Envanter ve Değerleme İşlemleri

318 questions

Question 61Question

Bir işletme, 31.12.202531.12.2025 tarihli envanter işlemleri sırasında ticari faaliyetlerinden kaynaklanan 204.000204.000 TL nominal değerli ve vadesine 4040 gün kalmış olan bir borç senedini reeskonta tabi tutmaya karar vermiştir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından belirlenen iskonto faiz oranı %18\%18 olduğuna göre; Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri uyarınca iç iskonto yöntemiyle hesaplanacak reeskont tutarı ve yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU 4.000 TL (Borçlu) / 647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ 4.000 TL (Alacaklı)

Answer

İç iskonto yöntemiyle hesaplanan 4.000 TL reeskont tutarının '322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU' hesabına borç, '647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ' hesabına alacak kaydedilmesi gerekir.
Vergi Usul Kanunu'na göre reeskont tutarı iç iskonto formülü (F=Ant36.000+(nt)F = \frac{A \cdot n \cdot t}{36.000 + (n \cdot t)}) ile hesaplanır. Hesaplama sonucu bulunan 4.0004.000 TL tutar, borç senetlerinin bilanço değerini azaltan bir unsurdur. '322 Borç Senetleri Reeskontu' hesabı pasifi düzenleyici (aktif karakterli) bir hesap olduğu için borç taraflı çalışır ve karşılığında işletme lehine oluşan bu durum '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabına alacak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen verileri iç iskonto formülünde yerine koyun.
Nominal Değer (AA) = 204.000204.000 TL, Gün (nn) = 4040, Faiz Oranı (tt) = %18\%18.
VUK'a göre reeskont hesaplamalarında iç iskonto metodu zorunludur.
2
İç iskonto formülünü kullanarak reeskont tutarını (faiz tutarını) hesaplayın.
Iskonto=204.000×40×1836.000+(40×18)=146.880.00036.720=4.000Iskonto = \frac{204.000 \times 40 \times 18}{36.000 + (40 \times 18)} = \frac{146.880.000}{36.720} = 4.000 TL.
Senedin bugünkü değerini bulmak için vadeye kalan süre ve faiz oranı üzerinden indirim yapılır.
3
Hesaplanan tutarın muhasebe kaydını yapın.
322 Borç Senetleri Reeskontu hesabına 4.000 TL borç, 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabına 4.000 TL alacak kaydı yapılır.
Borç senetlerinin reeskonta tabi tutulması, borcun bilanço tarihindeki değerini düşürür ve bu durum işletme için bir gelir (647) niteliği taşır.

Key Concept

VUK uyarınca borç senetlerinin dönem sonunda iç iskonto yöntemiyle tasarruf değerine indirgenmesi.

Hints

1
İç iskonto formülünü hatırlayın: Payda kısmında 36.00036.000 değerine (n×t)(n \times t) sonucunun eklendiğini unutmayın.
2
Borç senedinin reeskonta tabi tutulması, borcun bugünkü değerinin nominal değerinden düşük olması demektir. Borcun azalması işletme için gelir mi gider mi yaratır?
3
İç iskonto formülü: Iskonto=204.000×40×1836.000+(40×18)Iskonto = \frac{204.000 \times 40 \times 18}{36.000 + (40 \times 18)}. Hesaplamayı yaptıktan sonra 322 ve 647 hesaplarını kullanmalısınız.

Practice More

Bu işlemin izleyen yılın ilk gününde (01.01.202601.01.2026) yapılması gereken iptal kaydını gözden geçirin.

Alternative Method

Önce senedin bugünkü değerini (PV=A36.00036.000+(nt)PV = \frac{A \cdot 36.000}{36.000 + (n \cdot t)}) bulup sonra nominal değerden çıkararak da reeskont tutarına ulaşabilirsiniz: PV=204.000×36.00036.720=200.000PV = \frac{204.000 \times 36.000}{36.720} = 200.000 TL. Reeskont = 204.000200.000=4.000204.000 - 200.000 = 4.000 TL.
Estimated Time:1m 30s
Question 62Question

İşletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihli envanter kayıtlarında yer alan senetli alacak ve borçlarına ilişkin veriler şu şekildedir:

Senet TürüNominal DeğerVadeye Kalan Gün
Alacak Senetleri181.800181.800 TL3030 Gün
Borç Senetleri90.90090.900 TL3030 Gün

İşletme, her iki senet grubu için de %12\%12 faiz oranı üzerinden iç iskonto yöntemine göre reeskont ayırmaya karar vermiştir. Buna göre, yapılan reeskont işlemleri sonucunda işletmenin dönem karı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 900900 TL azalış

Answer

Reeskont işlemleri sonucunda dönem karı 900900 TL azalır.
Vergi Usul Kanunu uyarınca iç iskonto yöntemi kullanılarak yapılan hesaplamada, alacak senetleri için 1.8001.800 TL reeskont faiz gideri, borç senetleri için ise 900900 TL reeskont faiz geliri tahakkuk ettirilir. Gelir tablosunda giderlerin gelirlerden fazla olması nedeniyle dönem karı net 900900 TL azalır.

Step-by-Step Solution

1
Alacak senetleri reeskont tutarının iç iskonto yöntemiyle hesaplanması
R=181.800×30×1236.000+(30×12)=65.448.00036.360=1.800R = \frac{181.800 \times 30 \times 12}{36.000 + (30 \times 12)} = \frac{65.448.000}{36.360} = 1.800 TL
Alacak senetleri için dönem sonunda '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabına kayıt yapılır.
2
Borç senetleri reeskont tutarının iç iskonto yöntemiyle hesaplanması
R=90.900×30×1236.000+(30×12)=32.724.00036.360=900R = \frac{90.900 \times 30 \times 12}{36.000 + (30 \times 12)} = \frac{32.724.000}{36.360} = 900 TL
Borç senetleri için dönem sonunda '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabına kayıt yapılır.
3
Dönem karı üzerindeki net etkinin belirlenmesi
900900 TL Gider (Azalış)
1.8001.800 TL Gider (Alacak Senetleri Reeskontu) - 900900 TL Gelir (Borç Senetleri Reeskontu) = 900900 TL net gider etkisi oluşur.

Key Concept

İç İskonto Yöntemi ve Reeskont Hesaplarının Gelir Tablosuna Etkisi

Practice More

Reeskont işlemlerinde 01.01 tarihindeki iptal kayıtlarının bir sonraki yılın karı üzerindeki etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 63Question

İşletme, 2020 Kasım 20252025 tarihinde yurt dışındaki bir danışmanlık firmasından $3.000\$3.000 tutarında hizmet satın almış ve bedelini kredili (veresiye) olarak takip etmeye başlamıştır. Söz konusu işleme ait kur bilgileri aşağıdadır:

Tarihİşlem / DurumKur (11 USD)
20.11.202520.11.2025Hizmet Alımı (Kredili)33,0033,00 TL
31.12.202531.12 .2025Dönem Sonu Değerleme35,5035,50 TL

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 656 Kambiyo Zararları 7.500 (Borçlu) / 320 Satıcılar 7.500 (Alacaklı)

Answer

656 Kambiyo Zararları hesabının 7.500 TL borçlandırıldığı ve 320 Satıcılar hesabının 7.500 TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
Kur artışı nedeniyle işletmenin yabancı para cinsinden borcu TL bazında yükselmiştir (99.00099.000 TL'den 106.500106.500 TL'ye). Bu durum işletme için bir gider unsuru olduğundan '656 Kambiyo Zararları' hesabı borçlandırılırken, borçtaki artış nedeniyle '320 Satıcılar' hesabı alacaklandırılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
İşlem tarihindeki TL cinsinden borç tutarının hesaplanması
3.0003.000 USD ×33,00\times 33,00 TL = 99.00099.000 TL
Yabancı paralı işlemler, gerçekleştiği tarihteki kur üzerinden TL'ye çevrilerek kaydedilir.
2
Dönem sonu (31.12) tarihindeki TL cinsinden borç tutarının hesaplanması
3.0003.000 USD ×35,50\times 35,50 TL = 106.500106.500 TL
VUK uyarınca yabancı paralı borçlar, dönem sonunda değerleme kuru (genellikle TCMB döviz satış kuru) ile değerlenir.
3
Kur farkının ve niteliğinin belirlenmesi
106.50099.000=7.500106.500 - 99.000 = 7.500 TL (Artış)
Pasif karakterli bir hesap olan Satıcılar hesabındaki tutar arttığı için işletme aleyhine bir durum söz konusudur.
4
Muhasebe kaydının yapılması
656 Kambiyo Zararları (B) 7.500 / 320 Satıcılar (A) 7.500
Ortaya çıkan olumsuz kur farkı '656 Kambiyo Zararları' hesabına gider, borçtaki artış ise '320 Satıcılar' hesabının alacağına kaydedilir.

Key Concept

Yabancı paralı borçların değerlemesinde, dönem sonu kurunun işlem tarihindeki kurdan yüksek olması durumunda ortaya çıkan fark işletme için bir kambiyo zararıdır.
Estimated Time:1m 30s
Question 64Question

Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde 7/A7/A seçeneğine göre defter tutan bir işletmenin dönem sonu envanter çalışmaları neticesinde 770770 Genel Yönetim Giderleri hesabının borç kalanı 90.00090.000 TL olarak saptanmıştır. Yapılan incelemede, bu tutarın 10.00010.000 TL'sinin gelecek yıla ait bir sigorta poliçesi ödemesi (gelecek aylara ait gider) olduğu anlaşılmıştır.

Gerekli envanter düzeltme kaydı yapıldıktan sonra, giderlerin yansıtılması ve maliyet hesaplarının kapatılması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 771771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı 80.00080.000 TL tutarında borçlandırılarak 770770 Genel Yönetim Giderleri hesabı ile karşılaştırılıp kapatılır.

Answer

Döneme ait net gider tutarı olan 80.00080.000 TL'nin yansıtma hesabı borçlandırılarak ana hesapla kapatılması doğrudur.
İşletme dönemsellik esasına göre önce gelecek yıla ait olan 10.00010.000 TL'yi 770770 hesabından çıkarmalıdır. Kalan 80.00080.000 TL'lik cari dönem gideri ise önce 771771 hesabı aracılığıyla 632632 hesabına yansıtılır. Kapanış aşamasında ise alacak kalanlı 771771 yansıtma hesabı borçlandırılarak, borç kalanlı 770770 ana gider hesabı ile karşılıklı olarak kapatılır.

Step-by-Step Solution

1
Envanter düzeltme tutarının belirlenmesi
90.00010.000=80.00090.000 - 10.000 = 80.000 TL
Dönemsellik kavramı gereği sadece cari döneme ait giderler sonuç hesaplarına aktarılmalıdır.
2
Düzeltme kaydının yapılması
180180 Gelecek Aylara Ait Giderler (Borç) 10.00010.000 / 770770 Genel Yönetim Giderleri (Alacak) 10.00010.000
Gelecek yıla ait tutarın ana gider hesabından çıkartılarak aktif karaktere dönüştürülmesi gerekir.
3
Giderlerin sonuç hesaplarına yansıtılması
632632 Genel Yönetim Giderleri (Borç) 80.00080.000 / 771771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma (Alacak) 80.00080.000
7/A7/A seçeneğinde giderler ilgili sonuç hesabına yansıtma hesabı aracılığıyla aktarılır.
4
Gider ve yansıtma hesaplarının karşılaştırılarak kapatılması
771771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma (Borç) 80.00080.000 / 770770 Genel Yönetim Giderleri (Alacak) 80.00080.000
Dönem sonunda maliyet hesapları ve yansıtma hesapları birbirini kapatacak şekilde muhasebeleştirilir.

Key Concept

7/A Gider Yansıtma ve Kapatma Sıralaması

Hints

1
Önce dönem sonu düzeltme kaydı yaparak sadece cari döneme ait gider tutarını bulun.
2
7/A seçeneğinde giderler doğrudan sonuç hesaplarına aktarılamaz, bir 'köprü' hesap gereklidir.
3
Gider hesapları borç kalanı verir; bunları kapatmak için alacaklandırmak, karşılığında yansıtma hesabını borçlandırmak gerekir.

Practice More

7/B seçeneğinde giderlerin yansıtılması için hangi tekil hesabın (798798) kullanıldığını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Önce yansıtma kaydını (632632 Borç / 771771 Alacak 80.00080.000) düşünmek, ardından yansıtma hesabını nasıl sıfırlayacağınızı kurgulamak doğru seçeneğe ulaşmanızı kolaylaştırabilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 65Question

Güneş İşletmesi'nin 20252025 yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, ticari mallar hesabının borç kalanının 500.000500.000 TL olduğu görülmüştür. Yapılan incelemede, bu malların değerine ilişkin aşağıdaki bilgiler tespit edilmiştir:

Stok KalemiKayıtlı Maliyet BedeliEmsal (Piyasa) Bedeli
Değeri Düşen Mallar100.000100.000 TL40.00040.000 TL
Diğer Mallar400.000400.000 TL420.000420.000 TL

İhtiyatlılık kavramı gereği, işletmenin dönem sonunda yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 654 Karşılık Giderleri 60.00060.000 TL (Borçlu) / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı 60.00060.000 TL (Alacaklı)

Answer

Doğru kayıt, 60.00060.000 TL tutarında Karşılık Giderleri hesabının borçlandırılması ve Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının alacaklandırılmasıdır.
İhtiyatlılık kavramı gereği, işletmeler muhtemel gider ve zararlar için karşılık ayırır. Stoklarda değer düşüklüğü tespit edildiğinde, maliyet bedeli (100.000100.000 TL) ile emsal bedel (40.00040.000 TL) arasındaki olumsuz fark olan 60.00060.000 TL için '654 Karşılık Giderleri' borçlandırılır ve stokların değerini bilanço aktifinde netleştiren '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabı alacaklandırılır. Diğer malların değerindeki artış (420.000420.000 TL) maliyet esası gereği dikkate alınmaz.

Step-by-Step Solution

1
Değeri düşen malların maliyet bedeli ile emsal bedeli arasındaki farkı bulun.
100.00040.000=60.000100.000 - 40.000 = 60.000 TL.
İhtiyatlılık kavramı gereği, piyasa değeri maliyetinin altına düşen stoklar için fark kadar karşılık ayrılmalıdır.
2
Değeri artan (diğer) malların durumunu değerlendirin.
İşlem yapılmaz.
Maliyet esası kavramı gereği, dönem sonunda piyasa değeri maliyetinden yüksek olan stoklar için değer artış kaydı yapılmaz.
3
Hesaplanan değer kaybını ilgili hesaplara kaydedin.
654 Karşılık Giderleri (B) 60.00060.000, 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (A) 60.00060.000.
Oluşan değer kaybı bir giderdir ve ilgili karşılık hesabıyla bilançoda stokların net değerini düşürür.

Key Concept

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Ayırma

Hints

1
Sadece piyasa değeri maliyetinin altına düşen stoklar için işlem yapıldığını hatırlayın.
2
Karşılık tutarı: Kayıtlı Değer - Emsal Bedel formülü ile hesaplanır.
3
Kullanılacak hesaplar 654 (Gider) ve 158 (Aktifi düzenleyici) hesaplarıdır.

Practice More

Stok değer düşüklüğü ayrılan bir malın daha sonra maliyet bedelinin üzerinde bir fiyata satılması durumunda yapılacak 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' kaydını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 66Question

İşletme, 01.10.202501.10.2025 tarihinde pazarlama faaliyetlerinde kullanmak üzere 400.000400.000 TL + %20+\ \%20 KDV bedelle bir panelvan (ticari araç) satın almıştır. Aracın faydalı ömrü 55 yıl olup işletme normal amortisman yöntemini benimsemiştir. Buna göre, işletmenin 20252025 yılı dönem sonunda ayırması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 80.00080.000

Answer

İşletmenin dönem sonunda ayırması gereken amortisman tutarı 80.00080.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, varlığın net maliyet bedeli olan 400.000400.000 TL üzerinden %20\%20 oranında tam yıl amortisman hesaplanmasıyla bulunmuştur. Panelvan tipi araçlar ticari araç statüsünde olduğu için yılın son aylarında dahi alınsa o yılın tamamı için amortisman ayrılması yasal bir zorunluluktur.

Step-by-Step Solution

1
Amortismana tabi tutarın belirlenmesi
400.000400.000 TL
Maddi duran varlık alımlarında ödenen KDV, maliyet bedeline eklenmez; doğrudan indirilecek KDV olarak kaydedilir.
2
Amortisman oranının hesaplanması
%20\%20
Normal amortisman oranı 1/Faydalı O¨mu¨r1 / \text{Faydalı Ömür} formülüyle bulunur (1/5=0,201 / 5 = 0,20).
3
Amortisman hesaplama kuralının tespiti
Tam yıl amortisman
Vergi Usul Kanunu'na göre kıst amortisman uygulaması sadece binek otomobiller için geçerlidir. Panelvan gibi ticari araçlarda, yılın hangi ayında alınırsa alınsın satın alınan yıl için tam amortisman ayrılır.
4
Dönem sonu amortisman tutarının hesaplanması
80.00080.000 TL
400.000×%20=80.000400.000 \times \%20 = 80.000 TL.

Key Concept

Maddi Duran Varlıklarda Amortisman ve Kıst Amortisman İstisnası

Hints

1
Maddi duran varlığın maliyet bedeline KDV dahil edilip edilmeyeceğini hatırlayınız.
2
Kıst amortisman uygulamasının sadece hangi araç türü için zorunlu olduğunu düşününüz.
3
Panelvan bir ticari araçtır ve ticari araçlarda amortisman, satın alınan aydan bağımsız olarak tam yıl üzerinden ayrılır.

Practice More

Aynı varlığın bir binek otomobil olması durumunda sonucun nasıl değişeceğini hesaplayarak 'kıst amortisman' konusunu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Amortisman oranı %20\%20 ise payda 55 demektir. Doğrudan maliyeti 55'e bölerek tam yıl tutarına ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 67Question

İşletmelerde dönem sonu işlemleri kapsamında; genel geçici mizanda yer alan hesap kalanları ile fiziki sayım sonucunda elde edilen verilerin karşılaştırılması, farkların nedenlerinin araştırılması ve hesap kalanlarının gerçek durumu yansıtacak şekilde muhasebe kayıtları yoluyla düzeltilmesi sürecine ne ad verilir?

Show answer & explanation

Answer: Muhasebe içi envanter

Answer

İşletmenin defter kayıtları ile fiili durumu arasındaki farkların saptanması ve muhasebe kayıtları ile düzeltilmesi süreci 'Muhasebe içi envanter' olarak adlandırılır.
Doğru cevap olan 'Muhasebe içi envanter', genel geçici mizan çıkarıldıktan sonra yapılan, mizan değerleri ile fiili sayım sonuçlarını karşılaştıran ve farkları düzeltme kayıtları ile gideren sürecin teknik adıdır.

Step-by-Step Solution

1
Muhasebe dışı envanter verilerinin hazırlandığından emin olunur.
Fiili sayım, ölçüm ve tartım sonuçları elde edilir.
Karşılaştırma yapabilmek için gerçek (fiili) durumun bilinmesi gerekir.
2
Genel geçici mizan ile fiili veriler karşılaştırılır.
Kayıtlar ile gerçek durum arasındaki farklar (noksanlıklar veya fazlalıklar) saptanır.
Hangi hesaplarda düzeltme yapılması gerektiği belirlenir.
3
Gerekli envanter ve düzeltme kayıtları yapılır.
Defter kayıtları fiili duruma uygun hale getirilir.
Mali tabloların gerçek durumu (doğru ve dürüst resim) yansıtması sağlanır.

Key Concept

Muhasebe İçi Envanter: Kayıtların fiili envanter sonuçlarına göre düzeltilmesi.

Hints

1
Envanter süreci 'sayım' (muhasebe dışı) ve 'kayıt düzeltme' (muhasebe içi) olmak üzere iki ana aşamadan oluşur.

Practice More

Muhasebe içi envanter kayıtlarından sonra hangi mizan türünün düzenlendiğini araştırınız.
Estimated Time:1m 0s
Question 68Question

İşletme, bir önceki hesap döneminde vadesi geçtiği için dava konusu yaptığı 80.00080.000 TL tutarındaki senetli ticari alacağının tamamı için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayırmıştır. Cari dönemde sonuçlanan dava neticesinde, alacağın 50.00050.000 TL'lik kısmının tahsil edilmesinin mümkün olmadığı kesinleşmiş (değersiz alacak haline gelmiş), kalan 30.00030.000 TL ise borçludan nakden tahsil edilmiştir.

Buna göre, söz konusu tahsilat ve değersizleşme işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 100100 Kasa 30.00030.000 TL ve 129129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı 80.00080.000 TL

Answer

Yapılacak yevmiye kaydında 100100 Kasa hesabı 30.00030.000 TL ve 129129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı 80.00080.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Şüpheli alacak süreci sona erdiğinde (tahsilat veya kesin kayıp), o alacak için ayrılmış olan karşılığın tamamı kapatılmalıdır. Alacağın tamamı (80.00080.000 TL) için karşılık ayrıldığından, 129129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı 80.00080.000 TL borçlandırılarak kapatılır. Aynı zamanda nakden tahsil edilen 30.00030.000 TL tutarındaki varlık artışı için 100100 Kasa hesabı borçlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Önceki dönemden devreden hesapları analiz et
128128 Şüpheli Ticari Alacaklar (Borç): 80.00080.000 TL ve 129129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (Alacak): 80.00080.000 TL
Alacağın tamamı için karşılık ayrıldığı belirtilmiştir.
2
Nakit tahsilatı kaydet
100100 Kasa hesabı 30.00030.000 TL borçlandırılır.
İşletmeye nakit girişi olmuştur.
3
Şüpheli alacak ve karşılık hesaplarını kapat
129129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı 80.00080.000 TL borçlandırılır; 128128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabı 80.00080.000 TL alacaklandırılır.
Alacak ya tahsil edilmiş ya da değersizleşmiş olduğu için ilgili tüm geçici hesapların kapatılması gerekir.
4
Tahsil edilen kısmın gelir kaydını yap
644644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 30.00030.000 TL alacaklandırılır.
Daha önce gider yazılan karşılığın tahsil edilen kısmı işletme için gelirdir.

Key Concept

Şüpheli ticari alacakların tahsili veya değersizleşmesi durumunda, önceden ayrılmış olan karşılığın tamamı ilgili pasif düzenleyici hesap borçlandırılarak kapatılmalıdır.

Hints

1
Bir alacak için karşılık ayrıldığında 129129 nolu hesap alacaklı çalışır. Bu süreç bittiğinde ise bu hesabın borçlandırılarak kapatılması gerektiğini hatırlayın.
2
Önceki dönemde alacağın TAMAMI için gider yazıldığına dikkat edin. Bu durumda tahsil edilen para artık işletme için bir 'Konusu Kalmayan Karşılık' geliri oluşturur.

Practice More

Karşılık ayrılmamış bir alacağın değersizleşmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 69Question

İşletme, vadesi geçtiği halde tahsil edilemeyen 250.000250.000 TL tutarındaki senetli ticari alacağı için dava açmış ve bu tutarı dönem sonunda "Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabına devretmiştir. Söz konusu alacağa ilişkin veriler aşağıdaki gibidir:

Alacak DetayıTutar (TL)
Toplam Şüpheli Ticari Alacak250.000250.000
Alınan Banka Teminat Mektubu100.000100.000

İşletme, Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri ve ihtiyatlılık kavramı çerçevesinde, dönem sonunda bu alacağı için ayırabileceği azami tutarda karşılık ayırmaya karar vermiştir. Buna göre işletmenin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 654 KARŞILIK GİDERLERİ 150.000 (Borç) / 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI 150.000 (Alacak)

Answer

654 Karşılık Giderleri hesabı 150.000 TL borçlandırılırken, 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı 150.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Vergi Usul Kanunu uyarınca, şüpheli hale gelen ticari alacaklar için karşılık ayrılırken alacağın teminatlı kısmı düşülmelidir. Bu örnekte 250.000250.000 TL'lik alacağın 100.000100.000 TL'lik kısmı teminatlı olduğundan, sadece açıkta kalan 150.000150.000 TL için karşılık ayrılabilir. Bu işlemde gider hesabı (654) borçlandırılırken, aktif düzenleyici pasif karakterli hesap (129) alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Karşılık ayrılabilecek net tutarı hesapla
250.000100.000=150.000250.000 - 100.000 = 150.000 TL
VUK'a göre teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaz; sadece güvencesiz kısım için karşılık ayrılır.
2
Gider kaydını yap
654 Karşılık Giderleri (Borç) 150.000 TL
Dönem içinde ayrılan karşılıklar işletme için bir gider niteliğindedir.
3
Karşılık hesabını kaydet
129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (Alacak) 150.000 TL
Şüpheli alacaklar için ayrılan karşılıklar, bilançonun aktifinde eksi karakterli bir hesapta izlenir.

Key Concept

Şüpheli Ticari Alacaklarda Teminatlı Kısım

Practice More

Teminatlı alacağın bir sonraki dönemde tahsil edilmesi durumunda yapılacak iptal kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 70Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihindeki dönem sonu envanter çalışmaları sırasında hazır değerler kalemlerine ilişkin şu bilgiler tespit edilmiştir:

Kalem / HesapBilgi
100.01100.01 TL KasasıBorç kalanı 15.00015.000 TL, sayım sonucu fiili mevcudu 14.85014.850 TL'dir.
100.02100.02 USD KasasıKasada $1.000\$1.000 nakit bulunmakta olup kayıtlı değeri 29.50029.500 TL'dir.
Faiz KuponlarıKasada vadesi gelmiş 800800 TL tutarında devlet tahvili faiz kuponu bulunmaktadır.
Döviz Kuru31.12.202531.12 .2025 tarihinde TCMB döviz alış kuru 11 USD = 3131 TL olarak ilan edilmiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonu envanter ve değerleme kayıtları sonucunda "646 Kambiyo Karları" hesabına kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 1.5001.500

Answer

Dönem sonu döviz değerlemesi sonucunda elde edilen kâr tutarı 1.5001.500 TL'dir.
Döviz kasasındaki yabancı paralar dönem sonunda kur değerlemesine tabi tutulur. $1.000\$1.000 tutarındaki nakit mevcudu 3131 TL olan güncel kurla çarpıldığında toplam 31.00031.000 TL eder. Kayıtlı değer olan 29.50029.500 TL ile bu tutar arasındaki 1.5001.500 TL'lik fark, değerleme kârıdır ve "646 Kambiyo Karları" hesabına alacak kaydedilir. TL kasasındaki sayım noksanı ve faiz kuponları bu hesabı etkilemeyen farklı işlemlerdir.

Step-by-Step Solution

1
Döviz kasasının dönem sonu envanter değerini hesaplayınız.
1.0001.000 USD ×31\times 31 TL/USD = 31.00031.000 TL
Yabancı paralar dönem sonunda T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden değerlenir.
2
Kayıtlı değer ile envanter değerini karşılaştırarak değerleme farkını bulunuz.
31.00031.000 TL (Envanter) - 29.50029.500 TL (Kayıtlı) = 1.5001.500 TL Olumlu Fark
Varlığın değerindeki artış işletme için gelir/kâr niteliğindedir.
3
Diğer envanter kalemlerini analiz ediniz.
TL kasa noksanı (150150 TL) ve faiz kuponları (800800 TL) kambiyo kârını etkilemez.
Kasa noksanları "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları", faiz kuponları ise "642 Faiz Gelirleri" hesapları ile ilişkilidir.

Key Concept

Yabancı paraların dönem sonu değerlemesi (Kambiyo Kârı/Zararı tespiti)

Hints

1
Yabancı para değerlemesinde sadece döviz kuru değişiminden kaynaklanan farkı hesaplamalısınız.
2
TL kasasındaki sayım noksanı geçici olarak '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabına kaydedilir; kambiyo hesabıyla ilişkisi yoktur.

Practice More

Kasa sayım fazlalıklarının ve döviz değerleme zararlarının muhasebe kayıtlarını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 71Question

Sema İşletmesi, 20252025 yılı Aralık ayı içerisinde ticari mal alımına ilişkin aşağıdaki verileri kaydetmiştir:

İşlem / Veri DetayıTutarı / Miktarı
Birim Alış Fiyatı200200 TL
Satın Alınan Miktar1.0001.000 adet
Nakliye Gideri10.00010.000 TL
Sigorta Gideri5.0005.000 TL
Alış İskontosu2.0002.000 TL

İşletme söz konusu malların tamamını veresiye satın almış, nakliye ve sigorta giderlerini ise nakit ödemiştir. 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılan envanter çalışmalarında, bu malların emsal bedelinin (piyasa değerinin) 180.000180.000 TL'ye düştüğü tespit edilmiştir. İşletme, ihtiyatlılık kavramı ve Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde gerekli değerleme işlemini yapacaktır.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 654 KARŞILIK GİDERLERİ hesabı 33.00033.000 TL borçlu, 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI hesabı 33.00033.000 TL alacaklı

Answer

Dönem sonunda yapılması gereken doğru kayıt, 654 Karşılık Giderleri hesabının 33.00033.000 TL borçlandırılması ve 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının 33.00033.000 TL alacaklandırılmasıdır.
İşletmenin satın aldığı ticari malların maliyet bedeli hesaplanırken; brüt alış tutarı (200.000200.000 TL) üzerine nakliye (10.00010.000 TL) ve sigorta (5.0005.000 TL) giderleri eklenmiş, alış iskontosu (2.0002.000 TL) düşülmüştür. Sonuç olarak ulaşılan 213.000213.000 TL maliyet bedeli, dönem sonundaki piyasa değeri olan 180.000180.000 TL ile kıyaslandığında 33.00033.000 TL'lik bir değer kaybı olduğu görülmektedir. İhtiyatlılık kavramı gereği, bu tutar için 654 Karşılık Giderleri hesabı kullanılarak 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı üzerinden karşılık ayrılması en doğru uygulamadır.

Step-by-Step Solution

1
Stokların toplam maliyet bedelini hesaplayınız.
Maliyet Bedeli = (1.000×200)+10.000+5.0002.000=213.000(1.000 \times 200) + 10.000 + 5.000 - 2.000 = 213.000 TL
VUK ve muhasebe standartlarına göre alış bedeline nakliye ve sigorta eklenir, iskontolar düşülür.
2
Değer düşüklüğü tutarını tespit ediniz.
Değer Düşüklüğü = 213.000180.000=33.000213.000 - 180.000 = 33.000 TL
Piyasa değeri, maliyet bedelinin altına düştüğü için aradaki fark kadar karşılık ayrılması gerekir.
3
Muhasebe kaydını oluşturunuz.
654 Karşılık Giderleri (Borç) / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacak)
İhtiyatlılık kavramı gereği muhtemel zararlar için karşılık ayrılır.

Key Concept

Stok Maliyet Bedeli ve İhtiyatlılık Gereği Karşılık Ayırma
Estimated Time:1m 30s
Question 72Question

Zirve İşletmesi’nin 20262026 yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında stok mevcuduna ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Stok KalemiMaliyet BedeliPiyasa (Emsal) Değeri
Ticari Mallar150.000150.000 TL120.000120.000 TL

İşletme yönetimi, söz konusu değer düşüklüğünün süreklilik arz ettiğine karar vermiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği bu durum için karşılık ayırmayı kararlaştırmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 654 Karşılık Giderleri 30.00030.000 TL / Alacak: 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı 30.00030.000 TL

Answer

Borç: 654 Karşılık Giderleri 30.00030.000 TL / Alacak: 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı 30.00030.000 TL şeklinde yapılan kayıt doğrudur.
Muhasebe ilkeleri ve ihtiyatlılık kavramı uyarınca, stokların piyasa değerinin maliyet değerinin altına düşmesi halinde ortaya çıkan fark için '654 Karşılık Giderleri' borçlandırılırken, aktif hesabı düzenleyen '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabı alacaklandırılır. Bu işlem, varlığın bilançoda net değerinin (piyasa değerinin) görünmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Stok değer düşüklüğü tutarını hesapla
150.000120.000=30.000150.000 - 120.000 = 30.000 TL
Maliyet bedeli ile piyasa değeri arasındaki fark, ayrılacak karşılık tutarını belirler.
2
İlgili hesapları belirle
654 Karşılık Giderleri (Borç) ve 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacak)
Değer düşüklüğü bir giderdir ve bu giderin izlenmesi için ihtiyatlılık gereği karşılık hesabı açılır.
3
Yevmiye kaydını oluştur
654 hesabı 30.00030.000 TL borçlandırılır, 158 hesabı 30.00030.000 TL alacaklandırılır.
Dönem sonu envanter değerleme kuralına göre karşılık ayırma işlemi tamamlanır.

Key Concept

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı ve İhtiyatlılık Kavramı

Hints

1
Maliyet bedeli ile piyasa değeri arasındaki farkı hesaplayarak işe başlayın.
2
Varlık değerindeki azalışları doğrudan varlık hesabından düşmek yerine, hangi 'eksi' karakterli düzenleyici hesabın kullanıldığını hatırlayın.
3
Değer düşüklüğü bir giderdir; gider hesapları borçlandırılırken, stok değer düşüklüğü karşılığı hesabı alacaklandırılır.

Practice More

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılan bir malın bir sonraki dönemde maliyet bedelinin üzerinde satılması durumunda yapılacak 'konusu kalmayan karşılıklar' kaydını inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 73Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılan hazır değerler envanter ve değerleme işlemleri sırasında şu hususlar tespit edilmiştir:

- 100100 Kasa hesabının mizan borç kalanı 30.00030.000 TL iken fiili sayımda 29.40029.400 TL nakit mevcudu saptanmıştır (farkın nedeni araştırılmaktadır).
- Kasada bulunan 500500 USD (11 USD = 3030 TL kuruyla kaydedilmiştir), dönem sonu değerlemesinde 11 USD = 3535 TL kuru üzerinden işleme tabi tutulacaktır.
- Bankadan gelen hesap özetinde, işletme lehine 1.2001.200 TL faiz tahakkuk ettiği ancak işletme kayıtlarında bu gelirin yer almadığı görülmüştür.
- İşletme tarafından satıcıya düzenlenen 4.0004.000 TL'lik çekin henüz bankadan tahsil edilmediği (ödenmediği) belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin yapacağı dönem sonu muhasebe kayıtları ve hesapların işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kasa noksanı için 600600 TL tutarında '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabı borçlandırılırken, yabancı para değerlemesinden doğan 2.5002.500 TL '646 Kambiyo Karları' hesabına alacak kaydedilir ve banka faizi için '102 Bankalar' hesabı 1.2001.200 TL borçlandırılır.

Answer

Kasa noksanı için 600600 TL tutarında '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabı borçlandırılırken, yabancı para değerlemesinden doğan 2.5002.500 TL '646 Kambiyo Karları' hesabına alacak kaydedilir ve banka faizi için '102 Bankalar' hesabı 1.2001.200 TL borçlandırılır.
Doğru ifade, işletmenin dönem sonu envanterinde ortaya çıkan tüm farkların usulüne uygun kaydedilmesini içerir. Kasa noksanı (600600 TL) nedeni bilinmediği için '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabına, yabancı para değerleme farkı (2.5002.500 TL kar) '646 Kambiyo Karları' hesabına ve bankada tahakkuk eden faiz (1.2001.200 TL) '102 Bankalar' hesabına kaydedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Kasa sayım farkının hesaplanması
30.00029.400=60030.000 - 29.400 = 600 TL Noksan
Mizan bakiyesi ile fiili durum arasındaki fark, sayım noksanlığını gösterir.
2
Kasa noksanının muhasebeleştirilmesi
197 Sayım ve Tesellüm Noksanları (B) 600600 / 100 Kasa (A) 600600
Nedeni araştırılan noksanlıklar geçici olarak 197 nolu hesapta izlenir.
3
Yabancı para (USD) değerlemesi
500×(3530)=2.500500 \times (35 - 30) = 2.500 TL Kambiyo Karı
Yabancı paralar dönem sonunda borsa rayici veya ilgili kurlar üzerinden değerlenerek kur farkı karı veya zararı kaydedilir.
4
Banka faiz gelirinin kaydı
102 Bankalar (B) 1.2001.200 / 642 Faiz Gelirleri (A) 1.2001.200
Banka ekstresinde görülen ancak kaydedilmemiş gelirlerin tahakkuk esası gereği ilgili döneme kaydedilmesi gerekir.
5
Düzenlenen çeklerin (103) analizi
Yevmiye kaydı yapılmaz.
Verilen çekler düzenlendiği anda 103 hesabına alacak kaydedildiği için, bankadan henüz ödenmemiş olması yeni bir kayıt gerektirmez.

Key Concept

Hazır Değerler Envanteri ve Değerleme Esasları

Practice More

Kasa noksanının nedeninin dönem kapandıktan sonra (örneğin sonraki yılın başında) bulunması durumunda yapılacak kaydı inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 74Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında 100100 Kasa hesabının borç kalanı 160.000160.000 TL'dir. Bu tutarın 4.0004.000 USD'lik kısmı, 1 USD=301 \text{ USD} = 30 TL kuru ile kayıtlara alınmıştır. Dönem sonunda yapılan envanter işlemlerinde; TCMB döviz alış kurunun 3333 TL olduğu ve fiili kasa sayımında (USD'lerin TL karşılığı dahil) toplam 168.000168.000 TL nakit bulunduğu tespit edilmiştir. Noksanlığın nedeni envanter günü itibarıyla belirlenememiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kambiyo Karları hesabına 12.00012.000 TL alacak, Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabına ise 4.0004.000 TL borç kaydı yapılır.

Answer

Kambiyo Karları hesabına 12.00012.000 TL alacak, Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabına ise 4.0004.000 TL borç kaydı yapılması gerekmektedir.
İşletme öncelikle kasasındaki 4.0004.000 USD'yi dönem sonu kuru olan 3333 TL üzerinden değerlemelidir. Bu işlem sonucunda ortaya çıkan 12.00012.000 TL tutarındaki olumlu kur farkı '646 Kambiyo Karları' hesabının alacağına ve '100 Kasa' hesabının borcuna kaydedilir. Bu kayıt sonrası kasanın defter bakiyesi 172.000172.000 TL'ye yükselir. Ancak fiili sayım sonucu 168.000168.000 TL olduğundan, kasanın gerçekte 4.0004.000 TL eksik olduğu anlaşılır. Nedeni henüz bulunamayan bu eksiklik '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabına borç kaydedilerek '100 Kasa' hesabı alacaklandırılır ve defter değeri ile fiili değer eşitlenir.

Step-by-Step Solution

1
Yabancı para (USD) değerleme farkının hesaplanması
4.000 USD×(3330)=12.0004.000 \text{ USD} \times (33 - 30) = 12.000 TL
VUK ve TDHP uyarınca yabancı paralar dönem sonunda döviz alış kuru üzerinden değerlenerek oluşan kur farkı kambiyo karı/zararı olarak kaydedilir.
2
Kasa hesabının değerleme sonrası yeni mizan bakiyesinin bulunması
160.000+12.000=172.000160.000 + 12.000 = 172.000 TL
Kur farkı geliri kasa hesabının borcuna kaydedilerek hesabın kayıtlı değeri güncellenir.
3
Kasa noksanının tespit edilmesi
172.000168.000=4.000172.000 - 168.000 = 4.000 TL
Güncel mizan bakiyesi ile fiili sayım sonucu arasındaki negatif fark noksanlığı gösterir.
4
Noksanlığın geçici hesaba kaydedilmesi
197 Sayım ve Tesellüm Noksanları (Borçlu): 4.0004.000 TL
Nedeni henüz belirlenmeyen noksanlıklar araştırılmak üzere bu geçici hesaba aktarılır.

Key Concept

Yabancı paralı hazır değerlerin dönem sonu değerlemesi ve sayım noksanlarının geçici hesaplarda izlenmesi.
Question 75Question

İşletme, 15.12.202515.12.2025 tarihinde mal satışı karşılığında 3.0003.000 Avro (€) tutarında bir çek almıştır. Çekin alındığı tarihte kur 11 € = 3232 TL'dir. 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapılan envanter ve değerleme çalışmaları sırasında Avro kurunun 11 € = 3434 TL olduğu belirlenmiştir. Bu bilgilere göre, dönem sonunda yapılması gereken değerleme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 101 Alınan Çekler Hesabı (Borç) 6.0006.000 TL, 646 Kambiyo Karları Hesabı (Alacak) 6.0006.000 TL

Answer

101 Alınan Çekler hesabının borçlandırıldığı ve 646 Kambiyo Karları hesabının alacaklandırıldığı kayıt doğru cevaptır.
Vergi Usul Kanunu ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre, yabancı para cinsinden olan 'Alınan Çekler' dönem sonunda borsa rayici veya Maliye Bakanlığı'nca belirlenen kur üzerinden değerlenir. Çek alındığında kur 3232 TL iken dönem sonunda 3434 TL'ye yükseldiği için işletme lehine 6.0006.000 TL (3.0003.000×\times 22 TL) tutarında bir değer artışı (kur farkı karı) oluşmuştur. Bu artış ilgili varlık hesabı olan 101 Alınan Çekler hesabının borcuna, gelir niteliğinde olduğu için de 646 Kambiyo Karları hesabının alacağına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Çekin kayıtlı değerini hesaplayınız.
3.0003.000×\times 3232 TL/€ = 96.00096.000 TL
Varlıkların ilk kayıt tarihinde o günkü kur üzerinden TL'ye çevrilmesi gerekir.
2
Çekin değerleme günü (bilanço günü) değerini hesaplayınız.
3.0003.000×\times 3434 TL/€ = 102.000102.000 TL
Envanter ve değerleme işlemleri kapsamında dövizli varlıklar dönem sonu kuru ile güncellenir.
3
Oluşan kur farkını ve yönünü belirleyiniz.
102.000102.000 - 96.00096.000 = 6.0006.000 TL (Olumlu fark)
Varlığın değerinin artması işletme için kambiyo karı niteliğindedir.
4
Muhasebe kaydını yapınız.
101 Alınan Çekler (Borç), 646 Kambiyo Karları (Alacak)
Aktif hesaplardaki artış borç tarafına, gelirler ise alacak tarafına kaydedilir.

Key Concept

Yabancı para cinsinden hazır değerlerin dönem sonu değerlemesi ve Kambiyo Karları/Zararları kullanımı.

Hints

1
Dövizli bir varlığınız varken kur artarsa bu işletme için olumlu bir durum mudur, olumsuz mu?
2
Dönem sonu değerlemesinde oluşan kur farkları için hangi gelir/gider hesabı grubunun kullanıldığını hatırlayın.
3
3.000 Euro'nun 32 TL'den 34 TL'ye çıkması sonucunda oluşan 6.000 TL'lik farkı 101 Alınan Çekler hesabının borcuna kaydederek Kambiyo Karları hesabıyla kapatmalısınız.

Practice More

Benzer bir soruyu yabancı para cinsinden 'Verilen Çekler' (103) için çözerek, pasif karakterli hesaplarda kur artışının etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 76Question

İşletme, bir önceki hesap döneminde vadesi geçtiği için şüpheli hale gelen ve tamamı (100%100\%) için karşılık ayırdığı 120.000120.000 TL tutarındaki senetli ticari alacağı için borçlu ile sulh (anlaşma) yoluna gitmiştir. Yapılan sulh anlaşması sonucunda alacağın 50.00050.000 TL'lik kısmından vazgeçilmiş, kalan 70.00070.000 TL ise nakit olarak tahsil edilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin yapması gereken yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 70.00070.000 TL alacaklandırılır.

Answer

Yapılan sulh anlaşması sonucunda tahsil edilen 70.00070.000 TL tutarındaki kısım için '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabı alacaklandırılmalıdır.
İşletme, önceki dönemde 120.000120.000 TL'lik alacağın tamamını zarar ihtimaline karşı 654 nolu hesapla gider yazmıştır. Cari dönemde bu alacağın 70.00070.000 TL'lik kısmı tahsil edildiğine göre, geçen yıl yazılan giderin bu kadarlık kısmı 'haksız/fazla' çıkmış ve nakit olarak işletmeye dönmüştür. Bu durum bir gelir artışı yaratır ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabının alacağına kaydedilir. Vazgeçilen 50.00050.000 TL ise zaten geçen yıl gider yazıldığı için bu yıl tekrar giderleştirilmez, sadece 129 nolu karşılık hesabıyla mahsup edilerek kapatılır.

Step-by-Step Solution

1
Doubtful receivable and provision data from the previous period are identified.
Şüpheli Ticari Alacaklar (128128): 120.000120.000 TL (Borç kalanı), Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (129129): 120.000120.000 TL (Alacak kalanı).
Bu hesaplar bir önceki dönemden devreden tutarları gösterir.
2
The amount collected and the amount waived are analyzed.
Tahsil edilen: 70.00070.000 TL, Vazgeçilen: 50.00050.000 TL. Toplam kapatılacak alacak: 120.000120.000 TL.
Alacağın tamamı (sulh yoluyla) tasfiye edildiği için varlık hesabı ve karşılığı kapatılmalıdır.
3
The journal entry is prepared by closing the related asset and provision accounts and recording the income.
100 Kasa (B) 70.00070.000, 129 Şüp. Tic. Alac. Karş. (B) 120.000120.000, 128 Şüp. Tic. Alacaklar (A) 120.000120.000, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar (A) 70.00070.000.
Önceki yıl gider yazılan tutar tahsil edildiği için gelir (644) kaydedilir; vazgeçilen kısım ise zaten karşılık ile karşılandığından ek bir gider oluşturmaz.

Key Concept

Şüpheli ticari alacakların tahsilinde 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabının kullanımı
Question 77Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli envanter çalışmaları sırasında, ticari faaliyetlerinden kaynaklanan aşağıdaki verilere sahip bir senedi olduğu tespit edilmiştir:

KalemBilgi
Senet TürüAlacak Senedi
Nominal Değer183.600183.600 TL
Vadeye Kalan Gün (tt)3636 gün
İskonto Faiz Oranı (nn)%20\%20

İşletme reeskont hesaplamalarında Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine uygun yöntemi (İç İskonto) benimsemiştir. Buna göre, söz konusu alacak senedi için dönem sonunda yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ: 3.6003.600 TL (Borçlu) / 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU: 3.6003.600 TL (Alacaklı)

Answer

İç iskonto formülü ile hesaplanan 3.6003.600 TL tutarındaki reeskont, 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabına borç, 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabına alacak kaydedilmelidir.
Vergi Usul Kanunu uyarınca senetli alacakların dönem sonu değerlemesinde iç iskonto yöntemi uygulanır. Hesaplanan 3.6003.600 TL tutarı, işletme için dönem gideri niteliğindedir (657) ve bilançoda alacak senetlerinin net değerini göstermek amacıyla aktif düzenleyici hesapta (122) takip edilir.

Step-by-Step Solution

1
İç İskonto Formülünü Uygula
F=A×n×t36000+(n×t)F = \frac{A \times n \times t}{36000 + (n \times t)} formülünde verileri yerine koyun.
VUK'a göre reeskont hesaplamalarında iç iskonto yöntemi zorunludur.
2
Hesaplamayı Tamamla
F=183.600×20×3636000+(20×36)=132.192.00036.720=3.600F = \frac{183.600 \times 20 \times 36}{36000 + (20 \times 36)} = \frac{132.192.000}{36.720} = 3.600 TL
Senedin peşin değerini (tasarruf değerini) bulmak için nominal değerden düşülecek faiz tutarı hesaplanır.
3
Muhasebe Kaydını Belirle
Borçlu: 657 Reeskont Faiz Giderleri (3.6003.600), Alacaklı: 122 Alacak Senetleri Reeskontu (3.6003.600)
Alacak senetlerindeki değer azalışı bir giderdir ve aktif düzenleyici hesapta izlenir.

Key Concept

İç İskonto Yöntemi ve Alacak Senetleri Değerlemesi
Estimated Time:2m 0s
Question 78Question

Yakamoz İşletmesi, 20262026 yılı içerisinde maliyet bedeli 280.000280.000 TL olan ticari malı kredili olarak satın almış, bu malların işletmeye nakliyesi için 20.00020.000 TL tutarında nakliye ve sigorta giderini nakit olarak ödemiştir. Dönem sonu envanter çalışmaları sırasında stokta bulunan bu malların tamamının piyasadaki emsal bedelinin 250.000250.000 TL'ye düştüğü ve bu düşüşün süreklilik arz ettiği tespit edilmiştir. İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği bu değer düşüklüğü için karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 654 KARŞILIK GİDERLERİ 50.00050.000 (BORÇLU) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 50.00050.000 (ALACAKLI)

Answer

654 nolu Karşılık Giderleri hesabının 50.000 TL borçlandırıldığı ve 158 nolu Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının 50.000 TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
Doğru yanıt, maliyet bedelinin (300.000300.000 TL) emsal bedele (250.000250.000 TL) olan farkı olan 50.00050.000 TL'yi '654 Karşılık Giderleri' hesabında gider, '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabında ise aktif düzenleyici unsur olarak kaydeden seçenektir. Bu kayıt, hem maliyet esası hem de ihtiyatlılık kavramı ile tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Stokların toplam maliyet bedelini hesapla.
280.000+20.000=300.000280.000 + 20.000 = 300.000 TL
Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, stoklar işletme deposuna girene kadar katlanılan nakliye ve sigorta gibi giderler maliyete eklenir.
2
Değer düşüklüğü tutarını belirle.
300.000250.000=50.000300.000 - 250.000 = 50.000 TL
VUK ve ihtiyatlılık kavramı uyarınca, stokların piyasa değeri (emsal bedeli) maliyet bedelinin altına düştüğünde aradaki fark kadar karşılık ayrılır.
3
Dönem sonu yevmiye kaydını oluştur.
654 Karşılık Giderleri (Borç) / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacak)
Tekdüzen Hesap Planı'na göre stok değer düşüklükleri 654 nolu gider hesabında ve 158 nolu aktif düzenleyici hesapta izlenir.

Key Concept

Maliyet Bedeli ve Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı

Hints

1
Stokların maliyetini hesaplarken sadece alış fiyatını değil, işletmeye ulaşana kadar yapılan nakliye gibi ek masrafları da dikkate alın.
2
Karşılık ayırma işlemi bir giderdir; Tekdüzen Hesap Planı'nda stok değer düşüklüğü için hangi 6'lı gider hesabının kullanıldığını hatırlayın.
3
Toplam maliyet 300.000300.000 TL'dir. Emsal bedel ise 250.000250.000 TL'dir. Aradaki 50.00050.000 TL fark için ihtiyatlılık gereği 654 borçlu, 158 alacaklı kaydedilir.

Practice More

Değer düşüklüğü ortadan kalktığında veya mal satıldığında 158 nolu hesabın nasıl kapatılacağına yönelik soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 79Question

İşletme, 15.11.202515.11.2025 tarihinde yurt dışından ithal edeceği ticari mallar için satıcı firmaya $8.000\$8.000 tutarında avans göndermiştir. Avansın gönderildiği tarihte kur 11 USD = 31,0031,00 TL'dir. 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapılan envanter işlemlerinde kurun 11 USD = 32,2032,20 TL olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapması gereken değerleme kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "159 Verilen Sipariş Avansları" hesabı 9.6009.600 TL borçlandırılır.

Answer

Verilen Sipariş Avansları hesabının 9.600 TL tutarında borçlandırılması ve Kambiyo Karları hesabının alacaklandırılması gerekir.
İşletme lehine oluşan 9.6009.600 TL tutarındaki kur farkı, bir varlık hesabı olan 'Verilen Sipariş Avansları' hesabının değerini artırır. Aktif hesaplardaki artışlar borç tarafına kaydedildiği için doğru yanıt bu hesabın borçlandırılmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
İşlem tarihindeki TL değerini hesapla
8.000×31,00=248.0008.000 \times 31,00 = 248.000 TL
Yabancı paralı işlemler ilk kayıtta işlem tarihindeki kur üzerinden ulusal paraya çevrilir.
2
Dönem sonu (31.12) değerleme tutarını hesapla
8.000×32,20=257.6008.000 \times 32,20 = 257.600 TL
Bilanço tarihindeki kur farklarının belirlenmesi için güncel kur üzerinden değerleme yapılır.
3
Kur farkını ve niteliğini belirle
257.600248.000=9.600257.600 - 248.000 = 9.600 TL (Kar)
Aktif bir varlık olan avans hesabında kurun yükselmesi işletme lehine bir durumdur.
4
Muhasebe kaydını oluştur
159 Verilen Sipariş Avansları (Borç) / 646 Kambiyo Karları (Alacak)
Varlık artışı borç, gelir artışı alacak tarafına kaydedilir.

Key Concept

Yabancı Paralı Varlıkların Dönem Sonu Değerlemesi
Question 80Question

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında ticari alacaklarına ilişkin şu veriler tespit edilmiştir:

Alacak KalemiTutar (TL)
Senetli Ticari Alacaklar (Toplam)210.000210.000
Alacak Senedine Bağlı Gayrimenkul İpoteği70.00070.000

Söz konusu alacak senedinin vadesi geçmiş ve borçlu aleyhine icra takibi başlatılmıştır. İhtiyatlılık kavramı gereği şüpheli hale gelen bu alacağın teminatsız kısmı için karşılık ayrılmasına karar verilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken karşılık ayırma kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 654 Karşılık Giderleri Hesabı 140.000140.000 TL

Answer

İşletmenin yapması gereken yevmiye kaydında 654 Karşılık Giderleri hesabı 140.000140.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Dönem sonunda şüpheli hale gelen bir alacak için karşılık ayrılırken, toplam alacak tutarından teminat (gayrimenkul ipoteği) tutarı düşülür. Bu durumda karşılık ayrılacak tutar 140.000140.000 TL'dir (210.00070.000210.000 - 70.000). Bu tutar işletme için bir giderdir ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre '654 Karşılık Giderleri' hesabının borcuna kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Karşılık ayrılacak net tutarın hesaplanması
210.00070.000=140.000210.000 - 70.000 = 140.000 TL
Muhasebe ilkeleri ve Vergi Usul Kanunu uyarınca, alacağın teminat (ipotek, banka teminat mektubu vb.) ile güvence altına alınmış kısmı için karşılık ayrılamaz.
2
Karşılık ayırma kaydının yapılması
654 Karşılık Giderleri (Borç) / 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (Alacak)
İhtiyatlılık kavramı gereği, şüpheli hale gelen alacaklar için dönem sonunda karşılık gideri yazılır ve ilgili varlığı düzenleyici hesaba alacak kaydı yapılır.

Key Concept

Teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaması ve karşılık giderlerinin 654 No'lu hesapta izlenmesi.

Hints

1
Teminatlı alacaklar işletme için risk taşımadığı sürece karşılık ayrılmasına gerek yoktur.
2
İhtiyatlılık kavramı uyarınca şüpheli hale gelen alacaklar için karşılık ayrılırken '654 Karşılık Giderleri' hesabı kullanılır.

Practice More

Karşılık ayrılan alacağın bir sonraki dönemde tamamen tahsil edilmesi durumunda hangi hesabın alacaklandırılacağını düşününüz.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 4 / 16Next
Envanter ve Değerleme İşlemleri Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 4 | Examkin