Satışların Maliyeti Hesapları Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 2

Question 21Question →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir ticari işletmenin dönem sonu mizanında yer alan hesap verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap Kodu ve Adı	Borç Toplamı ( $TL$ )	Alacak Toplamı ( $TL$ )
$153$ Ticari Mallar	$1.450.000$	$100.000$

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
- Depoda yapılan fiili sayım sonucunda ticari mal stokunun değerinin $250.000$ $TL$ olduğu belirlenmiştir.
- Dönem içinde mal alımı için ödenen $30.000$ $TL$ tutarındaki nakliye ve sigorta giderinin, sehven " $770$ Genel Yönetim Giderleri" hesabına borç kaydedildiği anlaşılmıştır.

Gerekli düzeltme kaydının yapıldığı varsayıldığında, işletmenin ilgili dönemdeki "Satılan Ticari Malların Maliyeti" (STMM) tutarı kaç $TL$ olarak hesaplanmalıdır?

1.100.000

1.130.000

1.160.000

1.070.000

1.380.000

Show answer & explanation

Answer: $1.130.000$

Answer

Satılan Ticari Malların Maliyeti

1.130.000

TL

olarak hesaplanır.

Doğru hesaplamada, öncelikle

153

Ticari Mallar hesabının mizandaki net bakiyesi (

1.350.000

TL

) bulunur. Ardından yanlışlıkla gider yazılan

30.000

TL

nakliye bedeli bu tutara eklenerek gerçek 'Satışa Hazır Mal Maliyeti' olan

1.380.000

TL

elde edilir. Son olarak dönem sonu mal mevcudu olan

250.000

TL

bu tutardan çıkarıldığında

1.130.000

TL

değerindeki maliyete ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Düzeltme öncesi net mal mevcudu ve satışa hazır mal maliyetini belirleyin.

1.450.000 - 100.000 = 1.350.000

TL

Mizandaki borç toplamından alacak toplamı çıkarılarak mevcut mal hareketleri bulunur.

2

Hatalı kaydedilen nakliye giderini mal maliyetine dahil edin.

1.350.000 + 30.000 = 1.380.000

TL

Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, mal alımıyla ilgili nakliye ve sigorta giderleri malın maliyetine eklenmelidir.

3

Aralıklı envanter formülüne göre STMM hesaplamasını yapın.

1.380.000 - 250.000 = 1.130.000

TL

Satılan Malın Maliyeti = Satışa Hazır Mal Maliyeti (Düzeltilmiş) - Dönem Sonu Stok tutarıdır.

Key Concept

Aralıklı envanter yönteminde STMM hesaplanırken, mal alımıyla doğrudan ilgili tüm giderlerin (nakliye, sigorta, gümrük vb.) stok maliyetine eklenmesi zorunludur.

Question 22Question →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan ve aynı zamanda teknik servis hizmeti veren bir işletmenin dönem sonuna ilişkin bazı hesap verileri ve envanter bilgileri şu şekildedir:

Kalem	Tutar
Dönem başı ticari mal stoku	$50.000$ TL
Dönem içi ticari mal alışları	$200.000$ TL
Alış nakliye giderleri	$10.000$ TL
Alıştan iadeler	$5.000$ TL
Dönem sonu ticari mal sayımı	$60.000$ TL
Teknik servis direkt işçilik giderleri	$40.000$ TL
Teknik serviste kullanılan yedek parçalar	$25.000$ TL

Buna göre, işletmenin ilgili döneme ait gelir tablosunda raporlayacağı toplam 'Satışların Maliyeti' tutarı kaç TL'dir?

250.000

195.000

265.000

260.000

320.000

Show answer & explanation

Answer: $260.000$

Answer

İşletmenin gelir tablosunda yer alacak toplam satışların maliyeti

260.000

TL'dir.

Toplam satış maliyeti hesaplanırken, ticari mal satışı ile ilgili maliyet (

195.000

TL) ve hizmet sunumu ile ilgili maliyet (

65.000

TL) ayrı ayrı hesaplanıp toplanmalıdır. Doğru seçenekte bu iki maliyet kaleminin toplamı olan tutar sunulmuştur.

Step-by-Step Solution

1

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) hesaplanması

195.000

TL

Aralıklı envanterde maliyet; Dönem Başı Stok + Net Alışlar (Alışlar + Giderler - İadeler) - Dönem Sonu Stok formülüyle bulunur:

(50.000 + 200.000 + 10.000 - 5.000) - 60.000 = 195.000

TL.

2

Satılan Hizmet Maliyeti (SHM) hesaplanması

65.000

TL

Hizmet işletmelerinde maliyet; hizmetin sunulması için kullanılan direkt işçilik ve malzeme giderlerinden oluşur:

40.000 + 25.000 = 65.000

TL.

3

Toplam Satışların Maliyeti tutarının bulunması

260.000

TL

Gelir tablosundaki Satışların Maliyeti grubu, 621 (STMM) ve 622 (SHM) hesaplarının toplamını ifade eder:

195.000 + 65.000 = 260.000

TL.

Key Concept

Satışların Maliyeti grubu (62) birden fazla faaliyet kolu yürüten işletmelerde ilgili tüm maliyet hesaplarının (621, 622 vb.) toplamını yansıtır.

Hints

1

İşletmenin hem mal sattığını hem de hizmet sunduğunu, bu yüzden iki farklı maliyet hesabı (621 ve 622) kullanması gerektiğini unutmayın.

2

Önce ticari mal maliyetini (STMM) aralıklı envanter formülüyle hesaplayın, ardından hizmet için harcanan işçilik ve parçaları toplayarak SHM'yi bulun.

3

STMM = (DB Stok + Alışlar + Alış Giderleri - Alış İadeleri) - DS Stok; SHM = Direkt İşçilik + Kullanılan Malzeme.

Practice More

Karışık faaliyetli işletmelerde maliyet hesaplarının gelir tablosunda Brüt Satış Kârı üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 23Question →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan ticari bir işletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki veriler saptanmıştır:

- Dönem başı ticari mal stoku: $30.000$ TL
- Dönem içi ticari mal alışları: $100.000$ TL
- Mal alışlarına ilişkin nakliye giderleri: $5.000$ TL
- Dönem sonu yapılan fiziki sayım sonucu mal stoku: $25.000$ TL

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken maliyet kaydında "621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabının borcuna kaydedilecek tutar kaç TL olmalıdır?

105.000

110.000

130.000

135.000

80.000

Show answer & explanation

Answer: $110.000$

Answer

Satılan ticari malların maliyeti

110.000

TL olarak hesaplanmıştır.

Doğru tutar olan

110.000

TL; dönem başı stok (

30.000

), dönem içi alışlar (

100.000

) ve alış nakliye giderinin (

5.000

) toplamından oluşan

135.000

TL'lik toplam mal mevcudundan, dönem sonu sayılan

25.000

TL tutarındaki stokun çıkarılmasıyla bulunur. Bu işlem sonucunda satılan malların maliyeti netleşir.

Step-by-Step Solution

1

Net alış tutarının belirlenmesi

100.000 + 5.000 = 105.000

TL

Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, alış sırasında katlanılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler malın maliyetine eklenmelidir.

2

Satılabilir mal maliyetinin (toplam stokun) hesaplanması

30.000 + 105.000 = 135.000

TL

Dönem başında elde bulunan stok ile dönem içinde alınan net stok toplamı, işletmenin satabileceği toplam mal mevcudunu verir.

3

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) tutarının hesaplanması

135.000 - 25.000 = 110.000

TL

Aralıklı envanter yönteminde, toplam stok tutarından dönem sonunda elde kalan (satılmayan) stok çıkarılarak satılan malların maliyetine ulaşılır.

Key Concept

Aralıklı Envanter Yönteminde Satışların Maliyeti Hesaplaması

Question 24Question →

Ticari faaliyetlerini aralıklı envanter yöntemiyle izleyen bir işletmenin dönem sonu mizanı ve yapılan fiziki sayım sonuçlarına göre elde edilen veriler şu şekildedir:

Hesap / Bilgi	Tutar (TL)
Ticari Mallar (Dönem Başı)	$40.000$
Ticari Mal Alışları	$180.000$
Alış Nakliye Giderleri	$10.000$
Alıştan İadeler	$5.000$
Alış İskontoları	$3.000$
Satıştan İadeler	$12.000$
Dönem Sonu Ticari Mallar Envanteri	$50.000$

Buna göre, işletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti kaç TL'dir?

160.000

162.000

172.000

180.000

184.000

Show answer & explanation

Answer: $172.000$

Answer

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti

172.000

TL olarak hesaplanır.

Doğru tutar olan

172.000

TL, dönem başı ticari mallar (

40.000

TL) ile net alışlar (

182.000

TL) toplamından dönem sonu envanterinin (

50.000

TL) çıkarılmasıyla elde edilir. Bu hesaplamada alış giderleri maliyete eklenmiş, alış iade ve iskontoları ise düşülmüştür.

Step-by-Step Solution

1

Net Alışlar tutarını hesapla.

180.000 (Brüt Alışlar) + 10.000 (Alış Giderleri) - 5.000 (Alıştan İadeler) - 3.000 (Alış İskontoları) = 182.000

TL

Maliyet hesaplamasında brüt alışlar üzerinden alış giderleri eklenmeli, alış iade ve iskontoları düşülmelidir.

2

Satılabilir Mal Maliyetini (SMM) bul.

40.000 (Dönem Başı Stok) + 182.000 (Net Alışlar) = 222.000

TL

Dönem içinde satılabilecek toplam malın maliyeti, mevcut stok ile yapılan net alışların toplamıdır.

3

Satılan Ticari Mallar Maliyetini (STMM) hesapla.

222.000 (Satılabilir Mal) - 50.000 (Dönem Sonu Stok) = 172.000

TL

Dönem içinde satılamayan (elde kalan) stokun maliyetinin, toplam satılabilir mal maliyetinden çıkarılması gerekir.

Key Concept

Aralıklı envanter yönteminde Satılan Ticari Mallar Maliyeti, dönem sonu sayımından sonra (Dönem Başı Ticari Mallar + Net Alışlar - Dönem Sonu Ticari Mallar) formülü ile hesaplanır.

Practice More

Sürekli envanter yöntemi uygulansaydı, her satış anında maliyet kaydı yapılacağı için dönem sonu hesaplamasının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 25Question →

Dönem başında stoğu bulunmayan bir ticaret işletmesinin dönem içi faaliyetlerine ilişkin veriler aşağıdadır:

İşlem Kalemi	Tutarı
Ticari mal alışları	$140.000$ TL
Alış nakliye giderleri	$15.000$ TL
Dönem sonu mal mevcudu	$45.000$ TL

İşletme aralıklı envanter yöntemini uyguladığına göre, dönem sonunda hesaplanması gereken "621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" tutarı kaç TL'dir?

95.000

110.000

125.000

140.000

155.000

Show answer & explanation

Answer: $110.000$

Answer

Satılan Ticari Mallar Maliyeti

110.000

TL'dir.

Doğru yanıt olan

110.000

TL, işletmenin toplam alış maliyeti olan

155.000

TL'den (

140.000

alış +

15.000

nakliye) dönem sonunda kalan

45.000

TL tutarındaki stoğun çıkarılmasıyla elde edilir. Bu işlem, dönem içinde satılan malların işletmeye olan gerçek maliyetini yansıtır.

Step-by-Step Solution

1

Net alış maliyetini hesapla

140.000 + 15.000 = 155.000

TL

Maliyet esası kavramı gereği, ticari malın edinilmesi için katlanılan nakliye, gümrük ve sigorta gibi giderler alış bedeline eklenmelidir.

2

Satılan Ticari Mallar Maliyetini (STMM) hesapla

155.000 - 45.000 = 110.000

TL

Aralıklı envanter yönteminde STMM; (Dönem Başı Stok + Dönem İçi Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok formülüyle bulunur.

Key Concept

Maliyet Esası ve Aralıklı Envanter STMM Hesaplaması

Practice More

Stok hareketlerinde alış iadesi veya iskontosu olması durumunda net alışların nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 26Question →

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir ticaret işletmesinin dönem sonu itibarıyla ilgili hesap verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / İşlem Kalemi	Tutarı (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar	$60.000$
Dönem İçi Alışlar	$200.000$
Alış Nakliye Giderleri	$8.000$
Alış Iskontoları	$3.000$
Dönem Sonu Ticari Mallar (Fiziki Sayım)	$70.000$
Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri	$12.000$
Satış İadeleri	$5.000$

Bu verilere göre, işletmenin dönem sonunda yapacağı envanter kaydında '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabı tutarı kaç TL olarak hesaplanmalıdır?

187.000

195.000

198.000

190.000

265.000

Show answer & explanation

Answer: $195.000$

Answer

195.000

TL (Satılan Ticari Mallar Maliyeti)

Doğru hesaplama için öncelikle net alışlar bulunmalıdır (

200.000 + 8.000 - 3.000 = 205.000

TL). Ardından bu tutar dönem başı stok ile toplanarak satılabilir mal maliyeti (

265.000

TL) elde edilir. Aralıklı envanter yönteminde, bu toplamdan dönem sonu fiziki sayım sonucu bulunan stok tutarı (

70.000

TL) çıkarıldığında satılan malların maliyeti olan

195.000

TL'ye ulaşılır. İşletme bir ticaret işletmesi olduğu için bu tutar '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1

Net alış tutarını hesapla.

200.000 + 8.000 - 3.000 = 205.000

TL

Ticari malın maliyetine alış bedeli ve alışla ilgili nakliye/sigorta giderleri eklenir, iskontolar ise düşülür.

2

Satılabilir mal maliyetini (toplam maliyet) bul.

60.000 + 205.000 = 265.000

TL

Dönem başı stok ile dönem içi net alışların toplamı, işletmenin o dönem içinde satabileceği toplam mal hacmini verir.

3

Satılan malların maliyetine (STMM) ulaş.

265.000 - 70.000 = 195.000

TL

Aralıklı envanter yönteminde, satılabilir mal toplamından eldeki (dönem sonu) stok çıkarılarak satılan kısmın maliyeti hesaplanır.

Key Concept

Aralıklı envanter yönteminde maliyet hesaplama formülü:

STMM = DBST + Net Alışlar - DSTM

Question 27Question →

Sürekli envanter yöntemini uygulayan bir işletme, maliyeti $18.000$ TL olan ticari malları $30.000$ TL bedelle veresiye (kredili) olarak satmıştır. Bu satış işlemine ait yapılacak "maliyet kaydı" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı

18.000

TL borçlandırılır.

153 Ticari Mallar hesabı

30.000

TL alacaklandırılır.

600 Yurtiçi Satışlar hesabı

18.000

TL alacaklandırılır.

120 Alıcılar hesabı

18.000

TL borçlandırılır.

153 Ticari Mallar hesabı

18.000

TL borçlandırılır.

Show answer & explanation

Answer: 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı $18.000$ TL borçlandırılır.

Answer

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabının maliyet bedeli olan

18.000

TL tutarında borçlandırılması doğrudur.

Sürekli envanter yönteminde mal satıldığında hasılat kaydının yanı sıra eş zamanlı olarak maliyet kaydı da yapılır. Bu kayıtta, satılan malın maliyet bedeli (

18.000

TL) kadar '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabı borçlandırılırken, '153 Ticari Mallar' hesabı alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1

Satış yöntemine göre kayıt zamanını belirle.

Sürekli envanter yöntemi kullanıldığı için maliyet kaydı satış anında yapılmalıdır.

Sürekli envanterde her satış sonrası stok ve maliyet hesapları güncellenir.

2

Kayıtta kullanılacak tutarı tespit et.

Maliyet kaydı için maliyet bedeli olan

18.000

TL kullanılmalıdır.

Hasılat kaydında satış bedeli, maliyet kaydında ise maliyet bedeli esas alınır.

3

Yevmiye kaydını oluştur.

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı Borçlu (

18.000

), 153 Ticari Mallar hesabı Alacaklı (

18.000

).

Gider/Maliyet hesapları borç taraflı çalışır; aktif karakterli stok hesabı ise azalış nedeniyle alacaklandırılır.

Key Concept

Sürekli Envanter Yöntemi ve Maliyet Kaydı Mantığı

Hints

1

Soruda maliyet kaydı (maliyet bedeli üzerinden yapılan kayıt) sorulmaktadır, hasılat kaydı değil.

2

Sürekli envanter yönteminde her satışta maliyet ve stok hesabı çalıştırılır. Maliyet hesapları gider karakterli olduğu için borç taraflı başlar.

Practice More

Aralıklı envanter yönteminde bu kaydın neden dönem sonunda topluca yapıldığını araştırınız.

Estimated Time:45s

Question 28Question →

Hem ticari mal satışı hem de danışmanlık hizmeti sunan bir işletmenin dönem sonu envanter ve mizan verileri şu şekildedir:

Hesap / İşlem Kalemi	Tutarı (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar	$50.000$
Dönem İçi Net Alışlar	$150.000$
Dönem Sonu Ticari Mallar	$40.000$
Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma (741)	$45.000$
Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma (761)	$20.000$
Genel Yönetim Giderleri Yansıtma (771)	$15.000$

Bu verilere göre işletmenin gelir tablosunda yer alacak toplam "Satışların Maliyeti" tutarı kaç TL'dir?

160.000

205.000

225.000

240.000

245.000

Show answer & explanation

Answer: $205.000$

Answer

İşletmenin toplam satış maliyeti

205.000

TL'dir.

Toplam satış maliyeti hesaplanırken, öncelikle aralıklı envanter yöntemi mantığıyla ticari mal maliyeti (

160.000

TL) bulunur. Ardından hizmet üretimi yapan birimden gelen maliyet yansıtma tutarı (

45.000

TL) buna eklenir. Faaliyet giderleri ise bu grubun dışında kaldığı için toplama dahil edilmez.

Step-by-Step Solution

1

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) hesaplanır.

50.000 + 150.000 - 40.000 = 160.000

TL

STMM formülü: Dönem Başı Stok + Dönem İçi Alışlar - Dönem Sonu Stok şeklindedir.

2

Satılan Hizmet Maliyeti belirlenir.

45.000

TL

741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma hesabı dönem sonunda 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına devredilir.

3

Faaliyet giderleri ayrıştırılır.

20.000 + 15.000 = 35.000

TL (Hariç tutulur)

761 ve 771 nolu hesaplar 63 grubuna (Faaliyet Giderleri) aktarılır, 62 grubunda (Satışların Maliyeti) yer almazlar.

4

Toplam Satışların Maliyeti hesaplanır.

160.000

(621) +

45.000

(622) =

205.000

TL

Gelir tablosundaki 'Satışların Maliyeti' bölümü, işletmenin sunduğu tüm mal ve hizmetlerin maliyetlerinin toplamını içerir.

Key Concept

Satışların Maliyeti (62) grubu; Satılan Ticari Mallar Maliyeti (621), Satılan Hizmet Maliyeti (622) ve Diğer Satışların Maliyeti (623) hesaplarından oluşur.

Hints

1

Satışların maliyeti sadece ticari mallardan ibaret olmayabilir; hizmet maliyetlerini de kontrol edin.

2

761 ve 771 kodlu yansıtma hesaplarının gelir tablosunda hangi ana başlık altında toplandığını hatırlayın.

3

Önce STMM (

DB+A-DS

) formülünü uygulayın, sonra 741 hesabının 622 hesabına aktarılacağını düşünerek ikisini toplayın.

Practice More

Sürekli envanter yönteminde satış kaydı anında yapılan maliyet kaydı ile aralıklı envanterdeki dönem sonu kaydı arasındaki farkları inceleyin.

Estimated Time:1m 30s

Question 29Question →

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir ticaret işletmesinin dönem sonu mizan ve envanter verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / Veri Kalemi	Tutarı (TL)
$153$ Ticari Mallar Hesabı (Borç Toplamı)	$320.000$
$153$ Ticari Mallar Hesabı (Alacak Toplamı)	$30.000$
Dönem Sonu Mal Mevcudu (Fiziki Sayım Sonucu)	$90.000$

İşletme, dönem içinde satın aldığı ticari mallar için ödediği $15.000$ TL tutarındaki nakliye giderini yanlışlıkla " $760$ Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri" hesabına kaydetmiştir.

Buna göre, işletmenin yapması gereken dönem sonu envanter kaydında " $621$ Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabına borç kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

200.000

215.000

230.000

245.000

305.000

Show answer & explanation

Answer: $215.000$

Answer

İşletmenin yapması gereken dönem sonu envanter kaydında "621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabına borç kaydedilmesi gereken tutar

215.000

TL'dir.

Satılan ticari malların maliyeti hesaplanırken, öncelikle işletmenin elindeki mal mevcudunun doğru maliyet bedeli belirlenmelidir.

153

Ticari Mallar hesabının borç toplamına (

320.000

TL), yanlışlıkla gider yazılan

15.000

TL nakliye bedeli eklenmeli, alacak toplamında yer alan

30.000

TL tutarındaki iade ve iskontolar ise çıkarılmalıdır. Bu durumda satışa hazır mal maliyeti

305.000

TL olur. Aralıklı envanter yönteminde dönem sonu sayım sonucu bulunan

90.000

TL'lik stok değeri bu tutardan düşüldüğünde, gerçekleşen maliyet

215.000

TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Hatalı kaydedilen nakliye giderinin maliyete dahil edilmesi

320.000 + 15.000 = 335.000

TL (Düzeltilmiş Borç Toplamı)

Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, satın alınan mallar için ödenen nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stokun maliyetine eklenmelidir.

2

Satışa hazır mal maliyetinin (Net Alışlar + Dönem Başı Stok) bulunması

335.000 - 30.000 = 305.000

TL

Borç toplamından alış iadeleri ve iskontoları (Alacak Toplamı) düşülerek işletmenin elindeki toplam net mal maliyetine ulaşılır.

3

Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (STMM) hesaplanması

305.000 - 90.000 = 215.000

TL

Aralıklı envanter yönteminde STMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok formülü ile hesaplanır.

Key Concept

Maliyet Esası ve Aralıklı Envanterde STMM Hesaplaması

Practice More

Sürekli envanter yönteminde satış anında yapılan maliyet kaydı ile aralıklı envanterdeki dönem sonu kaydı arasındaki farkları inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 30Question →

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir ticaret işletmesinin dönem sonu itibarıyla '153 Ticari Mallar' hesabı verileri ve yapılan fiziki sayım sonuçları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

İşlem / Hesap Kalemi	Tutarı
Dönem Başı Ticari Mallar	$80.000$ TL
Dönem İçi Alışlar	$450.000$ TL
Alış Nakliye Giderleri	$15.000$ TL
Alış İadeleri	$20.000$ TL
Alış İskontoları	$10.000$ TL
Satış İadeleri	$25.000$ TL
Dönem Sonu Mal Sayımı	$120.000$ TL

Buna göre, işletmenin dönem sonu envanter kayıtları sonucunda '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabı borç tarafına kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

380.000

395.000

405.000

420.000

455.000

Show answer & explanation

Answer: $395.000$

Answer

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM)

395.000

TL olarak hesaplanır.

Satılan Ticari Mallar Maliyeti, aralıklı envanter sisteminde dönem sonu yapılan envanter kaydıyla belirlenir. Bu hesaplamada dönem başı stok (

80.000

TL) ile net alışlar (

450.000 + 15.000 - 20.000 - 10.000 = 435.000

TL) toplanarak satışa hazır mallar maliyetine (

515.000

TL) ulaşılır. Bu tutardan dönem sonu stok tutarı (

120.000

TL) düşüldüğünde elde edilen

395.000

TL, satılan malların maliyetini temsil eder.

Step-by-Step Solution

1

Net Alış Tutarı Hesaplanır

450.000 + 15.000 - 20.000 - 10.000 = 435.000

TL

Alış nakliye giderleri maliyete eklenir; alış iadeleri ve iskontoları ise maliyetten düşülür.

2

Satışa Hazır Mallar Maliyeti Hesaplanır

80.000 + 435.000 = 515.000

TL

Dönem başı stok ile dönem içi net alışların toplamı, işletmenin satabileceği toplam mal mevcudunu verir.

3

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) Hesaplanır

515.000 - 120.000 = 395.000

TL

Satışa hazır malların maliyetinden dönem sonu mevcut stok çıkarıldığında satılan kısmın maliyetine ulaşılır.

Key Concept

Aralıklı envanter yönteminde STMM hesaplanırken alış nakliye giderleri maliyet unsuru olarak dikkate alınmalı, satış iadeleri ise maliyetle değil hasılatla ilişkilendirilmelidir.

Practice More

Sürekli envanter yönteminde satış anında yapılan maliyet kaydı ile aralıklı envanterdeki dönem sonu kaydını karşılaştıran bir soru çözülebilir.

Estimated Time:2m 30s

Question 31Question →

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir işletmenin genel geçici mizanında $153$ Ticari Mallar hesabının borç toplamı $320.000$ TL, alacak toplamı ise $40.000$ TL'dir. Dönem sonu yapılan fiziki sayım sonucunda stok değerinin $60.000$ TL olduğu belirlenmiştir. Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken Satılan Ticari Mallar Maliyeti kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti -

280.000

TL

153 Ticari Mallar -

220.000

TL

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti -

220.000

TL

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti -

260.000

TL

153 Ticari Mallar -

60.000

TL

Show answer & explanation

Answer: 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti - $220.000$ TL

Answer

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabının

220.000

TL tutarında borçlandırılmasıdır.

Satılan Ticari Mallar Maliyeti, aralıklı envanter yönteminde 'Dönem Başı Stok + Dönem İçi Net Alışlar - Dönem Sonu Stok' formülü ile bulunur. Mizandaki

153

Ticari Mallar hesabının borç kalanı olan

280.000

TL (

320.000 - 40.000

), işletmenin satışa sunabileceği toplam mal değerini ifade eder. Bu değerden depoda kalan

60.000

TL'lik stok çıkarıldığında, dönem içinde satılan malların maliyeti olan

220.000

TL'ye ulaşılır. Muhasebe kaydında ise 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı borçlandırılırken, 153 Ticari Mallar hesabı alacaklandırılarak stoklardan düşülür.

Step-by-Step Solution

1

153 Ticari Mallar hesabının dönem sonu kalanını (bakiyesini) hesapla.

320.000 - 40.000 = 280.000

TL

Aralıklı envanterde maliyet kaydı öncesi hesabın borç kalanı, dönem başı mal mevcudu ile dönem içi net alışların toplamını verir.

2

Hesaplanan bakiyeden dönem sonu mal mevcudu (stok) tutarını çıkararak Satılan Ticari Mallar Maliyeti'ni (STMM) bul.

280.000 - 60.000 = 220.000

TL

Satılan malların maliyeti, satışa hazır toplam mallardan (bakiye) elde kalan malların (stok) çıkarılmasıyla bulunur.

3

Maliyet kaydını yevmiye defterine işle.

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti (Borç)

220.000

TL / 153 Ticari Mallar (Alacak)

220.000

TL

Maliyet bir gider unsuru olarak Gelir Tablosu'nda (6'lı grup) borç tarafında izlenirken, ilgili stok hesabından çıkış yapılır.

Key Concept

Aralıklı Envanterde STMM Hesaplaması

Hints

1

Mizandaki borç ve alacak toplamları arasındaki fark, işletmenin elindeki toplam mal varlığını (Dönem Başı + Alışlar - İadeler) gösterir.

2

Maliyet tutarına ulaşmak için önce 153 hesabının bakiyesini bulmalı, ardından fiziki sayımla belirlenen dönem sonu stoğunu bu bakiyeden çıkarmalısınız.

Practice More

Satış iadeleri ve satış iskontolarının 'Satışların Maliyeti' hesabı yerine 'Satış İndirimleri' grubunda izlendiğini unutmayın; maliyet kaydı sadece stok çıkışıyla ilgilidir.

Estimated Time:1m 30s

Question 32Question →

İşletmenin dönem sonu genel geçici mizan verileri ve yapılan envanter çalışmaları sonucunda aşağıdaki bilgiler elde edilmiştir:

Hesap / Bilgi	Tutar (TL)
$153$ Ticari Mallar Hesabı (Borç Kalanı)	$380.000$
Kaydedilmeyen Alış İskontosu	$20.000$
Dönem Sonu Mal Mevcudu (Fiziki Sayım)	$90.000$

Bu verilere göre, işletmenin '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' kaç TL'dir?

270.000

290.000

310.000

360.000

380.000

Show answer & explanation

Answer: $270.000$

Answer

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti

270.000

TL'dir.

Doğru yanıt olan tutar, işletmenin başlangıçtaki stok bakiyesinden (

380.000

TL) henüz kayıtlara geçmemiş olan maliyet düşürücü unsuru (

20.000

TL) indirdikten sonra elde edilen net tutardan (

360.000

TL), fiziksel sayım sonucu tespit edilen dönem sonu stok mevcudunun (

90.000

TL) çıkarılmasıyla hesaplanır. Bu işlem sonucunda satılan malların fiili maliyeti

270.000

TL olarak kesinleşir.

Step-by-Step Solution

1

Kayıtlara alınmayan alış iskontosunun etkisini hesapla

380.000 - 20.000 = 360.000

TL

Aralıklı envanter yönteminde mizan bakiyesi (Dönem Başı Stok + Alışlar) toplamını gösterir; kaydedilmeyen iskontolar bu bakiyeyi netleştirmek için düşülmelidir.

2

Dönem sonu mal mevcudunu satışa hazır malların maliyetinden düş

360.000 - 90.000 = 270.000

TL

Satılan malların maliyetini bulmak için, eldeki toplam net stok maliyetinden satılmayıp ambarda kalan (dönem sonu) stok tutarı çıkarılmalıdır.

Key Concept

Aralıklı envanter yönteminde STMM hesaplanırken alış iskontoları ve alış iadeleri maliyetten indirilir.

Hints

1

Aralıklı envanterde maliyet, dönem sonunda yapılan fiziki sayım verilerine göre hesaplanır.

2

Unutulan alış iskontosu kaydı, aslında '153 Ticari Mallar' hesabının maliyetini azaltan bir işlemdir.

3

STMM = (Dönem Başı Stok + Alışlar + Alış Giderleri - İade ve İskontolar) - Dönem Sonu Stok formülünü uygulayın.

Practice More

Sürekli envanter yönteminde maliyetin satış anında nasıl kaydedildiğini ve 621 nolu hesabın çalışma prensibini tekrar ediniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 33Question →

Aralıklı envanter yöntemini benimseyen bir ticaret işletmesinin 31.12.2025 tarihli genel geçici mizan verileri ve dönem sonu envanter kayıtları aşağıdaki gibidir:

Hesap / Veri Kalemi	Borç Toplamı (TL)	Alacak Toplamı (TL)
$153$ Ticari Mallar	$398.000$	$10.250$
$610$ Satıştan İadeler	$14.500$	-
$611$ Satış İskontoları	$8.750$	-
Dönem Sonu Stok (Fiziki Sayım)	$92.000$	-

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken "Satılan Ticari Mallar Maliyeti" kaydı için hesaplanacak tutar aşağıdakilerden hangisidir?

281.250

TL

295.750

TL

306.000

TL

272.500

TL

310.250

TL

Show answer & explanation

Answer: $295.750$ TL

Answer

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti

295.750

TL olarak hesaplanmalıdır.

Doğru cevap olan tutar, aralıklı envanter yönteminin temel formülü olan (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok mantığına dayanır. Mizan verilerinde 153 Ticari Mallar hesabının borç toplamı dönem başı mevcudu ve dönem içi brüt alışları içerirken, alacak toplamı alıştan iade ve iskontoları gösterir. Bu iki tutarın farkı olan

387.750

TL'den, fiziki sayım sonucu belirlenen

92.000

TL tutarındaki dönem sonu stok çıkarıldığında

295.750

TL maliyet tutarına ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Net alış maliyetini (satılabilir mal maliyeti) belirle.

398.000 - 10.250 = 387.750

TL

Aralıklı envanter yönteminde 153 nolu hesabın borç toplamı (dönem başı stok + alışlar + alış giderleri) ile alacak toplamı (alış iadeleri + alış iskontoları) arasındaki fark satılabilir malların maliyetini verir.

2

Satılan malların maliyetini hesapla.

387.750 - 92.000 = 295.750

TL

Satılabilir mal maliyetinden dönem sonu mevcut stok tutarı çıkarıldığında satılan kısmın maliyetine ulaşılır.

3

Satışla ilgili indirim kalemlerini değerlendir.

610

ve

611

nolu hesaplar dikkate alınmaz.

Satıştan iadeler ve satış iskontoları brüt satışlardan indirilerek net satışlara ulaşılmasını sağlar; satışların maliyeti (STMM) üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur.

Key Concept

Aralıklı Envanter Yönteminde Satışların Maliyeti Hesaplaması

Hints

1

Aralıklı envanter yönteminde STMM tutarı mizan verileri ve fiziki sayım sonucuyla dönem sonunda tek bir kayıtla hesaplanır.

2

Satış iadeleri ve satış iskontoları Gelir Tablosu'nda 'Satış İndirimleri' grubunda yer alır; 'Satışların Maliyeti' grubunu etkilemez.

3

STMM = (153 Borç Toplamı - 153 Alacak Toplamı) - Dönem Sonu Stok formülünü kullanarak sonuca ulaşabilirsiniz.

Practice More

Benzer bir soruyu 'Sürekli Envanter Yöntemi' için çözerek, satış anında maliyet kaydının nasıl değiştiğini analiz edebilirsiniz.

Alternative Method

Önce 153 Ticari Mallar hesabının mizan kalanını (Net Borç Kalanı) bulun:

398.000 - 10.250 = 387.750

TL. Ardından bu rakamdan dönem sonu stok mevcudu olan

92.000

TL'yi çıkararak doğrudan STMM tutarına ulaşın.

Estimated Time:2m 0s

Question 34Question →

Hem üretim hem de ticaret faaliyeti ile eş zamanlı olarak uğraşan bir işletmenin ilgili döneme ait envanter ve maliyet verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Veri Kalemi	Tutar (TL)
Dönem Başı Yarı Mamul Mevcudu	$45.000$
Dönem Sonu Yarı Mamul Mevcudu	$55.000$
Dönem Başı Mamul Mevcudu	$90.000$
Dönem Sonu Mamul Mevcudu	$70.000$
Dönem İçi Toplam Üretim Maliyeti ( $710+720+730$ )	$350.000$
Satılan Ticari Malların Maliyeti	$120.000$

Buna göre, işletmenin bu döneme ait gelir tablosunda yer alacak "Satışların Maliyeti" kaleminin toplam tutarı kaç TL'dir?

360.000

410.000

460.000

480.000

520.000

Show answer & explanation

Answer: $480.000$

Answer

Satışların maliyeti toplamı

480.000

TL olarak hesaplanır.

İşletmenin toplam satış maliyeti hesaplanırken, önce üretim sürecindeki stok değişimleri (Yarı Mamul ve Mamul) dikkate alınarak Satılan Mamuller Maliyeti (

360.000

TL) bulunur. Daha sonra bu tutara hazır olarak alınıp satılan ticari malların maliyeti (

120.000

TL) eklenir. Toplamda

480.000

TL tutarına ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Üretilen Mamul Maliyetini hesapla

45.000 (DBYM) + 350.000 (Üretim Gid.) - 55.000 (DSYM) = 340.000

TL

Dönem içi üretim maliyetine dönem başı yarı mamul eklenip dönem sonu yarı mamul çıkarılarak tamamlanan mamullerin maliyeti bulunur.

2

Satılan Mamuller Maliyetini (620) hesapla

90.000 (DBM) + 340.000 (Üretilen) - 70.000 (DSM) = 360.000

TL

Üretilen mamul maliyetine dönem başı mamul stoku eklenip dönem sonu mamul stoku çıkarılarak satılan kısmın maliyetine ulaşılır.

3

Toplam Satışların Maliyetini bul

360.000 (620) + 120.000 (621) = 480.000

TL

Gelir tablosundaki Satışların Maliyeti grubu; Satılan Mamuller Maliyeti (620), Satılan Ticari Mallar Maliyeti (621) ve varsa Satılan Hizmet Maliyeti (622) kalemlerinin toplamından oluşur.

Key Concept

Satışların Maliyeti grubu, işletmenin hem üretim hem de ticaret faaliyetlerinden doğan tüm satış maliyetlerinin konsolide edildiği bölümdür.

Hints

1

Satışların maliyeti sadece tek bir hesaptan oluşmak zorunda değildir; 620 ve 621 hesaplarını birlikte düşünün.

2

Önce 710, 720 ve 730 nolu hesaplardan 151 (Yarı Mamul) ve 152 (Mamul) hesaplarına geçiş yaparak 620 hesabını hesaplamalısınız.

3

Üretim maliyeti formülü: DBYM + Üretim Giderleri - DSYM = Üretilen Mamul; Satılan Mamul = DBM + Üretilen - DSM.

Practice More

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılması durumunda bu işlemin STMM üzerindeki etkisini araştırınız.

Estimated Time:2m 30s

Question 35Question →

Aralıklı envanter yöntemini kullanan ve hem üretim hem de ticaret faaliyetiyle uğraşan bir işletmenin dönem sonu envanter verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / Bilgi	Tutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar	$80.000$
Ticari Mal Alışları	$250.000$
Alış Nakliye Giderleri	$10.000$
Alış İadeleri	$15.000$
Alış Iskontoları	$5.000$
Dönem Sonu Mal Mevcudu	$70.000$
Satılan Mamuller Maliyeti	$100.000$

Bu verilere göre, işletmenin ilgili döneme ait gelir tablosunda '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabında raporlanması gereken tutar kaç TL'dir?

230.000

240.000

250.000

255.000

350.000

Show answer & explanation

Answer: $250.000$

Answer

İşletmenin gelir tablosunda yer alacak Satılan Ticari Mallar Maliyeti (621) tutarı

250.000

TL'dir.

Satılan Ticari Mallar Maliyeti, aralıklı envanter yönteminde 'Dönem Başı Stok + Dönem İçi Net Alışlar - Dönem Sonu Stok' formülüyle hesaplanır. Net alışlar hesaplanırken alış gideri olan nakliye maliyete eklenmiş (

250.000 + 10.000

), iade ve iskontolar (

15.000 + 5.000

) ise düşülerek

240.000

TL net alışa ulaşılmıştır. Bu tutara dönem başı stoğun eklenip dönem sonu stoğun çıkarılmasıyla

250.000

TL sonucuna varılır.

Step-by-Step Solution

1

Net alış tutarının hesaplanması

Net Alışlar =

250.000 + 10.000 - 15.000 - 5.000 = 240.000

TL

Alış nakliye giderleri maliyete eklenirken, iade ve iskontolar maliyetten düşülmelidir.

2

Satılabilir mal maliyetinin belirlenmesi

Satılabilir Mal Maliyeti =

80.000 (DBTM) + 240.000 (Net Alışlar) = 320.000

TL

Dönem başı mevcut stok ile dönem içi net girişlerin toplamı satışa hazır malları verir.

3

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) hesaplanması

STMM =

320.000 - 70.000 (DSTM) = 250.000

TL

Satılabilir mallardan dönem sonunda elde kalan miktar çıkarıldığında satılan kısmın maliyetine ulaşılır.

Key Concept

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) Hesaplama Mantığı

Practice More

Sürekli envanter yönteminde satış anında yapılan 621 kaydının dönem sonu sayımıyla nasıl mutabık kılındığını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 36Question →

Aralıklı envanter yöntemini benimseyen bir ticaret işletmesinin $31.12.2026$ tarihli genel geçici mizanında $153$ Ticari Mallar hesabının borç toplamı $940.000$ TL, alacak toplamı ise $40.000$ TL olarak görülmektedir. İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Tespit Edilen Hususlar	Tutar
Mal alışıyla ilgili nakliye bedeli yanlışlıkla $760$ hesabına kaydedilmiştir	$12.000$ TL
Satıcıdan alınan ve henüz kaydı yapılmamış alış iskontosu	$8.000$ TL
Tanıtım amacıyla bedelsiz dağıtılan (kaydı henüz yapılmamış) ticari mallar	$5.000$ TL
Dönem sonu fiili sayım sonucunda depoda bulunan mal mevcudu	$115.000$ TL

Buna göre, işletmenin bu döneme ait "Satılan Ticari Mallar Maliyeti" (STMM) kaç TL'dir?

772.000

784.000

785.000

789.000

792.000

Show answer & explanation

Answer: $784.000$

Answer

Satılan Ticari Mallar Maliyeti

784.000

TL olarak hesaplanır.

Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesaplanırken, mizandaki veriler üzerinden envanter düzeltmeleri yapılmalıdır. Yanlış kaydedilen nakliye bedeli (

12.000

TL) maliyete eklenmeli, henüz kaydedilmemiş iskonto (

8.000

TL) ve tanıtım amacıyla stoktan çıkan mallar (

5.000

TL) maliyetten düşülmelidir. Bu düzeltmeler sonucu satılabilir mal mevcudu

899.000

TL olur. Bu tutardan dönem sonu stok olan

115.000

TL çıkarıldığında STMM

784.000

TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Dönem içi net alış maliyetini mizan verilerine göre belirle.

940.000 - 40.000 = 900.000

TL

Mizandaki borç toplamı dönem başı stok ve alışları, alacak toplamı ise iade ve iskontoları ifade eder.

2

Envanterde tespit edilen düzeltmeleri maliyete yansıt.

900.000 + 12.000 (Nakliye) - 8.000 (İskonto) = 904.000

TL

Nakliye giderleri stok maliyetine eklenirken, alış iskontoları maliyetten düşülmelidir.

3

Satış dışı nedenlerle stoktan çıkan malları ayır.

904.000 - 5.000 = 899.000

TL

Tanıtım amaçlı dağıtılan mallar pazarlama gideridir, satılan malın maliyeti (STMM) unsuru değildir.

4

Satılan Ticari Mallar Maliyetini (STMM) hesapla.

899.000 - 115.000 = 784.000

TL

Aralıklı envanterde STMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok formülü uygulanır.

Key Concept

Aralıklı Envanterde STMM Hesaplaması ve Stok Maliyet Unsurları

Practice More

Benzer bir soruyu 'Sürekli Envanter' yöntemi için çözerek, maliyet kaydının satış anında yapılmasının farklarını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:3m 0s

Question 37Question →

Hem üretim hem de ticari faaliyetle uğraşan, aynı zamanda teknik danışmanlık hizmeti sunan bir işletmenin $31.12 .2026$ tarihli genel geçici mizanından alınan bazı hesap özetleri ve dönem sonu envanter bilgileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap Adı	Borç Toplamı (TL)	Alacak Toplamı (TL)
$150$ İlk Madde ve Malzeme	$310.000$	-
$151$ Yarı Mamuller - Üretim	$35.000$	-
$152$ Mamuller	$75.000$	-
$153$ Ticari Mallar	$545.000$	-
$720$ Direkt İşçilik Giderleri	$125.000$	-
$730$ Genel Üretim Giderleri	$110.000$	-
$740$ Hizmet Üretim Maliyeti	$40.000$	-
$760$ Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri	$62.000$	-

Envanter Bilgileri:
1. Dönem başı stok tutarları hesapların borç toplamları içerisinde yer almaktadır ( $150 = 65.000$ TL, $151 = 35.000$ TL, $152 = 75.000$ TL, $153 = 95.000$ TL).
2. Dönem sonu fiziki sayım sonuçları: $150 = 55.000$ TL, $151 = 45.000$ TL, $152 = 65.000$ TL, $153 = 85.000$ TL saptanmıştır.
3. Ticari malların işletmeye getirilmesi için ödenen $18.000$ TL tutarındaki nakliye giderinin yanlışlıkla $760$ nolu hesaba borç kaydedildiği saptanmıştır.
4. Satın alınan ticari mallar için tedarikçiden sağlanan $7.000$ TL tutarındaki alış iskontosunun mizan tarihine kadar muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir.
5. $740$ nolu hesaptaki maliyetlerin tamamı tamamlanan ve fatura edilen danışmanlık hizmetlerine aittir.

Bu bilgilere göre, işletmenin ilgili döneme ait toplam Satışların Maliyeti (620 + 621 + 622) kaç TL'dir?

950.000

961.000

990.000

1.001 .000

1.015 .000

Show answer & explanation

Answer: $1.001 .000$

Answer

İşletmenin toplam satış maliyeti

1.001 .000

TL'dir.

Toplam satış maliyeti, işletmenin her bir faaliyet kolundan (üretim, ticaret, hizmet) elde ettiği satışların kendi maliyetlerinin toplamıdır. Bu soruda üretimden gelen Satılan Mamuller Maliyeti (

490.000

TL), düzeltilmiş Satılan Ticari Mallar Maliyeti (

471.000

TL) ve Satılan Hizmet Maliyeti (

40.000

TL) toplandığında sonuç

1.001 .000

TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderinin (710) hesaplanması

255.000

TL

150

nolu hesabın borç toplamından (

310.000

TL) dönem sonu stok tutarı (

55.000

TL) düşülerek üretime sevk edilen miktar bulunur.

2

Satılan Mamuller Maliyetinin (620) hesaplanması

490.000

TL

Toplam Üretim Maliyeti (

710 + 720 + 730 = 490.000

TL) hesaplanır. Biten mamul maliyeti:

490.000 + (35.000 - 45.000) = 480.000

TL. Satılan mamul maliyeti:

480.000 + (75.000 - 65.000) = 490.000

TL.

3

Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (621) düzeltilmiş hesaplanması

471.000

TL

Ticari malların net borç toplamı düzeltilir:

545.000 + 18.000 (nakliye) - 7.000 (iskonto) = 556.000

TL. Maliyet:

556.000 - 85.000 (DSS) = 471.000

TL.

4

Satılan Hizmet Maliyetinin (622) belirlenmesi

40.000

TL

740

nolu hesapta toplanan maliyetlerin tamamı hizmet tamamlandığı için

622

nolu hesaba aktarılır.

5

Toplam Satışların Maliyetinin hesaplanması

1.001 .000

TL

620 + 621 + 622 = 490.000 + 471.000 + 40.000 = 1.001 .000

TL.

Key Concept

Karma faaliyetli işletmelerde Satışların Maliyeti tablosu; satılan mamul, ticari mal ve hizmet maliyetlerinin toplamından oluşur.

Hints

1

Satışların maliyetini hesaplarken

620

,

621

ve

622

nolu hesapların toplamını bulmanız gerektiğini unutmayın.

2

Ticari mallar maliyeti için

153

hesabın borç toplamını önce nakliye ve iskonto ile düzeltin, ardından dönem sonu stoğu düşün.

3

Üretim maliyetini hesaplarken

150

değişiminden

710

'u bulun, ardından

710+720+730

toplamına yarı mamul ve mamul stok farklarını (DBS - DSS) ekleyin.

Practice More

Stok sayım noksanlarının 'normal' veya 'anormal' olmasına göre maliyet üzerindeki etkilerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Estimated Time:3m 0s

Question 38Question →

Bir işletme, ana faaliyeti kapsamında hem profesyonel temizlik hizmeti sunmakta hem de temizlik ürünlerinin perakende satışını gerçekleştirmektedir. İşletmenin ilgili dönem sonu itibarıyla maliyet hesaplarına ilişkin verileri şöyledir:

Kalem	Tutar (TL)
Dönem Başı Temizlik Ürünleri Stoku	$20.000$
Dönem İçi Temizlik Ürünü Alışları	$80.000$
Alış İadeleri	$5.000$
Dönem Sonu Temizlik Ürünleri Stoku	$15.000$
Temizlik Hizmeti Personel Giderleri	$40.000$
Hizmet Sunumunda Kullanılan Malzemeler	$10.000$

Buna göre, işletmenin Gelir Tablosu'nda yer alacak olan toplam "Satışların Maliyeti" tutarı kaç TL'dir?

50.000

80.000

130.000

135.000

150.000

Show answer & explanation

Answer: $130.000$

Answer

130.000

TL olan seçenek doğrudur.

Satışların maliyeti hesaplanırken işletmenin yürüttüğü her iki faaliyet türü de dikkate alınmalıdır. Perakende satış faaliyetine ilişkin Satılan Ticari Mallar Maliyeti (621); dönem başı stok (

20.000

) ile dönem içi net alışların (

80.000 - 5.000 = 75.000

) toplamından dönem sonu stokun (

15.000

) çıkarılmasıyla

80.000

TL olarak bulunur. Temizlik hizmeti faaliyetine ilişkin Satılan Hizmet Maliyeti (622) ise hizmet sunumu için harcanan personel ve malzeme giderlerinin toplamı olan

50.000

TL'dir. Bu iki tutarın toplamı olan

130.000

TL, Gelir Tablosu'ndaki Satışların Maliyeti toplamını oluşturur.

Step-by-Step Solution

1

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) hesaplanır.

20.000 (DB) + 80.000 (Alış) - 5.000 (İade) - 15.000 (DS) = 80.000

TL

Ticaret işletmelerinde maliyet; dönem başı stok ve net alışların toplamından dönem sonu stokun çıkarılmasıyla bulunur.

2

Satılan Hizmet Maliyeti (SHM) hesaplanır.

40.000 (İşçilik) + 10.000 (Malzeme) = 50.000

TL

Hizmet işletmelerinde hizmetin sunulması için katlanılan direkt işçilik ve malzeme giderleri hizmet maliyetini oluşturur.

3

Toplam Satışların Maliyeti bulunur.

80.000 (STMM) + 50.000 (SHM) = 130.000

TL

İşletme birden fazla faaliyet türüyle uğraştığı için Gelir Tablosu'ndaki Satışların Maliyeti grubu bu maliyetlerin toplamından oluşur.

Key Concept

Satışların Maliyeti grubu (62), işletmenin ana faaliyet konusu olan mal veya hizmetlerin elde edilmesi için katlanılan maliyetleri kapsar ve farklı faaliyet türleri (ticaret, hizmet) bir arada raporlanır.

Hints

1

İşletmenin iki farklı faaliyet türü (ticaret ve hizmet) olduğunu unutmayın; her ikisinin de maliyetini ayrı ayrı hesaplamalısınız.

2

Ticari mal maliyeti için 'Dönem Başı Stok + Net Alışlar - Dönem Sonu Stok' formülünü kullanın.

3

Net alış tutarını bulurken alış iadelerini toplam alışlardan düşmeyi unutmayın.

Practice More

Farklı envanter yöntemlerinin (aralıklı vs. devamlı) maliyet kayıt zamanlaması üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 39Question →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir ticaret işletmesinin $31.12.2026$ tarihli mizanında $153$ Ticari Mallar hesabının borç toplamı $280.000$ TL olarak görülmektedir. Dönem sonu envanter çalışmaları sırasında şu hatalar saptanmıştır:

- Ticari mal alımı için ödenen $8.000$ TL tutarındaki nakliye gideri yanlışlıkla '760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri' hesabına borç kaydedilmiştir.
- Satıcıya iade edilen $10.000$ TL tutarındaki malın bedeli banka hesabına gelmiş ve '102 Bankalar' hesabına borç kaydedilmiş; ancak ilgili malın stoklardan çıkış kaydı (153 Ticari Mallar hesabına alacak kaydı) unutulmuştur.

Dönem sonu fiili sayım sonucunda stok mevcudu $70.000$ TL olarak tespit edildiğine göre, gerekli düzeltme kayıtlarından sonra hesaplanması gereken '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' kaç TL'dir?

192.000

200.000

208.000

210.000

218.000

Show answer & explanation

Answer: $208.000$

Answer

Gerekli düzeltmeler yapıldıktan sonra Satılan Ticari Mallar Maliyeti

208.000

TL olarak hesaplanır.

Doğru yanıt olan tutara ulaşmak için öncelikle mizan verisi düzeltilmelidir.

153

Ticari Mallar hesabının borç toplamı olan

280.000

TL'ye, yanlışlıkla gider yazılan

8.000

TL nakliye gideri eklenmeli; banka kaydı yapılıp stok kaydı unutulan

10.000

TL alış iadesi ise çıkarılmalıdır. Bu durumda düzeltilmiş stok değeri

278.000

TL olur. Aralıklı envanter yöntemine göre bu tutardan dönem sonu fiili stok mevcudu olan

70.000

TL çıkarıldığında, dönem içinde satılan malların maliyeti (STMM)

208.000

TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Hatalı kaydedilen nakliye giderinin düzeltilmesi

153 Ticari Mallar hesabına

8.000

TL borç kaydı yapılarak stok maliyeti artırılır.

TMS ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre alışlarla ilgili nakliye, gümrük ve sigorta giderleri stok maliyetine eklenmelidir.

2

Unutulan alış iadesi kaydının yapılması

153 Ticari Mallar hesabına

10.000

TL alacak kaydı yapılarak stok mevcudu azaltılır.

İade edilen mallar işletmeden çıktığı için stok hesabının alacağına kaydedilerek net alış tutarına ulaşılmalıdır.

3

Düzeltilmiş 153 Ticari Mallar hesabının kalanını hesaplama

280.000 + 8.000 - 10.000 = 278.000

TL.

Mizan borç toplamına maliyet artırıcı unsurlar eklenip, maliyet azaltıcı unsurlar çıkarılarak dönem sonu envanter öncesi stok değeri bulunur.

4

Satılan Ticari Mallar Maliyeti'nin (STMM) hesaplanması

278.000 - 70.000 = 208.000

TL.

Aralıklı envanter yönteminde STMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok formülü ile bulunur.

Key Concept

Aralıklı envanter yönteminde Satışların Maliyeti, stok hesabının düzeltilmiş Borç Kalanı ile Dönem Sonu Fiili Stok arasındaki farktır.

Hints

1

Mizandaki borç toplamı, düzeltmelerden önceki 'satılabilir mal mevcudunu' ifade eder.

2

Malın maliyetine girmesi gereken bir harcama yanlışlıkla gidere yazıldıysa, stok hesabının borcuna eklenmelidir.

3

STMM formülü: (Mizandaki Düzeltilmiş Stok Borç Kalanı) - (Dönem Sonu Fiili Sayım) şeklindedir.

Practice More

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılması durumunda STMM kaydının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Önce 153 hesabının T cetvelini çizip, verilen hataları (Borç:

8.000

nakliye, Alacak:

10.000

iade) işleyerek mizan borç kalanını bulup ardından envanteri düşmek hata riskini azaltır.

Estimated Time:1m 30s

Question 40Question →

Aralıklı envanter yöntemini benimseyen bir ticaret işletmesinin $31.12.2026$ tarihindeki genel geçici mizanında $153$ Ticari Mallar hesabının borç kalanı $640.000$ TL'dir. Dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, işletmenin kendi bürosunda kullanmak üzere stoklarından ayırdığı $15.000$ TL maliyet bedelli malın ilgili hesaba ( $255$ Demirbaşlar) aktarılmadığı ve dönem sonu mal mevcudunun (fiziki stok) $75.000$ TL olduğu saptanmıştır. Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonu envanter kaydı sonucunda 'Satışların Maliyeti' (STMM) olarak kaydedeceği tutar kaç TL'dir?

550.000

565.000

580.000

625.000

640.000

Show answer & explanation

Answer: $550.000$

Answer

İşletmenin dönem sonu 'Satışların Maliyeti' tutarı

550.000

TL'dir.

Doğru hesaplama yöntemi, mizandaki

640.000

TL'lik stok tutarından önce işletme içinde kullanılmak üzere ayrılan

15.000

TL'lik demirbaş payının düşülmesi (

625.000

TL), ardından bu net tutardan dönem sonunda elde kalan

75.000

TL'lik stokun çıkarılmasıdır. Bu işlem sonucunda satılan malların maliyeti

550.000

TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Düzeltilmemiş stok hesabından işletme içi kullanıma ayrılan payı düşerek satışa hazır malların net maliyetini belirleyin.

640.000 - 15.000 = 625.000

TL

İşletmenin kendi kullanımına ayırdığı mallar satılmadığı için 'Satışların Maliyeti' içinde yer alamaz; bu tutar

255

Demirbaşlar hesabına aktarılmalıdır.

2

Aralıklı envanter formülünü kullanarak Satılan Ticari Mallar Maliyetini (STMM) hesaplayın.

625.000 - 75.000 = 550.000

TL

Satılabilir malların maliyetinden (düzeltilmiş bakiye) dönem sonunda depoda kalan malların maliyeti (DSMM) düşüldüğünde, dönem içinde satılan malların maliyetine ulaşılır.

Key Concept

Aralıklı Envanterde STMM Hesaplaması ve Stok Çıkış Düzeltmeleri

Hints

1

Aralıklı envanterde maliyet, dönem sonu sayım sonucunun stok hesabının borç kalanından çıkarılmasıyla bulunur.

2

Stok hesabından başka bir hesaba (örneğin Demirbaşlar) aktarılması gereken tutarlar, maliyet hesaplanmadan önce stok bakiye düzeltmesi olarak dikkate alınmalıdır.

Practice More

İşletmenin bu malları maliyetinin üzerinde bir bedelle sattığını varsayarak brüt satış karını hesaplayınız.

Estimated Time:1m 30s

Satışların Maliyeti Hesapları

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes