Stoklar

155 questions

Question 121Question

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletme, satmak amacıyla 150.000150.000 TL tutarında ticari malı veresiye olarak satın almıştır. Bu işleme ilişkin 3.0003.000 TL tutarındaki nakliye gideri işletme tarafından nakit olarak ödenmiştir. Daha sonra, alınan malların 10.00010.000 TL'lik kısmının istenen nitelikte olmaması nedeniyle satıcıya iade edildiği ve kalan borç üzerinden %5\%5 oranında ticari iskonto yapıldığı saptanmıştır.

Bu bilgilere göre, söz konusu mal alım işleminin işletmeye olan "Net Alış Maliyeti" kaç TL'dir? (KDV ihmal edilecektir.)

Show answer & explanation

Answer: 136.000136.000

Answer

Net alış maliyeti 136.000136.000 TL olarak hesaplanır.
Net alış maliyeti hesaplanırken işletmenin mal alımı için ödediği brüt bedel (150.000150.000 TL) ile malın işletmeye getirilmesi için yapılan nakliye gideri (3.0003.000 TL) toplanır. Bu toplamdan (153.000153.000 TL), satıcıya yapılan iadeler (10.00010.000 TL) ve net tutar üzerinden hesaplanan ticari iskonto (7.0007.000 TL) çıkarılır. Sonuç olarak 153.00010.0007.000=136.000153.000 - 10.000 - 7.000 = 136.000 TL tutarına ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Brüt alış maliyetini hesaplayınız.
150.000+3.000=153.000150.000 + 3.000 = 153.000 TL
Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, stoklar elde edilene kadar katlanılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler malın maliyetine eklenir.
2
Alış iadesini düşerek net borç tutarını belirleyiniz.
150.00010.000=140.000150.000 - 10.000 = 140.000 TL
İskonto, kalan mal bedeli (net borç) üzerinden hesaplanacağı için önce iade tutarı çıkarılmalıdır.
3
Ticari iskonto tutarını hesaplayınız.
140.000×0,05=7.000140.000 \times 0,05 = 7.000 TL
Sözleşme gereği kalan tutar üzerinden yapılan indirimler alış iskontosu olarak maliyeti azaltır.
4
Net alış maliyetini sonuçlandırınız.
153.00010.0007.000=136.000153.000 - 10.000 - 7.000 = 136.000 TL
Alış bedeli ve giderleri toplamından, iadeler ve iskontolar düşülerek net maliyete ulaşılır.

Key Concept

Stokların maliyet bedeli ile değerlenmesi ve maliyet unsurlarının (nakliye, iade, iskonto) doğru tasnifi.

Practice More

Aynı işlemin aralıksız envanter yönteminde STMM kaydı ile birlikte nasıl yapılacağını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 122Question

Tekstil ürünleri toptancılığı yapan bir işletme, aralıksız envanter yöntemini kullanmaktadır. İşletme, satmak amacıyla liste fiyatı 250.000250.000 TL olan ticari malı %20\%20 KDV hariç bedelle kredili olarak satın almıştır. Satın alma işlemi sırasında malın işletme deposuna taşınması için 10.00010.000 TL +%20+\%20 KDV nakliye bedeli nakden ödenmiştir. İşletme, borcunu vadesinden önce ödediği için satıcı tarafından sağlanan 5.0005.000 TL tutarındaki kasa iskontosundan yararlanmıştır.

Bu bilgilere göre, yapılan işlemler sonucunda işletmenin "153 Ticari Mallar" hesabında oluşan net maliyet artışı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 255.000255.000

Answer

İşletmenin ticari mal maliyetindeki net artış 255.000255.000 TL'dir.
Ticari malların maliyet bedeli; satın alma bedeline, malın depoya getirilmesine kadar yapılan nakliye, gümrük, sigorta ve komisyon gibi giderlerin eklenmesi, varsa alış iskontoları ve iadelerin düşülmesiyle hesaplanır. Bu soruda 250.000250.000 TL'lik alış bedeline 10.00010.000 TL nakliye gideri eklenmiş (260.000260.000 TL) ve 5.0005.000 TL'lik iskonto düşülerek net maliyet artışı 255.000255.000 TL olarak bulunmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Malın çıplak alış bedelini belirle.
250.000250.000 TL
Maliyet bedelinin temelini fatura üzerindeki mal bedeli oluşturur.
2
Alışla ilgili yan giderleri (nakliye) maliyete ekle.
250.000+10.000=260.000250.000 + 10.000 = 260.000 TL
VUK ve Tekdüzen Hesap Planı gereği stokların elde edilmesi için katlanılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler maliyete eklenir.
3
Elde edilen alış iskontosunu maliyetten düş.
260.0005.000=255.000260.000 - 5.000 = 255.000 TL
Aralıksız envanter yönteminde, alıştan sonra ortaya çıkan iskontolar doğrudan ilgili stok hesabının (153) alacağına kaydedilerek maliyeti düşürür.

Key Concept

Stok Maliyet Bedeli ve Aralıksız Envanter Kayıt Düzeni

Hints

1
Stokların maliyet bedeline hangi harcamaların dahil edileceğini ve hangilerinin hariç tutulacağını düşünün.
2
Nakliye giderlerini maliyete eklemeyi, ancak indirilebilir KDV'yi bu hesaplamanın dışında tutmayı unutmayın.
3
Aralıksız envanter yönteminde kasa iskontolarının '153 Ticari Mallar' hesabının alacağına kaydedildiğini hatırlayın.

Practice More

İskontonun nakit ödeme sırasında değil de fatura üzerinde yapılması (ticari iskonto) durumunda muhasebe kaydının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 123Question

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir işletme, satmak amacıyla yurt dışından 500.000500.000 TL bedelle ticari mal ithal etmiştir. Bu işleme ilişkin aşağıdaki harcamalar nakit olarak ödenmiştir:

Harcama TürüTutar (TL)
Gümrük vergisi30.00030.000
Nakliye gideri12.00012.000
Taşıma sigortası8.0008.000

Mallar işletme deposuna girdikten sonra yapılan incelemede, malların %20\%20'lik kısmının sipariş şartlarına uygun olmadığı görülerek satıcıya iade edilmiştir. Ayrıca, ödemenin vadesinden önce yapılması nedeniyle satıcı firma tarafından 10.00010.000 TL tutarında alış iskontosu yapılmıştır. Dönem sonunda stoklarda kalan bu malların net gerçekleşebilir değerinin 395.000395.000 TL olduğu saptanmıştır.

Buna göre, ihtiyatlılık kavramı gereği dönem sonunda ayrılması gereken stok değer düşüklüğü karşılığı tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 35.00035.000

Answer

İşletmenin dönem sonu stok maliyeti 430.000430.000 TL olup, piyasa değeri ile arasındaki fark olan 35.00035.000 TL tutarında karşılık ayrılmalıdır.
İşletmenin ithal ettiği malın toplam maliyeti, alış bedeli ile birlikte gümrük, nakliye ve sigorta giderlerinin toplamı olan 550.000550.000 TL'dir. Malların %20\%20'si iade edildiğinde, kalan malların maliyeti 440.000440.000 TL olur. Elde edilen 10.00010.000 TL'lik iskonto da bu tutardan düşüldüğünde stokların nihai maliyet bedeli 430.000430.000 TL olarak hesaplanır. Dönem sonunda net gerçekleşebilir değer 395.000395.000 TL olduğundan, maliyet bedeli ile piyasa değeri arasındaki 35.00035.000 TL'lik fark için karşılık ayrılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki toplam alış maliyetini hesapla
500.000+30.000+12.000+8.000=550.000500.000 + 30.000 + 12.000 + 8.000 = 550.000 TL
Stok maliyeti; alış bedeline ek olarak gümrük, nakliye ve sigorta gibi alışla ilgili tüm giderleri kapsar.
2
İade edilen malların payını toplam maliyetten düş
550.000×%20=110.000550.000 \times \%20 = 110.000 TL (İade); 550.000110.000=440.000550.000 - 110.000 = 440.000 TL
İade edilen mallar, kendi paylarına düşen alış giderleriyle birlikte stoktan çıkarılır.
3
Alış iskontosunu maliyetten indir
440.00010.000=430.000440.000 - 10.000 = 430.000 TL (Net Maliyet)
Aralıklı envanter yönteminde alış iskontoları stok maliyetini doğrudan azaltan bir unsur olarak kaydedilir.
4
Karşılık tutarını belirle
430.000395.000=35.000430.000 - 395.000 = 35.000 TL
Stokların maliyet bedeli piyasa değerinin üzerindeyse, aradaki fark kadar karşılık ayrılarak varlık değeri ihtiyatlılık gereği piyasa değerine indirgenir.

Key Concept

Stok Maliyet Bedeli ve Değer Düşüklüğü Karşılığı

Hints

1
Malın deposuna girene kadar yapılan tüm zorunlu harcamaları alış bedeline eklemeyi unutmayın.
2
İade işlemi yapıldığında sadece alış bedeli değil, o iade edilen kısma düşen nakliye ve sigorta payları da stoktan çıkarılmalıdır.
3
Karşılık tutarı = Güncel Kayıtlı Maliyet Bedeli - Dönem Sonu Piyasa Değeri formülü ile bulunur.

Practice More

Bu karşılık ayrıldıktan sonra malın ertesi yıl maliyet bedelinin altına veya üstüne satılması durumunda oluşacak kar/zarar kaydını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Önce birim maliyet hesaplanıp, kalan miktar üzerinden toplam maliyete gidilerek de aynı sonuca ulaşılabilir.
Estimated Time:2m 30s
Question 124Question

İşletme, satmak amacıyla liste fiyatı 200.000200.000 TL olan ticari malları aşağıdaki koşullarla satın almıştır:

İşlem DetayıTutarı / Oranı
Ticari İskonto%10
Nakliye Gideri (%20 KDV hariç)10.00010.000 TL
Nakliyat Sigortası5.0005.000 TL
Önceki Dönemde Verilen Sipariş Avansı40.00040.000 TL

İşletme; nakliye ve sigorta giderlerini nakit olarak ödemiş, kalan tutar için ise satıcıya borçlanmıştır. Bu bilgilere göre, işletmenin malın teslim alınmasına ilişkin yapacağı yevmiye kaydında "153 Ticari Mallar" hesabının borç tarafına kaydedeceği tutar kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 195.000195.000

Answer

İşletmenin ticari mallar hesabına kaydedeceği tutar 195.000195.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, liste fiyatından %10 ticari iskonto düşüldükten sonra kalan 180.000180.000 TL'ye, malın iktisap edilmesi için yapılan 10.00010.000 TL nakliye ve 5.0005.000 TL sigorta giderinin eklenmesiyle elde edilmiştir (180.000+10.000+5.000=195.000180.000 + 10.000 + 5.000 = 195.000 TL). Muhasebe uygulamalarında malın maliyet bedeli, alış bedeli ile alış giderlerinin toplamından oluşur.

Step-by-Step Solution

1
Net mal alış bedelini hesapla
200.000×(10,10)=180.000200.000 \times (1 - 0,10) = 180.000 TL
Ticari iskontolar (fatura anında yapılan indirimler) muhasebe kayıtlarına yansıtılmaz, mal net tutarı üzerinden kaydedilir.
2
Maliyete eklenecek doğrudan giderleri belirle
10.00010.000 TL (Nakliye) + 5.0005.000 TL (Sigorta) = 15.00015.000 TL
Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, varlığın kullanım veya satış aşamasına gelene kadar yapılan tüm doğrudan giderler maliyete eklenir.
3
Toplam maliyet bedeline ulaş
180.000+15.000=195.000180.000 + 15.000 = 195.000 TL
Net alış bedeli ile yan giderlerin toplamı '153 Ticari Mallar' hesabına borç kaydedilecek asıl tutarı oluşturur.
4
Avans ve KDV etkisini değerlendir
Avans (40.00040.000 TL) ve KDV tutarları maliyete dahil edilmez.
Avanslar sadece borcun kapanmasında kullanılır. KDV ise '191 İndirilecek KDV' hesabında takip edilir.

Key Concept

Maliyet Esası ve Stok Maliyet Bileşenleri

Hints

1
Stokların maliyet bedeli hesaplanırken alış fiyatı üzerinden yapılan iskontoların düşülmesi gerektiğini hatırlayın.
2
Malın işletme stoklarına girene kadar katlanılan nakliye ve sigorta gibi giderleri maliyete eklemeyi unutmayın.
3
Daha önce ödenmiş olan avanslar malın değerini düşürmez, sadece satıcıya olan nihai borç miktarını azaltır.

Practice More

Benzer bir soruyu, nakliye giderinin satıcı tarafından karşılandığı bir senaryo için çözerek farkı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 125Question

Aralıksız envanter yöntemini uygulayan bir işletmenin gerçekleştirdiği ticari mal alım ve satım işlemine ilişkin veriler aşağıdadır:

İşlem DetayıTutarı / Oranı
Malların Liste Fiyatı40.00040.000 TL
Uygulanan Ticari İskonto%10\%10
Nakliye Gideri (Nakit ödenmiş)2.0002.000 TL
Sigorta Gideri (Nakit ödenmiş)1.0001.000 TL

İşletme, satın aldığı bu malların tamamını maliyet bedeli üzerinden %50\%50 kârla kredili olarak satmıştır. (KDV ihmal edilecektir.)

Buna göre, işletmenin satış işlemiyle eş zamanlı olarak yapması gereken maliyet kaydında 'Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabının borcuna kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 39.00039.000

Answer

İşletmenin yapması gereken maliyet kaydındaki tutar 39.00039.000 TL'dir.
Doğru cevap olan tutar, liste fiyatından %10\%10 ticari iskonto düşüldükten sonra (36.00036.000 TL), üzerine nakliye (2.0002.000 TL) ve sigorta (1.0001.000 TL) giderlerinin eklenmesiyle elde edilen toplam maliyet tutarıdır. Aralıksız envanter sisteminde satış yapıldığı an, bu maliyet tutarı '153 Ticari Mallar' hesabından çıkarılarak '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabına aktarılır.

Step-by-Step Solution

1
Net alış bedelini (fatura tutarını) hesapla.
40.000×(10,10)=36.00040.000 \times (1 - 0,10) = 36.000 TL
Ticari iskontolar malın maliyetinden düşülmelidir.
2
Alış giderlerini ekleyerek toplam stok maliyetini bul.
36.000+2.000+1.000=39.00036.000 + 2.000 + 1.000 = 39.000 TL
Nakliye ve sigorta gibi alış giderleri malın maliyetine eklenir.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) tutarını belirle.
39.00039.000 TL
Aralıksız envanter yönteminde malların tamamı satıldığında, toplam maliyet tutarı kadar maliyet kaydı yapılır.

Key Concept

Stok Maliyet Unsurları ve Aralıksız Envanter Kayıt Sistemi

Hints

1
Stokların maliyetini hesaplarken fatura tutarından iskontoları düşüp, alış giderlerini eklemeniz gerektiğini unutmayın.
2
Aralıksız envanterde satış anında hem satış geliri (satış bedeli ile) hem de satış maliyeti (maliyet bedeli ile) kaydı yapılır.

Practice More

Satıştan iade durumunda aralıksız envanter sisteminde yapılacak ters kayıtları incelemek konuyu pekiştirecektir.

Alternative Method

Önce birim maliyeti bulup sonra toplam miktarla çarparak da aynı sonuca ulaşılabilir, ancak bu soruda tamamı satıldığı için toplam rakamlar üzerinden gitmek daha hızlıdır.
Estimated Time:1m 30s
Question 126Question

Ticari mal alım-satım faaliyetiyle uğraşan bir işletme, dönem içinde gerçekleştirdiği bir alım işleminde 120.000120.000 TL liste fiyatı üzerinden %10 ticari iskonto almıştır. Söz konusu malların depoya nakliyesi için 3.0003.000 TL ve sigortalanması için 2.0002.000 TL harcama yapılmış olup bu tutarlar işletme tarafından karşılanmıştır. İşletme, stok takibinde aralıksız envanter yöntemini benimsemiş ve bu malların yarısını 75.00075.000 TL tutarla kredili olarak satmıştır.

Bu verilere göre, satış işleminin ardından yapılacak olan maliyet kaydında "Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabına borç yazılacak tutar kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 56.50056.500

Answer

Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabının borcuna 56.50056.500 TL kaydedilmelidir.
Doğru tutar olan 56.50056.500 TL, öncelikle liste fiyatından %10 ticari iskonto düşülerek bulunan 108.000108.000 TL net alış fiyatına, alıcının ödediği 3.0003.000 TL nakliye ve 2.0002.000 TL sigorta giderlerinin eklenmesiyle elde edilen 113.000113.000 TL toplam maliyetin yarısıdır. Aralıksız envanter yönteminde satış anında maliyet kaydı yapıldığı için bu tutar doğrudan gider hesabına borç yazılır.

Step-by-Step Solution

1
Net alış fiyatının hesaplanması
120.000×(10,10)=108.000120.000 \times (1 - 0,10) = 108.000 TL
Ticari iskontolar fatura üzerinde yapıldığı için malın alış maliyetinden düşülür.
2
Toplam stok maliyetinin belirlenmesi
108.000+3.000+2.000=113.000108.000 + 3.000 + 2.000 = 113.000 TL
Alıcının üstlendiği nakliye ve sigorta giderleri, malın depoya girene kadar yapılan maliyet unsurları olarak stok maliyetine eklenir.
3
Satılan kısmın maliyetinin hesaplanması
113.000÷2=56.500113.000 \div 2 = 56.500 TL
Malların yarısı satıldığı için toplam maliyetin %50'si Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) olarak kaydedilir.

Key Concept

Stokların maliyet bedeliyle değerlenmesi ve aralıksız envanter sistemi

Hints

1
Ticari malların maliyetine sadece alış bedeli değil, depoya getirilene kadar yapılan tüm zorunlu giderler de eklenir.
2
Ticari iskontolar faturada gösterildiği için doğrudan maliyeti düşürür; ancak KDV, indirilecek bir vergi olduğu için maliyet unsuru sayılmaz.
3
Önce 108.000108.000 TL net bedeli bulup üzerine 5.0005.000 TL ek maliyetleri ekleyin, ardından satılan oran olan %50 ile çarpın.

Practice More

Benzer bir soruyu aralıklı envanter yöntemi için çözerek dönem sonu STMM hesaplama mantığını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 127Question

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir işletmenin dönem sonu envanter çalışmaları öncesinde ticari mal hareketlerine ilişkin verileri aşağıda sunulmuştur:

İşlem TürüTutarı
Dönem başı mal mevcudu80.00080.000 TL
Dönem içi mal alışları250.000250.000 TL
Alış nakliye ve sigorta giderleri15.00015.000 TL
Alıştan iadeler10.00010.000 TL
Alış iskontoları5.0005.000 TL
Mal alımı ödemesi için banka komisyonu2.0002.000 TL

Bu bilgilere göre, işletmenin ilgili döneme ait 'Net Alış Maliyeti' kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 250.000250.000

Answer

İşletmenin ilgili döneme ait net alış maliyeti 250.000250.000 TL olarak hesaplanır.
Tekdüzen Hesap Planı ve muhasebe standartlarına göre, net alış maliyeti hesaplanırken malın alış bedeline, malın işletmeye getirilmesine kadar katlanılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler eklenir; malın iade edilen kısımları ile yapılan iskontolar ise bu tutardan düşülür. İşlemde 250.000250.000 TL alış bedeline 15.00015.000 TL nakliye/sigorta eklenmiş (265.000265.000), ardından 10.00010.000 TL iade ve 5.0005.000 TL iskonto düşülerek 250.000250.000 TL sonucuna ulaşılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Brüt alış tutarı ve alış giderlerini toplayın
250.000+15.000=265.000250.000 + 15.000 = 265.000 TL
Stokların maliyeti, alış bedeline ek olarak yapılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi doğrudan giderleri de kapsar.
2
Maliyetten indirimleri (iade ve iskonto) hesaplayın
10.000+5.000=15.00010.000 + 5.000 = 15.000 TL
Alıştan iadeler ve iskontolar, brüt alış tutarını azaltan unsurlardır.
3
Net alış maliyetini hesaplayın
265.00015.000=250.000265.000 - 15.000 = 250.000 TL
Net alış maliyeti; brüt alışlar ve alış giderleri toplamından iade ve iskontoların çıkarılmasıyla bulunur.
4
Kapsam dışı kalemleri ayırt edin
Banka komisyonu (2.0002.000 TL) ve Dönem başı stok (80.00080.000 TL) hariç tutuldu
Banka komisyonu bir finansman gideridir (653). Dönem başı stok ise satılabilir mal maliyetinde yer alır ancak 'cari dönem net alış maliyeti' kapsamında değildir.

Key Concept

Net Alış Maliyeti Hesaplaması

Hints

1
Net alış maliyeti formülünü hatırlayın: (Alışlar + Alış Giderleri) - (İade + İskonto).
2
Banka komisyonlarının finansal bir işlem mi yoksa stokun edinimiyle doğrudan ilgili fiziki bir maliyet mi olduğunu değerlendirin.
3
Dönem başı mal mevcudu ile net alış maliyeti arasındaki farka dikkat edin; biri stoğun toplam mevcudunu, diğeri sadece bu dönemdeki alımların net yükünü gösterir.

Practice More

Bu verileri kullanarak ve dönem sonu mal mevcudunu belirleyerek 'Satılan Ticari Mallar Maliyeti'ni hesaplamayı deneyin.

Alternative Method

153 Ticari Mallar hesabının büyük defter (T-hesabı) görünümünü hayal edin. Borç tarafına alışları ve giderleri (250.000+15.000250.000 + 15.000), alacak tarafına iade ve iskontoları (10.000+5.00010.000 + 5.000) yazarak aradaki farkı bulun.
Estimated Time:1m 30s
Question 128Question

Bir işletmenin 20252025 hesap dönemine ait ticari mal hareketleri ve envanter bilgileri şu şekildedir:

Mal HareketleriMiktar (Birim)Birim Fiyat / Tutar
Dönem Başı Stok2002001010 TL
Dönem İçi Alışlar8008001515 TL
Alış Nakliye Giderleri-2.0002.000 TL
Alış İadeleri2002001515 TL

Dönem sonunda yapılan sayım sonucunda depoda 300300 birim mal bulunduğu tespit edilmiştir. İşletme "Aralıklı Envanter" yöntemini ve stok değerlemesinde "Ağırlıklı Ortalama Maliyet" yöntemini kullandığına göre, işletmenin dönem sonu stok değeri kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 4.8754.875

Answer

İşletmenin dönem sonu stok değeri 4.8754.875 TL'dir.
Ağırlıklı Ortalama Maliyet yönteminde, dönem içindeki tüm girişlerin (dönem başı stok dahil) toplam maliyeti, toplam miktara bölünerek tek bir ortalama maliyet saptanır. Bu soruda nakliye giderleri (2.0002.000 TL) maliyete eklenip, iadeler (3.0003.000 TL) düşüldüğünde toplam maliyet 13.00013.000 TL, net miktar ise 800800 birim olmaktadır. Buradan bulunan 16,2516,25 TL birim maliyetin dönem sonu mevcut 300300 birim ile çarpılması sonucu 4.8754.875 TL değerine ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Net stok miktarını hesapla
200+800200=800200 + 800 - 200 = 800 birim
Dönem başı stok ve alışlara iadeler eklenerek eldeki toplam birim sayısı bulunur.
2
Toplam stok maliyetini hesapla
(200×10)+(800×15)+2.000(200×15)=13.000(200 \times 10) + (800 \times 15) + 2.000 - (200 \times 15) = 13.000 TL
Satın alma bedeline nakliye giderleri eklenir, iade edilen malların maliyeti ise düşülür.
3
Ağırlıklı ortalama birim maliyeti hesapla
13.000/800=16,2513.000 / 800 = 16,25 TL
Toplam maliyetin toplam birim sayısına bölünmesiyle ortalama maliyet elde edilir.
4
Dönem sonu stok değerini bul
300×16,25=4.875300 \times 16,25 = 4.875 TL
Envanter sayımında bulunan miktar ile ortalama birim maliyet çarpılır.

Key Concept

Ağırlıklı Ortalama Maliyet ve Stok Maliyet Unsurları

Hints

1
Stok maliyetini hesaplarken nakliye giderlerini eklemeyi ve iadeleri çıkarmayı unutmayın.
2
Ağırlıklı ortalama birim maliyeti bulmak için; (DBTM Maliyeti + Net Alış Maliyeti) / (DBTM Miktarı + Net Alış Miktarı) formülünü kullanın.

Practice More

Aynı verilerle FIFO yöntemi kullanılsaydı 'Satılan Ticari Mallar Maliyeti'nin kaç TL olacağını hesaplayınız.

Alternative Method

Önce toplam tutarı (13.00013.000 TL) ve toplam miktarı (800800 br) bulup, satılan malların maliyet oranını (500/800) hesaplayarak kalan stok oranına (300/800) da geçiş yapabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 129Question

Bir işletmenin dönem sonu envanter işlemleri sırasında stoklarında yer alan ticari mallara ilişkin tespit ettiği bilgiler aşağıdadır:

Bilgi TürüTutarı
Ticari Malların Maliyet Bedeli320.000320.000 TL
Ticari Malların Net Gerçekleşebilir Değeri295.000295.000 TL

İşletmenin bu stoklar için daha önceden ayırdığı herhangi bir karşılık bulunmadığı ve değer düşüklüğünün sürekli olduğu kabul edildiğinde, ihtiyatlılık kavramı gereği yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 654 Karşılık Giderleri (Borçlu) 25.00025.000 / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacaklı) 25.00025.000

Answer

654 Karşılık Giderleri borçlu, 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı alacaklı olan kayıt doğru cevaptır.
Doğru cevap, maliyet bedeli (320.000320.000 TL) ile piyasa değeri (295.000295.000 TL) arasındaki 25.00025.000 TL farkın '654 Karşılık Giderleri' hesabına borç, stokların değerini bilanço aktifinde netleştiren '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabına alacak kaydedilmesidir. Bu işlem muhasebenin ihtiyatlılık kavramının bir gereğidir.

Step-by-Step Solution

1
Değer düşüklüğü tutarını hesapla
320.000295.000=25.000320.000 - 295.000 = 25.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği, varlıkların değeri maliyet bedeli ile piyasa değerinden düşük olanı ile gösterilmelidir.
2
Gider hesabını belirle
654 Karşılık Giderleri
Dönem içinde oluşan karşılık ayırma işlemleri bu gider hesabında izlenir.
3
Düzenleyici hesabı belirle
158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)
Varlıkların maliyet bedeliyle takip edilmeye devam edilmesi için değer düşüşleri bir eksi karakterli hesapta toplanır.

Key Concept

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Ayrılması

Hints

1
Dönem sonunda stokların piyasa değeri maliyetinden düşükse ihtiyatlılık gereği karşılık ayrılır.
2
Ayrılacak karşılık tutarı iki değer arasındaki fark olan 25.00025.000 TL'dir.
3
Karşılık ayırırken gider hesabı borçlu, stok düzenleyici hesap (158) alacaklı olur.

Practice More

İlerleyen dönemlerde stokun piyasa değeri tekrar yükselirse yapılacak 'karşılık iptal' kaydını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 130Question

Bir işletme, liste fiyatı 50.00050.000 TL olan ticari malları satıcıdan %10 ticari iskonto ile veresiye satın almıştır. Satın alınan malların işletme deposuna getirilmesi için nakliye firmasına 2.0002.000 TL nakliye bedeli nakit olarak ödenmiştir. (KDV ihmal edilecektir.) Buna göre, işletmenin yapacağı yevmiye kaydında "153 Ticari Mallar" hesabının borcuna kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 47.00047.000

Answer

47.00047.000 TL (Net alış fiyatına alış giderleri eklenerek maliyet bedeline ulaşılır)
Tekdüzen Hesap Planı ve muhasebe ilkeleri uyarınca; ticari malların maliyet bedeli, alış bedeli üzerinden yapılan indirimler ve iskontolar düşüldükten sonra, malın işletmeye getirilmesi için yapılan nakliye, sigorta ve gümrük vergisi gibi giderlerin eklenmesiyle bulunur. Bu soruda 50.00050.000 TL'lik liste fiyatından %10 iskonto (5.0005.000 TL) düşüldüğünde net fiyat 45.00045.000 TL olur. Üzerine 2.0002.000 TL nakliye gideri eklendiğinde "153 Ticari Mallar" hesabına kaydedilecek toplam borç tutarı 47.00047.000 TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Ticari iskonto tutarını hesapla
50.000×0,10=5.00050.000 \times 0,10 = 5.000 TL
Ticari iskontolar fatura üzerinde yapıldığı için maliyetten doğrudan düşülür.
2
Net alış bedelini (fatura tutarını) belirle
50.0005.000=45.00050.000 - 5.000 = 45.000 TL
Alış bedeli, iskontolar düşüldükten sonraki net tutardır.
3
Alış giderini ekleyerek toplam maliyet bedeline ulaş
45.000+2.000=47.00045.000 + 2.000 = 47.000 TL
Maliyet esası kavramı gereği, malların stoklara girene kadar katlanılan tüm giderler maliyete eklenir.

Key Concept

Stokların Maliyet Bedeli ile Değerlenmesi

Practice More

İskontonun fatura tarihinden sonra (nakit/kasa iskontosu) yapılması durumunda hangi hesabın kullanılacağını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 131Question

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletme, 60.00060.000 TL değerinde ticari malı veresiye satın almıştır. Malların işletme deposuna getirilmesi süresince yapılan 2.0002.000 TL nakliye bedeli ve 3.0003.000 TL nakliye sigortası bedeli nakit olarak ödenmiştir (KDV hariçtir). Bu bilgilere göre, satın alınan mallar için "153 Ticari Mallar" hesabının borcuna kaydedilecek toplam maliyet bedeli kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 65.000

Answer

Satın alınan ticari malların toplam maliyet bedeli 65.00065.000 TL'dir.
Muhasebenin temel kavramlarından biri olan "Maliyet Esası" uyarınca; bir varlığın maliyet bedeli, o varlığın satın alınması ve işletmeye getirilerek kullanılabilir hale gelmesine kadar yapılan tüm harcamaları kapsar. Stoklar için bu harcamalar fatura bedeli, nakliye, sigorta ve gümrük vergilerini içerir. Dolayısıyla fatura bedeli olan 60.00060.000 TL'ye, 2.0002.000 TL nakliye ve 3.0003.000 TL sigorta eklenerek toplam 65.00065.000 TL maliyet bedeline ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Ticari malın çıplak alış bedelini belirleyin.
60.00060.000 TL
Maliyetin ana unsuru fatura üzerindeki alış bedelidir.
2
Alımla ilgili yapılan nakliye ve sigorta giderlerini tespit edin.
2.000+3.000=5.0002.000 + 3.000 = 5.000 TL
Maliyet esası gereği malın işletmeye getirilmesine kadar yapılan tüm giderler maliyete eklenir.
3
Tüm unsurları toplayarak toplam maliyeti hesaplayın.
60.000+5.000=65.00060.000 + 5.000 = 65.000 TL
153 Ticari Mallar hesabına kaydedilecek nihai tutar toplam maliyettir.

Key Concept

Maliyet Esası ve Stok Maliyet Unsurları
Estimated Time:45s
Question 132Question

İşletmede yapılan dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, stokta bulunan ticari malların fiziki sayım sonucu değerinin 75.00075.000 TL olduğu tespit edilmiştir. Ancak ilgili döneme ait genel geçici mizan kayıtlarında "153 Ticari Mallar" hesabının borç kalanı 72.00072.000 TL olarak görülmektedir.

Aradaki farkın nedeni henüz belirlenemediğine göre, yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 153153 Ticari Mallar 3.0003.000 TL / Alacak: 397397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları 3.0003.000 TL

Answer

Fiziki stok değeri ile mizan değeri arasındaki 3.0003.000 TL'lik fark, fiziki durumun lehine (fazla) olduğu için "153 Ticari Mallar" hesabı borçlandırılırken, "397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları" hesabı alacaklandırılmalıdır.
Dönem sonu stok sayımında fiziki miktarın kayıtlardan fazla çıkması durumunda, aradaki farkın nedeni araştırılana kadar '153 Ticari Mallar' hesabı borçlandırılarak varlık artışı kaydedilir ve '397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları' hesabı alacaklandırılarak bu fazlalık geçici olarak pasifte takip edilir.

Step-by-Step Solution

1
Fiziki sayım değeri ile kayıtlı değerin karşılaştırılması
75.00075.000 TL (Fiziki) - 72.00072.000 TL (Kayıtlı) = +3.000+3.000 TL
İşletmenin elindeki gerçek varlık ile defter kayıtları arasındaki farkın yönünü ve miktarını belirlemek için yapılır.
2
Farkın mahiyetine göre uygun geçici hesabın seçilmesi
Pozitif fark (+), "Sayım Fazlası" anlamına gelir ve "397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları" hesabı kullanılır.
Nedeni henüz bilinmeyen fazlalıkların takip edilmesi için Tekdüzen Hesap Planı gereği geçici hesap kullanımı zorunludur.
3
Yevmiye kaydının oluşturulması
Ticari mallar hesabı borçlandırılır, sayım fazlaları hesabı alacaklandırılır.
Varlık hesaplarındaki artışlar borç tarafa, kaynak (pasif) karakterli geçici hesaplardaki artışlar alacak tarafa kaydedilir.

Key Concept

Stok Sayım Fazlaları ve Muhasebeleştirilmesi

Hints

1
Fiziki sayım sonucu ile mizan (kayıt) değerini karşılaştırarak farkın işletme lehine mi yoksa aleyhine mi olduğunu belirleyin.
2
Eğer fiziki stok miktarı kayıtlardan daha fazlaysa, bu durum bir 'Sayım Fazlası'dır ve nedeni bulunana kadar 300'lü bir geçici hesapta izlenir.

Practice More

Sayım fazlasının nedeni belirlendiğinde (örneğin kayıtlara geçmemiş bir alış veya fazla gelen mal) yapılacak düzeltme kaydını inceleyin.
Estimated Time:45s
Question 133Question

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, 153153 Ticari Mallar hesabında kayıtlı 300.000300.000 TL değerindeki stokların 50.00050.000 TL'lik kısmının fiziksel hasar ve teknolojik eskime nedeniyle değer kaybına uğradığı tespit edilmiştir. Yapılan değerleme sonucunda bu stokların emsal bedelinin 30.00030.000 TL olduğu belirlenmiş ve gerekli karşılığın ayrılmasına karar verilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 157 DİĞER STOKLAR 50.00050.000 (BORÇ) / 153 TİCARİ MALLAR 50.00050.000 (ALACAK); 654 KARŞILIK GİDERLERİ 20.00020.000 (BORÇ) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) 20.00020.000 (ALACAK)

Answer

Değeri düşen stokların maliyet bedeli (50.00050.000 TL) üzerinden '157 Diğer Stoklar' hesabına aktarıldığı ve aradaki fark olan 20.00020.000 TL tutarında karşılık ayrıldığı yevmiye kaydı doğrudur.
Doğru yevmiye kaydı iki aşamadan oluşmalıdır: Birinci aşamada değeri düşen stoklar kayıtlı değerleri (50.00050.000 TL) üzerinden '153 Ticari Mallar' hesabından çıkartılıp '157 Diğer Stoklar' hesabına aktarılır. İkinci aşamada ise maliyet bedeli ile emsal bedel arasındaki fark (20.00020.000 TL) için '654 Karşılık Giderleri' borçlandırılırken, aktif düzenleyici bir hesap olan '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Değeri düşen stokların sınıflandırılması
Stokların 50.00050.000 TL'lik kısmı 153153 Ticari Mallar hesabından alacaklandırılarak 157157 Diğer Stoklar hesabına borç kaydedilir.
Normal satış yeteneğini kaybeden stokların izlenmesi için Tekdüzen Hesap Planı gereği 157 numaralı hesap kullanılır.
2
Karşılık tutarının hesaplanması
50.00050.000 TL (Maliyet) - 30.00030.000 TL (Emsal Bedel) = 20.00020.000 TL karşılık tutarı.
İhtiyatlılık kavramı gereği, varlıklardaki değer azalışları için karşılık ayrılmalıdır.
3
Karşılık ayrılması kaydı
654654 Karşılık Giderleri hesabına 20.00020.000 TL borç, 158158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabına 20.00020.000 TL alacak kaydedilir.
Değer azalışının giderleştirilmesi ve varlığın bilançoda net değeriyle görünmesini sağlamak için pasif karakterli bir düzenleyici hesap kullanılır.

Key Concept

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı ve Re-sınıflandırma

Hints

1
Değeri düşen stokların ana stok hesabından (153) çıkarılarak uygun bir alt hesaba aktarılması gerektiğini unutmayın.
2
Ayrılacak karşılık tutarı, malın işletmeye olan maliyeti ile o günkü piyasa değeri (emsal bedeli) arasındaki farktır.
3
Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılırken 654 Karşılık Giderleri hesabı borçlandırılırken, 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı alacaklandırılır.

Practice More

Stoklardaki değer artışlarının neden kaydedilmediğini ihtiyatlılık kavramı çerçevesinde inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 134Question

İşletmenin normal faaliyetlerinde satmak amacıyla edindiği stoklardan; niteliği değişen, modası geçen, hasara uğrayan veya benzeri nedenlerle normal satış imkânı azalan malların izlendiği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 157157 Diğer Stoklar

Answer

Hasarlı veya modası geçmiş stokların izlendiği hesap Diğer Stoklar hesabıdır.
Diğer Stoklar hesabı, işletmenin stok kalemleri içinde yer alan ancak yangın, deprem, su basması gibi nedenlerle hasar gören veya modası geçmesi sebebiyle normal satış değeri azalan malların maliyet bedeli üzerinden izlenmesi için ayrılmış özel bir aktif hesaptır.

Step-by-Step Solution

1
Stokların durumunun analiz edilmesi
Malların normal satış kabiliyetini kaybettiği tespit edilmiştir.
Hasar veya modası geçme gibi durumlar malların normal stok kalemlerinden ayrılmasını gerektirir.
2
Tekdüzen Hesap Planı (THP) sınıflandırmasının uygulanması
157157 Diğer Stoklar hesabı seçilmiştir.
THP'ye göre bu tip stoklar niteliklerine göre 'Diğer Stoklar' grubuna alınmalıdır.
3
Muhasebe kaydı mantığının kurulması
153153 Ticari Mallar hesabından alacak kaydı ile çıkış, 157157 Diğer Stoklar hesabına borç kaydı ile giriş yapılır.
Varlıkların niteliği değiştiğinde ilgili hesaplar arasında virman yapılması gerekir.

Key Concept

Stokların Reklasifikasyonu ve 157 Diğer Stoklar Hesabı

Hints

1
Bu mallar artık 'normal' ticari mal statüsünde değildir.
2
Sınıflandırma değiştiği için malların 153 nolu hesaptan çıkarılıp başka bir stok hesabına aktarılması gerekir.
3
İlgili hesap Tekdüzen Hesap Planı'nda '15' ile başlar ve adında 'Diğer' kelimesi geçer.

Practice More

Değeri düşen bu mallar için karşılık ayrılması durumunda yapılacak muhasebe kaydını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 135Question

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletmenin dönem içi faaliyetlerine ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

Hesap / İşlem DetayıTutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mal Stoku100.000100.000
Dönem İçi Brüt Alışlar300.000300.000
Alış Nakliye ve Sigorta Giderleri15.00015.000
Alış İadeleri20.00020.000
Alış Iskontoları5.0005.000

Dönem sonunda yapılan fiziki sayım sonucunda stoktaki malların maliyet bedelinin 110.000110.000 TL olduğu, ancak bu malların net gerçekleşebilir değerinin (piyasa değeri) 90.00090.000 TL'ye düştüğü saptanmıştır. İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği değer düşüklüğü için karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapacağı envanter kaydında "621621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabına borç kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 280.000280.000

Answer

280.000280.000 TL tutarındaki seçenek doğrudur.
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (621621), işletmenin dönem boyunca sattığı malların katlanılan maliyet bedelini gösterir. Aralıklı envanter yönteminde bu tutar, satışa hazır mal maliyetinden (390.000390.000 TL) fiziki sayım sonucu belirlenen dönem sonu stokun maliyet bedeli (110.000110.000 TL) çıkarılarak bulunur. Piyasa değerindeki düşüş (20.00020.000 TL), '654654 Karşılık Giderleri' hesabında izlenir ve STMM tutarını doğrudan etkilemez.

Step-by-Step Solution

1
Net alış tutarının hesaplanması
300.000+15.00020.0005.000=290.000300.000 + 15.000 - 20.000 - 5.000 = 290.000 TL
Alış nakliye giderleri maliyete eklenirken, iade ve iskontolar maliyetten düşülür.
2
Satışa hazır mal maliyetinin belirlenmesi
100.000(DB)+290.000(NetAlıs\c)=390.000100.000 (DB) + 290.000 (Net Alış) = 390.000 TL
İşletmenin dönem içinde satabileceği toplam malların maliyetidir.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (STMM) hesaplanması
390.000110.000=280.000390.000 - 110.000 = 280.000 TL
Aralıklı envanterde STMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok (Maliyet Bedeli) formülü ile bulunur.

Key Concept

Aralıklı Envanterde Satılan Ticari Malların Maliyeti Hesaplaması

Alternative Method

Öncelikle 153153 Ticari Mallar hesabının mizan bakiyesi (390.000390.000 TL) bulunur. Dönem sonunda yapılan sayım (110.000110.000 TL) bu bakiyeden düşülerek doğrudan satılan kısmın maliyetine ulaşılabilir.
Estimated Time:2m 30s
Question 136Question

Aralıksız envanter yöntemini uygulayan bir işletme, 300.000300.000 TL tutarında ticari malı kredili olarak satın almıştır. Malların işletme deposuna getirilmesi için ödenen 10.00010.000 TL tutarındaki nakliye bedeli, muhasebe görevlisi tarafından yanlışlıkla "770770 Genel Yönetim Giderleri" hesabına borç kaydedilmiştir. Dönem içinde satın alınan bu malların 15.00015.000 TL'lik kısmı iade edilmiş, kalan borç üzerinden ise satıcı tarafından 5.0005.000 TL alış iskontosu yapılmıştır. Satın alınan malların yarısı (12\frac{1}{2}) dönem içinde satılmış; dönem sonunda ise eldeki stokların net gerçekleşebilir değerinin 130.000130.000 TL olduğu belirlenmiştir.

İlgili muhasebe hatası düzeltildikten sonra, ihtiyatlılık kavramı gereği ayrılması gereken stok değer düşüklüğü karşılığı tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 15.00015.000

Answer

İşletmenin ayırması gereken stok değer düşüklüğü karşılığı tutarı 15.00015.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, stokların net alış maliyetinin (%50\%50 iade ve iskonto düzeltmeli hali) elde kalan kısmının maliyet bedeli (145.000145.000 TL) ile net gerçekleşebilir değer (130.000130.000 TL) arasındaki farkı temsil eder. Aralıksız envanter yönteminde maliyet takibi sürekli yapıldığı için, dönem sonu sayımı sonucu kalan stokların güncel maliyetinin bu şekilde düzeltilmesi esastır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam net alış maliyetini hesapla
300.000+10.000(Nakliye)15.000(I˙ade)5.000(I˙skonto)=290.000300.000 + 10.000 (Nakliye) - 15.000 (İade) - 5.000 (İskonto) = 290.000 TL
Maliyet esası gereği nakliye giderleri stok maliyetine eklenirken, iade ve iskontolar maliyetten düşülür.
2
Elde kalan stokların maliyet değerini bul
290.000×0,5=145.000290.000 \times 0,5 = 145.000 TL
Malların yarısı satıldığına göre, depoda kalan stokların maliyeti toplam net maliyetin yarısıdır.
3
Değer düşüklüğü tutarını belirle
145.000(Maliyet)130.000(NetGerc\cekles\cebilirDeg˘er)=15.000145.000 (Maliyet) - 130.000 (Net Gerçekleşebilir Değer) = 15.000 TL
Stokların maliyet değeri piyasa değerinden yüksek olduğunda, ihtiyatlılık kavramı gereği aradaki fark için karşılık ayrılır.

Key Concept

Stok Maliyet Bileşenleri ve Değerleme

Practice More

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrıldıktan sonraki dönemde bu stoklar satılırsa yapılacak iptal kaydını inceleyiniz.

Alternative Method

Birim maliyet üzerinden de gidilebilir: Toplam birim sayısının 10001000 olduğu varsayılırsa, net birim maliyet (290.000/1000)=290(290.000/1000) = 290 TL olur. Elde kalan 500500 birimin maliyeti 145.000145.000 TL eder.
Estimated Time:2m 0s
Question 137Question

Aralıklı envanter yöntemini benimseyen bir ticari işletmenin dönem başı stok ve dönem içi ticari mal alışlarına ilişkin veriler şu şekildedir:

İşlemMiktar (Adet)Birim Maliyet (TL)
Dönem Başı Stok1001005050
1. Alış2002006060
2. Alış1001007070

İşletme dönem içinde toplam 250250 adet mal sattığına göre, FIFO (İlk Giren İlk Çıkar) yöntemi kullanılması durumunda işletmenin dönem sonu stok değeri kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 10.00010.000

Answer

İşletmenin FIFO yöntemine göre dönem sonu stok değeri 10.00010.000 TL'dir.
FIFO (First In First Out) yöntemi uyarınca, işletmenin dönem içinde sattığı 250250 adet malın öncelikle en eski stoklardan (dönem başı ve ilk alışlar) gittiği varsayılır. Bu durumda, dönem sonunda kalan 150150 adet malın depodaki en güncel alışlardan oluşması gerekir. En son yapılan '2. Alış'tan 100100 adet (7070 TL/adet) ve bir önceki '1. Alış'tan kalan 5050 adet (6060 TL/adet) stok mevcuttur. Hesaplama: (100×70100 \times 70) + (50×6050 \times 60) = 7.000+3.000=10.0007.000 + 3.000 = 10.000 TL sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam mal mevcudunu hesaplayınız.
100+200+100=400100 + 200 + 100 = 400 adet
Dönem içinde satılabilecek toplam mal miktarını belirlemek için dönem başı stok ve tüm alışlar toplanır.
2
Dönem sonu stok miktarını bulunuz.
400250=150400 - 250 = 150 adet
Toplam mal mevcudundan dönem içindeki satışlar çıkarılarak depoda kalan miktar bulunur.
3
FIFO yöntemine göre kalan malların hangi katmanlardan geldiğini belirleyiniz.
100100 adet (2. Alıştan) + 5050 adet (1. Alıştan)
FIFO yönteminde ilk girenler ilk satıldığı için, dönem sonunda kalan mallar en son satın alınan (en yeni) mallardır.
4
Kalan miktarları ilgili birim maliyetlerle çarparak toplam değeri hesaplayınız.
(100×70100 \times 70) + (50×6050 \times 60) = 7.000+3.000=10.0007.000 + 3.000 = 10.000 TL
Stok katmanlarının maliyet bedelleri üzerinden toplam envanter değerine ulaşılır.

Key Concept

FIFO (İlk Giren İlk Çıkar) Stok Değerleme Yöntemi
Estimated Time:1m 30s
Question 138Question

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletmenin dönem sonu mizanında "153 Ticari Mallar" hesabına ilişkin veriler ile yapılan envanter çalışmaları sonucunda ulaşılan bilgiler şöyledir:

Hesap / İşlem DetayıTutar (TL)
153 Ticari Mallar Hesabı Borç Toplamı450.000450.000
153 Ticari Mallar Hesabı Alacak Toplamı30.00030.000
Dönem Sonu Fiziki Sayım Sonucu90.00090.000

İncelemeler sırasında, dönem içinde satın alınan ticari malların işletmeye getirilmesi için ödenen 10.00010.000 TL tutarındaki nakliye giderinin yanlışlıkla "760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri" hesabına kaydedildiği ve bu hatanın henüz düzeltilmediği belirlenmiştir. Ayrıca, dönem sonu stokları içinde yer alan ve maliyeti 20.00020.000 TL olan bir grup malın piyasa değerinin %40\%40 oranında düştüğü saptanarak gerekli karşılık ayırma işlemi yapılmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken "Satılan Ticari Mallar Maliyeti" (STMM) kaydındaki tutar kaç TL olmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 340.000340.000

Answer

İşletmenin yapması gereken Satılan Ticari Mallar Maliyeti kaydı 340.000340.000 TL tutarında olmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekteki tutara ulaşmak için öncelikle '153 Ticari Mallar' hesabının borç kalanının düzeltilmesi gerekir. Yanlışlıkla gider yazılan 10.00010.000 TL nakliye gideri hesaba dahil edildiğinde borç toplamı 460.000460.000 TL olur. Alacak toplamı olan 30.00030.000 TL (iade ve iskontolar) düşüldüğünde satışa hazır malların net maliyeti 430.000430.000 TL olarak hesaplanır. Dönem sonu fiziki sayımda depoda bulunan 90.00090.000 TL maliyet bedelli malın çıkarılmasıyla (bu tutar içinde değer düşüklüğüne uğrayan malların da bulunması STMM formülünü değiştirmez, çünkü bu mallar da depodadır ve satılmamıştır) geriye kalan 340.000340.000 TL'lik fark, satılan malların maliyetini oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Satışa hazır malların düzeltilmiş maliyetini hesapla
450.000450.000 (Borç Toplamı) + 10.00010.000 (Hatalı kaydedilen nakliye) - 30.00030.000 (Alacak Toplamı) = 430.000430.000 TL
Ticari mal alım nakliye giderleri malın maliyetine eklenmelidir (153 Borç). Alacak toplamı ise net alışları bulmak için borç toplamından düşülmelidir.
2
Değer düşüklüğü karşılığının STMM üzerindeki etkisini değerlendir
Değer düşüklüğü tutarı (8.0008.000 TL) STMM'ye dahil edilmez.
Stok değer düşüklüğü karşılıkları '654 Karşılık Giderleri' hesabında izlenir ve faaliyet sonuçlarına aktarılır, ancak Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabına borç kaydedilmez.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyetini (STMM) hesapla
430.000430.000 (Satışa Hazır Mallar) - 90.00090.000 (Dönem Sonu Fiziki Stok) = 340.000340.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde STMM; satışa hazır malların maliyeti ile dönem sonu stok mevcudu arasındaki farktır.

Key Concept

Aralıklı envanter yönteminde STMM hesaplanırken, alışla ilgili nakliye giderleri maliyete eklenmeli, alış iade ve iskontoları düşülmeli ve fiziki sayım sonucu kalan tutar net maliyetten çıkarılmalıdır.

Practice More

Stok değer düşüklüğüne uğrayan malların dönem sonunda '157 Diğer Stoklar' hesabına aktarılma kaydını ve STMM kaydıyla olan ilişkisini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 139Question

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletme, %20\%20 KDV hariç 200.000200.000 TL tutarında ticari malı veresiye olarak satın almıştır. Malların işletme deposuna taşınması için 5.0005.000 TL nakliye ve 3.0003.000 TL sigorta gideri işletme tarafından nakit olarak ödenmiştir. Daha sonra satın alınan bu malların %20\%20 KDV hariç 20.00020.000 TL'lik kısmı satıcıya iade edilmiştir.

Buna göre, bu işlemler sonucunda işletmenin "153 Ticari Mallar" hesabının borç kalanı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 188.000188.000

Answer

İşletmenin stok maliyeti; alış bedeli ile nakliye ve sigorta gibi alışla ilgili giderlerin toplamından, alış iadelerinin çıkarılmasıyla 188.000188.000 TL olarak hesaplanır.
Doğru cevap olan tutar, muhasebenin maliyet esası kavramına tam uygunluk gösterir. Satın alınan ticari malın ana bedeli olan 200.000200.000 TL'ye, malın iktisap edilmesi için yapılan 5.0005.000 TL nakliye ve 3.0003.000 TL sigorta giderleri eklenmiş (toplam 208.000208.000 TL), ardından işletmeden çıkan 20.00020.000 TL tutarındaki iadeler düşülerek gerçek borç kalanı olan 188.000188.000 TL'ye ulaşılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Brüt alış maliyetini hesaplayın
200.000200.000 TL
Alınan malın fatura bedeli temel maliyet unsurudur.
2
Alışla ilgili yan giderleri maliyete ekleyin
5.000+3.000=8.0005.000 + 3.000 = 8.000 TL ilave
Tekdüzen Hesap Planı ve maliyet esası gereği malın işletmeye getirilmesine kadar katlanılan nakliye, gümrük, sigorta gibi giderler malın maliyetine dahil edilir.
3
Alış iadesini toplam maliyetten düşürün
208.00020.000=188.000208.000 - 20.000 = 188.000 TL
İade edilen mallar işletme varlıklarından çıktığı için net stok maliyetini azaltır.

Key Concept

Stoklarda Maliyet Esası ve Net Alış Maliyeti Hesaplaması

Hints

1
Stokların maliyeti sadece malın bedelinden oluşmaz; malı depoya getirene kadar yapılan giderleri de düşünün.
2
Satın alınan malın nakliyesi ve sigortası 153 hesabının borcuna, iadesi ise alacağına kaydedilir.
3
Hesaplama şu şekildedir: Alış Fiyatı + Alış Giderleri - Alış İadeleri. KDV tutarlarını işleme dahil etmeyin.

Practice More

Stoklarla ilgili dönem sonu STMM (Satılan Ticari Malların Maliyeti) hesaplama sorularını inceleyerek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 140Question

İşletme, %20\%20 KDV hariç 150.000150.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Malın işletmeye getirilmesi sürecinde ortaya çıkan 3.0003.000 TL nakliye ve 2.0002.000 TL sigorta gideri işletme tarafından peşin olarak ödenmiştir. Teslim alınan malların %10\%10'u istenilen özelliklere sahip olmadığı gerekçesiyle satıcıya iade edilmiş; kalan mal bedeli üzerinden ise satıcı işletmeye %5\%5 oranında alış iskontosu uygulamıştır.

Bu işlemlerin ardından "153 Ticari Mallar" hesabında meydana gelen net artış (net alış maliyeti) kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 133.250133.250

Answer

Yapılan hesaplamalar sonucunda "153 Ticari Mallar" hesabındaki net artış 133.250133.250 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, alış bedeline (150.000150.000) nakliye (3.0003.000) ve sigorta (2.0002.000) giderlerinin eklenmesi, ardından iade edilen kısmın (15.00015.000) ve kalan tutar üzerinden hesaplanan iskontonun (6.7506.750) çıkarılmasıyla elde edilmiştir. Bu yaklaşım, maliyet esası kavramına tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç alış bedelini ve maliyete eklenecek giderleri belirle
150.000+3.000+2.000=155.000150.000 + 3.000 + 2.000 = 155.000 TL
VUK ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre malın alış bedeli ile malı stoklara alana kadar yapılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine eklenir.
2
Alış iadesini hesapla ve toplamdan düş
150.000×%10=15.000150.000 \times \%10 = 15.000 TL; Yeni bakiye: 155.00015.000=140.000155.000 - 15.000 = 140.000 TL
İade edilen mallar işletmeden çıktığı için stok maliyetini azaltır.
3
Kalan mal bedeli üzerinden alış iskontosunu hesapla
150.00015.000=135.000150.000 - 15.000 = 135.000 TL (Kalan mal); 135.000×%5=6.750135.000 \times \%5 = 6.750 TL
İskonto, iadeden sonra kalan gerçek mal bedeli üzerinden hesaplanmalıdır.
4
Net artışı (Net maliyeti) hesapla
140.0006.750=133.250140.000 - 6.750 = 133.250 TL
Tüm artırıcı ve azaltıcı unsurlar netleştirilerek hesabın borç kalanındaki net değişim bulunur.

Key Concept

Stok Maliyet Unsurları (Alış Maliyeti)

Hints

1
Malın depoya ulaşana kadar yapılan tüm masrafları ana bedele ekleyerek işe başlayın.
2
İskontoyu hesaplarken, iade edilen mallar için artık borcunuzun kalmadığını unutmayın.
3
Net artış = (Alış Bedeli + Ek Giderler) - (İadeler + İskontolar) formülünü uygulayın.

Practice More

Benzer bir soruda KDV tutarlarının mal bedeline dahil edilip edilmeyeceğini (191 hesabı) test eden bir senaryo çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 7 / 8Next
Stoklar Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 7 | Examkin