Ticari Alacaklar

144 questions

Question 21Question

İşletme, daha önce bir satıcıya olan borcuna karşılık ciro ettiği 40.00040.000 TL nominal değerli alacak senedinin vadesinde ödenmediğini ve protesto edildiğini öğrenmiştir. Satıcı, senedi işletmeye iade ederek senet bedeli ile birlikte ödediği 400400 TL protesto masrafını işletmeden nakit olarak tahsil etmiştir. İşletme, senedin aslı ve protesto evraklarını teslim alarak aynı gün borçlu hakkında yasal takip başlatmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin yapması gereken günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR 40.400 / 100 KASA 40.400

Answer

İşletmenin yapması gereken kayıt, 128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabını 40.40040.400 TL borçlandırıp, 100 Kasa hesabını 40.40040.400 TL alacaklandırmaktır.
İşletme, ciro ettiği senedin ödenmemesi üzerine satıcıya olan yükümlülüğünü yerine getirmek için nakit ödeme yapmıştır. Bu ödeme hem senet bedelini hem de protesto masrafını kapsadığı için toplam 40.40040.400 TL kasadan çıkmıştır. Aynı zamanda asıl borçluya karşı yasal takip başlatıldığı için bu tutarın tamamı 'Şüpheli Ticari Alacaklar' hesabında izlenmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Ciro edilen senedin durumunu analiz etme
Ciro edilen senet daha önce aktiften çıkarılmıştı (121 Alacaklandırılmıştı).
Senedin iade alınması ve ödenmemesi, işletmenin asıl borçluya karşı yeniden alacaklı, satıcıya karşı ise yeniden borçlu (veya nakden ödeyen) hale gelmesine neden olur.
2
Protesto masrafının muhasebeleştirilmesi
400 TL protesto masrafı alacak tutarına (40.00040.000) eklenir.
VUK ve muhasebe standartlarına göre, bir alacağın tahsili için yapılan icra, noter ve protesto giderleri alacağın aslına eklenerek borçludan talep edilir.
3
Alacağın sınıflandırılması
Yasal takip başladığı için alacak 128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına kaydedilir.
Vadesi gelmiş, ödenmemiş ve yasal takibe konu olmuş ticari alacaklar ihtiyatlılık kavramı gereği bu hesapta izlenmelidir.

Key Concept

Ciro Edilen Senedin Protestosu ve Şüpheli Alacak Kaydı

Practice More

Bu alacak için dönem sonunda karşılık ayrılması durumunda yapılacak kaydı ve karşılık tutarının hesaplanmasını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 22Question

İşletme, %20\%20 KDV hariç 45.00045.000 TL tutarındaki ticari malı müşterisine veresiye (açık hesap) olarak satmıştır. Bu satış işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borç tarafına kaydedilmesi gereken hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 120 Alıcılar Hesabı, 54.00054.000 TL

Answer

120 Alıcılar Hesabı, 54.00054.000 TL
İşletme senetsiz (veresiye) bir satış yaptığı için ortaya çıkan ticari alacak '120 Alıcılar' hesabında izlenir. Alacak tutarı, satış bedeli (45.00045.000 TL) ile KDV tutarının (9.0009.000 TL) toplamı olan 54.00054.000 TL olarak bu hesabın borç tarafına kaydedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam alacak tutarını hesaplayınız.
45.000×1,20=54.00045.000 \times 1,20 = 54.000 TL
KDV hariç tutara %20\%20 oranında vergi eklenerek müşteriden beklenen toplam tahsilat bulunur.
2
Kullanılacak hesapları belirleyiniz.
120 Alıcılar, 600 Yurtiçi Satışlar, 391 Hesaplanan KDV
Veresiye satış olduğu için senetsiz alacak hesabı ve satış gelirleri ile ilgili vergi hesapları seçilir.
3
Hesapların borç/alacak yönlerini tayin ediniz.
120 Alıcılar (Borçlu), 600 ve 391 (Alacaklı)
Varlık hesaplarındaki artışlar borca, gelir ve yükümlülük hesaplarındaki artışlar alacağa kaydedilir.

Key Concept

Veresiye Mal Satış Kaydı
Estimated Time:45s
Question 23Question

İşletme, ticari bir alacağından dolayı elinde bulundurduğu 60.00060.000 TL nominal değerli alacak senedini vadesinden önce bir bankaya iskonto ettirmiştir (kırdırmıştır). Banka, bu işlem için 12.00012.000 TL iskonto faizi ve bu faiz tutarı üzerinden %5\%5 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) kesintisi yaptıktan sonra net tutarı işletmenin ticari mevduat hesabına yatırmıştır.

Buna göre, işletmenin yapacağı yevmiye kaydına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 780 Finansman Giderleri hesabı 12.60012.600 TL borçlandırılır.

Answer

İşletme, senedin vadesinden önce nakde dönüştürülmesi için katlandığı faiz ve vergi toplamı olan 12.60012.600 TL tutarı '780 Finansman Giderleri' hesabının borcuna kaydetmelidir.
Alacak senedinin bankaya kırdırılması işleminde, bankanın kestiği faiz ve BSMV tutarları işletme için bir finansman gideridir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre bu giderler '780 Finansman Giderleri' hesabında izlenir. Hesaplama sonucu 12.000+(12.000×0,05)=12.60012.000 + (12.000 \times 0,05) = 12.600 TL borç kaydı yapılması doğru uygulamadır.

Step-by-Step Solution

1
BSMV tutarını hesaplayınız.
12.000×0,05=60012.000 \times 0,05 = 600 TL
Faiz giderleri üzerinden %5 oranında BSMV hesaplanması yasaldır.
2
Toplam finansman giderini belirleyiniz.
12.000+600=12.60012.000 + 600 = 12.600 TL
İskonto faizi ve buna bağlı vergi, işletme için toplam finansman maliyetini oluşturur.
3
Banka hesabına yatan net tutarı hesaplayınız.
60.00012.600=47.40060.000 - 12.600 = 47.400 TL
Bankalar hesabı borçlandırılacak net tutarı bulmak için nominal değerden giderler düşülür.

Key Concept

Alacak Senedi İskontosu (Kırdırma)
Question 24Question

İşletme, nominal değeri 50.00050.000 TL olan bir alacak senedini, vadesinden 22 ay sonra banka kanalıyla tahsil etmiştir. Söz konusu gecikme için aylık %3\%3 oranında faiz işletilmiş ve faiz tutarı üzerinden ayrıca %20\%20 Katma Değer Vergisi (KDV) hesaplanmıştır. Tahsilatın tamamı banka hesabına geçmiştir.

Buna göre, söz konusu tahsilat işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "642 Faiz Gelirleri" hesabı 3.0003.000 TL alacaklandırılır.

Answer

Yapılacak yevmiye kaydında "642 Faiz Gelirleri" hesabı 3.0003.000 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.
İşletme vadesi geçmiş bir senedi tahsil ettiğinde, senedin üzerindeki ana tutar (nominal değer) '121 Alacak Senetleri' hesabının alacağına yazılarak kapatılır. Gecikme nedeniyle elde edilen 3.0003.000 TL tutarındaki faiz ise bir gelir olduğu için '642 Faiz Gelirleri' hesabının alacağına kaydedilir. Faiz üzerinden hesaplanan 600600 TL KDV ise '391 Hesaplanan KDV' hesabının alacağında izlenir. Toplam tahsilat tutarı olan 53.60053.600 TL ise '102 Bankalar' hesabının borcuna kaydedilir. Bu durumda faiz gelirleri hesabına yapılan kayıt doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Gecikme faizini hesaplayınız.
50.000 TL×%3×2 ay=3.000 TL50.000 \text{ TL} \times \%3 \times 2 \text{ ay} = 3.000 \text{ TL}
Senedin vadesinden sonra tahsil edilmesi nedeniyle işletme lehine doğan faiz geliri belirlenmelidir.
2
Faiz üzerinden KDV tutarını hesaplayınız.
3.000 TL×%20=600 TL3.000 \text{ TL} \times \%20 = 600 \text{ TL}
Faiz gelirleri katma değer vergisine tabi bir hizmet bedeli niteliğindedir.
3
Bankaya yatan toplam tutarı belirleyiniz.
50.000 (Anapara)+3.000 (Faiz)+600 (KDV)=53.600 TL50.000 \text{ (Anapara)} + 3.000 \text{ (Faiz)} + 600 \text{ (KDV)} = 53.600 \text{ TL}
İşletmenin banka hesabına girecek olan net nakit tutarı senedin aslı, faizi ve vergisinin toplamıdır.
4
Yevmiye kaydını kurgulayınız.
Borç: 102 Bankalar (53.60053.600); Alacak: 121 Alacak Senetleri (50.00050.000), 642 Faiz Gelirleri (3.0003.000), 391 Hesaplanan KDV (600600)
Varlık azalışları (121) ve gelir artışları (642) alacaklandırılırken, banka hesabı (102) borçlandırılır.

Key Concept

Alacak Senetlerinin Tahsili ve Faiz Geliri Kaydı

Hints

1
Senet nominal değeri ile tahsil edilen toplam tutar arasındaki farkın hangi kalemlerden (faiz, vergi vb.) oluştuğunu düşünün.
2
Gecikme faizi hesaplanırken Anapara×Oran×ZamanAnapara \times Oran \times Zaman formülünü kullanın ve KDV'nin sadece faiz tutarı üzerinden hesaplanacağını unutmayın.
3
Yevmiye kaydında varlıklar azaldığında alacaklandırılır, gelirler ve borçlar arttığında ise alacaklandırılır. Her hesabın kendi değerini kaydettiğinden emin olun.

Practice More

Benzer bir durumu 'alacak senedinin yenilenmesi' (eski senedin iptal edilip yerine faizli yeni senet alınması) senaryosu ile çalışarak farkları gözlemleyin.

Alternative Method

Önce basit bir bilanço denklemi kurarak aktifteki artışı (Banka) ve azalışı (Senet) yazın, aradaki farkın hangi pasif/gelir unsurlarından kaynaklandığını kontrol edin.
Estimated Time:1m 30s
Question 25Question

İşletme, önceki faaliyet döneminde şüpheli hale gelen ve tamamı için karşılık ayırdığı 18.00018.000 TL tutarındaki senetsiz ticari alacağının 12.00012.000 TL'lik kısmını cari dönemde banka aracılığıyla tahsil etmiştir. Alacağın kalan kısmının ise tahsil imkanının kalmadığı kesinleşmiştir. Bu tahsilat işlemine ilişkin yapılacak günlük defter kaydında, alacaklandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı 12.00012.000 TL ve "128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabı 18.00018.000 TL

Answer

"644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabının 12.00012.000 TL ve "128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabının 18.00018.000 TL alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.
Tahsilat kaydında, alacağın tamamı (18.00018.000 TL) elden çıktığı için '128 Şüpheli Ticari Alacaklar' hesabı alacaklandırılarak kapatılır. Tahsil edilen 12.00012.000 TL ise daha önce gider yazılmış bir tutarın geri kazanılması olduğu için '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak kaydedilir. Karşılık hesabı (129) ise 18.00018.000 TL borçlandırılarak kapatılır ve denklik sağlanır.

Step-by-Step Solution

1
Tahsil edilen ve vazgeçilen tutarları belirleyin.
Tahsil edilen: 12.00012.000 TL, Vazgeçilen (Zarar): 6.0006.000 TL. Toplam alacak: 18.00018.000 TL.
Kaydın temelini oluşturacak rakamları netleştirmek için.
2
Şüpheli alacak hesabını kapatın.
"128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabı 18.00018.000 TL alacaklandırılır.
Alacak tahsil edildiği veya değersizleştiği için artık aktifte görünmemelidir.
3
Ayrılan karşılık hesabını kapatın.
"129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı 18.00018.000 TL borçlandırılır.
Alacak kapandığı için ona bağlı karşılık hesabı da sıfırlanmalıdır.
4
Tahsilatın gelir etkisini kaydedin.
"644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı 12.00012.000 TL alacaklandırılır.
Daha önce gider yazılan tutarın 12.00012.000 TL'si geri kazanıldığı için ihtiyatlılık gereği gelir kaydedilir.

Key Concept

Şüpheli Ticari Alacakların Tahsili ve Karşılık İptali

Hints

1
Şüpheli alacak tahsil edildiğinde, hem alacak hem de karşılık hesabı tamamen kapatılmalıdır.
2
Daha önce gider (654) yazılan bir tutar geri geliyorsa, bu bir gelirdir (644).

Practice More

Tahsilatın aynı dönem içinde (karşılık ayrılan yıl bitmeden) yapılması durumunda hangi hesabın kullanılacağını inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 26Question

İşletme, 2025 yılı dönem sonu envanter işlemlerinde vadesi geçmiş 150.000150.000 TL tutarındaki bir ticari alacağı için %100\%100 oranında karşılık ayırarak gider kaydetmiştir. Ancak 2026 yılı başında yapılan incelemelerde, söz konusu alacağın 60.00060.000 TL'lik kısmının müşteriden daha önce alınan bir banka teminat mektubu ile güvence altında olduğu fark edilmiştir.

Bu hatanın 2026 yılında düzeltilmesi amacıyla yapılacak muhasebe kaydında, aşağıdaki hesaplardan hangisi alacaklandırılmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar

Answer

Dönem sonu işlemlerinde teminatlı alacak kısmı için hatalı olarak ayrılan karşılığın bir sonraki yılda iptal edilmesi için '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabı alacaklandırılmalıdır.
Vergi Usul Kanunu'nun 323. maddesi gereği, teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaz. İşletme 2025 yılında teminatlı olan 60.00060.000 TL için de karşılık ayırarak hata yapmıştır. Bu hata 2026 yılında fark edildiği için, 2025 yılında kapatılan gider hesabının (654) yerine, ayrılan fazla karşılığı iptal etmek amacıyla '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabı alacaklandırılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
VUK'a göre karşılık ayrılabilecek tutarı belirleyin.
150.000150.000 TL (Toplam) - 60.00060.000 TL (Teminat) = 90.00090.000 TL
Vergi Usul Kanunu uyarınca, alacağın teminatlı kısmı için karşılık ayrılamaz.
2
Hatalı ayrılan ve iptal edilmesi gereken karşılık tutarını hesaplayın.
150.000150.000 TL (Ayrılan) - 90.00090.000 TL (Ayrılması Gereken) = 60.00060.000 TL
İşletme tüm tutar için karşılık ayırdığı için aradaki fark olan teminatlı kısım iptal edilmelidir.
3
Dönem farkını dikkate alarak düzeltme kaydını yapın.
129 (Borç) / 644 (Alacak) kaydı yapılır.
Karşılık ayırma işlemi önceki yılda (2025) yapıldığı için, cari yıldaki (2026) düzeltme kaydında gider hesabı (654) yerine gelir hesabı (644) alacaklandırılır.

Key Concept

Teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaması kuralı ve önceki dönem hatalarının düzeltilmesi.
Question 27Question

İşletme, elinde bulunan 40.00040.000 TL nominal değerli bir alacak senedini vadesinde ödeyemeyen müşterisi ile senedin yenilenmesi konusunda anlaşmıştır. Eski senet iptal edilerek yerine 33 ay vadeli yeni bir senet alınmıştır. Erteleme nedeniyle aylık %2\%2 oranında vade farkı ve bu tutar üzerinden %20\%20 KDV hesaplanarak yeni senedin tutarına eklenmiştir. Bu işleme ilişkin yapılması gereken muhasebe kaydında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "121 Alacak Senetleri" hesabı 42.88042.880 TL borçlandırılır.

Answer

"121 Alacak Senetleri" hesabının 42.88042.880 TL borçlandırılması gerekir.
Senedin yenilenmesi durumunda eski senet nominal değeri üzerinden alacaklandırılarak kapatılır. Yeni senet ise eski senedin bedeli (40.00040.000 TL), hesaplanan vade farkı (2.4002.400 TL) ve bu farkın KDV'si (480480 TL) toplamı olan 42.88042.880 TL üzerinden Alacak Senetleri hesabının borcuna kaydedilir. Bu nedenle Alacak Senetleri hesabının bu tutarla borçlandırılması doğru işlemdir.

Step-by-Step Solution

1
Vade farkının (faiz geliri) hesaplanması
40.000×0,02×3=2.40040.000 \times 0,02 \times 3 = 2.400 TL
Erteleme süresi olan 3 ay için anapara üzerinden aylık faiz hesaplanır.
2
Vade farkı üzerinden KDV hesaplanması
2.400×0,20=4802.400 \times 0,20 = 480 TL
Finansman hizmeti niteliğindeki vade farkı KDV'ye tabidir.
3
Yeni senedin toplam nominal değerinin belirlenmesi
40.000+2.400+480=42.88040.000 + 2.400 + 480 = 42.880 TL
Müşteriden alınan yeni senet, eski borcun tamamını ve ferilerini kapsamalıdır.
4
Yevmiye kaydının yapılması
121 Alacak Senetleri (Borç): 42.88042.880 / 121 Alacak Senetleri (Alacak): 40.00040.000, 642 Faiz Gelirleri (Alacak): 2.4002.400, 391 Hesaplanan KDV (Alacak): 480480
Eski senet kapatılırken yeni senet varlık artışı olarak kaydedilir.

Key Concept

Senedin Yenilenmesi (Vade Uzatımı)

Hints

1
Önce senedin yenilenmesi nedeniyle müşteriye yansıtılacak toplam faiz (vade farkı) tutarını hesaplayın.
2
Vade farkı tutarı üzerinden hesaplanacak KDV'yi bulup anapara ve faiz ile toplayarak yeni senedin değerine ulaşın.
3
Yeni senedin tutarı 42.88042.880 TL olmalıdır; bu artış varlık hesabının borç tarafında gösterilmelidir.

Practice More

Ciro edilen bir senedin ödenmemesi (protesto edilmesi) durumunda yapılacak kayıtları inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Önce sadece vade farkı ve KDV'si için bir tahakkuk kaydı yapıp (Alıcılar Borç / Faiz Gelirleri ve KDV Alacak), ardından senedin anaparasını ve bu yeni borcu birleştirerek tek bir senet kaydı yapmak da mümkündür; ancak genellikle tek bir yevmiye maddesinde birleştirilerek kaydedilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 28Question

İşletme, 31.12.202531.12.2025 tarihinde envanter çalışmaları kapsamında elinde bulunan ve vadesine 7373 gün kalan bir alacak senedi için reeskont hesaplamaya karar vermiştir. Senede ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

ParametreDeğer
Senedin Nominal Değeri155.680155.680 TL
Vadeye Kalan Gün Sayısı7373 Gün
İskonto (Faiz) Oranı%40\%40
Hesaplama Yöntemiİç İskonto

Bu bilgilere göre, dönem sonunda yapılacak reeskont kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "657 Reeskont Faiz Giderleri" hesabı 11.68011.680 TL borçlandırılır.

Answer

Dönem sonundaki reeskont işlemi için "657 Reeskont Faiz Giderleri" hesabı 11.68011.680 TL borçlandırılmalıdır.
Vergi Usul Kanunu'na göre reeskont tutarı iç iskonto formülü ile hesaplanır. Yapılan hesaplama sonucunda (155.680×2.920/38.920155.680 \times 2.920 / 38.920) reeskont tutarı 11.68011.680 TL olarak bulunur. Dönem sonu (31.12) itibarıyla bu tutar işletme için bir faiz gideri niteliği taşıdığından "657 Reeskont Faiz Giderleri" hesabı borçlandırılırken, bilançoda senedin net değerini göstermek üzere "122 Alacak Senetleri Reeskontu" hesabı alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1
İç iskonto formülünün belirlenmesi
F=N×t×r36.000+(t×r)F = \frac{N \times t \times r}{36.000 + (t \times r)}
Vergi Usul Kanunu uyarınca senetli alacakların değerlemesinde iç iskonto yöntemi zorunludur.
2
Verilerin formüle yerleştirilmesi ve hesaplama
155.680×73×4036.000+(73×40)=11.680\frac{155.680 \times 73 \times 40}{36.000 + (73 \times 40)} = 11.680 TL
Nominal değer (155.680155.680), gün (7373) ve oran (4040) kullanılarak peşin değer farkı bulunur.
3
Yevmiye kaydının mantıksal kurgusu
Borç: 657 (11.68011.680), Alacak: 122 (11.68011.680)
Dönem sonunda ayrılan reeskont tutarı bir giderleşme işlemidir; bu nedenle gider hesabı borçlanırken aktif düzenleyici hesap alacaklanır.

Key Concept

Alacak Senetleri Reeskontu ve İç İskonto Hesaplaması
Estimated Time:1m 40s
Question 29Question

İşletme, veresiye (senetsiz) satıştan kaynaklanan 100.000100.000 TL tutarındaki ticari alacağı için müşterisinden 44 ay vadeli, 112.000112.000 TL nominal değerli bir alacak senedi almıştır. Nominal değer ile senetsiz alacak arasındaki farkın vade farkı olduğu ve bu tutarın %20\%20 KDV dahil olarak hesaplandığı belirtilmiştir. Buna göre, bu işlemin muhasebeleştirilmesinde yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "121 Alacak Senetleri" hesabı 112.000112.000 TL tutarında borçlandırılır.

Answer

İşletmenin aldığı senedin nominal değeri olan 112.000 TL, senetli alacaklardaki artışı temsil ettiği için 121 Alacak Senetleri hesabının borcuna kaydedilmelidir.
İşletme senetli bir alacak elde ettiğinde, Tekdüzen Hesap Planı uyarınca bu senet üzerinde yazılı olan nominal değer (112.000112.000 TL) üzerinden 121 Alacak Senetleri hesabının borcuna kaydedilir. Bu kayıt, işletmenin dönen varlıklarındaki senetli alacak artışını tam olarak yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Senetsiz alacağın kapatılması ve senetli alacağın doğuşunun belirlenmesi
120 Alıcılar hesabı 100.000100.000 TL alacaklandırılır, 121 Alacak Senetleri hesabı nominal değer olan 112.000112.000 TL borçlandırılır.
Mevcut bir ticari alacak senetli hale getirilmektedir.
2
Vade farkı ve KDV hesaplamasının yapılması
Toplam fark: 112.000100.000=12.000112.000 - 100.000 = 12.000 TL. Matrah (600): 12.000/1,20=10.00012.000 / 1,20 = 10.000 TL. KDV (391): 10.000×0,20=2.00010.000 \times 0,20 = 2.000 TL.
Vade farkı işlemleri KDV'ye tabidir ve brüt tutardan net gelir ayrıştırılmalıdır.
3
Yevmiye kaydının tamamlanması
121 Alacak Senetleri (B) 112.000112.000 / 120 Alıcılar (A) 100.000100.000, 600 Yurtiçi Satışlar (A) 10.00010.000, 391 Hesaplanan KDV (A) 2.0002.000.
Çift taraflı kayıt sistemi gereği borç ve alacak toplamları eşitlenmelidir.

Key Concept

Alacak Senetlerinin Nominal Değerle Kaydedilmesi ve Vade Farkı Tahakkuku

Hints

1
Alacak senedi alındığında daima senedin üzerinde yazan nominal değer ile kaydedilir.
2
Senetsiz alacak (120) kapatılırken, müşterinin defterdeki mevcut borç tutarı esas alınmalıdır.
3
Aradaki fark vade farkıdır. Brüt tutar olan 12.000 TL'den %20 KDV'yi iç yüzde yöntemiyle ayırmayı unutmayın.

Practice More

Bu senedin dönem sonunda reeskonta tabi tutulması durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Önce yevmiye kaydının taslağını oluşturun: Borç tarafına senedi, alacak tarafına kapanan alıcıyı yazın. Aradaki farkın (12.000) gelir ve vergi bileşenlerini hesaplayarak alacak tarafına ekleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 30Question

İşletme, vadesi gelen 50.00050.000 TL nominal değerli bir alacak senedini borçlusundan tahsil edememiş ve noter kanalıyla protesto ettirmiştir. Protesto masrafı olarak ödenen 750750 TL, işletmenin kasasından nakit olarak karşılanmıştır. Alacak tutarı ve protesto masrafı için yasal takip süreci başlatılmasına karar verilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin yapması gereken yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabı 50.75050.750 TL borçlandırılır.

Answer

İşletmenin yapması gereken kayıtta "128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabı, senedin nominal değeri (50.00050.000 TL) ve protesto masrafının (750750 TL) toplamı olan 50.75050.750 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Doğru cevap olan ifade, protesto edilen senedin vadesinde ödenmemesi üzerine başlatılan yasal takip sonucunda, senedin nominal değeri ile işletme tarafından karşılanan protesto masrafının birleştirilerek şüpheli alacaklar hesabına aktarılmasını doğru şekilde tanımlamaktadır. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, takip giderleri alacağın aslına eklenerek borçludan talep edilir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam alacak tutarının hesaplanması
50.000+750=50.75050.000 + 750 = 50.750 TL
VUK ve muhasebe uygulamalarına göre, alacaklının senedi tahsil etmek için yaptığı protesto ve mahkeme giderleri borçludan talep edilebilir ve alacak tutarına eklenir.
2
Hesapların belirlenmesi
128 (Borç), 121 (Alacak), 100 (Alacak)
Vadesinde ödenmeyen ve yasal takip başlatılan senetler 121 nolu hesaptan çıkarılarak 128 nolu hesaba aktarılır. Nakit ödenen protesto masrafı ise kasa çıkışı olarak kaydedilir.
3
Yevmiye kaydının oluşturulması
128 Şüpheli Ticari Alacaklar (50.75050.750 Borç) / 121 Alacak Senetleri (50.00050.000 Alacak) ve 100 Kasa (750750 Alacak)
Aktif hesaplardaki artış borç, azalış ise alacak tarafına kaydedilir.

Key Concept

Şüpheli Ticari Alacakların Kaydı ve Masrafların Maliyete Eklenmesi

Practice More

Şüpheli hale gelen bu alacak için dönem sonunda ayrılacak karşılık tutarı ve karşılık gideri kaydını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 31Question

İşletme, satıcılara olan 150.000150.000 TL tutarındaki vadesi gelmiş senetsiz borcuna karşılık, daha önce bir müşterisinden aldığı 100.000100.000 TL nominal değerli bir alacak senedini ciro ederek devretmiş; kalan 50.00050.000 TL'lik kısım için ise yeni bir bono düzenleyerek satıcıya teslim etmiştir. Buna göre, söz konusu finansal işleme ait yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "121 Alacak Senetleri" hesabı 100.000100.000 TL alacaklandırılır.

Answer

İşletmenin elinde bulunan müşteri senedini bir borca karşılık devretmesi (ciro etmesi), mevcut bir ticari alacağın azalması anlamına geldiği için '121 Alacak Senetleri' hesabı senedin nominal değeri olan 100.000100.000 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.
Doğru cevap, varlıktaki azalışı temsil eden seçenektir. İşletme, müşterisinden aldığı senedi (ciro yoluyla) satıcıya devrettiğinde, işletmenin '121 Alacak Senetleri' hesabında senedin nominal değeri kadar bir azalma meydana gelir. Aktif karakterli hesaplardaki azalışlar her zaman alacak tarafına kaydedildiği için bu hesap 100.000100.000 TL alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Borç ödeme şeklini ve tutarını analiz etme
Satıcılara olan 150.000150.000 TL'lik borç kapatılmaktadır. Bu durum pasif karakterli '320 Satıcılar' hesabının borçlandırılmasını gerektirir.
Borçlardaki azalışlar ilgili hesabın borç tarafına kaydedilir.
2
Devredilen varlığı belirleme
Eldeki 100.000100.000 TL'lik alacak senedi ciro edilmektedir. Bu, '121 Alacak Senetleri' hesabında azalış yaratır.
Aktif karakterli hesaplardaki azalışlar alacak tarafına kaydedilir.
3
Kalan borç için yapılan işlemi belirleme
150.000100.000=50.000150.000 - 100.000 = 50.000 TL'lik fark için yeni bir bono düzenlenmiştir. Bu, '321 Borç Senetleri' hesabında artış yaratır.
İşletmenin kendi düzenlediği senetler borç senedidir ve pasif hesaplardaki artış alacak tarafına kaydedilir.

Key Concept

Alacak Senetlerinin Cirosu

Hints

1
Ciro işlemi, eldeki bir alacak senedinin mülkiyetinin başka bir kişiye (genellikle borç ödeme amacıyla) devredilmesidir.
2
Devredilen senet işletmenin bir varlığıdır. Varlıklar azalırken hesabın alacak tarafına kayıt yapılır.

Practice More

Benzer bir senaryoda, ciro edilen senedin protesto edilmesi durumunda yapılacak yasal takip kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 32Question

İşletme, vadesine 6060 gün kalmış olan 120.000120.000 TL nominal değerli bir alacak senedini bankaya iskonto ettirmiştir. Banka, yıllık \%30 iskonto oranı üzerinden hesapladığı tutarı kestikten sonra kalan meblağı işletmenin ticari mevduat hesabına aktarmıştır. (Gider ve komisyonlar için vergiler ihmal edilecektir; 11 yıl 360360 gün olarak dikkate alınacaktır.)

Bu işleme ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 102 BANKALAR hesabı 114.000114.000 TL borçlu, 780 FİNANSMAN GİDERLERİ hesabı 6.0006.000 TL borçlu / 121 ALACAK SENETLERİ hesabı 120.000120.000 TL alacaklı

Answer

Doğru kayıt; 102 Bankalar ve 780 Finansman Giderleri hesaplarının borçlandırıldığı, 121 Alacak Senetleri hesabının ise alacaklandırıldığı kayıttır.
Doğru yanıt olan kayıtta, bankanın yıllık \%30 üzerinden 60 günlük süreyi dikkate alarak hesapladığı 6.0006.000 TL tutarındaki iskonto farkı '780 Finansman Giderleri' hesabında borç takip edilmiştir. İşletmenin banka hesabına giren net tutar olan 114.000114.000 TL '102 Bankalar' hesabında borç olarak artış gösterirken, işletmenin elinden çıkan senedin nominal değeri olan 120.000120.000 TL '121 Alacak Senetleri' hesabında alacaklandırılarak varlık çıkışı sağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
İskonto tutarını hesapla
I˙skonto=120.000×0,30×(60/360)=6.000İskonto = 120.000 \times 0,30 \times (60/360) = 6.000 TL
Vadesinden önce nakde çevrilen senedin bankaya ödenen maliyetini bulmak gerekir.
2
Net tahsilat tutarını belirle
120.0006.000=114.000120.000 - 6.000 = 114.000 TL
Bankanın iskonto kestikten sonra işletme hesabına yatırdığı tutarın tespiti için.
3
Hesapların işleyiş yönlerini belirle
102 Bankalar (B), 780 Finansman Giderleri (B), 121 Alacak Senetleri (A)
Varlık artışları borca, varlık azalışları alacağa, gider artışları ise borca kaydedilir.

Key Concept

Alacak Senetlerinin İskonto Ettirilmesi (Kırdırılması)

Hints

1
İskonto tutarı hesaplanırken nominal bedel, oran ve zaman çarpılır.
2
Banka, parayı erken verdiği için kendisi lehine bir kesinti yapar, bu işletme için bir giderdir.

Practice More

Benzer bir soruyu 'iç iskonto' formülü kullanılan bir dönem sonu reeskont işlemi için çözmeyi deneyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 33Question

İşletme, 1515 Kasım 20252025 tarihinde bir müşterisine 5.0005.000 USD tutarında veresiye mal satmıştır (Satış günü kuru: 11 USD = 3030 TL). İşletme, 3131 Aralık 20252025 tarihinde kurun 11 USD = 3232 TL olduğunu tespit ederek gerekli dönem sonu değerleme kaydını yapmıştır. Söz konusu alacak 1515 Şubat 20262026 tarihinde, kurun 11 USD = 3131 TL olduğu gün banka aracılığıyla tahsil edilmiştir.

Buna göre, 1515 Şubat 20262026 tarihinde yapılacak tahsilat kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "656 Kambiyo Zararları" hesabı 5.0005.000 TL borçlandırılır.

Answer

"656 Kambiyo Zararları" hesabının 5.0005.000 TL borçlandırılması gerektiğini belirten seçenek doğrudur.
İşletmenin 160.000160.000 TL bakiye ile devreden alacağı, tahsilat günü kurun düşmesi nedeniyle 155.000155.000 TL olarak tahsil edilmiştir. Aradaki 5.0005.000 TL'lik olumsuz fark, cari dönemin gideri olarak '656 Kambiyo Zararları' hesabının borcuna kaydedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Satış tarihindeki (15.11.2025) alacak tutarını hesapla
5.000×30=150.0005.000 \times 30 = 150.000 TL
Yabancı paralı işlemler ilk kayıt anında işlem tarihindeki kur üzerinden TL'ye çevrilir.
2
Dönem sonu (31.12.2025) değerleme tutarını ve oluşan kur farkını belirle
Yeni Bakiye: 5.000×32=160.0005.000 \times 32 = 160.000 TL; Fark: 160.000150.000=10.000160.000 - 150.000 = 10.000 TL (Kâr)
VUK ve TMS gereği dövizli alacaklar dönem sonunda değerlenir ve oluşan olumlu fark '120 Alıcılar' borcuna, '646 Kambiyo Karları' alacağına kaydedilir.
3
Tahsilat tarihindeki (15.02.2026) tutarı ve son değerleme ile farkı hesapla
Tahsil Edilen: 5.000×31=155.0005.000 \times 31 = 155.000 TL; Fark: 160.000155.000=5.000160.000 - 155.000 = 5.000 TL (Zarar)
Tahsilat kuru (3131 TL), hesabın defterdeki son kayıtlı kurundan (3232 TL) düşük olduğu için zarar oluşmuştur.

Key Concept

Yabancı Paralı Ticari Alacakların Değerlemesi ve Tahsili

Hints

1
Dönem sonu değerleme kaydından sonra '120 Alıcılar' hesabının defter bakiyesinin kaç TL olduğunu bulun.
2
Tahsilat anında bankaya giren tutar ile hesabın defter bakiyesi arasındaki farkı hangi hesaba yazacağınızı düşünün.
3
Defter bakiyesi 160.000160.000 TL, tahsil edilen 155.000155.000 TL'dir. Aradaki fark kur azalışından kaynaklı bir giderdir.

Practice More

Tahsilatın yapıldığı dönemde kur artsaydı hangi hesabın alacaklandırılacağını çalışınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 34Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli genel geçici mizanında "128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabı 60.00060.000 TL borç kalanı, "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)" hesabı ise 25.00025.000 TL alacak kalanı vermektedir. İşletme yönetimi, ihtiyatlılık kavramı gereği dönem sonunda şüpheli alacakların tamamı için %100\%100 oranında karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin yapması gereken dönem sonu yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "654 Karşılık Giderleri" hesabı 35.00035.000 TL borçlandırılır.

Answer

İşletme, mevcut karşılık bakiyesini hedeflediği tutara tamamlamak için aradaki fark olan 35.00035.000 TL kadar "654 Karşılık Giderleri" hesabını borçlandırmalıdır.
Dönem sonu işlemleri kapsamında, işletmenin sahip olduğu 60.00060.000 TL'lik şüpheli alacağın tamamı için karşılık ayrılması planlanmıştır. Ancak işletmenin kayıtlarında önceden ayrılmış olan 25.00025.000 TL'lik bir karşılık bakiyesi bulunmaktadır. Muhasebenin temel mantığı gereği, var olan karşılık tutarı hedeflenen tutara tamamlanır. Bu nedenle aradaki 35.00035.000 TL'lik fark (60.00025.00060.000 - 25.000) için gider kaydı yapılır. Bu işlemde "654 Karşılık Giderleri" hesabı borçlandırılırken, "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)" hesabı alacaklandırılarak bakiyesi 60.00060.000 TL'ye yükseltilmiş olur.

Step-by-Step Solution

1
Hedeflenen toplam karşılık tutarının belirlenmesi
60.00060.000 TL
İşletme şüpheli alacakların (128 hesabı) tamamı için karşılık ayırmak istemektedir.
2
Mevcut karşılık bakiyesinin kontrol edilmesi
25.00025.000 TL
Mizanda 129 nolu hesabın alacak kalanında hali hazırda bulunan tutardır.
3
Ayırılması gereken ek karşılık tutarının hesaplanması
60.00025.000=35.00060.000 - 25.000 = 35.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği sadece eksik kalan kısım için dönem gideri yazılır.
4
Yevmiye kaydının oluşturulması
Borç: 654 Karşılık Giderleri (35.00035.000) / Alacak: 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (35.00035.000)
Gider hesapları borç taraflı, düzenleyici aktif hesaplar ise pasif karakterli olduğu için alacak taraflı artış gösterir.

Key Concept

Şüpheli Ticari Alacaklarda Karşılık Ayırma Mantığı
Question 35Question

İşletme, vadesinde tahsil edilemediği için noter aracılığıyla protesto ettirdiği ve takipteki tutarı 35.35035.350 TL (35.00035.000 TL nominal değer + 350350 TL protesto masrafı) olan bir alacak senedini, borçlunun ödemesiyle tahsil etmiştir. Borçlu, anapara ve masrafların yanı sıra 900900 TL gecikme faizini de işletmenin banka hesabına yatırmıştır.

Bu bilgilere göre, alacağın tahsil edildiği gün yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "102 Bankalar" hesabı 36.25036.250 TL borçlandırılır.

Answer

İşletmenin banka hesabına giren toplam tutarı ifade eden "102 Bankalar" hesabı 36.25036.250 TL borçlandırılır.
Doğru cevap, banka hesabındaki nakit artışını temsil eden tutarı gösterir. İşletme, borçludan senedin anaparasını (35.00035.000 TL), daha önce ödediği noter masrafını (350350 TL) ve gecikme faizini (900900 TL) tahsil etmiştir. Bu üç kalem toplamda 36.25036.250 TL yapar ve banka hesabına yatırıldığı için "102 Bankalar" hesabının borç tarafına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam tahsilat tutarını hesapla
36.25036.250 TL
Borçlunun ödediği toplam tutar; senedin nominal değeri (35.00035.000), protesto masrafı (350350) ve gecikme faizinden (900900) oluşur.
2
Kapatılacak alacak tutarını belirle
35.35035.350 TL
Noter masrafı senedin maliyetine eklendiği için "121 Alacak Senetleri" hesabında kayıtlı olan tutar 35.35035.350 TL'dir.
3
Faiz gelirini belirle
900900 TL
Ekstra tahsil edilen tutar gecikme faizi niteliğindedir ve "642 Faiz Gelirleri" hesabında izlenir.
4
Yevmiye kaydını oluştur
102 Bankalar (B) / 121 Alacak Senetleri (A) & 642 Faiz Gelirleri (A)
Banka hesabındaki artış borçlandırılırken, senedin kapanışı ve gelir kaydı alacaklandırılır.

Key Concept

Protestolu Senetlerin Tahsili

Hints

1
Tahsilatın banka aracılığıyla yapıldığına ve toplam tutara dikkat edin.
2
Protesto masrafı senedin değerine daha önce eklenmişti, bu yüzden 121 hesabında bu masraf da yer alır.
3
Banka hesabına giren toplam para = Senet + Masraf + Faiz formülünü kullanın.

Practice More

Şüpheli hale gelen alacak senetleri için karşılık ayrılması durumunda tahsilat kaydının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 36Question

Bir işletmenin dönem sonu mizanında yer alan ticari ve diğer alacaklar grubuna ilişkin bazı hesap kalanları aşağıdaki gibidir:

Hesap AdıTutar (TL)
120120 Alıcılar120.000120.000
121121 Alacak Senetleri180.000180.000
122122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)6.0006.000
128128 Şüpheli Ticari Alacaklar25.00025.000
129129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)25.00025.000
136136 Diğer Çeşitli Alacaklar30.00030.000
220220 Alıcılar50.00050.000

Bu verilere göre, işletmenin bilançosunda yer alacak "Net Ticari Alacaklar" toplamı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 294.000294.000

Answer

İşletmenin bilançosunda yer alacak net ticari alacaklar toplamı 294.000294.000 TL'dir.
Net ticari alacaklar hesaplanırken, 1212 nolu grupta yer alan ana hesaplar toplanır ve bu hesapların değerini azaltan ()(-) işaretli düzenleyici hesaplar (Reeskont ve Karşılık gibi) bu toplamdan düşülür. İşlem sonucunda 120.000+180.0006.000+25.00025.000=294.000120.000 + 180.000 - 6.000 + 25.000 - 25.000 = 294.000 TL sonucuna ulaşılır. Şüpheli alacağın tamamına karşılık ayrıldığı için net etkisi sıfırdır.

Step-by-Step Solution

1
Dönen varlıklar grubundaki ticari alacak hesaplarının belirlenmesi
120120 Alıcılar, 121121 Alacak Senetleri, 122122 Alacak Senetleri Reeskontu, 128128 Şüpheli Ticari Alacaklar, 129129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı
Bilançoda dönen varlıklar altındaki 'Ticari Alacaklar' grubu 120120-129129 arasındaki hesaplardan oluşur.
2
Ticari olmayan ve uzun vadeli alacakların ayıklanması
136136 Diğer Çeşitli Alacaklar (Diğer Alacaklar grubundadır) ve 220220 Alıcılar (Duran Varlıklar grubundadır) toplama dahil edilmez.
Soru net ticari alacakların (genellikle dönen varlık kastedilir) toplamını istemektedir.
3
Net tutarın hesaplanması
120.000+180.0006.000+(25.00025.000)=294.000120.000 + 180.000 - 6.000 + (25.000 - 25.000) = 294.000 TL
Aktif karakterli hesaplar toplanır, pasif karakterli (düzenleyici) eksi hesaplar çıkarılır.

Key Concept

Bilanço Sınıflandırması ve Düzenleyici Hesaplar

Hints

1
Hesap kodlarına dikkat edin; 1212 ile başlayanlar dönen varlık ticari alacaklarıdır.
2
Yanında eksi (-) işareti bulunan hesaplar, bulundukları grubun toplam değerini azaltır.
3
Diğer Alacaklar (136136) ve Uzun Vadeli Alacaklar (220220) bu grubun net tutarını hesaplarken dışarıda bırakılmalıdır.

Practice More

Şüpheli alacaklar için hiç karşılık ayrılmasaydı veya kısmi karşılık ayrılsaydı net ticari alacak toplamı nasıl değişirdi?

Alternative Method

Önce brüt ticari alacakları toplayıp (120+121+128=325.000120+121+128 = 325.000), ardından düzenleyici hesapların toplamını (122+129=31.000122+129 = 31.000) bu tutardan çıkararak da sonuca ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 37Question

İşletme, vadesi gelmiş olmasına rağmen tahsil edilemeyen 100.000100.000 TL tutarındaki senetli bir ticari alacağı için icra takibi başlatmıştır. Bu alacağın 40.00040.000 TL'lik kısmı için daha önce borçludan alınan bir banka teminat mektubu bulunmaktadır. İşletme, dönem sonunda ihtiyatlılık kavramı gereğince yasal mevzuata uygun olarak şüpheli hale gelen bu alacak için karşılık ayırmıştır.

Buna göre, işletmenin ayıracağı karşılık tutarı ve bu işlem için borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 60.00060.000 TL - 654 Karşılık Giderleri

Answer

60.00060.000 TL tutarındaki karşılık ayrılmalı ve 654 Karşılık Giderleri hesabı borçlandırılmalıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, alacağın toplam tutarından (100.000100.000 TL) teminatlı olan kısmın (40.00040.000 TL) düşülmesiyle elde edilen 60.00060.000 TL tutarını esas alır. Muhasebe ve vergi mevzuatına göre, bir alacak için karşılık ayrılabilmesi için alacağın teminatsız olması şarttır. Ayrıca, bu gider '654 Karşılık Giderleri' hesabının borcuna kaydedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Alacağın toplam tutarını ve teminatlı kısmını belirleyin.
Toplam Alacak = 100.000100.000 TL; Teminatlı Kısım = 40.00040.000 TL.
VUK ve muhasebe standartlarına göre teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaz.
2
Karşılık ayrılacak (şüpheli/teminatsız) tutarı hesaplayın.
100.00040.000=60.000100.000 - 40.000 = 60.000 TL.
Sadece herhangi bir güvencesi bulunmayan kısım için ihtiyatlılık gereği karşılık ayrılır.
3
Muhasebe kaydında kullanılacak ilgili gider hesabını belirleyin.
654 Karşılık Giderleri (Borç) hesabı kullanılır.
Ticari alacaklar için ayrılan karşılıklar dönem içinde işletme faaliyetleriyle ilgili bir gider kalemidir.

Key Concept

Şüpheli Ticari Alacaklarda Teminatlı Kısım Ayrımı

Hints

1
Bir alacağın banka teminat mektubu ile korunuyor olması, o kısmın tahsilatının garanti altında olduğunu gösterir.
2
Karşılık ayırma işlemi sadece tahsilatı şüpheli görünen, yani üzerinde herhangi bir teminat bulunmayan tutarlar için yapılır.
3
Toplam alacaktan teminatı çıkarıp, kalan şüpheli tutarı 654 Karşılık Giderleri hesabına borç yazmalısınız.

Practice More

Şüpheli hale gelen alacağın daha sonraki bir dönemde tahsil edilmesi durumunda hangi hesapların kullanılacağını (644 Konusu Kalmayan Karşılıklar gibi) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 38Question

İşletme, vadesi gelen 150.000150.000 TL nominal değerli bir alacak senedi için borçlu ile anlaşarak senedin yenilenmesine karar vermiştir. Yapılan anlaşmaya göre; senedin 50.00050.000 TL'lik kısmı nakit olarak tahsil edilmiş, kalan 100.000100.000 TL'lik ana para tutarı ise 4 ay vade uzatımı yapılarak yeni bir senede bağlanmıştır. Vade uzatımı nedeniyle hesaplanan 8.0008.000 TL faiz ve bu tutar üzerinden %20 KDV borçludan nakit olarak tahsil edilmiştir.

Bu bilgilere göre, senedin yenilenmesi işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "642 Faiz Gelirleri" hesabı 8.0008.000 TL alacaklandırılır.

Answer

İşlemde vade uzatımı nedeniyle doğan 8.0008.000 TL tutarındaki faiz, "642 Faiz Gelirleri" hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Alacak senedinin yenilenmesi işleminde, vade uzatımı karşılığında alınan bedel faiz geliri niteliğindedir. Bu tutar "642 Faiz Gelirleri" hesabının alacağına kaydedilerek işletmenin dönem hasılatına dahil edilir. Aynı zamanda bu gelir üzerinden hesaplanan KDV de yükümlülük olarak "391 Hesaplanan KDV" hesabına alacak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Eski senedin kapatılması
"121 Alacak Senetleri" hesabı 150.000150.000 TL alacaklandırılır.
Vadesi gelen senet yenilendiği için eski kayıt sistemden çıkarılmalıdır.
2
Yeni senedin kaydedilmesi
"121 Alacak Senetleri" hesabı 100.000100.000 TL borçlandırılır.
Kalan ana para tutarı için yeni bir senetli alacak doğmuştur.
3
Faiz ve KDV geliri kaydı
"642 Faiz Gelirleri" 8.0008.000 TL alacaklandırılır, "391 Hesaplanan KDV" (8.000×8.000 \times %20) 1.6001.600 TL alacaklandırılır.
Vade farkı faizi bir gelirdir ve KDV'ye tabidir.
4
Nakit tahsilatın hesaplanması
"100 Kasa" hesabı 59.60059.600 TL borçlandırılır.
Tahsil edilen ana para (50.00050.000) + Faiz (8.0008.000) + KDV (1.6001.600) toplam nakit girişini oluşturur.

Key Concept

Alacak Senetlerinin Yenilenmesi (Senet Değişimi)

Hints

1
Eski senedin nominal değeri üzerinden kapatılması gerektiğini unutmayın.
2
Faiz bir gelir unsurudur. Gelir hesapları ilk kez kayıt edilirken hangi tarafa yazılır?
3
Senet yenileme kaydında; Kasa borçlu, Yeni Senet borçlu; Eski Senet alacaklı, Faiz Geliri alacaklı ve Hesaplanan KDV alacaklı şeklinde bir yapı oluşur.

Practice More

Şüpheli hale gelen bir alacak senedi için protesto masrafı ödendiğinde yapılacak kaydı inceleyerek ticari alacaklar konusunu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Yevmiye kaydını bütünleşik olarak düşünmek yerine, önce tahsilatı (Kasa/Alacak Senedi), sonra faiz faturasını (Kasa/Faiz Geliri-KDV), en son da senet değişimini (Yeni Senet/Eski Senet) ayrı ayrı düşünerek doğruluğu teyit edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 39Question

İşletme, vadesi geçtiği için şüpheli hale gelen 80.00080.000 TL tutarındaki senetli alacağı için %60\%60 oranında karşılık ayırmıştır. İzleyen dönemde bu alacağın 50.00050.000 TL'lik kısmı nakden tahsil edilmiş, kalan kısmın ise tahsil imkanının kalmadığı kesinleşmiştir. Bu bilgilere göre, alacağın tahsil edilmesi ve tasfiyesine ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı 18.00018.000 TL alacaklandırılır.

Answer

"644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabının 18.00018.000 TL alacaklandırılması doğrudur.
İşletme 80.00080.000 TL'lik alacağı için 48.00048.000 TL karşılık ayırmıştır. Alacağın 50.00050.000 TL'si tahsil edildiğinde, kalan 30.00030.000 TL'lik zarar bu karşılıktan mahsup edilir (48.00030.00048.000 - 30.000). Karşılığın kullanılmayan 18.00018.000 TL'lik kısmı ise "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabına alacak kaydedilerek gelirleştirilir.

Step-by-Step Solution

1
Ayrılan karşılık tutarını hesapla
80.000 TL×%60=48.000 TL80.000 \text{ TL} \times \%60 = 48.000 \text{ TL}
İşletmenin önceki dönemde gider yazdığı ve 129 nolu hesapta bekleyen karşılık tutarını belirlemek gerekir.
2
Tahsil edilemeyen (zarar) tutarı belirle
80.000 TL50.000 TL=30.000 TL80.000 \text{ TL} - 50.000 \text{ TL} = 30.000 \text{ TL}
Alacağın ne kadarının kaybedildiği, karşılığın ne kadarının kullanılacağını belirler.
3
Karşılık ve zarar arasındaki farkı karşılaştır
48.000 TL (Kars¸ılık)30.000 TL (Zarar)=18.000 TL48.000 \text{ TL (Karşılık)} - 30.000 \text{ TL (Zarar)} = 18.000 \text{ TL}
Ayrılan karşılık, gerçek zarardan fazla olduğu için aradaki farkın "Konusu Kalmayan Karşılık" olarak gelir kaydedilmesi gerekir.
4
Yevmiye kaydını oluştur
Kasa (B) 50.00050.000, Şüpheli Alacak Karşılığı (B) 48.00048.000 / Şüpheli Ticari Alacaklar (A) 80.00080.000, Konusu Kalmayan Karşılıklar (A) 18.00018.000
Varlığın ve karşılığının kapatılması ile tahsilatın ve gelirin kaydedilmesi için bu kayıt gereklidir.

Key Concept

Şüpheli Ticari Alacakların Tahsili ve Karşılık İptali

Hints

1
Öncelikle ayrılan toplam karşılık tutarını (80.00080.000 TL'nin %60\%60'ı) hesaplayın.
2
Gerçekleşen zararı (30.00030.000 TL) ile ayrılan karşılığı (48.00048.000 TL) kıyaslayın.
3
Eğer ayrılan karşılık zarardan fazlaysa, aradaki farkın gelir hesaplarına aktarılması gerektiğini unutmayın.

Practice More

Eğer tahsil edilen tutar 20.00020.000 TL olsaydı (zarar 60.00060.000 TL), karşılığı aşan kısım (12.00012.000 TL) hangi hesaba kaydedilirdi? (Cevap: 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar)

Alternative Method

Tahsil edilen tutar ile alacağın net defter değerini (80.00048.000=32.00080.000 - 48.000 = 32.000 TL) karşılaştırarak da sonuca ulaşabilirsiniz. 50.00032.000=18.00050.000 - 32.000 = 18.000 TL kâr (gelir) oluşmaktadır.
Estimated Time:1m 30s
Question 40Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde mizanında yer alan "121 Alacak Senetleri" hesabının borç kalanı 74.40074.400 TL'dir. Dönem sonunda yapılan envanter çalışmaları sonucunda, bu senetlerin tamamının vadesine 4040 gün kaldığı ve senetlerin reeskonta tabi tutulmasına karar verilmiştir. Reeskont işlemlerinde %30\%30 faiz oranı üzerinden iç iskonto yöntemi uygulanacaktır.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 2.400 / 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU 2.400

Answer

Dönem sonunda iç iskonto yöntemi ile hesaplanan reeskont tutarı kadar '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabına borç, '122 Alacak Senetleri Reeskontu' hesabına alacak kaydı yapılmalıdır.
Doğru yevmiye kaydı, senedin nominal değerini dönem sonu itibarıyla tasarruf değerine indiren '122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)' hesabının alacaklandırılması ve bu farkın '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabına borç yazılmasıdır. İç iskonto formülü ile yapılan hesaplama sonucunda (74.400×30×40/(36.000+1200)74.400 \times 30 \times 40 / (36.000 + 1200)) tutar 2.4002.400 TL olarak bulunmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Verilen bilgileri formüle hazırlama
Nominal Değer (FF) = 74.40074.400 TL, Gün Sayısı (tt) = 4040, Faiz Oranı (nn) = %30\%30
Hesaplama için gerekli temel verilerin tespiti
2
İç İskonto (Reeskont) formülünü uygulama
Reeskont=F×n×t36.000+(n×t)Reeskont = \frac{F \times n \times t}{36.000 + (n \times t)}
Vergi Usul Kanunu'na göre uygulanması zorunlu olan değerleme yöntemi
3
Matematiksel hesaplamayı tamamlama
R=74.400×30×4036.000+(30×40)=89.280.00037.200=2.400R = \frac{74.400 \times 30 \times 40}{36.000 + (30 \times 40)} = \frac{89.280.000}{37.200} = 2.400 TL
Dönem sonunda ayrılması gereken reeskont tutarının belirlenmesi
4
Muhasebe kaydını oluşturma
657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ (Borçlu) / 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU (Alacaklı)
Aktif düzenleyici hesabın artışının alacak tarafına kaydedilmesi ve ilgili giderin tahakkuku

Key Concept

İç İskonto Yöntemi ile Reeskont Hesaplaması ve Muhasebeleştirilmesi
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 2 / 8Next
Ticari Alacaklar Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 2 | Examkin