Envanter ve Değerleme İşlemleri Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 15

Question 281Question →

İşletmenin $31.12.2026$ tarihli envanter çalışmaları sırasında, pasif karakterli bir hesap olan "321 Borç Senetleri" hesabının bakiyesi $147.600$ TL olarak görülmektedir. Söz konusu senedin vadesine $45$ gün kaldığı ve reeskont işlemlerinde $\%20$ faiz oranının uygulanacağı belirlenmiştir. Vergi Usul Kanunu'na göre reeskont hesaplamalarında iç iskonto yönteminin zorunlu olduğu bilindiğine göre, bu borç senedi için ayrılacak reeskont tutarı ve yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

3.600

TL tutarında "322 Borç Senetleri Reeskontu (-)" hesabı borçlandırılır.

3.690

TL tutarında "322 Borç Senetleri Reeskontu (-)" hesabı borçlandırılır.

3.600

TL tutarında "657 Reeskont Faiz Giderleri" hesabı borçlandırılır.

3.600

TL tutarında "122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)" hesabı alacaklandırılır.

1.800

TL tutarında "647 Reeskont Faiz Gelirleri" hesabı alacaklandırılır.

Show answer & explanation

Answer: $3.600$ TL tutarında "322 Borç Senetleri Reeskontu (-)" hesabı borçlandırılır.

Answer

Borç senetleri için iç iskonto yöntemiyle hesaplanan

3.600

TL tutarındaki reeskont, "322 Borç Senetleri Reeskontu (-)" hesabına borç kaydedilerek gerçekleştirilir.

Vergi Usul Kanunu'na göre senetli alacak ve borçlar için iç iskonto yöntemi kullanılır. Yapılan hesaplamada

F = (147.600 \times 20 \times 45) / (36.000 + 900) = 3.600

TL bulunmuştur. Borç senetleri reeskontu, borcun nominal değerinden bugünkü değerine düşürülmesi işlemidir; bu nedenle 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı borçlandırılırken, 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabı alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1

Verilen bilgileri formüle yerleştirmek

Nominal Değer (A) = 147.600

TL,

Faiz Oranı (n) = 20

,

Vadeye Kalan Gün (t) = 45

İç iskonto hesaplaması için gerekli parametreleri belirlemek gerekir.

2

İç İskonto formülüyle reeskont tutarını hesaplamak

F = \frac{147.600 \times 20 \times 45}{36.000 + (20 \times 45)} = \frac{132.840.000}{36.900} = 3.600

TL

VUK uyarınca reeskont hesaplamalarında iç iskonto yöntemi zorunludur.

3

Muhasebe kaydını oluşturmak

Borç: 322 Borç Senetleri Reeskontu (-) 3.600 TL; Alacak: 647 Reeskont Faiz Gelirleri 3.600 TL

Borç senetlerinin reeskontu işletmenin borcunu bugünkü değerine indirgediği için özünde bir gelir artışı yaratır.

Key Concept

Reeskont İşlemleri ve İç İskonto Hesaplaması

Hints

1

Reeskont tutarını hesaplarken paydadaki sabit rakama (36.000) faiz ve gün çarpımını eklemeyi unutmayın.

2

Borç senetleri işletmenin pasifinde yer alır. Reeskont ayrıldığında borç yükü matematiksel olarak azalacağı için bu bir gelir kalemi yaratır.

Practice More

Aynı senedin dönem başındaki (01.01.2027) iptal kaydını yapmayı deneyin.

Estimated Time:2m 0s

Question 282Question →

İşletme, $01.10.2025$ tarihinde bankadaki vadesiz döviz hesabına $15.000$ ABD Doları ( $) yatırmıştır. Yatırma tarihindeki kur$ 1 $ABD Doları =$ 31 $TL'dir. İşletme,$ 01.12.2025 $tarihinde bu hesaptan$ 5.000 $ABD Doları nakit çekmiştir (kur$ 1 $ABD Doları =$ 33 $TL).$ 31.12.2025 $tarihinde yapılan envanter çalışmaları sırasında bankadaki mevduatın değerlemesi için kurun$ 1 $ABD Doları =$ 32,2$ TL olduğu saptanmıştır.

Buna göre, $31.12.2025$ tarihinde yapılacak değerleme kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

12.000

TL tutarında kambiyo kârı kaydedilir.

12.000

TL tutarında kambiyo zararı kaydedilir.

18.000

TL tutarında kambiyo kârı kaydedilir.

22.000

TL tutarında kambiyo kârı kaydedilir.

8.000

TL tutarında kambiyo zararı kaydedilir.

Show answer & explanation

Answer: $12.000$ TL tutarında kambiyo kârı kaydedilir.

Answer

İşletmenin bankadaki

10.000

dolarlık bakiye üzerinden

12.000

TL tutarında kambiyo kârı kaydetmesi gerekir.

İşletmenin banka hesabında kalan

10.000

doların kayıtlı değeri

31

TL üzerinden

310.000

TL'dir. Dönem sonu kurunun

32,2

TL olmasıyla bu tutar

322.000

TL'ye yükselmiştir. Aradaki

12.000

TL'lik artış, işletme lehine bir kur farkı olup '646 Kambiyo Kârları' hesabında izlenmelidir.

Step-by-Step Solution

1

Dönem sonu itibarıyla bankadaki döviz mevcudunu belirle.

15.000 - 5.000 = 10.000

ABD Doları.

Değerleme sadece işletmenin elinde kalan varlık tutarı üzerinden yapılır.

2

Kalan bakiyenin kayıtlı (tarihi) TL değerini hesapla.

10.000 \times 31 = 310.000

TL.

Varlıklar işletmeye girdiği tarihteki kur üzerinden kayıtlara alınır.

3

Kalan bakiyenin dönem sonu kuruna göre TL değerini hesapla.

10.000 \times 32,2 = 322.000

TL.

Envanter tarihinde dövizli varlıklar cari kur üzerinden değerlenir.

4

Kur farkını ve niteliğini tespit et.

322.000 - 310.000 = 12.000

TL (Olumlu fark).

Aktif bir varlığın TL değerindeki artış işletme için kambiyo kârı niteliğindedir.

Key Concept

Yabancı paralı aktif varlıkların değerlemesinde, dönem sonu kuru ile kayıtlı kur arasındaki olumlu fark '646 Kambiyo Kârları' hesabına kaydedilir.

Hints

1

Değerleme işlemi sadece işletmenin dönem sonu (31 Aralık) itibarıyla elinde bulunan döviz miktarı üzerinden yapılır.

2

Bankadaki dövizin işletmeye girdiği tarihteki kur (

31

TL) ile yıl sonundaki kur (

32,2

TL) arasındaki farkı hesaplayın.

3

Elinizde kalan

10.000

doların değerinin artması sizin için bir kâr mı yoksa zarar mı ifade eder? Karar verdikten sonra fark tutarını bulun.

Practice More

Benzer bir işlemi '320 Satıcılar' hesabı gibi pasif karakterli bir hesap için yaparak, kur artışının borçlar üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 283Question →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihi itibarıyla portföyünde bulunan $40.400$ TL nominal değerli bir alacak senedinin vadesine $36$ gün kalmıştır. Reeskont işlemlerinde $\%10$ faiz oranı ve iç iskonto yöntemi uygulandığına göre, dönem sonunda yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 400 (Borçlu) / 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU 400 (Alacaklı)

657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 404 (Borçlu) / 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU 404 (Alacaklı)

322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU 400 (Borçlu) / 647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ 400 (Alacaklı)

657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 400 (Borçlu) / 120 ALICILAR 400 (Alacaklı)

122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU 400 (Borçlu) / 647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ 400 (Alacaklı)

Show answer & explanation

Answer: 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 400 (Borçlu) / 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU 400 (Alacaklı)

Answer

657 Reeskont Faiz Giderleri hesabının 400 TL borçlandırıldığı ve 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabının 400 TL alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.

Vergi Usul Kanunu'na göre reeskont hesaplamasında iç iskonto yöntemi esas alınır. Formül uygulandığında ortaya çıkan

400

TL'lik tutar, alacak senetlerinin dönem sonu değerlemesinde bir gider olarak kabul edilir. Bu gider '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabında borç tarafında izlenirken, senedin değerini bilançoda netleştirmek amacıyla '122 Alacak Senetleri Reeskontu' hesabı alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1

Verilen değerlerin iç iskonto formülüne yerleştirilmesi

Nominal Değer (

A

) =

40.400

TL, Vade (

n

) =

36

gün, Faiz Oranı (

t

) =

\%10

VUK uyarınca reeskont hesaplamalarında iç iskonto metodunun kullanılması zorunludur.

2

İç iskonto formülü ile reeskont tutarının hesaplanması

F = \frac{40400 \times 36 \times 10}{36000 + (36 \times 10)} = \frac{14.544.000}{36360} = 400

TL

Senedin bilanço tarihindeki gerçek değerine (peşin değerine) indirgenmesi için faiz yükünün hesaplanması gerekir.

3

Muhasebe kaydının oluşturulması

657 Reeskont Faiz Giderleri (Borç) 400 / 122 Alacak Senetleri Reeskontu (Alacak) 400

Alacak senetleri reeskontu, dönem sonunda işletme için bir giderdir ve ilgili aktif düzenleyici hesapta izlenir.

Key Concept

İç İskonto Yöntemi ve Reeskont Kayıt Mantığı

Practice More

Bu işlemin ardından 01.01.2026 tarihinde yapılması gereken 'Reeskont İptal Kaydı'nı çalışarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 284Question →

İşletme, önceki faaliyet döneminde "değersiz alacak" niteliği kazandığı için kayıtlardan çıkardığı $15.000$ TL tutarındaki senetsiz ticari alacağını cari dönemde nakden tahsil etmiştir. Bu tahsilat işlemine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Borç: 100 KASA

15.000

/ Alacak: 671 ÖNCEKİ DÖNEM GELİR VE KARLARI

15.000

Borç: 100 KASA

15.000

/ Alacak: 644 KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR

15.000

Borç: 100 KASA

15.000

/ Alacak: 120 ALICILAR

15.000

Borç: 100 KASA

15.000

/ Alacak: 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR

15.000

Borç: 671 ÖNCEKİ DÖNEM GELİR VE KARLARI

15.000

/ Alacak: 100 KASA

15.000

Show answer & explanation

Answer: Borç: 100 KASA $15.000$ / Alacak: 671 ÖNCEKİ DÖNEM GELİR VE KARLARI $15.000$

Answer

Tahsilat tutarının 100 Kasa hesabına borç, 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabına alacak kaydedildiği seçenek doğrudur.

Vergi Usul Kanunu ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre, önceki faaliyet dönemlerinde değersiz alacak (silinen alacak) olarak kabul edilip muhasebe kayıtlarından çıkarılan bir tutarın sonradan tahsil edilmesi halinde, bu tutar dönemle ilgili olmayan bir gelir olarak değerlendirilir. Bu nedenle 100 Kasa hesabı borçlandırılırken, 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1

İşlemin niteliğini belirle

Daha önce kayıtlardan silinmiş (değersizleşmiş) bir alacağın tahsilatı söz konusudur.

Alacak geçmiş dönemde kayıtlardan çıkarıldığı için bilanço hesaplarında (120, 128, 129) bu alacağa dair bir iz bulunmamaktadır.

2

Tahsilatın muhasebeleştirilmesini yap

Kasa hesabına giriş yapılırken, gelirin kaynağı geçmiş döneme ait olduğu için 671 hesabı alacaklandırılır.

Dönemsellik kavramı gereği, geçmiş dönemde gider yazılan bir tutarın tahsilatı bu dönem için olağandışı bir gelir niteliğindedir.

Key Concept

Değersiz Alacakların Tahsili

Practice More

Şüpheli ticari alacağın vadesinde tahsil edilmesi durumunda yapılacak karşılık iptali kaydı ile değersiz alacak tahsilatı arasındaki farkı karşılaştırınız.

Estimated Time:45s

Question 285Question →

İşletmenin dönem sonu envanter işlemleri sırasında yapılan kasa sayımında fiili mevcudun $12.500$ TL olduğu, $100$ Kasa hesabının mizan (defter) kalanının ise $12.850$ TL olduğu saptanmıştır. Farkın nedeni o an için belirlenemediğine göre, yapılması gereken ilk yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Borç

100

KASA

350

/ Alacak

397

SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI

350

Borç

197

SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI

350

/ Alacak

100

KASA

350

Borç

689

DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR

350

/ Alacak

100

KASA

350

Borç

100

KASA

350

/ Alacak

197

SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI

350

Borç

197

SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI

350

/ Alacak

102

BANKALAR

350

Show answer & explanation

Answer: Borç $197$ SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI $350$ / Alacak $100$ KASA $350$

Answer

Borç

197

Sayım ve Tesellüm Noksanları

350

/ Alacak

100

Kasa

350

şeklinde yapılan kayıt doğrudur.

Kasa sayımı sonucunda fiili mevcudun (

12.500

TL) defter kayıtlarından (

12.850

TL) düşük olması durumunda bir noksanlık söz konusudur. Muhasebe standartlarına göre, nedeni o an belirlenemeyen noksanlıklar geçici bir hesap olan Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının borcuna, Kasa hesabının ise (mevcudu deftere uydurmak adına) alacağına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1

Fiili sayım sonucu ile defter kaydını karşılaştırınız.

Fiili Mevcut:

12.500

TL, Defter Kalanı:

12.850

TL

Kasadaki farkın yönünü belirlemek için karşılaştırma yapılır.

2

Farkın tutarını ve türünü hesaplayınız.

12.850 - 12.500 = 350

TL (Kasa Noksanı)

Defterdeki tutarın fiili mevcutla eşitlenmesi için

350

TL'lik bir azaltma yapılması gerektiğini gösterir.

3

Noksanlığı geçici hesaba kaydediniz.

197

Borçlu,

100

Alacaklı kayıt

Nedeni araştırılana kadar farkın izlenmesi ve defterin fiili duruma getirilmesi sağlanır.

Key Concept

Kasa Sayım Noksanlarının Muhasebeleştirilmesi

Estimated Time:45s

Question 286Question →

İşletmenin $31.12.2026$ tarihi itibarıyla aktifinde bulunan menkul kıymetlere ilişkin envanter bilgileri şu şekildedir:

* Geçici yatırım amacıyla alınan (A) İşletmesi hisse senetlerinin alış bedeli $200.000$ TL olup, satın alma sırasında ödenen $4.000$ TL banka komisyonu hatalı olarak "110 Hisse Senetleri" hesabının borcuna kaydedilmiştir. Dönem sonunda bu hisse senetlerinin borsa rayicinin $190.000$ TL olduğu saptanmıştır.
* $01.11.2026$ tarihinde ihraç edilen ve aynı gün satın alınan, $\%18$ yıllık faiz getirili, $400.000$ TL nominal değerli Devlet Tahvilleri için henüz faiz tahsilatı yapılmamıştır.

Buna göre, dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları gereği yapılması gereken dönem sonu ayarlama kayıtları sonucunda "Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı" ve "Faiz Gelirleri" hesaplarına kaydedilmesi gereken tutarlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

10.000

TL -

12.000

TL

14.000

TL -

12.000

TL

10.000

TL -

18.000

TL

14.000

TL -

18.000

TL

6.000

TL -

12.000

TL

Show answer & explanation

Answer: $10.000$ TL - $12.000$ TL

Answer

10.000

TL karşılık gideri ve

12.000

TL faiz geliri kaydedilmelidir.

Doğru çözümde, öncelikle '110 Hisse Senetleri' hesabındaki hata düzeltilerek komisyon tutarı maliyetten arındırılmıştır. Düzeltilmiş maliyet olan

200.000

TL ile borsa rayici olan

190.000

TL arasındaki

10.000

TL fark, ihtiyatlılık kavramı gereği '654 Karşılık Giderleri' hesabına borç kaydedilerek karşılık ayrılmıştır. Tahvil tarafında ise işletmenin tahvile sahip olduğu 2 aylık süre (

01.11 - 31.12

) için hesaplanan

12.000

TL'lik tutar, dönemsellik kavramı gereği '642 Faiz Gelirleri' hesabına alacak kaydedilmiştir.

Step-by-Step Solution

1

Hisse senedi maliyetinin düzeltilmesi

Gerçek Maliyet =

200.000

TL

Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alım komisyonları maliyete eklenmez, doğrudan '653 Komisyon Giderleri' hesabına kaydedilir. Hatalı kaydedilen

4.000

TL maliyetten çıkarılmalıdır.

2

Menkul kıymet değer düşüklüğü karşılığının hesaplanması

Değer Düşüklüğü =

200.000 - 190.000 = 10.000

TL

İhtiyatlılık kavramı gereği, borsa rayici maliyet bedelinin altına düşen hisse senetleri için aradaki fark kadar karşılık ayrılır (654 Karşılık Giderleri B / 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı A).

3

Tahvil faiz geliri tahakkukunun hesaplanması

Faiz Geliri =

400.000 \times 0,18 \times (2/12) = 12.000

TL

Dönemsellik esası gereği, tahvilin işletmede bulunduğu Kasım ve Aralık aylarına (2 ay) ait işlemiş faiz, henüz tahsil edilmese de dönemin geliri olarak kaydedilmelidir (181 Gelir Tahakkukları B / 642 Faiz Gelirleri A).

Key Concept

Menkul kıymetlerin borsa rayici ile değerlenmesi ve faiz gelirlerinin tahakkuk esasına göre kaydı.

Practice More

Menkul kıymetlerin satış kârı veya zararı hesaplanırken komisyonların etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 287Question →

İşletme, $01.11.2025$ tarihinde $\$2.000$ USD tutarında ticari malı veresiye olarak ithal etmiş (Kur: $1$ USD = $32,00$ TL), $15.12 .2025$ tarihinde ise bankadaki vadesiz döviz hesabına $\$1.500$ USD yatırmıştır (Kur: $1$ USD = $34,00$ TL). $31.12 .2025$ tarihli dönem sonu envanter işlemlerinde TCMB döviz alış kuru $1$ USD = $35,50$ TL olarak ilan edilmiştir.

Buna göre, işletmenin yapacağı değerleme kayıtları sonucunda '646 Kambiyo Karları' ve '656 Kambiyo Zararları' hesaplarına kaydedilmesi gereken tutarlar aşağıdakilerden hangisidir?

646 Kambiyo Karları:

2.250

TL; 656 Kambiyo Zararları:

7.000

TL

646 Kambiyo Karları:

4.750

TL; 656 Kambiyo Zararları:

0

TL

646 Kambiyo Karları:

0

TL; 656 Kambiyo Zararları:

4.750

TL

646 Kambiyo Karları:

7.000

TL; 656 Kambiyo Zararları:

2.250

TL

646 Kambiyo Karları:

3.000

TL; 656 Kambiyo Zararları:

7.000

TL

Show answer & explanation

Answer: 646 Kambiyo Karları: $2.250$ TL; 656 Kambiyo Zararları: $7.000$ TL

Answer

İşletmenin yapacağı değerleme sonucunda 646 Kambiyo Karları hesabına

2.250

TL, 656 Kambiyo Zararları hesabına ise

7.000

TL kayıt yapılmalıdır.

İşletmenin borcu kur artışı nedeniyle

7.000

TL artmıştır, bu bir kambiyo zararıdır. Bankadaki mevduatı ise kur artışı nedeniyle

2.250

TL değer kazanmıştır, bu bir kambiyo karıdır. Her iki işlem de brüt tutarlar üzerinden ilgili sonuç hesaplarına kaydedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1

Ticari borç (pasif karakterli hesap) için kur farkını hesapla

2.000 \text{ USD} \times (35,50 - 32,00) = 7.000 \text{ TL}

Kur artışı, işletmenin ödeyeceği TL tutarını artırdığı için kambiyo zararı oluşur.

2

Banka hesabı (aktif karakterli hesap) için kur farkını hesapla

1.500 \text{ USD} \times (35,50 - 34,00) = 2.250 \text{ TL}

Kur artışı, işletmenin varlığının TL değerini artırdığı için kambiyo karı oluşur.

3

Bulunan tutarları ilgili hesaplara ata

646 Kambiyo Karları:

2.250

TL; 656 Kambiyo Zararları:

7.000

TL

Muhasebede gelir ve giderler (kar/zarar) brüt esasına göre ayrı hesaplarda takip edilir, değerleme sırasında netleştirme yapılmaz.

Key Concept

Yabancı paralı işlemlerin dönem sonu değerlemesinde aktif kalemlerdeki (banka, kasa vb.) kur artışı kar, pasif kalemlerdeki (borçlar vb.) kur artışı ise zarar doğurur.

Estimated Time:2m 30s

Question 288Question →

İşletme, $01.09.2025$ tarihinde bir bankadan $400.000$ TL tutarında, $2$ yıl vadeli bir kredi kullanmıştır. Kredi sözleşmesine göre anapara ödemeleri $6$ ayda bir eşit taksitler halinde yapılacak olup ilk taksit ödemesi $01.03.2026$ tarihinde gerçekleştirilecektir.

Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapması gereken dönem sonu envanter kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

400 Banka Kredileri hesabı

200.000

TL borçlandırılır; 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabı

200.000

TL alacaklandırılır.

400 Banka Kredileri hesabı

100.000

TL borçlandırılır; 300 Banka Kredileri hesabı

100.000

TL alacaklandırılır.

303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabı

200.000

TL borçlandırılır; 400 Banka Kredileri hesabı

200.000

TL alacaklandırılır.

400 Banka Kredileri hesabı

400.000

TL borçlandırılır; 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabı

400.000

TL alacaklandırılır.

381 Gider Tahakkukları hesabı

200.000

TL borçlandırılır; 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabı

200.000

TL alacaklandırılır.

Show answer & explanation

Answer: 400 Banka Kredileri hesabı $200.000$ TL borçlandırılır; 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabı $200.000$ TL alacaklandırılır.

Answer

400 Banka Kredileri hesabı

200.000

TL borçlandırılır; 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabı

200.000

TL alacaklandırılır.

Doğru cevapta, işletmenin 2026 yılı içerisinde ödeyeceği iki adet

100.000

TL'lik taksit toplamı olan

200.000

TL, uzun vadeli borçlardan düşülerek (400 Borç) kısa vadeli bir yükümlülük olarak (303 Alacak) kaydedilmiştir. Bu işlem muhasebenin dönemsellik kavramı ve bilançonun vadelere göre sunumu ilkesine tam uyum sağlar.

Step-by-Step Solution

1

Taksit tutarını hesapla

400.000 / 4 = 100.000

TL

2 yıllık süre içinde 6 ayda bir ödeme yapılacağından toplam 4 taksit bulunmaktadır.

2

Bir yıl içinde (2026 yılı) ödenecek taksitleri belirle

01.03.2026

ve

01.09.2026

tarihlerindeki taksitler

Envanter tarihi olan 31.12.2025'ten itibaren 12 aylık süre içinde kalan ödemeler kısa vadeli borç niteliği kazanır.

3

Aktarılacak toplam tutarı bul ve muhasebe kaydını yap

100.000 + 100.000 = 200.000

TL

Tekdüzen Hesap Planı gereği, uzun vadeli kredilerin vadesi bir yılın altına düşen anapara taksitleri 400 nolu hesaptan 303 nolu hesaba aktarılır.

Key Concept

Uzun vadeli borçların dönem sonunda kısa vadeli hesaplara (303) sınıflandırılması.

Practice More

Benzer bir soruyu yabancı paralı (dövizli) kredi ve kur farkı değerlemesiyle birleştirerek çözmeyi deneyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 289Question →

Çınar İşletmesi'nin $2025$ yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, işletmenin stoklarında bulunan ve kayıtlı maliyet bedeli $200.000$ TL olan ticari malların piyasa değerinin $160.000$ TL'ye düştüğü saptanmıştır. İşletme, söz konusu değer düşüklüğü için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

654 Karşılık Giderleri

40.000

(Borçlu) / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı

40.000

(Alacaklı)

158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı

40.000

(Borçlu) / 654 Karşılık Giderleri

40.000

(Alacaklı)

689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar

40.000

(Borçlu) / 153 Ticari Mallar

40.000

(Alacaklı)

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti

40.000

(Borçlu) / 153 Ticari Mallar

40.000

(Alacaklı)

653 Komisyon Giderleri

40.000

(Borçlu) / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı

40.000

(Alacaklı)

Show answer & explanation

Answer: 654 Karşılık Giderleri $40.000$ (Borçlu) / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı $40.000$ (Alacaklı)

Answer

654 Karşılık Giderleri hesabının borçlandırıldığı ve 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının alacaklandırıldığı yevmiye kaydı doğrudur.

İşletmenin stoklarındaki değer düşüşü

40.000

TL'dir. Muhasebenin ihtiyatlılık kavramı gereği, varlıkların değerinde meydana gelen muhtemel azalışlar için karşılık ayrılmalıdır. Tekdüzen Hesap Planı'na göre bu işlem için '654 Karşılık Giderleri' hesabı borçlandırılırken, aktif hesabı düzenleyen pasif karakterli '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)' hesabı alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1

Değer düşüklüğü tutarını hesaplayınız.

200.000 - 160.000 = 40.000

TL

Karşılık ayrılacak tutar, maliyet bedeli ile piyasa değeri arasındaki farktır.

2

Kullanılacak hesapları belirleyiniz.

654 Karşılık Giderleri (+) ve 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)

VUK ve Tekdüzen Hesap Planı gereği stok değer düşüklükleri karşılık giderleri üzerinden muhasebeleştirilir.

3

Yevmiye kaydını gerçekleştiriniz.

654 Karşılık Giderleri hesabına

40.000

TL borç, 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabına

40.000

TL alacak kaydı yapılır.

Gider hesapları borç taraflı, aktif düzenleyici pasif karakterli hesaplar ise alacak taraflı çalışır.

Key Concept

İhtiyatlılık kavramı uyarınca stoklarda meydana gelen değer düşüklükleri için karşılık ayrılarak giderleştirme yapılması.

Hints

1

Maliyet bedeli ile piyasa değeri arasındaki farkı hesaplayın.

2

Karşılık ayırma işlemlerinde hangi gider hesabının ve hangi düzenleyici hesabın kullanıldığını hatırlayın.

Practice More

Değer düşüklüğü ayrılan malın ileride piyasa değerinin tekrar yükselmesi durumunda yapılacak iptal kaydını (644 Konusu Kalmayan Karşılıklar) inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 290Question →

İşletme, $01.11.2025$ tarihinde yurt dışındaki bir müşterisine $4.000$ İngiliz Sterlini (£) tutarında ticari malı veresiye (açık hesap) olarak satmıştır. İşlem tarihindeki ve dönem sonundaki kur bilgileri aşağıdadır:

Tarih	Kur (1 GBP)
$01.11.2025$ (İşlem Tarihi)	$42,00$ TL
$31.12 .2025$ (Dönem Sonu)	$44,50$ TL

Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

120 ALICILAR 10.000 (Borçlu) / 646 KAMBİYO KARLARI 10.000 (Alacaklı)

656 KAMBİYO ZARARLARI 10.000 (Borçlu) / 120 ALICILAR 10.000 (Alacaklı)

120 ALICILAR 10.000 (Borçlu) / 601 YURT DIŞI SATIŞLAR 10.000 (Alacaklı)

120 ALICILAR 178.000 (Borçlu) / 646 KAMBİYO KARLARI 178.000 (Alacaklı)

120 ALICILAR 10.000 (Borçlu) / 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR 10.000 (Alacaklı)

Show answer & explanation

Answer: 120 ALICILAR 10.000 (Borçlu) / 646 KAMBİYO KARLARI 10.000 (Alacaklı)

Answer

120 Alıcılar hesabının 10.000 TL borçlandırıldığı ve 646 Kambiyo Karları hesabının 10.000 TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.

Doğru cevapta, işletmenin alacağındaki

10.000

TL'lik değer artışı (olumlu kur farkı) '120 Alıcılar' hesabına borç, bu artıştan doğan kâr ise '646 Kambiyo Karları' hesabına alacak olarak kaydedilmiştir. Bu kayıt, hem bilanço hem de gelir tablosu ilkelerine tam uyum sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1

İşlem tarihindeki (£) alacağın TL karşılığını hesapla.

4.000

GBP

\times 42,00

TL =

168.000

TL

İşlemlerin muhasebeleştirilmesi için başlangıç değerinin bulunması gerekir.

2

Dönem sonu (

31.12.2025

) itibarıyla alacağın güncel TL değerini hesapla.

4.000

GBP

\times 44,50

TL =

178.000

TL

VUK uyarınca dövizli alacaklar dönem sonunda borsa rayici veya ilgili kur üzerinden değerlenmelidir.

3

Kur farkını ve kâr/zarar durumunu belirle.

178.000

TL -

168.000

TL =

10.000

TL (Olumlu Fark)

Kur yükseldiği için işletmenin yabancı para cinsinden alacağının TL karşılığı artmış ve kâr oluşmuştur.

4

Muhasebe kaydını oluştur.

120 ALICILAR (Borçlu) / 646 KAMBİYO KARLARI (Alacaklı)

Alacak artışı aktif hesabın borcuna, kur kârı ise gelir tablosu hesabının alacağına kaydedilir.

Key Concept

Yabancı para cinsinden senetsiz alacakların dönem sonunda değerlenmesi sonucu oluşan olumlu kur farkları Kambiyo Karları hesabında izlenir.

Hints

1

Önce işlemin yapıldığı tarihteki kur ile toplam tutarı hesaplayın, sonra dönem sonu kuruyla karşılaştırın.

2

Alacağınızın TL değeri artıyorsa bu bir kârdır; azalıyorsa bir zarardır.

3

Kurlar

42,00

'den

44,50

'ye çıktığına göre

2,50

TL'lik bir kur artışı vardır. Bu farkı toplam döviz tutarıyla çarparak kambiyo kârını bulun.

Practice More

Eğer işletme bu alacağını 2026 yılında tahsil etseydi, tahsilat tarihindeki kur ile 31.12.2025 kuru arasındaki fark yine kambiyo kârı veya zararı olarak kaydedilecekti.

Alternative Method

Birim kur farkı üzerinden hesaplama:

(44,50 - 42,00) \times 4.000 = 10.000

TL kâr.

Estimated Time:1m 15s

Question 291Question →

İşletme, $15$ Ekim $2025$ tarihinde geçici yatırım amacıyla tanesi $50$ TL'den $1.000$ adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Satın alma işlemi sırasında ayrıca $500$ TL komisyon ödenmiş ve bu tutar ilgili gider hesabına kaydedilmiştir. $31.12 .2025$ tarihinde yapılan envanter çalışmalarında söz konusu hisse senetlerinin bursa rayicinin (piyasa değerinin) $42$ TL olduğu tespit edilmiştir. İhtiyatlılık kavramı gereği değer düşüklüğü için karşılık ayrılmasına karar verildiğine göre, dönem sonunda yapılması gereken muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

654

Karşılık Giderleri hesabına

8.000

TL borç kaydı yapılır.

654

Karşılık Giderleri hesabına

8.500

TL borç kaydı yapılır.

653

Komisyon Giderleri hesabına

8.000

TL borç kaydı yapılır.

Hisse senetleri henüz satılmadığı için herhangi bir karşılık kaydı yapılmaz.

119

Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabına

8.000

TL borç kaydı yapılır.

Show answer & explanation

Answer: $654$ Karşılık Giderleri hesabına $8.000$ TL borç kaydı yapılır.

Answer

654

Karşılık Giderleri hesabına

8.000

TL borç kaydı yapılır.

Hisse senetleri Tekdüzen Hesap Planı'na göre maliyet bedeliyle değerlenir ancak dönem sonunda piyasa değeri (bursa rayici) maliyetin altına düşerse, İhtiyatlılık kavramı gereği aradaki fark kadar karşılık ayrılır. Hesaplamada

1.000 \times 50 = 50.000

TL maliyet bedeli ile

1.000 \times 42 = 42.000

TL piyasa değeri arasındaki

8.000

TL'lik fark, 654 Karşılık Giderleri hesabına borç, 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabına alacak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1

Menkul kıymetlerin toplam maliyet bedelini hesaplayınız.

1.000 \text{ adet} \times 50 \text{ TL} = 50.000

TL

Tekdüzen Hesap Planı'na göre hisse senetleri alış bedeli (maliyet) ile kaydedilir. Alım komisyonları maliyete dahil edilmez.

2

Dönem sonu toplam bursa rayicini (piyasa değerini) hesaplayınız.

1.000 \text{ adet} \times 42 \text{ TL} = 42.000

TL

Envanter tarihindeki piyasa değeri, değerleme işleminin temelini oluşturur.

3

Maliyet değeri ile piyasa değeri arasındaki farkı (değer düşüklüğünü) bulunuz.

50.000 - 42.000 = 8.000

TL

Piyasa değeri maliyetin altına düştüğü için aradaki fark kadar karşılık ayrılması gerekir.

4

Muhasebe kaydını gerçekleştiriniz.

Borç:

654

Karşılık Giderleri

8.000

TL; Alacak:

119

Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı

8.000

TL

İhtiyatlılık kavramı uyarınca değer düşüklüğü gider olarak kaydedilirken varlık değeri pasif karakterli bir düzenleyici hesapla izlenir.

Key Concept

Menkul Kıymetlerin Maliyet Esası ve Değer Düşüklüğü Karşılığı

Hints

1

Öncelikle hisse senetlerinin maliyet bedelini belirlerken komisyonun bu bedele dahil edilip edilmeyeceğini hatırlayın.

2

Maliyet bedeli (

50

TL) ile bursa rayici (

42

TL) arasındaki farkın toplam adet ile çarpımı ayrılacak karşılık tutarını verir.

3

Değer düşüklüğü kaydında gider hesabı borçlandırılırken, aktif düzenleyici olan 119 hesabı alacaklandırılır.

Practice More

Karşılık ayrılan hisse senetleri daha sonra maliyet bedelinden daha yüksek veya düşük bir tutara satıldığında yapılacak muhasebe kayıtlarını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 292Question →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli envanter çalışmaları sırasında, ticari faaliyetlerinden kaynaklanan $186.000$ TL nominal değerli bir alacak senedinin vadesine $30$ gün kaldığı tespit edilmiştir. Reeskont işlemlerinde yıllık $\%40$ faiz oranı esas alındığına göre, Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine uygun olarak iç iskonto yöntemine göre hesaplanacak reeskont tutarı kaç TL'dir?

6.000

TL

6.200

TL

180.000

TL

5.800

TL

2.400

TL

Show answer & explanation

Answer: $6.000$ TL

Answer

İç iskonto formülü uyarınca hesaplanan reeskont tutarı

6.000

TL'dir.

Doğru cevap olan seçenekteki tutar, VUK standartlarına uygun iç iskonto formülü (

F = \frac{A \times m \times t}{360 + m \times t}

) ile hesaplanmıştır. Yapılan işlemde

186.000 \times 0,40 \times 30 = 2.232.000

pay değerini;

360 + 12 = 372

payda değerini oluşturur. Bölme işlemi sonucunda

6.000

TL reeskont tutarı elde edilir.

Step-by-Step Solution

1

Verilen değişkenlerin tespit edilmesi

Nominal Değer (

A

) =

186.000

TL, Faiz Oranı (

m

) =

\%40

(

0,40

), Vadeye Kalan Gün (

t

) =

30

gün.

Hesaplamada kullanılacak verilerin netleştirilmesi gerekir.

2

VUK uyarınca zorunlu olan iç iskonto formülünün kurulması

F = \frac{A \times m \times t}{360 + (m \times t)}

Senetli alacak ve borçların değerlemesinde Vergi Usul Kanunu iç iskonto yöntemini şart koşmaktadır.

3

Değerlerin formüle yerleştirilerek hesaplamanın yapılması

F = \frac{186.000 \times 0,40 \times 30}{360 + (0,40 \times 30)} = \frac{2.232.000}{372} = 6.000

TL.

Matematiksel işlemin tamamlanmasıyla reeskont gider tutarına ulaşılır.

Key Concept

İç İskonto Yöntemi ile Reeskont Hesaplaması

Hints

1

Reeskont hesaplamalarında Vergi Usul Kanunu'nun hangi iskonto yöntemini (iç/dış) zorunlu kıldığını hatırlayınız.

2

İç iskonto formülünde payda kısmının sadece

360

değil,

360 + (m \times t)

olduğunu unutmayınız.

3

Formül:

F = \frac{\text{Nominal Değer} \times \text{Faiz Oranı} \times \text{Gün}}{360 + (\text{Faiz Oranı} \times \text{Gün})}

. Verileri bu formüle yerleştirerek sonucu bulunuz.

Practice More

Bu işlemin dönem sonu yevmiye kaydında hangi hesapların borçlu ve alacaklı olacağını düşünerek pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternative Method

Önce senedin bugünkü değerini (P) hesaplayıp (

P = A / [1 + (m \times t / 360)]

), ardından nominal değerden bu tutarı çıkararak (

F = A - P

) aynı sonuca ulaşabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 293Question →

$7/A$ seçeneğine göre maliyet hesaplarını izleyen bir işletmenin dönem sonu geçici mizanında yer alan bazı hesap bakiyeleri aşağıdadır:

Hesap Kodu ve Adı	Borç Bakiyesi (TL)
$760$ Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri	$140.000$
$770$ Genel Yönetim Giderleri	$220.000$

Dönem sonu envanter işlemleri sırasında; $760$ Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabının $15.000$ TL'lik, $770$ Genel Yönetim Giderleri hesabının ise $25.000$ TL'lik kısmının gelecek döneme ait olduğu ve henüz giderleşmediği saptanmıştır.

Buna göre, işletmenin dönem sonu gider yansıtma işlemleri kapsamında yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

631

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri:

125.000

(Borçlu),

632

Genel Yönetim Giderleri:

195.000

(Borçlu);

761

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı:

125.000

(Alacaklı),

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı:

195.000

(Alacaklı)

631

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri:

140.000

(Borçlu),

632

Genel Yönetim Giderleri:

220.000

(Borçlu);

761

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı:

140.000

(Alacaklı),

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı:

220.000

(Alacaklı)

631

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri:

125.000

(Borçlu),

632

Genel Yönetim Giderleri:

195.000

(Borçlu);

760

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri:

125.000

(Alacaklı),

770

Genel Yönetim Giderleri:

195.000

(Alacaklı)

761

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı:

125.000

(Borçlu),

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı:

195.000

(Borçlu);

631

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri:

125.000

(Alacaklı),

632

Genel Yönetim Giderleri:

195.000

(Alacaklı)

689

Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar:

320.000

(Borçlu);

761

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı:

125.000

(Alacaklı),

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı:

195.000

(Alacaklı)

Show answer & explanation

Answer: $631$ Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri: $125.000$ (Borçlu), $632$ Genel Yönetim Giderleri: $195.000$ (Borçlu); $761$ Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı: $125.000$ (Alacaklı), $771$ Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı: $195.000$ (Alacaklı)

Answer

İlgili döneme ait gider tutarları hesaplanarak (

125.000

TL ve

195.000

TL),

761

ve

771

yansıtma hesapları alacaklandırılırken

631

ve

632

gelir tablosu hesapları borçlandırılmalıdır.

Doğru yevmiye kaydında, dönemsellik ilkesine uygun olarak hesaplanan fiili dönem giderleri (

125.000

TL ve

195.000

TL) borç tarafta yer alan faaliyet giderleri hesaplarına (

631

,

632

) kaydedilmiş; alacak tarafta ise bu tutarların maliyet sisteminden sonuç hesaplarına aktarıldığını gösteren yansıtma hesapları (

761

,

771

) kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Fiili dönem gideri tutarlarının hesaplanması.

Pazarlama Gideri:

140.000 - 15.000 = 125.000

TL; Genel Yönetim Gideri:

220.000 - 25.000 = 195.000

TL.

Dönemsellik kavramı gereği, gelecek döneme ait peşin ödenen giderler (180 hesapta izlenmesi gerekenler) cari dönem giderinden düşülmelidir.

2

Giderlerin yansıtma hesapları kullanılarak aktarılması.

631

ve

632

hesapları borçlandırılır,

761

ve

771

hesapları alacaklandırılır.

7/A

seçeneğinde maliyet hesapları ile sonuç hesapları arasındaki köprü yansıtma hesaplarıdır. Giderler gelir tablosuna yansıtma hesapları aracılığıyla aktarılır.

Key Concept

Gider yansıtma hesaplarının kullanımı ve dönemsellik ilkesi uyarınca giderlerin düzeltilmesi.

Practice More

Bu yevmiye kaydından sonra yapılması gereken 'maliyet hesaplarının kapatılması' (7x1 hesaplarının 7x0 hesapları ile karşılaştırılarak kapatılması) kaydını inceleyiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 294Question →

Lale İşletmesi’nin $2025$ yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, stoklarında bulunan ticari mallara ilişkin şu veriler tespit edilmiştir:

Kalem	Tutarı
Stokların Maliyet Bedeli	$100.000$ TL
Stokların Piyasa Değeri	$80.000$ TL

Piyasa değerindeki bu düşüşün sürekli olduğu ve ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılması gerektiği belirlenmiştir. Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

654 KARŞILIK GİDERLERİ

20.000

(Borçlu) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI

20.000

(Alacaklı)

689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR

20.000

(Borçlu) / 153 TİCARİ MALLAR

20.000

(Alacaklı)

654 KARŞILIK GİDERLERİ

80.000

(Borçlu) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI

80.000

(Alacaklı)

158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI

20.000

(Borçlu) / 654 KARŞILIK GİDERLERİ

20.000

(Alacaklı)

654 KARŞILIK GİDERLERİ

20.000

(Borçlu) / 153 TİCARİ MALLAR

20.000

(Alacaklı)

Show answer & explanation

Answer: 654 KARŞILIK GİDERLERİ $20.000$ (Borçlu) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI $20.000$ (Alacaklı)

Answer

654 Karşılık Giderleri hesabının borçlandırılması ve 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının alacaklandırılmasıyla yapılan kayıt doğrudur.

İşletmenin stoklarının piyasa değeri maliyetinin altına düştüğünde, aradaki fark (

20.000

TL) kadar 654 Karşılık Giderleri borçlandırılırken, 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı alacaklandırılarak değer düşüklüğü muhasebeleştirilir. Bu sayede maliyet bedeli 153 hesabında korunurken, bilanço görünümü piyasa değerine indirgenmiş olur.

Step-by-Step Solution

1

Değer düşüklüğü tutarının hesaplanması

100.000 - 80.000 = 20.000

TL

Muhasebede ihtiyatlılık kavramı gereği, maliyet bedeli piyasa değerinin altına düşen stoklar için aradaki fark kadar karşılık ayrılır.

2

Karşılık giderinin kaydedilmesi

654 KARŞILIK GİDERLERİ hesabının borcuna

20.000

TL yazılır.

Dönem içinde oluşan değer azalışları ihtiyati bir gider olarak gider tablosunda gösterilir.

3

Stok değer düşüklüğü karşılığının kaydedilmesi

158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI hesabının alacağına

20.000

TL yazılır.

Varlığın net defter değerini (153 - 158) piyasa değerine indirmek için aktif düzenleyici bir eksi hesap kullanılır.

Key Concept

Stoklarda değer düşüklüğü karşılığı ayırma ve ihtiyatlılık kavramı uygulaması.

Hints

1

Stokların maliyet bedeli ile piyasa değeri arasındaki farkı hesaplayarak başlayın.

2

Karşılık ayırma işlemlerinde kullanılan gider hesabı '654 Karşılık Giderleri'dir.

Practice More

Karşılık ayrılan bu mallar daha sonra piyasa değerinden satılırsa yapılacak iptal kaydına göz atabilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 295Question →

$7/A$ seçeneğine göre maliyet hesaplarını izleyen bir işletmenin dönem sonu envanter işlemleri öncesinde " $780$ Finansman Giderleri" hesabının borç kalanı $60.000$ TL'dir. Dönem sonu değerleme çalışmalarında bu tutarın $12.000$ TL'lik kısmının gelecek yıla ait olduğu saptanmıştır.

Buna göre, giderlerin maliyet hesaplarından sonuç hesaplarına aktarılması (yansıtılması) aşamasında yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

660 Kısa Vadeli Finansman Giderleri Hesabı

48.000

660 Kısa Vadeli Finansman Giderleri Hesabı

60.000

781 Finansman Giderleri Yansıtma Hesabı

48.000

180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı

12.000

690 Dönem Karı veya Zararı Hesabı

48.000

Show answer & explanation

Answer: 660 Kısa Vadeli Finansman Giderleri Hesabı $48.000$

Answer

Dönem gideri olan

48.000

TL tutarı için '660 Kısa Vadeli Finansman Giderleri Hesabı' borçlandırılmalıdır.

İşletmenin

780

Finansman Giderleri hesabında görünen

60.000

TL'nin

12.000

TL'lik kısmı gelecek yıla ait olduğu için cari dönemin gerçek finansman gideri

48.000

TL'dir.

7/A

seçeneğinde bu tutarın gelir tablosuna aktarımı için fonksiyonel gider hesabı olan '660 Kısa Vadeli Finansman Giderleri Hesabı' borçlandırılırken, '781 Finansman Giderleri Yansıtma Hesabı' alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1

Döneme ait gider tutarının hesaplanması

60.000 - 12.000 = 48.000

TL

Dönemsellik kavramı gereği sadece cari döneme ait giderler sonuç hesaplarına aktarılmalıdır.

2

Giderin gelir tablosuna yansıtılması kaydının belirlenmesi

Borç: 660 Hesabı (

48.000

TL), Alacak: 781 Hesabı (

48.000

TL)

7/A seçeneğinde maliyet hesaplarındaki tutarlar, yansıtma hesapları aracılığıyla gelir tablosu hesaplarına devredilir.

Key Concept

7/A Seçeneğinde Giderlerin Yansıtılması

Practice More

781 Yansıtma hesabının dönem sonunda 780 hesabı ile kapatılması kaydını inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 296Question →

İşletme, $01.10.2025$ tarihinde pazarlama faaliyetlerinde kullanılmak üzere $2.400.000$ TL + $\%20$ KDV bedelle bir binek otomobil satın almıştır. İşletme, söz konusu varlık için normal amortisman yöntemini uygulamaya karar vermiştir. Varlığın faydalı ömrü 5 yıl olarak belirlendiğine göre, işletmenin 2025 yılı sonunda ayırması gereken amortisman tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

120.000

TL

480.000

TL

144.000

TL

240.000

TL

160.000

TL

Show answer & explanation

Answer: $120.000$ TL

Answer

120.000

TL tutarındaki seçenek doğrudur.

Vergi Usul Kanunu'na göre işletme faaliyetlerinde kullanılan binek otomobiller için satın alındıkları ilk yıl 'kıst amortisman' uygulanır. Bu kurala göre, yıllık amortisman tutarı hesaplanır, bu tutar 12'ye bölünerek aylık tutar bulunur ve varlığın aktife girdiği aydan (Ekim) yıl sonuna kadar geçen ay sayısı (3) ile çarpılır. Maliyet bedeli

2.400.000

TL olan aracın yıllık normal amortismanı

480.000

TL'dir. Aylık tutar

40.000

TL olduğundan, 3 aylık dönem için

120.000

TL amortisman ayrılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1

Amortisman matrahının belirlenmesi

Maliyet Bedeli =

2.400.000

TL

Genel muhasebe kurallarına göre duran varlık alımında ödenen KDV maliyete eklenmez, ayrı bir hesapta izlenir.

2

Yıllık amortisman tutarının hesaplanması

480.000

TL

Normal amortisman oranı

1 / 5 = \%20

olup,

2.400.000 \times 0,20 = 480.000

TL yıllık tutardır.

3

Kıst dönem süresinin tespiti

3 Ay

Ekim ayında alınan varlık için Ekim, Kasım ve Aralık ayları (3 ay) amortisman hesaplanır.

4

2025 yılı amortisman tutarının nihai hesaplaması

120.000

TL

Binek otomobillerde yıllık tutarın kıst kısmı gider yazılır:

(480.000 / 12) \times 3 = 120.000

TL.

Key Concept

Binek Otomobillerde Kıst Amortisman Uygulaması

Practice More

Binek otomobillerde ilk yıl ayrılmayan amortisman tutarının, son yılın amortisman tutarına eklenerek itfa edildiğini hatırlayınız.

Estimated Time:1m 30s

Question 297Question →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihi itibarıyla gerçekleştirdiği dönem sonu envanter çalışmaları sırasında tespit edilen alacaklarına ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

Sıra	Alacak Türü ve Durumu	Tutar
I	Vadesi geçmiş, borçlusu protesto edilmiş senetli ticari alacak	$24.000$ TL
II	Bir kamu belediyesinden olan ve vadesi 5 ay geçen hizmet alacağı	$50.000$ TL
III	Borçlusu hakkında icra takibi başlatılan, $15.000$ TL'si gayrimenkul rehni ile teminatlı senetsiz ticari alacak	$40.000$ TL

Buna göre, ihtiyatlılık kavramı ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, işletmenin dönem sonunda ayırabileceği toplam şüpheli ticari alacak karşılığı tutarı kaç TL'dir?

24.000

25.000

49.000

64.000

114.000

Show answer & explanation

Answer: $49.000$

Answer

İşletmenin ayırabileceği toplam şüpheli ticari alacak karşılığı

49.000

TL'dir.

Doğru cevap, şüpheli alacak kriterlerine uyan tutarların toplamıdır. Birinci maddede yer alan

24.000

TL protesto nedeniyle şüphelidir. İkinci maddedeki belediye alacağı kamu niteliği taşıdığı için karşılık ayrılamaz. Üçüncü maddede icra takibi nedeniyle şüpheli olan

40.000

TL'den teminatlı kısım olan

15.000

TL düşülür ve

25.000

TL bulunur. Toplam karşılık

24.000 + 25.000 = 49.000

TL olur.

Step-by-Step Solution

1

Senetli alacağın şüpheli niteliğini belirleme

24.000

TL

Vadesi gelmesine rağmen ödenmeyen ve protesto çekilen senetli alacaklar şüpheli hale gelir; tamamı için karşılık ayrılabilir.

2

Kamu alacağını değerlendirme

0

TL

Devlet, belediye ve KİT gibi kamu kuruluşlarından olan alacaklarda ödeme aczi riski varsayılmadığı için bu alacaklar için şüpheli alacak karşılığı ayrılamaz.

3

Senetsiz alacağın karşılık tutarını hesaplama

25.000

TL

İcra takibi alacağı şüpheli yapar ancak

40.000

TL'lik alacağın rehinli olan

15.000

TL'lik kısmı için karşılık ayrılamaz (

40.000 - 15.000 = 25.000

TL).

4

Toplam karşılık tutarını bulma

49.000

TL

Kabul edilen iki şüpheli kalem toplanır:

24.000 + 25.000 = 49.000

TL.

Key Concept

Şüpheli alacak karşılığı ayrılabilmesi için alacağın ticari olması, teminatsız olması ve dava/icra safhasına gelmiş veya protesto edilmiş olması gerekir; kamu alacakları için karşılık ayrılmaz.

Practice More

Şüpheli alacaklar için ayrılan karşılığın bir sonraki dönemde tahsil edilmesi durumunda kullanılacak '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabını inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 298Question →

Vadi İşletmesi, stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izlemektedir. İşletmenin $2025$ yılı dönem sonu verileri şu şekildedir:

- Dönem başı ticari mal stoku: $60.000$ TL
- Dönem içi ticari mal alışları: $280.000$ TL
- Alış nakliye ve sigorta giderleri: $10.000$ TL
- Alıştan iadeler: $5.000$ TL

Dönem sonunda yapılan fiili sayımda depoda $70.000$ TL maliyet bedelli ticari mal bulunduğu, bu malların piyasa değerinin ise $55.000$ TL'ye düştüğü tespit edilmiştir. İşletme ihtiyatlılık kavramı gereği değer düşüklüğü için karşılık ayırmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken "Satılan Ticari Mallar Maliyeti" kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ

275.000

(BORÇ) / 153 TİCARİ MALLAR

275.000

(ALACAK)

621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ

290.000

(BORÇ) / 153 TİCARİ MALLAR

290.000

(ALACAK)

621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ

265.000

(BORÇ) / 153 TİCARİ MALLAR

265.000

(ALACAK)

153 TİCARİ MALLAR

275.000

(BORÇ) / 621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ

275.000

(ALACAK)

621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ

270.000

(BORÇ) / 153 TİCARİ MALLAR

270.000

(ALACAK)

Show answer & explanation

Answer: 621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ $275.000$ (BORÇ) / 153 TİCARİ MALLAR $275.000$ (ALACAK)

Answer

Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı borçlu, Ticari Mallar hesabı alacaklı olacak şekilde

275.000

TL tutarında kayıt yapılmalıdır.

Doğru yanıt olan

275.000

TL tutarı, dönem başı stok ve net alışlar toplamından (

345.000

TL) dönem sonu stokun maliyet bedelinin (

70.000

TL) çıkarılmasıyla elde edilir. Aralıklı envanter yönteminde STMM hesaplanırken değer düşüklüğü dikkate alınmaz, çünkü bu işlem maliyet esası gereği ayrı bir karşılık kaydıyla muhasebeleştirilir.

Step-by-Step Solution

1

Net Alış tutarının hesaplanması

280.000 + 10.000 - 5.000 = 285.000

TL

Alış giderleri maliyete eklenir, alış iadeleri ise maliyetten düşülür.

2

Satışa Hazır Mallar Maliyetinin belirlenmesi

60.000 + 285.000 = 345.000

TL

Dönem başı stok ile dönem içi net alışların toplamı, işletmenin satabileceği toplam mal tutarını verir.

3

Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (STMM) hesaplanması

345.000 - 70.000 = 275.000

TL

Aralıklı envanter yönteminde STMM, satışa hazır mallar maliyetinden dönem sonu stokun maliyet bedeli düşülerek bulunur.

Key Concept

Aralıklı Envanter Yönteminde STMM Hesaplaması ve Stok Maliyet Unsurları

Practice More

Stok değer düşüklüğü için ayrılan karşılığın (654/158) STMM kaydıyla karıştırılmaması gerektiğini hatırlayın; değer düşüklüğü karşılığı doğrudan bir giderdir ve malın maliyetini hesaplarken indirim kalemi olarak kullanılmaz.

Estimated Time:1m 30s

Question 299Question →

Tekdüzen Hesap Planı'na göre, dönem sonunda " $632$ Genel Yönetim Giderleri" hesabının bakiyesinin " $690$ Dönem Kârı veya Zararı" hesabına devredilerek kapatılmasına ilişkin yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

690

Dönem Kârı veya Zararı

632

Genel Yönetim Giderleri

692

Dönem Net Kârı veya Zararı

591

Dönem Net Zararı (-)

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı

Show answer & explanation

Answer: $690$ Dönem Kârı veya Zararı

Answer

Dönem sonunda gider hesaplarının kapatılmasında borçlandırılan hesap

690

Dönem Kârı veya Zararı hesabıdır.

Dönem sonunda gider hesapları (

6xx

grubundakiler) bakiyeleri kadar alacaklandırılarak kapatılır ve bu tutarlar

690

Dönem Kârı veya Zararı hesabının borcuna devredilir. Giderler işletmenin özkaynağını (dolaylı olarak kârı) azaltan unsurlar olduğu için sonuç hesabının borç tarafında izlenir.

Step-by-Step Solution

1

Hesabın niteliğini belirle

632

Genel Yönetim Giderleri bir gider hesabıdır ve dönem içinde borç bakiyesi verir.

Gider hesaplarının işleyiş kuralı gereği artışlar borç tarafa yazılır.

2

Kapatma işleminin mantığını uygula

Hesabın sıfırlanması için borç bakiyesi kadar alacak kaydı yapılmalıdır.

Dönem sonunda geçici hesapların (gelir/gider) bakiyeleri sıfırlanarak sonuç hesabına aktarılır.

3

Aktarılacak sonuç hesabını seç

Giderler, işletmenin kâr veya zararını belirlemek üzere

690

Dönem Kârı veya Zararı hesabının borcuna devredilir.

Giderler kârı azalttığı için kâr/zarar hesabının borç tarafında toplanır.

4

Yevmiye kaydını oluştur

690

numaralı hesap borçlu,

632

numaralı hesap alacaklı konumdadır.

Muhasebe kayıt disiplini uyarınca bir hesabın kapanışı için ters tarafa kayıt yapılırken karşılık hesap aktarım yönüne göre belirlenir.

Key Concept

Gelir ve Gider Hesaplarının Kapanış Mantığı

Hints

1

Giderler dönem sonunda kâr veya zararımızı belirlediğimiz merkezi bir hesapta toplanır.

2

Giderler işletme için bir 'azalış' ifade ettiğinden, sonuç hesabının (gelir tablosu özet hesabının) borç tarafında yer almalıdırlar.

3

Tüm gider hesapları (

620, 630, 640, 650

serisi vb.) dönem sonunda tek bir hesaba borç kaydedilerek kapatılır. Bu hesap

690

numaralı hesaptır.

Practice More

Gelir hesaplarının (örneğin

600

Yurtiçi Satışlar)

690

hesabına devredilirken hangi tarafa kaydedildiğini inceleyiniz.

Estimated Time:45s

Question 300Question →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında "121 Alacak Senetleri" hesabı $242.400$ TL borç kalanı vermektedir. Yapılan envanter incelemesinde bu senetlerin tamamının vadesine $36$ gün kaldığı ve reeskont hesaplamalarında yıllık $\%10$ faiz oranının esas alınacağı belirlenmiştir. İşletme, alacak senetlerini tasarruf değeriyle değerlemeye karar verdiğine göre, yapılacak dönem sonu reeskont kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

657 Reeskont Faiz Giderleri hesabı

2.400

TL borçlandırılır.

122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabı

2.400

TL borçlandırılır.

657 Reeskont Faiz Giderleri hesabı

2.424

TL borçlandırılır.

122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabı

2.424

TL alacaklandırılır.

647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabı

2.400

TL alacaklandırılır.

Show answer & explanation

Answer: 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabı $2.400$ TL borçlandırılır.

Answer

Alacak senetleri reeskont işlemi sonucunda hesaplanan

2.400

TL tutarındaki reeskont faiz gideri, 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabının borcuna, 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabının ise alacağına kaydedilmelidir.

Vergi Usul Kanunu'na göre reeskont hesaplaması iç iskonto formülü ile yapılır. Yapılan hesaplama sonucunda bulunan

2.400

TL tutarı, dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları gereği 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabına borç, senedin bilançodaki net değerini düşürmek amacıyla 122 Alacak Senetleri Reeskontu (-) hesabına alacak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1

İç iskonto formülü kullanılarak reeskont tutarının hesaplanması

f = \frac{242.400 \times 36 \times 10}{36.000 + (36 \times 10)} = \frac{87.264.000}{36.360} = 2.400

TL

Vergi Usul Kanunu uyarınca reeskont hesaplamalarında iç iskonto yöntemi zorunludur.

2

Alacak senetleri reeskontu için kullanılacak hesapların belirlenmesi

Borçlu hesap: 657 Reeskont Faiz Giderleri; Alacaklı hesap: 122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)

Alacak senetlerinin dönem sonu değerindeki azalış bir giderdir ve aktif düzenleyici hesap aracılığıyla izlenir.

Key Concept

İç İskonto Yöntemi ve Alacak Senetleri Reeskont Kaydı

Hints

1

Reeskont hesaplamasında paydaya

(n \times m)

eklemeyi unutmayın.

2

Alacak senetlerinin reeskontu, senedin bugünkü değerine çekilmesini sağlar ve bu bir gider işlemidir.

3

İç iskonto formülü:

f = (Nominal Değer \times Gün \times Faiz Oranı) / (36.000 + (Gün \times Faiz Oranı))

Practice More

Aynı verilerle borç senetleri için reeskont kaydını ve net kâr üzerindeki etkisini hesaplayınız.

Estimated Time:1m 30s

Envanter ve Değerleme İşlemleri

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution