin ise 15.00015.000 TL (3 ay) olarak kaydedildiği seçenek doğrudur.
Dönemsellik kavramı uyarınca, giderler gerçekleştikleri dönemde muhasebeleştirilmelidir. 55 aylık kira bedelinin 11 Kasım ve 11 Ocak arasındaki kısmı (22 ay) 20252025 yılının gideridir. Kalan 33 aylık kısım ise 20262026 yılına ait olduğu için bilançonun aktifinde '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabında takip edilir.

Step-by-Step Solution

1
Aylık kira bedelini hesapla
25.000/5=5.00025.000 / 5 = 5.000 TL/ay
Dönemsellik gereği her aya düşen payın belirlenmesi gerekir.
2
Cari yıla (20252025) ait gider tutarını belirle
Kasım ve Aralık (22 ay) ×5.000=10.000\times 5.000 = 10.000 TL
Cari döneme ait giderler doğrudan 770 nolu hesapta izlenir.
3
Gelecek yıla (20262026) devreden tutarı belirle
Ocak, Şubat ve Mart (33 ay) ×5.000=15.000\times 5.000 = 15.000 TL
Vadesi 11 yıldan kısa olan gelecek dönem giderleri 180 nolu hesapta aktifleştirilir.
4
Yevmiye kaydını oluştur
770 Borç (10.00010.000), 180 Borç (15.00015.000), 100 Alacak (25.00025.000)
Ödeme peşin yapıldığı için kasa hesabı alacaklandırılırken gider ve aktif hesaplar borçlandırılır.

Key Concept

Dönemsellik Kavramı ve Gelecek Aylara Ait Giderler
Question 656Question

İşletme faaliyetlerinde aralıksız envanter yöntemini benimseyen bir kurum, maliyet bedeli 60.00060.000 TL olan ticari malları %20\%20 KDV hariç 80.00080.000 TL bedelle kredili olarak satmıştır. Satıştan bir hafta sonra, söz konusu malların %20\%20'lik kısmının ticari evsafına uygun olmadığı gerekçesiyle müşteri tarafından iade edildiği tespit edilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin iade aldığı mallar için yapması gereken stok maliyet kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 153 Ticari Mallar hesabı 12.00012.000 TL borçlandırılır, 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı 12.00012.000 TL alacaklandırılır.

Answer

153 Ticari Mallar hesabının 12.00012.000 TL borçlandırıldığı ve 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabının 12.00012.000 TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
Aralıksız envanter yönteminde, her satış işleminde eş zamanlı olarak maliyet kaydı (621 Borç / 153 Alacak) yapılır. Satıştan iade gerçekleştiğinde, bu maliyet kaydının tam tersi yapılarak mallar maliyet bedeli üzerinden stoklara geri alınır. İşletmenin sattığı malların maliyeti 60.00060.000 TL olduğuna göre, %20\%20'lik iadenin maliyet karşılığı 12.00012.000 TL'dir. Bu tutar 153 Ticari Mallar hesabının borcuna, 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabının alacağına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Satılan malların toplam maliyetini belirle.
60.00060.000 TL
Maliyet kaydı için satış bedeli değil, işletmeden çıkan malların kayıtlı değeri esas alınır.
2
İade edilen kısmın maliyet bedelini hesapla.
60.000×%20=12.00060.000 \times \%20 = 12.000 TL
Müşterinin iade ettiği %20'lik oranın, toplam maliyete uygulanması gerekir.
3
Muhasebe kaydını oluştur.
153 Ticari Mallar (Borçlu) / 621 STMM (Alacaklı)
Aralıksız envanterde mallar depoya geri döndüğü için 153 hesabı artırılırken, daha önce gider yazılan 621 hesabı azaltılır.

Key Concept

Aralıksız Envanter Yönteminde Satıştan İade Maliyet Kaydı

Hints

1
Aralıksız envanterde satış yapıldığında iki kayıt yapılır: biri satış bedeliyle hasılat kaydı, diğeri maliyet bedeliyle stok çıkış kaydı.
2
İade işleminde, satış anında yapılan maliyet kaydının (621 Borç / 153 Alacak) tam tersini düşünmelisiniz.
3
İade edilen malların maliyetini bulmak için 60.00060.000 TL'nin %20\%20'sini hesaplayın ve bu tutarı stoklara giriş olarak kaydedin.

Practice More

Aralıklı envanter yöntemi kullanılsaydı satıştan iade durumunda maliyet kaydı yapılıp yapılmayacağını düşününüz.
Estimated Time:1m 30s
Question 657Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında Hazır Değerler grubuna ilişkin hesapların kalanları şu şekildedir:

Hesap AdıKalan (TLTL)
100100 Kasa50.00050.000
101101 Alınan Çekler100.000100.000
102102 Bankalar200.000200.000
103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)60.00060.000 (AlacakAlacak)
108108 Diğer Hazır Değerler10.00010.000

Dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

* Bankalar hesabındaki tutarın 4.0004.000 USDUSD olduğu, mizan kaydında kurun 3030 TLTL alındığı, dönem sonu değerleme kurunun ise 3434 TLTL olduğu saptanmıştır.
* İşletmenin bir satıcıya olan borcuna karşılık ciro ettiği 30.00030.000 TLTL tutarındaki çekin muhasebe kaydının unutulduğu belirlenmiştir.

Bu bilgilere göre, gerekli envanter ve düzeltme kayıtları yapıldıktan sonra işletmenin bilançosunda yer alacak olan 'Hazır Değerler' grubu toplamı kaç TLTL olur?

Show answer & explanation

Answer: 286.000286.000

Answer

İşletmenin gerekli düzeltmeler sonrası bilançoda raporlayacağı net Hazır Değerler grubu toplamı 286.000286.000 TLTL olarak hesaplanır.
Doğru yanıt olan seçenek, hem bankadaki dövizli mevduatın 16.00016.000 TLTL tutarındaki değer artışını banka bakiyesine ekler, hem unutulan 30.00030.000 TLTL tutarındaki ciro işlemini çek bakiyesinden düşer, hem de grubun düzenleyici hesabı olan Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabını gruptan indirerek gerçek net tutara ulaşır.

Step-by-Step Solution

1
Banka hesabındaki dövizli tutarın değerlemesi yapılır.
4.000×(3430)=16.0004.000 \times (34 - 30) = 16.000 TLTL Kambiyo Karı
Yabancı paralı varlıklar dönem sonu kuruyla değerlenerek kur farkı ilgili hesaba eklenmelidir.
2
Unutulan ciro kaydı nedeniyle Alınan Çekler hesabı düzeltilir.
100.00030.000=70.000100.000 - 30.000 = 70.000 TLTL (Yeni bakiye)
Ciro edilen çekler işletmeden çıktığı için Alınan Çekler hesabının alacağına kayıt yapılarak bakiye azaltılmalıdır.
3
Hazır Değerler grubu net toplamı hesaplanır.
50.000(100)+70.000(101)+(200.000+16.000)(102)60.000(103)+10.000(108)=286.00050.000 (100) + 70.000 (101) + (200.000 + 16.000) (102) - 60.000 (103) + 10.000 (108) = 286.000 TLTL
Grup toplamı hesaplanırken aktif karakterli eksi hesap olan 103 nolu hesap toplamdan düşülmelidir.

Key Concept

Hazır Değerler grubunda yer alan düzenleyici hesapların (103) net değer hesaplamasına etkisi ve dönem sonu değerleme işlemleri.

Hints

1
Hazır Değerler grubu toplamını hesaplarken yanında eksi (-) işareti olan hesapların etkisine dikkat edin.
2
Banka hesabındaki dövizlerin değerlemesini yaparken sadece USD bakiyesi üzerinden kur farkını hesaplayıp mevcut bakiyeye ekleyin.
3
Ciro edilen çekler Alınan Çekler hesabını azaltırken, Verilen Çekler hesabı grup toplamını matematiksel olarak azaltan bir indirim kalemidir.

Practice More

Benzer bir soruyu 'Kasa sayım noksanı' ve 'Cüzdandaki çeklerin tahsile verilmesi' durumlarını ekleyerek çözmeyi deneyin.

Alternative Method

Önce düzeltilmiş mizan bakiyelerini (101: 70k, 102: 216k) belirleyip ardından gruptaki tüm kalemleri (Artılar - Eksiler) şeklinde toplayarak sonuca gidebilirsiniz.
Estimated Time:1m 45s
Question 658Question

İşletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihinde gerçekleştirdiği Hazır Değerler grubuna ilişkin envanter ve değerleme işlemlerinde şu bilgiler elde edilmiştir:

- Kasım ayında tespit edilen ve 2.5002.500 TLTL tutarıyla "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına kaydedilen tutarın; 1.5001.500 TLTL’lik kısmının bir satıcıya yapılan ödemenin kayda alınmamasından kaynaklandığı belirlenmiş, kalan tutarın nedeni ise yıl sonuna kadar tespit edilememiştir.
- Kasa hesabında bulunan 2.0002.000 USDUSD (11 USD=32,00USD = 32,00 TLTL kurundan kaydedilmiş) dönem sonu kuru olan 11 USD=34,50USD = 34,50 TLTL üzerinden değerlenecektir.
- Bir satıcıya verilen 5.0005.000 TLTL tutarındaki çekin, muhasebe kayıtlarına hatalı olarak doğrudan "102 Bankalar" hesabından çıkış yapılarak yansıtıldığı görülmüştür.

Bu verilere göre, işletmenin yapması gereken dönem sonu kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kasa noksanlığının nedeninin belirlenemeyen kısmı için 1.0001.000 TLTL tutarında "689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabı borçlandırılır.

Answer

Kasa noksanlığının nedeninin belirlenemeyen kısmı için 1.0001.000 TLTL tutarında "689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabı borçlandırılır.
Kasa noksanlığının nedeninin belirlenemeyen kısmı için 1.0001.000 TLTL tutarında '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabının borçlandırılması doğrudur. Çünkü 2.5002.500 TLTL toplam noksanlığın 1.5001.500 TLTL’si '320 Satıcılar' hesabına mahsup edilirken, nedeni bulunamayan kalan 1.0001.000 TLTL ihtiyatlılık kavramı gereği gider yazılarak '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabı kapatılır.

Step-by-Step Solution

1
Kasa noksanlığı analizi ve kaydı
2.5002.500 TLTL toplam noksanlığın 1.5001.500 TLTL’si satıcı ödemesi (320), kalan 1.0001.000 TLTL’si ise nedeni bulunamayan (689) olarak ayrıştırılır.
Dönem içi tespit edilen noksanlıkların nedenleri dönem sonunda netleştirilerek geçici hesap kapatılmalıdır.
2
Döviz değerleme hesaplaması
2.0002.000 USD×(34,5032,00)=5.000USD \times (34,50 - 32,00) = 5.000 TLTL olumlu kur farkı.
Yabancı paralar dönem sonunda MB döviz alış kuru ile değerlenerek kur artışları kar olarak kaydedilir.
3
Hatalı çek kaydının düzeltme mantığı
Daha önce alacaklandırılan 102 nolu hesap borçlandırılarak etkisiz kılınır, yerine 103 nolu hesap alacaklandırılır.
Çek verildiğinde 102 Bankalar hesabı değil, 103 Verilen Çekler hesabı kullanılmalıdır.

Key Concept

Hazır değerler envanterinde noksanlıkların giderilmesi, dövizli varlıkların değerlemesi ve hesap hatalarının düzeltilmesi.

Practice More

Hazır değerler grubunda yer alan 108 Diğer Hazır Değerler hesabının içeriğini (kredi kartı slipleri, vadesi gelmiş kuponlar vb.) inceleyerek bu kalemlerin envanterini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 659Question

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletme, dönem içerisinde brüt 50.00050.000 TL tutarında ticari malı veresiye olarak satın almıştır. Bu alımla ilgili olarak işletme tarafından 2.0002.000 TL nakliye bedeli nakit olarak ödenmiş, daha sonra satın alınan malların 3.0003.000 TL'lik kısmı kalite standartlarına uymadığı gerekçesiyle iade edilmiş ve satıcı firma işletmeye 1.0001.000 TL tutarında alış iskontosu uygulamıştır.

Buna göre, işletmenin bu dönemdeki net alış maliyeti kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 48.000

Answer

İşletmenin net alış maliyeti 48.00048.000 TL'dir.
Net alış maliyeti hesaplanırken temel kural; alış bedeli ile alış giderlerinin (nakliye, sigorta vb.) toplanması, bu toplamdan ise alış iadeleri ve alış iskontolarının çıkarılmasıdır. İşlem: 50.000(Alıs\c)+2.000(Nakliye)3.000(I˙ade)1.000(I˙skonto)=48.00050.000 (Alış) + 2.000 (Nakliye) - 3.000 (İade) - 1.000 (İskonto) = 48.000 TL sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Ticari malın brüt alış bedelini tespit edin.
Alış Bedeli = 50.00050.000 TL
Hesaplamanın başlangıç noktası malın fatura bedelidir.
2
Alışla ilgili katlanılan nakliye giderini alış bedeline ekleyin.
50.000+2.000=52.00050.000 + 2.000 = 52.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı ve muhasebe ilkeleri gereği alış giderleri stok maliyetine eklenir.
3
Alış iadelerini ve alış iskontolarını toplam tutardan düşerek net alış maliyetini hesaplayın.
52.0003.0001.000=48.00052.000 - 3.000 - 1.000 = 48.000 TL
Alış iadeleri ve iskontoları malın maliyetini azaltan unsurlardır.

Key Concept

Ticari Mallar Hesabı Maliyet Ölçümü

Practice More

Net alış maliyeti hesaplandıktan sonra, dönem sonu stokları da verilerek Satılan Ticari Malların Maliyeti (STMM) hesaplaması çalışılabilir.

Alternative Method

Büyük defter (T-cetveli) üzerinden 153 Ticari Mallar hesabının borç ve alacak kayıtlarını takip ederek de aynıuca ulaşılabilir: Borç tarafına alış ve nakliye (50.000+2.000=52.00050.000 + 2.000 = 52.000), alacak tarafına iade ve iskonto (3.000+1.000=4.0003.000 + 1.000 = 4.000) yazılarak fark alınır.
Estimated Time:1m 15s
Question 660Question

İşletme, bir satıcıya olan 20.00020.000 TLTL tutarındaki ticari borcu için bankadaki vadesiz mevduat hesabından çek düzenleyerek teslim etmiştir. Muhasebe birimi, bu işlemi hatalı bir şekilde doğrudan 102102 BankalarBankalar hesabından nakit çıkışı yapılmış gibi kaydetmiştir.

Dönem sonunda bu hatanın Tekdüzen Hesap Planı'na uygun hale getirilmesi için yapılması gereken düzeltme yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 102102 BankalarBankalar hesabının borcuna 20.00020.000 TLTL, 103103 VerilenVerilen C\ceklerÇekler veve O¨demeÖdeme EmirleriEmirleri ()(-) hesabının alacağına 20.00020.000 TLTL kayıt yapılır.

Answer

Hatalı olarak alacaklandırılan banka hesabının borçlandırılarak düzeltilmesi ve esas hesap olan verilen çeklerin alacaklandırılması işlemini içeren seçenek doğrudur.
Düzeltme kayıtlarında temel prensip, hatalı yapılan kaydın ters işlemle etkisiz hale getirilmesi ve doğru kaydın yapılmasıdır. Olayda 320320 SatıcılarSatıcılar hesabı doğru şekilde borçlandırılmış ancak 103103 yerine 102102 hesabı alacaklandırılmıştır. Bu durumu düzeltmek için hatalı alacak kaydı olan banka hesabı 20.00020.000 TLTL borçlandırılarak etkisiz kılınır, yerine gelmesi gereken 103103 VerilenVerilen C\ceklerÇekler hesabı ise alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Hatalı yapılan kaydın analiz edilmesi
Borç: 320320 SatıcılarSatıcılar / Alacak: 102102 BankalarBankalar
İşletmenin banka hesabından doğrudan çıkış yaptığı varsayılarak yapılan hatalı kayıt budur.
2
Doğru olması gereken kaydın belirlenmesi
Borç: 320320 SatıcılarSatıcılar / Alacak: 103103 VerilenVerilen C\ceklerÇekler veve O¨.E.Ö.E. ()(-)
Çek düzenlendiğinde bankadan hemen para çıkmadığı için düzenleyici hesap kullanılmalıdır.
3
Düzeltme kaydının oluşturulması
Borç: 102102 BankalarBankalar / Alacak: 103103 VerilenVerilen C\ceklerÇekler veve O¨.E.Ö.E. ()(-)
Yanlış alacak kaydı (102102) borç yazılarak iptal edilir, doğru alacak kaydı (103103) ise sisteme girilir.

Key Concept

Hazır Değerler grubunda yer alan aktif karakterli hesaplar ile aktif düzenleyici (pasif karakterli) hesapların ayrımı ve hata düzeltme mantığı.

Hints

1
Önce yapılan hatalı kaydı ve olması gereken doğru kaydı ayrı ayrı kağıda yazın.
2
Hatalı kayıttaki borç tarafı ile doğru kayıttaki borç tarafı aynı ise, sadece alacak tarafındaki hesapların yerini değiştirecek bir düzeltme yapmalısınız.
3
Yanlışlıkla alacaklandırılan bir hesabı düzeltmek için o hesabı borçlandırmanız, eksik kalan hesabı ise alacaklandırmanız gerekir.

Practice More

Verilen çeklerin dönem sonunda banka mutabakatı yapılmadan doğrudan kapatılmasının 'Özün Önceliği' kavramı açısından sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 33 / 34Next
Dönen Varlıklar Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 33 | Examkin