Telafi Edici (Denkleştirici) Hatalar

18 questions

Question 1Question

Bir işletmenin muhasebe kayıtları üzerinde yapılan incelemede, bir demirbaş alımı kaydında borç tarafına yanlışlıkla 600600 TL eksik tutar yazıldığı, buna karşılık bir hizmet satışı kaydında da alacak tarafına aynı tutarda (600600 TL) eksik giriş yapıldığı tespit edilmiştir. Kayıtlarda hata olmasına rağmen mizan toplamlarının birbirine eşit çıkmasına neden olan bu durum aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Telafi edici (denkleştirici) hatalar

Answer

Mizan toplamlarının eşitliğini bozmayan, bir hatanın diğer bir hatayı tutar olarak dengelemesi durumu 'Telafi edici (denkleştirici) hatalar' olarak adlandırılır.
Telafi edici (denkleştirici) hatalar, bir kayıtta yapılan noksanlık veya fazlalığın, başka bir kayıtta yapılan aynı tutardaki fazlalık veya noksanlık ile birbirini gidermesi durumudur. Bu tür hatalar mizan toplamlarını aynı oranda etkilediği için borç ve alacak sütunlarının birbirine eşit çıkmasına neden olur ve mizan üzerinden tespit edilemezler.

Step-by-Step Solution

1
İlk hatanın mizan üzerindeki etkisini belirle.
Borç toplamı 600600 TL eksik görünür.
Borç tarafına eksik kayıt yapılması mizan toplamını aynı tutarda düşürür.
2
İkinci hatanın mizan üzerindeki etkisini belirle.
Alacak toplamı 600600 TL eksik görünür.
Alacak tarafına eksik kayıt yapılması mizan toplamını aynı tutarda düşürür.
3
Hataların mizan dengesi üzerindeki birleşik etkisini analiz et.
Borç ve alacak tarafları eşit miktarda (600600 TL) eksik olduğu için denge korunur.
Karşılıklı noksanlıklar veya fazlalıklar birbirini matematiksel olarak nötrler.

Key Concept

Telafi edici hatalar, mizan toplamlarının eşitliğini bozmadığı için tespit edilmesi en zor hata türlerinden biridir.

Hints

1
Mizanın eşit çıkması, her zaman kayıtların %100 doğru olduğu anlamına gelmez.
2
Soruda iki farklı hatanın (borç ve alacak noksanlığı) birbirini nasıl etkilediğine odaklanın.

Practice More

Mizan dengesini bozmayan diğer hata türlerini (unutma, mükerrer kayıt, hesap hatası) gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 2Question

İşletmenin muhasebe kayıtlarında yapılan kontroller sonucunda; bir satıcıya nakit olarak yapılan 950950 TL tutarındaki borç ödemesinin yevmiye kaydında borçlu hesap tutarının yanlışlıkla 590590 TL olarak girildiği, aynı dönemde gerçekleştirilen bir hizmet satışı kaydında ise alacaklı hesap tutarının 360360 TL eksik kaydedildiği belirlenmiştir.

Bu hataların mizan dengesi ve muhasebe süreci üzerindeki etkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ve bu durum telafi edici (denkleştirici) hata olarak tanımlanır.

Answer

Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ve bu durum telafi edici (denkleştirici) hata olarak tanımlanır.
Verilen senaryoda, birinci işlemde borç tarafına yazılması gereken tutar 360360 TL eksik yazılmıştır (950590=360950 - 590 = 360). İkinci işlemde ise alacak tarafı doğrudan 360360 TL eksik kaydedilmiştir. Her iki hata da mizan toplamlarını aynı oranda azalttığı için mizan borç ve alacak sütunları birbirine eşit kalmaya devam eder. Bu tür birbirini dengeleyen hatalara muhasebe literatüründe telafi edici veya denkleştirici hatalar denir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci hatanın mizan üzerindeki etkisini hesapla.
950590=360950 - 590 = 360 TL Borç tarafı eksikliği.
Borçlu hesaba yazılması gereken tutar gerçek değerinden daha az yazılmıştır.
2
İkinci hatanın mizan üzerindeki etkisini hesapla.
360360 TL Alacak tarafı eksikliği.
Alacaklı hesaba yazılması gereken tutar eksik kaydedilmiştir.
3
İki hatanın mizan dengesi üzerindeki toplam etkisini karşılaştır.
Borç eksikliği (360360 TL) = Alacak eksikliği (360360 TL).
Zıt yönlü ve eşit tutarlı hatalar mizan toplamlarını değiştirse de eşitliğini bozmaz.
4
Hata türünü tanımla.
Telafi Edici (Denkleştirici) Hata.
Bir hatanın yarattığı dengesizlik, başka bir hata ile matematiksel olarak ortadan kalkmıştır.

Key Concept

Mizan dengesini bozmayan hatalardan biri olan telafi edici hatalar, farklı hesaplarda yapılan birbirine eşit ve zıt yönlü meblağ hatalarıdır.

Hints

1
Mizanda borç ve alacak toplamlarının eşit çıkması için her iki tarafa yapılan kayıt hatalarının birbirini nötrlemesi gerekir.
2
Birinci işlemdeki hata miktarını (950590950 - 590) hesaplayın ve bunun borç tarafını mı yoksa alacak tarafını mı etkilediğini belirleyin.
3
Hem borç hem de alacak tarafı 360360 TL eksik yazıldıysa, mizan toplamı değişir mi yoksa dengede mi kalır?

Practice More

Mizanın denge vermesine rağmen hatalı olabildiği diğer durumları (örneğin ters kayıt veya yanlış hesaba kayıt) inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Hataları geçici bir mizan tablosu üzerinde göstererek toplamların değişip değişmediğini görselleştirebilirsiniz. Borç sütununa 360-360, Alacak sütununa 360-360 eklediğinizde matematiksel eşitlik bozulmayacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Question 3Question

Bir işletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki iki hatanın yapıldığı tespit edilmiştir:

1. İşletmenin ödediği 4.8004.800 TL tutarındaki pazarlama gideri, yevmiye defterine yanlışlıkla 4.3004.300 TL olarak kaydedilmiştir.
2. İşletmenin bankadaki mevduatı için tahakkuk eden 1.1001.100 TL tutarındaki faiz geliri, yevmiye defterine yanlışlıkla 600600 TL olarak kaydedilmiştir.

Buna göre, bu hataların mizan üzerindeki etkisi ve muhasebe literatüründeki sınıflandırmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ve bu durum "telafi edici (denkleştirici) hata" olarak adlandırılır.

Answer

Mizan borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit çıkması ve bu durumun telafi edici (denkleştirici) hata olarak adlandırılması doğrudur.
Verilen senaryoda, borç tarafında yer alan bir gider hesabının 500500 TL eksik yazılması mizan borç toplamını 500500 TL azaltırken, alacak tarafında yer alan bir gelir hesabının da 500500 TL eksik yazılması mizan alacak toplamını aynı oranda (500500 TL) azaltmıştır. Bu durumda mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkmaya devam eder. Muhasebe literatüründe, birbirini matematiksel olarak dengeleyen ve mizan eşitliğini bozmayan bu tür hatalara 'telafi edici' veya 'denkleştirici' hata denir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci hatanın mizan borç/alacak taraflarına etkisini hesapla.
4.8004.800 TL olması gereken gider (Borç) kaydı 4.3004.300 TL yapılmıştır. Sonuç: Mizan borç tarafı 500500 TL eksiktir.
Gider hesapları borç taraflı çalışır; eksik kayıt mizan borç toplamını azaltır.
2
İkinci hatanın mizan borç/alacak taraflarına etkisini hesapla.
1.1001.100 TL olması gereken gelir (Alacak) kaydı 600600 TL yapılmıştır. Sonuç: Mizan alacak tarafı 500500 TL eksiktir.
Gelir hesapları alacak taraflı çalışır; eksik kayıt mizan alacak toplamını azaltır.
3
Mizan toplamları üzerindeki net etkiyi karşılaştır.
Borç Toplamı: 500-500 TL, Alacak Toplamı: 500-500 TL. Sonuç: Toplamlar birbirine eşittir.
İki farklı hata mizan borç ve alacak taraflarını aynı miktarda etkilediği için matematiksel denge korunmuştur.
4
Hatanın türünü belirle.
Telafi edici (Denkleştirici) Hata.
Birbirinden bağımsız iki hatanın mizan dengesini bozmayacak şekilde birbirini dengelemesi durumudur.

Key Concept

Telafi edici hatalar, mizan dengesini bozmadığı için mizan üzerinden tespit edilemeyen hatalardır.

Hints

1
Her iki hatanın mizan toplamlarını nasıl etkilediğini ayrı ayrı hesaplayın.
2
Borç taraflı bir hesapta 500500 TL eksiklik varken, alacak taraflı bir hesapta da 500500 TL eksiklik olması mizan dengesini nasıl etkiler?
3
Mizan toplamları hatalı olmasına rağmen birbirine eşit çıkıyorsa, bu hataların birbirini 'dengelediğini' fark edin.

Practice More

Mizan dengesini bozmayan diğer hata türlerini (unutma, mükerrer kayıt, hesap ismi hatası) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 4Question

Bir işletmenin muhasebe kayıtları üzerinde yapılan bir denetimde şu iki hata belirlenmiştir:

I. Bir müşteriden banka hesabına gelen 2.7002.700 TL tutarındaki havale, Bankalar hesabının borcuna 7.2007.200 TL, Alıcılar hesabının alacağına ise doğru tutarda (2.7002.700 TL) kaydedilmiştir.
II. Bir satıcıdan kredili olarak alınan 1.5001.500 TL tutarındaki ticari mal, Ticari Mallar hesabının borcuna doğru tutarda (1.5001.500 TL), Satıcılar hesabının alacağına ise 6.0006.000 TL olarak kaydedilmiştir.

Bu bilgilere göre, söz konusu hataların mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan hatalar birbirini dengelediği için mizan toplamları birbirine eşit çıkar.

Answer

Yapılan hatalar birbirini dengelediği için mizan toplamları birbirine eşit çıkar.
İşletmenin yaptığı hatalardan ilki mizan borç toplamını 4.5004.500 TL artırırken, ikinci hata mizan alacak toplamını 4.5004.500 TL artırmıştır. Her iki taraf da aynı tutarda (4.5004.500 TL) şişkinlik gösterdiği için mizan denkliği bozulmamış ve borç-alacak toplamları eşit kalmıştır. Bu tür hatalara muhasebe literatüründe 'Telafi Edici' veya 'Denkleştirici' hatalar denir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci hatanın mizan dengesi üzerindeki etkisini hesaplayın.
Borç tarafı 4.5004.500 TL fazla kaydedilmiştir (7.2002.7007.200 - 2.700).
Banka hesabına doğru tutarın üzerinde (7.2007.200) borç kaydı yapılmış, ancak alacak tarafı (2.7002.700) doğru kaydedilmiştir.
2
İkinci hatanın mizan dengesi üzerindeki etkisini hesaplayın.
Alacak tarafı 4.5004.500 TL fazla kaydedilmiştir (6.0001.5006.000 - 1.500).
Satıcılar hesabına doğru tutarın üzerinde (6.0006.000) alacak kaydı yapılmış, ancak borç tarafı (1.5001.500) doğru kaydedilmiştir.
3
İki hatanın net etkisini karşılaştırın.
Borç tarafındaki 4.5004.500 TL artış, alacak tarafındaki 4.5004.500 TL artış ile birbirini dengelemiştir.
Her iki tarafın toplamı da aynı oranda arttığı için mizan eşitliği (Borc\cToplamı=AlacakToplamıBorç Toplamı = Alacak Toplamı) bozulmamıştır.

Key Concept

Telafi edici (denkleştirici) hatalar, mizan borç ve alacak toplamlarını aynı miktarda ve yönde etkilediği için mizan denkliğini bozmazlar; bu durum hatanın saptanmasını zorlaştırır.
Question 5Question

Bir işletmenin muhasebe kayıtları üzerinde yapılan incelemede şu iki hata belirlenmiştir:

1. İşletme, 2.4002.400 TL tutarında bir demirbaş satın almış; ancak yevmiye kaydında demirbaşlar hesabının borcuna yanlışlıkla 4.2004.200 TL yazılmıştır (Alacak kaydı doğru yapılmıştır).
2. Aynı dönemde, vadesi gelen 5.6005.600 TL tutarındaki bir banka kredisi banka hesabı aracılığıyla ödenmiş; ancak yevmiye kaydında banka hesabının alacağına yanlışlıkla 7.4007.400 TL yazılmıştır (Borç kaydı doğru yapılmıştır).

Bu hataların mizan üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar; ancak her iki toplam da olması gerekenden 1.8001.800 TL fazla görünür.

Answer

Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar; ancak her iki toplam da olması gerekenden 1.8001.800 TL fazla görünür.
Doğru yanıt, mizan denkliğinin korunduğunu ancak toplamların hatalı olduğunu belirten ifadedir. Birinci işlemde borç tarafı 1.8001.800 TL fazla yazılmış, ikinci işlemde ise alacak tarafı yine 1.8001.800 TL fazla yazılmıştır. Borç ve alacak sütunları eşit miktarda arttığı için mizan denge vermeye devam eder (denkleşir), ancak genel toplamlar gerçekte olması gerekenden 1.8001.800 TL yüksek görünür.

Step-by-Step Solution

1
Birinci hatanın mizan sütunları üzerindeki etkisini hesapla
Borç tarafı 1.8001.800 TL fazla (4.2002.400=1.8004.200 - 2.400 = 1.800 TL)
Yevmiye kaydının borç tarafına doğru tutardan daha yüksek bir rakam yazılmıştır.
2
İkinci hatanın mizan sütunları üzerindeki etkisini hesapla
Alacak tarafı 1.8001.800 TL fazla (7.4005.600=1.8007.400 - 5.600 = 1.800 TL)
Yevmiye kaydının alacak tarafına doğru tutardan daha yüksek bir rakam yazılmıştır.
3
İki hatanın mizan dengesi üzerindeki birleşik etkisini analiz et
Borç Toplamı: +1.800+1.800 TL, Alacak Toplamı: +1.800+1.800 TL. Sonuç: Borç = Alacak
Zıt taraflarda yapılan eşit miktardaki hatalar mizan denkliğini bozmaz; bu durum 'Telafi Edici Hata' olarak adlandırılır.

Key Concept

Telafi Edici (Denkleştirici) Hatalar

Hints

1
Her iki işlemde de yapılan hatanın miktarını (4.2002.4004.200-2.400 ve 7.4005.6007.400-5.600) ayrı ayrı hesaplayın.
2
Birinci hatanın mizanın sadece 'Borç' sütununu, ikinci hatanın ise sadece 'Alacak' sütununu etkilediğine dikkat edin.
3
Borç ve alacak tarafları aynı miktarda arttığında mizan toplamları arasındaki eşitlik bozulur mu?

Practice More

Mizan denkliğini bozmayan diğer hata türlerini (unutma, hesap ismi hatası vb.) inceleyiniz.

Alternative Method

Hataları basit bir mizan tablosu üzerinde canlandırarak toplamların nasıl değiştiğini görebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 6Question

İşletmenin dönem içi işlemlerinin incelenmesi sonucunda, yevmiye defterinde aşağıdaki hatalı kayıtların yapıldığı görülmüştür:

I. 3.5003.500 TL tutarındaki bir kredili mal satışına ilişkin yevmiye kaydında, alacaklı hesapların toplamı yanlışlıkla 5.3005.300 TL olarak yazılmıştır.
II. 4.2004.200 TL tutarındaki bir satıcıya yapılan nakit borç ödemesi kaydında, borçlu hesapların toplamı yanlışlıkla 6.0006.000 TL olarak yazılmıştır.

Bu iki hatanın mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Hatalar birbirini telafi ettiği için mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar.

Answer

Hataların birbirini telafi etmesi sonucunda mizan borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit çıkması
Birinci işlemde alacak tarafı 1.8001.800 TL fazla, ikinci işlemde ise borç tarafı 1.8001.800 TL fazla kaydedilmiştir. Mizan, defter-i kebir hesaplarının borç ve alacak toplamlarını toplu olarak gösteren bir cetveldir. Her iki sütuna da aynı tutarda (1.8001.800 TL) fazlalık eklendiği için mizan toplamları artsa bile borç ve alacak sütunları birbirine eşit (denk) kalacaktır. Bu durum telafi edici hataların temel özelliğidir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci hatanın etkisini hesapla
5.3003.500=1.8005.300 - 3.500 = 1.800 TL fazla alacak kaydı
Alacak tarafına yazılan yanlış tutar ile gerçek tutar arasındaki farkı bulmak için
2
İkinci hatanın etkisini hesapla
6.0004.200=1.8006.000 - 4.200 = 1.800 TL fazla borç kaydı
Borç tarafına yazılan yanlış tutar ile gerçek tutar arasındaki farkı bulmak için
3
Hataların mizan üzerindeki net etkisini analiz et
Mizan borç ve alacak toplamları aynı miktarda (1.8001.800 TL) arttığı için denklik korunur
Borç ve alacak taraflarındaki eşit ve zıt yönlü hataların birbirini nötralize ettiğini belirlemek için

Key Concept

Telafi Edici Hata
Estimated Time:1m 30s
Question 7Question

Bir işletmenin genel geçici mizanında borç ve alacak toplamları 620.000620.000 TL olarak birbirine eşit bulunmuştur. Yapılan denetim sonucunda aşağıdaki hatalar tespit edilmiştir:

* '102 Bankalar' hesabının borç toplamı büyük deftere aktarılırken 3.2003.200 TL fazla yazılmıştır.
* '300 Banka Kredileri' hesabının alacak toplamı büyük deftere aktarılırken 3.2003.200 TL fazla yazılmıştır.

Bu hataların mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Hatalar birbirini dengelediği (telafi ettiği) için mizan denkliği bozulmamıştır ancak mizan genel toplamları olması gerekenden 3.2003.200 TL fazla görünmektedir.

Answer

Hatalar birbirini dengelediği (telafi ettiği) için mizan denkliği bozulmamıştır ancak mizan genel toplamları olması gerekenden 3.2003.200 TL fazla görünmektedir.
Verilen senaryoda, aktif bir hesabın borcuna ve pasif bir hesabın alacağına aynı tutarda (3.2003.200 TL) fazla kayıt yapılmıştır. Bu durum, mizanın hem borç hem de alacak tarafını aynı ölçüde artırdığı için matematiksel denkliği bozmaz. Bu tür hatalara 'telafi edici' veya 'denkleştirici' hatalar denir. Mizan denk çıksa bile, borç ve alacak genel toplamları gerçek durumdan 3.2003.200 TL daha fazla görünmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Hataların mizan tarafları üzerindeki etkisini belirleyin.
Bankalar hesabı borç tarafını 3.2003.200 TL, Banka Kredileri hesabı alacak tarafını 3.2003.200 TL artırmıştır.
102 Bankalar aktif karakterli olup borç, 300 Banka Kredileri pasif karakterli olup alacak tarafında yer alır.
2
Mizan denkliğini kontrol edin.
Borç Toplamı (+3.200+3.200) = Alacak Toplamı (+3.200+3.200).
Her iki tarafa da aynı tutar eklendiği için matematiksel eşitlik bozulmaz.
3
Mizan toplamlarının doğruluğunu değerlendirin.
Mizan toplamları (620.000620.000 TL), gerçekte olması gereken tutardan (616.800616.800 TL) daha fazladır.
Yapılan fazla kayıtlar mizan genel toplamını yapay olarak yükseltmiştir.

Key Concept

Telafi Edici Hatalar ve Mizan Denkliği
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question

İşletmenin yevmiye defterine yaptığı bir kayıtta, bir aktif hesabın borcuna 800800 TL yerine yanlışlıkla 8080 TL yazılmıştır. Aynı dönemde başka bir kayıtta ise bir pasif hesabın alacağına 800800 TL yerine 8080 TL yazıldığı tespit edilmiştir. Bu durumun mizanda herhangi bir fark yaratmaması ve hataların birbirini dengelemesi aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

Show answer & explanation

Answer: Telafi edici (denkleştirici) hatalar

Answer

İki farklı hatanın birbirini miktar ve yön bakımından dengeleyerek mizan eşitliğini bozmaması durumu telafi edici (denkleştirici) hata olarak adlandırılır.
Telafi edici (denkleştirici) hatalar, yevmiye kayıtlarında yapılan bir hatanın, başka bir kayıtla aynı tutarda ve zıt yönde dengelenmesi durumudur. Sorudaki örnekte, hem borç hem de alacak tarafı 720720 TL eksik kaydedildiği için mizan toplamları eşit çıkmaya devam eder.

Step-by-Step Solution

1
Birinci hatayı analiz etme
Aktif hesabın borç tarafı 720720 TL (80080800 - 80) eksik kaydedilmiştir.
Mizanda borç toplamının gerçekte olması gerekenden daha az görünmesine neden olur.
2
İkinci hatayı analiz etme
Pasif hesabın alacak tarafı 720720 TL (80080800 - 80) eksik kaydedilmiştir.
Mizanda alacak toplamının da aynı miktarda eksik görünmesine neden olur.
3
Hataların mizan üzerindeki toplam etkisini değerlendirme
Hem borç hem de alacak toplamı aynı miktarda (720720 TL) eksik olduğu için mizan dengesi bozulmaz.
Bu tür birbirini dengeleyen hatalar 'telafi edici' hata kategorisine girer.

Key Concept

Telafi edici hatalar, mizan toplamlarının birbirine eşit çıkması nedeniyle mizanda tespit edilemeyen hatalardır.

Hints

1
Mizanda borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit çıkması, her zaman kayıtların hatasız olduğu anlamına gelmez.
2
Bir taraftaki eksiklik, diğer taraftaki aynı miktardaki eksiklikle örtülmüş müdür?

Practice More

Telafi edici hataların bilanço ve gelir tablosu üzerindeki net etkilerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 9Question

Bir işletmenin muhasebe kayıtlarının kontrolü sırasında aşağıda belirtilen iki hatanın yapıldığı tespit edilmiştir:

I. İşletmenin 6.1006.100 TL tutarında ticari malı kredili (veresiye) olarak satın almasına ilişkin yevmiye kaydında; Ticari Mallar hesabının borcuna 1.6001.600 TL yazılırken, Satıcılar hesabının alacağına 6.1006.100 TL yazılmıştır.
II. İşletmenin bankadaki mevduat hesabına dönem sonunda tahakkuk eden 4.5004.500 TL tutarındaki faiz geliri kaydında; Bankalar hesabının borcuna 4.5004.500 TL yazılmış ancak Faiz Gelirleri hesabının alacağına herhangi bir kayıt yapılmamıştır.

Bu hataların mizan ve muhasebe süreci üzerindeki etkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkmaya devam eder; bu durum literatürde telafi edici (denkleştirici) hata olarak tanımlanır.

Answer

Mizan borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit çıkmaya devam etmesi, bu durumun telafi edici (denkleştirici) hata olarak adlandırılmasıdır.
Doğru cevap, mizan dengesinin bozulmadığını ve bu durumun telafi edici hata olduğunu belirten seçenektir. Birinci işlemde borç tarafına 4.5004.500 TL eksik yazılmış, ikinci işlemde ise alacak tarafına 4.5004.500 TL eksik yazılmıştır (kayıt unutulmuştur). Her iki taraf da aynı miktarda (4.5004.500 TL) eksik olduğu için mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar.

Step-by-Step Solution

1
Birinci hatanın mizan üzerindeki etkisini hesaplayınız.
Ticari Mallar (Borç) 1.6001.600 TL, Satıcılar (Alacak) 6.1006.100 TL. Mizan borç tarafı 4.5004.500 TL (6.1001.6006.100 - 1.600) eksik kaydedilmiştir.
Meblağın bir tarafa eksik yazılması mizan borç toplamını azaltır.
2
İkinci hatanın mizan üzerindeki etkisini hesaplayınız.
Bankalar (Borç) 4.5004.500 TL, Faiz Gelirleri (Alacak) 00 TL. Mizan alacak tarafı 4.5004.500 TL eksik kaydedilmiştir.
Gelir kaydının (alacak tarafının) unutulması mizan alacak toplamını azaltır.
3
İki hatanın mizan dengesi üzerindeki birleşik etkisini analiz ediniz.
Borç tarafı 4.5004.500 TL eksik, alacak tarafı 4.5004.500 TL eksik. Sonuç: Borç = Alacak.
Her iki tarafın da aynı tutarda eksik kalması aritmetik dengeyi bozmaz.
4
Hata türünü muhasebe terminolojisine göre tanımlayınız.
Telafi Edici (Denkleştirici) Hata.
Birbirinden bağımsız iki hatanın mizan toplamları üzerindeki etkisinin birbirini yok etmesi durumuna bu isim verilir.

Key Concept

Telafi edici hatalar, mizan dengesini bozmadığı için tespit edilmesi en zor hata türlerinden biridir.

Hints

1
Mizanın borç ve alacak toplamlarının her biri için yapılan yanlışlıkların net tutarını ayrı ayrı hesaplayın.
2
Birinci hatada borç tarafının ne kadar eksik kaldığını, ikinci hatada ise alacak tarafının ne kadar eksik kaldığını karşılaştırın.
3
Eğer her iki taraftaki hata tutarları (4.5004.500 TL) birbirine eşitse, mizan dengesi bozulur mu?

Practice More

Mizanı bozmayan diğer hata türlerini (unutma, mükerrer kayıt, hesap hatası) gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 10Question

Bir işletmenin yevmiye defteri kayıtları incelendiğinde, "102 Bankalar" hesabının borç tarafına 750750 TL eksik kayıt yapıldığı, aynı dönemde "320 Satıcılar" hesabının alacak tarafına da 750750 TL eksik kayıt yapıldığı belirlenmiştir. Bu durumun genel geçici mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ancak toplamlar olması gerekenden 750750 TL eksik görünür.

Answer

Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ancak toplamlar olması gerekenden 750750 TL eksik görünür.
Telafi edici (denkleştirici) hatalarda, yevmiye defterinin borç ve alacak taraflarına yapılan eşit miktardaki hatalar birbirini nötralize eder. Soruda hem borç tarafındaki bir hesap (Bankalar) hem de alacak tarafındaki bir hesap (Satıcılar) 750750 TL eksik kaydedilmiştir. Bu durum, mizan toplamlarının her iki sütunda da eşit şekilde azalmasına neden olur, dolayısıyla mizan denkliği bozulmaz ancak toplam tutar hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hataların yevmiye kaydı üzerindeki etkisini analiz edin.
Borç tarafı 750750 TL eksik, Alacak tarafı 750750 TL eksiktir.
Telafi edici hatanın doğasını anlamak için her iki taraftaki sapma miktarını belirlemek gerekir.
2
Mizan eşitliği kuralını uygulayın.
Toplam Borç = Toplam Alacak eşitliği korunur.
Her iki taraftan da aynı tutar (750750 TL) çıkarıldığı için matematiksel denge bozulmaz.
3
Mizan toplam tutarını değerlendirin.
Mizan toplamları olması gereken tutardan 750750 TL daha düşüktür.
Kayıtlar eksik yapıldığı için mizan toplamları da bu eksikliği yansıtır.

Key Concept

Telafi edici (denkleştirici) hatalar, yevmiye kayıtlarında borç ve alacak taraflarının aynı tutarda eksik veya fazla kaydedilmesi sonucu mizan denkliğinin bozulmaması durumudur.
Estimated Time:45s
Question 11Question

Bir işletmenin muhasebe kayıtlarında yapılan incelemede aşağıda belirtilen iki hata tespit edilmiştir:

I. "102102 Bankalar" hesabının borç tarafına 3.4003.400 TL yerine yanlışlıkla 4.3004.300 TL kaydedilmiştir.
II. "300300 Banka Kredileri" hesabının alacak tarafına 5.1005.100 TL yerine yanlışlıkla 6.0006.000 TL kaydedilmiştir.

Buna göre, söz konusu hataların genel geçici mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar.

Answer

Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar çünkü hatalar birbirini matematiksel olarak dengelemektedir.
Telafi edici hatalar, bir hesabın borç (veya alacak) tarafında yapılan hatanın, aynı veya başka bir hesabın karşı tarafında aynı tutarda bir hatayla dengelenmesi durumudur. Bu soruda borç tarafında 900900 TL'lik bir fazlalık varken, alacak tarafında da tam olarak 900900 TL'lik bir fazlalık oluşmuştur. Bu durum mizan toplamlarının her iki tarafını da eşit miktarda büyüteceği için mizan dengesi bozulmaz.

Step-by-Step Solution

1
İlk hatadaki farkı hesapla.
4.3003.400=9004.300 - 3.400 = 900 TL
Bankalar hesabının borç tarafına fazladan ne kadar kayıt yapıldığını bulmak gerekir.
2
İkinci hatadaki farkı hesapla.
6.0005.100=9006.000 - 5.100 = 900 TL
Banka Kredileri hesabının alacak tarafına fazladan ne kadar kayıt yapıldığını bulmak gerekir.
3
Hataların mizan toplamları üzerindeki net etkisini karşılaştır.
Borç Toplamı: +900+900 TL, Alacak Toplamı: +900+900 TL
Mizanın her iki tarafı da aynı tutarda (900 TL) fazla göründüğü için matematiksel eşitlik bozulmaz.

Key Concept

Telafi Edici (Denkleştirici) Hatalar

Hints

1
Mizanın eşit çıkması için borç ve alacak taraflarına yapılan hatalı kayıt tutarlarının birbirine eşit olup olmadığını kontrol edin.
2
Her iki işlemde de yapılan hata miktarını (4.3003.4004.300-3.400 ve 6.0005.1006.000-5.100) ayrı ayrı hesaplayın.

Practice More

Mizan eşitliğini bozmayan diğer hata türlerini (unutma hatası, hesap ismi hatası vb.) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 12Question

Bir işletmenin yevmiye defteri kayıtları incelendiğinde aşağıdaki iki hata tespit edilmiştir:

I. "100 Kasa" hesabının borç tarafına 2.4002.400 TL yerine yanlışlıkla 4.2004.200 TL kaydedilmiştir.
II. "121 Alacak Senetleri" hesabının borç tarafına 3.3003.300 TL yerine yanlışlıkla 1.5001.500 TL kaydedilmiştir.

Buna göre, söz konusu hataların mizan toplamları üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar.

Answer

Mizanın borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit çıkacağını belirten seçenek doğrudur.
Mizanın borç tarafındaki 1.8001.800 TL'lik fazla kayıt ile yine aynı tarafın (borç) diğer bir hesabındaki 1.8001.800 TL'lik eksik kayıt birbirini miktar olarak tam olarak sıfırlamıştır. Bu tür hatalara denkleştirici hatalar denir ve mizan toplamlarının eşitliğini etkilemezler.

Step-by-Step Solution

1
Birinci hatanın etkisini hesaplayın.
4.2002.400=1.8004.200 - 2.400 = 1.800 TL borç fazlası.
Gerçek tutardan daha büyük bir tutar kaydedildiği için borç tarafı bu miktar kadar şişmiştir.
2
İkinci hatanın etkisini hesaplayın.
3.3001.500=1.8003.300 - 1.500 = 1.800 TL borç eksiği.
Gerçek tutardan daha küçük bir tutar kaydedildiği için borç tarafı bu miktar kadar noksan kalmıştır.
3
İki hatanın mizan toplamı üzerindeki net etkisini analiz edin.
+1.800+1.800 TL (fazla) 1.800- 1.800 TL (eksik) =0= 0.
Her iki hata da mizanın aynı tarafında (borç) ancak zıt yönlü olduğu için birbirini tam olarak nötralize eder ve mizan dengesi bozulmaz.

Key Concept

Telafi edici (denkleştirici) hatalar, mizanın borç veya alacak taraflarında birbirini miktar olarak tam dengeleyen hatalardır ve bu hatalar mizan denkliğini bozmadığı için mizan üzerinden tespit edilemezler.

Practice More

Farklı taraflarda (borç ve alacak) aynı miktarda yapılan yanlış kayıtların mizan üzerindeki etkisini inceleyen sorular çözebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 13Question

İşletmenin 20252025 yılı sonu genel geçici mizanı borç ve alacak toplamları bakımından birbirine eşit çıkmıştır. Ancak muhasebe kayıtlarında yapılan detaylı incelemede şu iki hatanın yapıldığı belirlenmiştir:

I. İşletmenin bankadaki ticari mevduat hesabına yatırdığı 4.8004.800 TL tutarındaki nakit, yevmiye defterine 8.4008.400 TL olarak kaydedilmiştir.
II. Bir satıcıya nakit olarak ödenen 3.6003.600 TL tutarındaki borç taksiti kayıtlara hiç alınmamıştır.

Bu hataların işletmenin dönem sonu finansal tabloları üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Aktif ve pasif toplamları gerçek durumdan 3.6003.600 TL daha fazla görünmektedir.

Answer

Aktif ve pasif toplamlarının gerçek durumdan 3.6003.600 TL daha fazla görünmesi
Doğru cevap olan ifade, hataların bilanço üzerindeki net etkisini tam olarak açıklamaktadır. Bankaya yatırılan paranın fazla kaydedilmesi Bankalar hesabını (Aktif) 3.6003.600 TL artırmıştır. Satıcıya yapılan ödemenin kaydedilmemesi ise Satıcılar hesabının (Pasif) borç tarafına yapılacak azalış kaydının atlanmasına, dolayısıyla borcun 3.6003.600 TL daha yüksek görünmesine neden olmuştur. Her iki taraftaki bu artış, bilanço toplamını 3.6003.600 TL şişirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci hatanın etkisini analiz edin.
102102 Bankalar (Borç) +3.600+3.600 TL fazla, 100100 Kasa (Alacak) +3.600+3.600 TL fazla kaydedilmiştir.
4.8004.800 yerine 8.4008.400 yazılması her iki tarafta 3.6003.600 TL'lik suni bir artış yaratır.
2
İkinci hatanın etkisini analiz edin.
320320 Satıcılar (Borç) 3.600-3.600 TL eksik, 100100 Kasa (Alacak) 3.600-3.600 TL eksik kaydedilmiştir.
Ödemenin kaydedilmemesi, yapılması gereken borç ve alacak kayıtlarının mizan toplamlarına girmemesi demektir.
3
Mizan üzerindeki net etkiyi hesaplayın.
Borç Toplamı: +3.6003.600=0+3.600 - 3.600 = 0; Alacak Toplamı: +3.6003.600=0+3.600 - 3.600 = 0.
Hatalar miktar olarak eşit ve zıt yönlü olduğu için mizan denkliğini bozmamıştır (Telafi edici hata).
4
Hesap bakiyeleri ve bilanço üzerindeki etkiyi belirleyin.
102102 Bankalar +3.600+3.600 TL (Aktif fazla), 320320 Satıcılar +3.600+3.600 TL (Pasif fazla).
Bankalar hesabı fazla rakamla borçlandırılmış, Satıcılar hesabı ise ödeme düşülmediği için olması gerekenden yüksek kalmıştır.

Key Concept

Telafi edici (denkleştirici) hatalar, mizan denkliğini bozmayan ancak bilanço kalemlerini yanlış gösteren hatalardır.

Hints

1
Mizanın denk çıkması her zaman kayıtların hatasız olduğu anlamına gelmez; bazı hatalar birbirini nötrleyebilir.
2
Her iki hatanın yevmiye maddelerini ayrı ayrı düşünerek Borç ve Alacak taraflarına etkisini +/+/- olarak not edin.
3
Kasa hesabı her iki işlemde de 'Alacak' tarafında yer almaktadır. Birinde fazla çıkış yapılmış, diğerinde ise hiç çıkış yapılmamıştır. Bu durum Kasa hesabını nasıl etkiler?

Practice More

Benzer bir soruda, hatalardan birinin gelir tablosu hesabı (örneğin bir giderin eksik kaydedilmesi) olduğu senaryoyu inceleyerek özkaynaklar üzerindeki etkiyi analiz edebilirsiniz.

Alternative Method

Hataları birer düzeltme kaydı gibi düşünerek net bakiye değişimlerini hesaplayabilirsiniz. Hata I düzeltmesi: 100 Borç / 102 Alacak 3.600. Hata II düzeltmesi: 320 Borç / 100 Alacak 3.600. İkisini birleştirdiğinizde 100'ler birbirini yok eder ve 320 Borç / 102 Alacak 3.600 kalır. Bu da gerçek durumun mevcut durumdan 3.600 TL 'daha düşük' olması gerektiğini gösterir.
Estimated Time:2m 30s
Question 14Question

Bir işletmenin yevmiye defteri kayıtları ve büyük defter aktarımları incelendiğinde aşağıdaki iki hata tespit edilmiştir:

* "120120 Alıcılar" hesabının borç tarafına yazılması gereken 4.2504.250 TL tutarındaki kayıt, yanlışlıkla 2.4502.450 TL olarak kaydedilmiştir.
* "320320 Satıcılar" hesabının alacak tarafına yazılması gereken 5.9005.900 TL tutarındaki kayıt, yanlışlıkla 4.1004.100 TL olarak kaydedilmiştir.

Söz konusu bu iki hatanın genel geçici mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar; ancak mizan toplamı olması gerekenden 1.8001.800 TL daha düşük görünür.

Answer

Mizanın borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit çıkması ancak mizan toplamının gerçek değerinden 1.8001.800 TL daha düşük görünmesi
Yapılan her iki hata da ilgili hesapların taraflarına 1.8001.800 TL tutarında eksik kayıt yapılmasına neden olmuştur. Birinci hata mizanın borç toplamını 1.8001.800 TL azaltırken, ikinci hata mizanın alacak toplamını 1.8001.800 TL azaltmıştır. Her iki taraf da aynı tutarda azaldığı için mizan denkliği (B=AB = A) bozulmaz; ancak mizan toplamı olması gereken gerçek seviyenin 1.8001.800 TL altında kalır. Bu durum tipik bir telafi edici (denkleştirici) hata örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci hatanın etkisini hesaplayın
Borç tarafı 1.8001.800 TL eksik (4.2502.450=1.8004.250 - 2.450 = 1.800)
Alıcılar hesabının borç tarafına gerçek tutardan daha az kayıt yapılması mizanın borç sütununu eksiltir.
2
İkinci hatanın etkisini hesaplayın
Alacak tarafı 1.8001.800 TL eksik (5.9004.100=1.8005.900 - 4.100 = 1.800)
Satıcılar hesabının alacak tarafına gerçek tutardan daha az kayıt yapılması mizanın alacak sütununu eksiltir.
3
Hataların mizan toplamları üzerindeki net etkisini analiz edin
Mizan Borç Toplamı: 1.800-1.800 TL; Mizan Alacak Toplamı: 1.800-1.800 TL. Sonuç: Denk mizan.
Her iki sütun da aynı tutarda azaldığı için Borç = Alacak eşitliği korunur ancak toplamlar gerçeği yansıtmaz.

Key Concept

Telafi edici hatalar, mizan sütun toplamlarını aynı yönde ve aynı miktarda etkilediği için mizan denkliğini bozmazlar.

Practice More

Telafi edici hataların sadece mizan toplamlarını değil, bilanço kalemlerinin (aktif ve pasif) doğruluğunu nasıl etkilediğini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 15Question

Bir işletmenin dönem sonu işlemleri sırasında yapılan incelemelerde aşağıdaki iki hata tespit edilmiştir:

I. "102102 Bankalar" hesabının borç tarafına kaydedilmesi gereken 9.4509.450 TL tutarındaki bir tahsilat işlemi, yanlışlıkla 7.2507.250 TL olarak kaydedilmiştir.
II. "320320 Satıcılar" hesabının alacak tarafına kaydedilmesi gereken 8.6008.600 TL tutarındaki bir mal alım borcu, yanlışlıkla 6.4006.400 TL olarak kaydedilmiştir.

Bu hataların mizan ve finansal tablolar üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ancak bilanço toplamı gerçek durumdan 2.2002.200 TL düşük görünür.

Answer

Mizanın borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit çıkması ancak bilanço toplamının gerçek durumdan eksik görünmesi
Mizan borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit çıkması, yapılan iki hatanın da aynı yönlü (toplamları aynı miktarda azaltan veya artıran) ve aynı tutarda (2.2002.200 TL) olmasından kaynaklanır. Bu durum muhasebede 'Telafi Edici (Denkleştirici) Hata' olarak adlandırılır. Ancak bu eşitlik hatanın olmadığını değil, hataların birbirini mizan toplamı düzeyinde gizlediğini gösterir. Bilançoda ise hem banka mevcudu (aktif) hem de satıcı borçları (pasif) eksik görüneceği için genel toplam gerçek durumdan düşük çıkacaktır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci hatanın etkisini hesapla
9.4507.250=2.2009.450 - 7.250 = 2.200 TL (Borç tarafı eksik)
"102102 Bankalar" aktif karakterli bir hesaptır ve borç tarafına eksik kayıt yapılması mizanın borç toplamını düşürür.
2
İkinci hatanın etkisini hesapla
8.6006.400=2.2008.600 - 6.400 = 2.200 TL (Alacak tarafı eksik)
"320320 Satıcılar" pasif karakterli bir hesaptır ve alacak tarafına eksik kayıt yapılması mizanın alacak toplamını düşürür.
3
Mizan dengesini analiz et
Borç Toplamı (2.200-2.200) = Alacak Toplamı (2.200-2.200)
Her iki taraf da aynı tutarda azaldığı için mizan borç ve alacak eşitliği korunur (Telafi Edici Hata).
4
Bilanço üzerindeki etkiyi belirle
Aktif (Bankalar) 2.2002.200 TL eksik, Pasif (Satıcılar) 2.2002.200 TL eksik
Varlık ve kaynak hesaplarındaki eksik kayıtlar, bilanço toplamının gerçek değerinden düşük çıkmasına neden olur.

Key Concept

Telafi Edici (Denkleştirici) Hatalar

Hints

1
Her iki hatanın da borç ve alacak toplamlarını ne kadar etkilediğini ayrı ayrı hesaplayın.
2
Bankalar hesabındaki 2.2002.200 TL'lik eksiklik borç toplamını, Satıcılar hesabındaki 2.2002.200 TL'lik eksiklik alacak toplamını etkiler.
3
Eğer mizan toplamları aynı miktarda azalıyorsa, denge bozulmaz ancak bilanço toplamı yanlış çıkar.

Practice More

Farklı hesap sınıflarında (Gelir/Gider) gerçekleşen telafi edici hataların dönem karı üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 16Question

İşletmenin muhasebe kayıtları üzerinde yapılan incelemede şu iki hata belirlenmiştir:

1. "102102 Bankalar" hesabının borç tarafına 2.4002.400 TL yerine yanlışlıkla 2.8002.800 TL kaydedilmiştir.
2. "320320 Satıcılar" hesabının alacak tarafına 1.1001.100 TL yerine yanlışlıkla 1.5001.500 TL kaydedilmiştir.

Bu hataların genel geçici mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkmaya devam eder (mizan denkliği bozulmaz).

Answer

Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkmaya devam eder çünkü her iki hata da mizan toplamlarını aynı tutarda artırmıştır.
Mizanın borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit çıkmaya devam edeceği ifadesi doğrudur. Birinci hata sonucunda mizanın borç tarafı toplamı 400400 TL fazla görünürken, ikinci hata sonucunda alacak tarafı toplamı da 400400 TL fazla görünmektedir. Her iki tarafın toplamı aynı tutarda (400400 TL) arttığı için mizan denkliği korunur. Bu durum literatürde 'Telafi Edici (Denkleştirici) Hata' olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci hatanın mizan üzerindeki etkisini hesapla
2.8002.400=4002.800 - 2.400 = 400 TL (Borç tarafı fazla yazılmış)
Mizanın borç tarafı toplamı gerçek durumdan 400400 TL daha yüksek görünecektir.
2
İkinci hatanın mizan üzerindeki etkisini hesapla
1.5001.100=4001.500 - 1.100 = 400 TL (Alacak tarafı fazla yazılmış)
Mizanın alacak tarafı toplamı gerçek durumdan 400400 TL daha yüksek görünecektir.
3
Hataların toplam etkisini karşılaştır
Borç Toplamı +400+400 TL = Alacak Toplamı +400+400 TL
Her iki taraf aynı miktarda saptığı için eşitlik (Borc\c=AlacakBorç = Alacak) bozulmaz.

Key Concept

Telafi Edici Hata: Birbirini miktar olarak dengeleyen ve mizan denkliğini bozmayan hatalardır.

Hints

1
Mizanın denk çıkması için borç ve alacak taraflarının toplamlarındaki değişimin aynı olması gerekir.
2
Hataların tutarlarını hesaplayın: İlk hata borç tarafını 400400 TL artırırken, ikinci hata alacak tarafını ne kadar etkiliyor?

Practice More

Telafi edici hataların bilanço ve gelir tablosu üzerindeki net kar etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 17Question

Bir işletmenin 20252025 yılı hesap dönemine ait defter kayıtları üzerinde yapılan denetimde şu iki hata saptanmıştır:

* Bir müşteriden yapılan 5.5005.500 TL tutarındaki nakit tahsilat, yevmiye defterine ve büyük deftere sehven 3.7003.700 TL olarak kaydedilmiştir.
* Mal alımı karşılığında bir satıcıya verilen 6.2006.200 TL tutarındaki borç senedi, ilgili hesapların alacak tarafına 4.4004.400 TL olarak kaydedilmiştir.

Bu hataların işletmenin genel geçici mizanı ve finansal sonuçları üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar; işletmenin dönem kârı veya zararı bu hatalardan etkilenmez.

Answer

Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar; işletmenin dönem kârı veya zararı bu hatalardan etkilenmez.
Soruda belirtilen her iki hata da ilgili hesapların olması gereken taraflarına (Borç ve Alacak) ancak aynı tutarda (1.8001.800 TL) eksik kaydedilmesine neden olmuştur. Birinci hata mizan toplamının borç tarafını 1.8001.800 TL azaltırken, ikinci hata alacak tarafını da 1.8001.800 TL azaltmıştır. Bu durum mizan denkliğini bozmaz. Ayrıca, her iki işlem de yalnızca bilanço hesaplarını (100100 Kasa ve 321321 Borç Senetleri) ilgilendirdiği için gelir tablosu hesapları (gelir ve giderler) etkilenmemiş, dolayısıyla dönem kârı/zararı doğru kalmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci hatanın etkisini belirleyin.
5.5003.700=1.8005.500 - 3.700 = 1.800 TL eksik borç kaydı.
100100 Kasa hesabı borç karakterlidir ve tahsilat borca kaydedilir.
2
İkinci hatanın etkisini belirleyin.
6.2004.400=1.8006.200 - 4.400 = 1.800 TL eksik alacak kaydı.
321321 Borç Senetleri hesabı pasif karakterlidir ve senet düzenlenmesi alacağa kaydedilir.
3
Mizan denkliğini kontrol edin.
Borç toplamı 1.8001.800 TL eksik, alacak toplamı 1.8001.800 TL eksik \rightarrow Denklik korunur.
Her iki tarafta da aynı tutarda (1.8001.800 TL) hata yapıldığı için denklik bozulmaz (Telafi edici hata).
4
Finansal tablo etkisini analiz edin.
Dönem kârı değişmez.
Kullanılan hesapların her ikisi de bilanço hesabı olup gelir veya gider hesabı değildir.

Key Concept

Telafi Edici (Denkleştirici) Hatalar

Practice More

Telafi edici hataların mizan denkliğini bozmadığını, ancak büyük defter (keber) ve mizan üzerinden tespit edilmesinin zor olduğunu unutmayın. Bu tür hatalar genellikle denetim veya envanter sırasında ortaya çıkar.
Estimated Time:1m 30s
Question 18Question

İşletmenin 20252025 yılı hesap dönemine ait yevmiye kayıtları üzerinde yapılan denetimde; 642642 Faiz Gelirleri hesabının alacak tarafına kaydedilmesi gereken tutarın 3.4003.400 TL yerine 4.3004.300 TL olarak kaydedildiği, buna karşın 770770 Genel Yönetim Giderleri hesabının borç tarafına kaydedilmesi gereken tutarın ise 5.2005.200 TL yerine 6.1006.100 TL olarak kaydedildiği saptanmıştır.

Bu bilgilere göre, tespit edilen hataların genel geçici mizan denkliği ve işletmenin dönem net kârı üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Mizan denkliği bozulmaz ve dönem net kârı hatalardan etkilenmez.

Answer

Mizan denkliği bozulmaz ve dönem net kârı hatalardan etkilenmez.
Soruda belirtilen iki hata incelendiğinde; gelir hesabının (alacak tarafı) 900900 TL ve gider hesabının (borç tarafı) yine 900900 TL fazla kaydedildiği görülmektedir. Muhasebede bir borç ve bir alacak kaydının aynı tutarda hatalı yapılması durumunda, mizanın borç ve alacak toplamları eşit miktarda artar veya azalır, bu da denkliğin bozulmamasına neden olur. Ayrıca, 900900 TL'lik gelir fazlalığı kârı artırırken, 900900 TL'lik gider fazlalığı kârı aynı oranda azalttığı için işletmenin dönem net kârı bu hatalardan net bazda etkilenmez. Bu durum literatürde 'Telafi Edici (Denkleştirici) Hata' olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Gelir hesabındaki hatanın miktarını ve etkisini hesaplayın.
642642 Faiz Gelirleri hesabının alacak tarafı 4.3003.400=9004.300 - 3.400 = 900 TL fazla kaydedilmiştir. Bu durum kârı 900900 TL artırır.
Alacak tarafındaki fazlalık, mizanın alacak toplamını artırır ve gelir tablosunda geliri yüksek gösterir.
2
Gider hesabındaki hatanın miktarını ve etkisini hesaplayın.
770770 Genel Yönetim Giderleri hesabının borç tarafı 6.1005.200=9006.100 - 5.200 = 900 TL fazla kaydedilmiştir. Bu durum kârı 900900 TL azaltır.
Borç tarafındaki fazlalık, mizanın borç toplamını artırır ve gelir tablosunda gideri yüksek gösterir.
3
Mizan denkliği üzerindeki toplam etkiyi değerlendirin.
Mizanın hem borç hem de alacak toplamı 900900 TL artmış olup denklik (Borc\c=AlacakBorç = Alacak) bozulmamıştır.
Karşılıklı hesaplarda eşit tutarlı hatalar yapılması, mizanın denge kontrolü ile bulunmasını engeller (Telafi edici hata).
4
Net kâr üzerindeki toplam etkiyi sentezleyin.
Gelirdeki +900+900 TL artış ile giderdeki +900+900 TL artış birbirini götürür; Net Etki =0= 0.
Hataların parasal değerleri ve sonuç hesapları üzerindeki etkileri birbirine zıt ve eşittir.

Key Concept

Telafi Edici Hatalar ve Mizana Etkisi

Hints

1
Önce her iki işlemdeki hata tutarlarını hesaplayın ve hangi tarafın (borç/alacak) etkilendiğini belirleyin.
2
Gelirlerin kârı artıran, giderlerin ise kârı azaltan unsurlar olduğunu ve her iki hatanın da 900900 TL olduğunu unutmayın.
3
Bir borç hatası ile bir alacak hatası aynı tutarda ise mizan denge verir; etkiler birbirine zıt ise kâr değişmez.

Practice More

Benzer bir soruda, her iki hatanın da aynı tarafı (örneğin ikisinin de borç tarafını) etkilediği bir senaryoyu çözerek mizan denkliğinin nasıl bozulacağını test edebilirsiniz.

Alternative Method

Hataları matematiksel olarak modelleyebilirsiniz: ΔKar=ΔGelirΔGider\Delta Kar = \Delta Gelir - \Delta Gider. Burada ΔGelir=+900\Delta Gelir = +900 ve ΔGider=+900\Delta Gider = +900 olduğundan, ΔKar=900900=0\Delta Kar = 900 - 900 = 0 sonucuna ulaşılır.
Estimated Time:2m 30s