Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 4

Question 61Question →

Bir işletme, yurt dışından hammadde ithal etmek amacıyla akreditif açtırmış; bu işlem için bankaya $2.000$ TL komisyon ve $100$ TL BSMV ödemiştir. İthalat süreci tamamlanıp mallar gümrükten çekilerek işletme deposuna alındığında, akreditif dosyasında biriken toplam $150.000$ TL tutarındaki tüm maliyetler ilgili stok hesabına aktarılmıştır.

Buna göre, söz konusu akreditifli ithalat işleminin muhasebeleştirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Banka komisyonu ve BSMV tutarı '159 Verilen Sipariş Avansları' hesabının borcuna kaydedilmelidir.

Mallar işletme deposuna alındığında '159 Verilen Sipariş Avansları' hesabı alacaklandırılarak kapatılmalıdır.

Akreditif açılışında ödenen komisyon ve BSMV tutarı doğrudan '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabında izlenmelidir.

İthal edilen kalem hammadde olduğu için maliyet devri aşamasında '150 İlk Madde ve Malzeme' hesabı borçlandırılmalıdır.

Mallar gümrükten çekilene kadar yapılan sigorta ve navlun gibi diğer giderler de '159 Verilen Sipariş Avansları' hesabında biriktirilmelidir.

Show answer & explanation

Answer: Akreditif açılışında ödenen komisyon ve BSMV tutarı doğrudan '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabında izlenmelidir.

Answer

Akreditif açılışında ödenen komisyon ve BSMV tutarı doğrudan '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabında izlenmelidir ifadesi yanlıştır; bu tutarlar maliyete dahil edilerek '159 Verilen Sipariş Avansları' hesabında takip edilmelidir.

İthalat işlemlerinde, özellikle akreditifli ödemelerde bankaya ödenen komisyon, haberleşme giderleri ve vergi (BSMV) gibi tutarlar malın maliyet unsuru olarak kabul edilir. Bu tutarlar dönem gideri (770) olarak değil, malın fiilen depoya girdiği ana kadar '159 Verilen Sipariş Avansları' hesabında toplanmalıdır. Bu nedenle komisyonun doğrudan gider yazılacağını belirten ifade hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1

Akreditif açılış giderlerinin niteliğini belirlemek.

Komisyon ve BSMV gibi giderler, ithal edilen malın maliyet bedeline eklenmesi gereken unsurlardır.

VUK ve Muhasebe Standartları gereği, bir varlığın iktisap edilmesi için yapılan zorunlu harcamalar o varlığın maliyetini oluşturur.

2

Kullanılacak geçici hesabı tespit etmek.

İthalat süreci devam ederken yapılan tüm ödemeler '159 Verilen Sipariş Avansları' hesabının borcuna kaydedilir.

Mallar henüz işletme mülkiyetine/deposuna fiilen girmediği için doğrudan stok hesapları (150/153) yerine avans nitelikli bir hesap kullanılır.

3

Malların işletmeye girişi aşamasındaki devir kaydını analiz etmek.

Hammadde ithal edildiği için

150.000

TL tutarındaki toplam maliyet '150 İlk Madde ve Malzeme' hesabına borç, '159' nolu hesaba alacak kaydedilerek aktarılır.

İthalat tamamlandığında maliyetlerin asıl stok hesabına devredilerek geçici hesabın kapatılması gerekir.

Key Concept

İthalat maliyetlerinin unsurları ve 159 Verilen Sipariş Avansları hesabının işleyişi.

Estimated Time:1m 15s

Question 62Question →

İmalatçı (A) İşletmesi, Nisan 2026 döneminde bir dış ticaret sermaye şirketine ihraç edilmek kaydıyla $4.000.000$ TL tutarında sanayi mamulü satmıştır (KDV oranı $\%20$ ). İşletmenin aynı döneme ait KDV beyannamesinde toplam hesaplanan KDV $1.100.000$ TL, toplam indirilecek KDV ise $500.000$ TL olarak görülmektedir.

Buna göre, Nisan ayı sonunda yapılacak KDV mahsup kaydında "392 Diğer KDV (Tecil Edilen KDV)" ve "136 Diğer Çeşitli Alacaklar (İade Edilecek KDV)" hesaplarına kaydedilecek tutarlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

392 Hesabı:

600.000

TL; 136 Hesabı:

200.000

TL

392 Hesabı:

800.000

TL; 136 Hesabı:

0

TL

392 Hesabı:

500.000

TL; 136 Hesabı:

300.000

TL

392 Hesabı:

200.000

TL; 136 Hesabı:

600.000

TL

392 Hesabı:

1.100.000

TL; 136 Hesabı:

400.000

TL

Show answer & explanation

Answer: 392 Hesabı: $600.000$ TL; 136 Hesabı: $200.000$ TL

Answer

392 Diğer KDV (Tecil Edilen KDV) hesabına

600.000

TL, 136 Diğer Çeşitli Alacaklar (İade Edilecek KDV) hesabına ise

200.000

TL kaydedilmelidir.

İhraç kayıtlı satışlarda tecil edilecek KDV, teslim bedeli üzerinden hesaplanan KDV (

800.000

TL) ile dönem beyannamesindeki ödenecek KDV (

1.100.000 - 500.000 = 600.000

TL) arasındaki düşük olan değerdir. Bu durumda

600.000

TL tecil edilir (392 hesabı). Tecil edilemeyen bakiye olan

200.000

TL (

800.000 - 600.000

) ise ihracat gerçekleştikten sonra nakden veya mahsuben iade alınmak üzere ilgili alacak hesabına (136 hesabı) kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1

İhraç kayıtlı teslime ilişkin KDV tutarını hesaplayın.

4.000.000 \times 0,20 = 800.000

TL

Tecil-terkin uygulamasına konu olan azami KDV miktarını belirlemek için gereklidir.

2

Dönemin KDV mahsup dengesini (Ödenmesi Gereken KDV) hesaplayın.

1.100.000 - 500.000 = 600.000

TL

Tecil edilebilecek tutar, o ay beyannamede çıkan ödenmesi gereken KDV ile sınırlıdır.

3

Tecil edilen KDV tutarını belirleyin.

\min(800.000, 600.000) = 600.000

TL

Mevzuat gereği, tecil edilecek tutar ihraç kayıtlı KDV ile ödenmesi gereken KDV'den küçük olanıdır.

4

İade edilecek KDV tutarını hesaplayın.

800.000 - 600.000 = 200.000

TL

İhraç kayıtlı teslim KDV'sinin tecil edilemeyen kısmı, ihracat gerçekleştikten sonra iade alınabilir.

Key Concept

İhraç kayıtlı teslimlerde KDV tecil-iade ayrımı

Hints

1

İhraç kayıtlı teslimde KDV tahsil edilmez ancak beyannamede gösterilir.

2

Beyannamede 'Ödenmesi Gereken KDV' satırına bakın; tecil edilecek tutar bu rakamı aşamaz.

3

Hesaplanan KDV (

1.100.000

) ile İndirilecek KDV (

500.000

) arasındaki fark

600.000

TL'dir. İhracat KDV'si olan

800.000

TL'nin sadece bu kadarı tecil edilebilir.

Practice More

İhracatın 3 ay içinde gerçekleşmemesi durumunda yapılacak vergi ve gecikme zammı kaydı üzerinde çalışabilirsiniz.

Alternative Method

Önce beyanname üzerindeki net durumu görün. Eğer ödenecek vergi varsa, bu verginin kaynağının ihraç kayıtlı satış olduğunu varsayarak o tutarı tecil edin. Kalan ihracat KDV'sini ise iade olarak ayırın.

Estimated Time:2m 0s

Question 63Question →

Bir işletme, yurt dışından ticari mal ithal etmek üzere akreditif açtırmış ve mallar işletme deposuna girene kadar aşağıdaki harcamaları gerçekleştirmiştir:

Harcama Kalemi	Tutar (TL)
Mal Bedeli (Fatura Tutarı)	$1.200.000$
Akreditif Açılış ve Haberleşme Masrafları	$10.000$
Gümrük Vergisi	$150.000$
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV)	$240.000$
Katma Değer Vergisi (KDV)	$320.000$
Malın Depoya Nakliyesi	$25.000$

Buna göre, işletmenin ithal ettiği bu malların '153 Ticari Mallar' hesabına kaydedilecek toplam maliyeti kaç TL'dir?

1.625.000

1.385.000

1.615.000

1.945.000

1.200.000

Show answer & explanation

Answer: $1.625.000$

Answer

1.625.000

TL tutarı malın toplam maliyetini oluşturur.

Doğru yanıt olan tutar, fatura bedeli (

1.200.000

), akreditif masrafları (

10.000

), gümrük vergisi (

150.000

), Özel Tüketim Vergisi (

240.000

) ve nakliye giderinin (

25.000

) toplamıdır. Katma Değer Vergisi (

320.000

) '191 İndirilecek KDV' hesabında takip edildiği için maliyet hesaplamasına katılmaz.

Step-by-Step Solution

1

Maliyete eklenecek unsurları belirlemek.

Mal bedeli, akreditif masrafları, gümrük vergisi, ÖTV ve nakliye giderleri maliyete dahil edilir.

VUK ve muhasebe standartlarına göre, varlıkların elde edilmesi ve kullanılacak duruma getirilmesi için katlanılan tüm giderler maliyete eklenir.

2

KDV tutarını hariç tutmak.

320.000

TL tutarındaki KDV, indirilecek bir vergi olduğu için maliyete dahil edilmez.

KDV, nihai bir yük olmayıp işletme tarafından vergi dairesine ödenecek tutardan düşüleceği için maliyet unsuru değildir.

3

Toplam maliyeti hesaplamak.

1.200.000 + 10.000 + 150.000 + 240.000 + 25.000 = 1.625.000

TL.

Belirlenen tüm unsurların aritmetik toplamı malın giriş değerini verir.

Key Concept

İthalat maliyetinin oluşumunda, indirilebilir vergiler (KDV) hariç, millileştirme sürecine kadar yapılan tüm harcamalar stok maliyetine eklenir.

Hints

1

İthalat işlemlerinde hangi vergilerin maliyete ekleneceğini, hangilerinin ise indirilecek vergi olarak ayrılacağını düşünün.

2

KDV hariç gümrükte ödenen tüm vergiler ve harcamalar malın maliyetine dahil edilir.

Practice More

İthalat sürecinde ödenen gümrük vergisinin muhasebe kaydını '159 Verilen Sipariş Avansları' hesabı üzerinden yapmayı deneyin.

Estimated Time:1m 30s

Question 64Question →

Dış ticaretle uğraşan bir işletme, Almanya'daki bir tedarikçiden $30.000$ Avro bedelle satın aldığı ticari malları Türkiye gümrük hattına sokmaksızın (millileştirmeden) doğrudan Azerbaycan'daki bir müşterisine $45.000$ Avro bedelle satmıştır. Katma Değer Vergisi Kanunu ve muhasebe uygulamaları açısından bu işlemle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Transit ticaret kapsamında yapılan bu satış işlemi KDV'nin konusuna girmediği için faturada KDV hesaplanmaz.

İşlem bir mal ihracatı sayıldığından satış faturasında

\%20

oranında KDV hesaplanmalı ve beyan edilmelidir.

Malın alımı sırasında gümrük idaresine KDV ödenmeli ve bu tutar 'İndirilecek KDV' olarak kaydedilmelidir.

Satış işlemi 'İhraç Kayıtlı Satış' kapsamında değerlendirilir ve tecil-terkin sistemine tabidir.

Transit ticarette elde edilen kâr üzerinden

\%20

oranında KDV hesaplanarak vergi dairesine ödenmelidir.

Show answer & explanation

Answer: Transit ticaret kapsamında yapılan bu satış işlemi KDV'nin konusuna girmediği için faturada KDV hesaplanmaz.

Answer

Transit ticaret kapsamında yapılan bu satış işlemi KDV'nin konusuna girmediği için faturada KDV hesaplanmaz.

Transit ticaret, yurt dışından alınan bir malın Türkiye gümrük bölgesine girmeden veya gümrük antrepolarında millileştirilmeden başka bir ülkeye satılmasıdır. Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca bir işlemin vergiye tabi olması için teslimin Türkiye sınırları içerisinde gerçekleşmesi gerekir. Bu işlemde mal Türkiye sınırları dışında teslim edildiği için KDV'nin konusuna girmez ve fatura üzerinde KDV hesaplanmaz.

Step-by-Step Solution

1

İşlemin mahiyetini belirle.

Malın yurt dışından alınıp Türkiye'ye sokulmadan başka bir ülkeye satılması 'Transit Ticaret' olarak tanımlanır.

Muhasebe ve vergi kurallarının doğru uygulanabilmesi için işlemin türünün netleştirilmesi gerekir.

2

KDV Kanunu açısından değerlendir.

KDV Kanunu'nun 1. maddesine göre işlemlerin KDV'ye tabi olması için teslimin Türkiye'de yapılması gerekir.

Transit ticarette mal Türkiye gümrük bölgesine girmediği için teslim Türkiye sınırları dışında gerçekleşmiş sayılır.

3

Muhasebe ve fatura düzenini kontrol et.

Satış faturası KDV hesaplanmadan düzenlenir ve muhasebe kayıtlarında KDV hesapları (191/391) kullanılmaz.

Verginin konusuna girmeyen işlemlerde vergi tahakkuku yapılmaz.

Key Concept

Transit Ticarette KDV Kapsamı

Hints

1

Malın Türkiye gümrük sınırlarına girip girmediğine dikkat edin.

2

KDV'nin doğması için teslimin Türkiye sınırları içinde yapılmış olması şarttır.

3

Transit ticarette mallar millileştirilmez, bu yüzden ne ithalat ne de yurt içi teslim hükümleri uygulanır.

Practice More

Transit ticaretin dönem sonundaki kur değerlemesi (değerleme farkları) ile ilgili soruları inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 65Question →

İmalatçı (K) İşletmesi, $2026$ yılı Nisan ayı içerisinde bir dış ticaret firmasına, ihraç edilmek şartıyla $2.500.000$ TL tutarında (KDV hariç) mal teslim etmiştir. Malın tabi olduğu KDV oranı $\%20$ 'dir. İhracatın kanuni süresi içerisinde gerçekleştiği ve işletmenin bu teslim için KDV tahsil etmediği bilinmektedir.

Buna göre, imalatçı işletmenin bu teslim anında yapması gereken yevmiye kaydında borçlandırılacak ve alacaklandırılacak hesaplar ile tutarlar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Borç: 120 ALICILAR

2.500.000

TL, 192 DİĞER KDV

500.000

TL / Alacak: 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

2.500.000

TL, 392 DİĞER KDV

500.000

TL

Borç: 120 ALICILAR

3.000.000

TL / Alacak: 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

2.500.000

TL, 391 HESAPLANAN KDV

500.000

TL

Borç: 120 ALICILAR

2.500.000

TL / Alacak: 601 YURTDIŞI SATIŞLAR

2.500.000

TL

Borç: 120 ALICILAR

2.500.000

TL, 191 İNDİRİLECEK KDV

500.000

TL / Alacak: 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

2.500.000

TL, 391 HESAPLANAN KDV

500.000

TL

Borç: 120 ALICILAR

3.000.000

TL / Alacak: 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

3.000.000

TL

Show answer & explanation

Answer: Borç: 120 ALICILAR $2.500.000$ TL, 192 DİĞER KDV $500.000$ TL / Alacak: 600 YURTİÇİ SATIŞLAR $2.500.000$ TL, 392 DİĞER KDV $500.000$ TL

Answer

İhraç kayıtlı mal teslimlerinde imalatçı işletme, KDV hariç tutarı '120 Alıcılar' hesabına borç, '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına alacak kaydederken; tahsil edilmeyen ancak beyan edilen KDV tutarını '192 Diğer KDV (Tecil Edilebilir KDV)' borcuna ve '392 Diğer KDV (Tecil Edilen KDV)' alacağına kaydetmelidir.

İhraç kayıtlı teslimlerde, KDV Kanunu'nun 11/1-c maddesi uyarınca ihracatçıya yapılan teslimlerde KDV hesaplanır ancak tahsil edilmez. Muhasebe kaydında, alıcıdan sadece mal bedeli talep edileceği için '120 Alıcılar' hesabı net tutar (

2.500.000

TL) üzerinden borçlandırılır. Hesaplanan ancak tahsil edilmeyen KDV tutarı (

500.000

TL), vergi dairesine karşı bir yükümlülük oluşturduğu için '392 Diğer KDV (Tecil Edilen KDV)' hesabında alacaklı; bu tutarın ihracat gerçekleştiğinde terkin edileceği (silineceği) beklendiği için de '192 Diğer KDV (Tecil Edilebilir KDV)' hesabında borçlu olarak izlenir.

Step-by-Step Solution

1

KDV tutarının hesaplanması

2.500.000 \times 0,20 = 500.000

TL

KDV Kanunu madde 11/1-c uyarınca ihraç kayıtlı teslimlerde KDV hesaplanması zorunludur.

2

Satış hasılatı ve alacak tutarının belirlenmesi

Alıcıdan tahsil edilecek tutar:

2.500.000

TL (KDV hariç), Satış hasılatı:

2.500.000

TL

Teşvik kapsamında alıcıdan KDV tahsil edilmediği için alacak hesabına sadece mal bedeli kaydedilir.

3

Tecil-Terkin mekanizmasının muhasebeleştirilmesi

192 Diğer KDV (Borç) ve 392 Diğer KDV (Alacak) hesaplarına

500.000

TL kaydedilir.

MSUGT uyarınca tecil edilen KDV'nin izlenmesi için 192 ve 392 numaralı 'Diğer KDV' alt hesapları kullanılır.

Key Concept

İhraç Kayıtlı Teslim (Tecil-Terkin Sistemi)

Hints

1

İhraç kayıtlı teslimlerde faturada KDV gösterilir ama alıcıdan para olarak istenmez.

2

KDV tutarını takip etmek için Tek Düzen Hesap Planı'ndaki 192 ve 392 numaralı hesapları kullanmanız gerekir.

Practice More

İhracat 3 aylık süre dolduktan sonra gerçekleşseydi, tecil edilen KDV'nin gecikme zammı ile birlikte nasıl muhasebeleştirileceğini inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 66Question →

Pınar Dış Ticaret İşletmesi, $15$ Mart $2026$ tarihinde yurt dışındaki bir müşterisinden, gelecekte ihraç edeceği mallar için $20.000$ ABD Doları tutarında bir bedeli peşin olarak tahsil etmiş ve "340 Alınan Sipariş Avansları" hesabına kaydetmiştir. Söz konusu malların ihracat işlemi $28$ Mart $2026$ tarihinde fiilen gerçekleşmiştir.

Buna göre, $28$ Mart tarihindeki fiili ihracat kaydında "340 Alınan Sipariş Avansları" hesabına yapılacak işlem aşağıdakilerden hangisidir?

340 Alınan Sipariş Avansları hesabı borçlandırılır.

340 Alınan Sipariş Avansları hesabı alacaklandırılır.

120 Alıcılar hesabı borçlandırılır.

601 Yurtdışı Satışlar hesabı borçlandırılır.

102 Bankalar hesabı alacaklandırılır.

Show answer & explanation

Answer: 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı borçlandırılır.

Answer

Fiili ihracat gerçekleştiğinde, daha önce pasif karakterli bir hesap olan alacak tarafına kaydedilen avans tutarı, borçlandırılarak kapatılmalıdır.

Peşin ihracat işlemlerinde mal bedeli sevkiyattan önce tahsil edildiğinde bir borç (avans) doğar. Malların gümrükten geçip fiilen ihraç edilmesiyle bu yükümlülük yerine getirilmiş olur. Dolayısıyla, pasif bir hesap olan 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı borçlandırılarak kapatılır.

Step-by-Step Solution

1

İşlem türünü belirleme

Peşin İhracat (Önce para tahsil edilmiş, sonra mal gönderilmiştir).

Soruda bedelin peşin tahsil edildiği ve 340 nolu hesaba kaydedildiği belirtilmiştir.

2

Yükümlülüğün sona ermesini kaydetme

340 Alınan Sipariş Avansları hesabı borçlandırılır.

İhracatın fiilen gerçekleşmesi, işletmenin malı teslim etme borcunu yerine getirdiğini gösterir; bu nedenle avans hesabı ters kayıtla kapatılmalıdır.

3

Hasılat kaydını tamamlama

601 Yurtdışı Satışlar hesabı alacaklandırılır.

İhracat geliri tahakkuk etmiştir.

Key Concept

Peşin İhracatta Avansın Kapatılması

Hints

1

Daha önce pasif tarafa kaydedilen bir borç hesabı, borç yerine getirildiğinde nasıl kapatılır?

2

340 nolu hesap bir yükümlülüktür; mal gönderilince bu yükümlülük biter.

Practice More

Aynı işlemde fiili ihraç tarihindeki kur farkı doğsaydı, hangi hesapların kullanılacağını düşününüz.

Estimated Time:45s

Question 67Question →

Sönmez Dış Ticaret İşletmesi, $20$ Şubat $2026$ tarihinde ihraç edeceği mallar karşılığında yurt dışındaki bir müşterisinden $30.000$ Avro tutarındaki bedeli peşin (avans) olarak banka aracılığıyla tahsil etmiştir. Söz konusu malların gümrükleme işlemleri tamamlanmış ve Gümrük Çıkış Beyannamesi (GÇB) $15$ Mart $2026$ tarihinde kapanmıştır.

İşletmenin işlemlerde esas aldığı kurlar şu şekildedir:
- $20$ Şubat $2026$ : $1$ Avro = $34,50$ TL
- $15$ Mart $2026$ : $1$ Avro = $35,20$ TL

Buna göre, işletmenin $15$ Mart $2026$ tarihinde yapacağı ihracat kaydında "601 Yurtdışı Satışlar" hesabının alacağına kaydedilecek tutar aşağıdakilerden hangisidir?

1.035.000

TL

1.045.500

TL

1.056.000

TL

1.060.000

TL

21.000

TL

Show answer & explanation

Answer: $1.056.000$ TL

Answer

İhracat hasılatı, malların fiili ihraç tarihindeki (GÇB kapanış tarihi) kur olan

35,20

TL üzerinden hesaplanarak

1.056.000

TL olarak kaydedilmelidir.

Dış ticaret muhasebesinde, peşin ihracat işlemleri sırasında alınan avanslar başlangıçta alınan tarihteki kurla kaydedilir. Ancak asıl satış kaydı yapıldığında, hasılat (601 Yurtdışı Satışlar) malların fiili ihraç tarihindeki (GÇB kapanış) kur üzerinden hesaplanmalıdır. Bu soruda fiili ihraç tarihindeki kur

35,20

TL olduğundan,

30.000 \times 35,20 = 1.056.000

TL tutarı doğru hasılat rakamıdır.

Step-by-Step Solution

1

İhracat hasılatının hesaplanacağı tarih belirlenir.

15

Mart

2026

(GÇB kapanış tarihi)

Tek Düzen Hesap Planı ve vergi mevzuatına göre ihracat geliri, malların fiili olarak ihraç edildiği tarihteki kur üzerinden kayda alınır.

2

Döviz tutarı, ilgili tarihteki kur ile çarpılır.

30.000

Avro

\times

35,20

TL =

1.056.000

TL

Yurtdışı satış tutarının Türk Lirası karşılığını bulmak için fiili ihraç tarihindeki kur esas alınır.

3

Hasılat tutarı ilgili hesaba kaydedilir.

601 Yurtdışı Satışlar (Alacak):

1.056.000

TL

Dış ticaret işlemlerinde yurtdışına yapılan satışlar 601 nolu hesapta takip edilir.

Key Concept

İhracat işlemlerinde hasılatın, faturanın düzenlendiği tarih değil, Gümrük Çıkış Beyannamesinin kapandığı (fiili ihraç) tarihteki kur üzerinden TL'ye çevrilerek kaydedilmesi esastır.

Estimated Time:1m 30s

Question 68Question →

Bir dış ticaret işletmesi, yurt dışından ticari mal ithal etmiş ve millileştirme süreci ile malların işletme deposuna sevkiyatına ilişkin aşağıdaki harcamaları gerçekleştirmiştir:

Harcama Kalemi	Tutarı
Malın Fatura Bedeli	$2.400.000$ TL
Uluslararası Nakliye (Navlun)	$120.000$ TL
Nakliyat Sigortası	$40.000$ TL
Gümrük Vergisi	$180.000$ TL
Gümrükleme Hizmet Bedeli ve Ardiye (Gümrükte)	$30.000$ TL
Gümrükten İşletme Deposuna Taşıma Gideri	$25.000$ TL
İndirilecek Katma Değer Vergisi (KDV)	$559.000$ TL

Malların işletme deposuna girişinden sonra, bayilere dağıtımı için $15.000$ TL tutarında nakliye ve pazarlama gideri yapılmıştır.

Buna göre, işletmenin Tek Düzen Hesap Planı çerçevesinde "153 Ticari Mallar" hesabına kaydetmesi gereken toplam ithalat maliyeti kaç TL'dir?

2.400.000

2.770.000

2.795.000

2.810.000

3.354.000

Show answer & explanation

Answer: $2.795.000$

Answer

İthal edilen malların toplam maliyeti

2.795.000

TL olarak hesaplanır.

Ticari malın ithalat maliyeti; malın fatura bedeli (

2.400.000

) + dış nakliye (

120.000

) + sigorta (

40.000

) + gümrük vergisi (

180.000

) + gümrük ardiye/hizmet (

30.000

) + iç nakliye (

25.000

) toplamından oluşur. Bu kalemlerin toplamı

2.795.000

TL yapmaktadır. İndirilecek KDV bir varlık (alacak) kalemi olduğu için, depoya giriş sonrası yapılan harcamalar ise pazarlama gideri olduğu için maliyete eklenmez.

Step-by-Step Solution

1

Doğrudan maliyet unsurlarını belirleyin.

Malın Fatura Bedeli (

2.400.000

TL), Navlun (

120.000

TL), Sigorta (

40.000

TL).

VUK ve TMS uyarınca ithal edilen malın alış bedeli ve buna bağlı taşıma-sigorta giderleri maliyetin ana unsurlarıdır.

2

Millileştirme ve depolama sürecindeki zorunlu giderleri ekleyin.

Gümrük Vergisi (

180.000

TL) ve Ardiye/Gümrükleme (

30.000

TL).

Gümrük vergileri ve malların çekilmesi için ödenen zorunlu ardiye ücretleri malın maliyet bedeline dahil edilir.

3

Gümrükten işletme deposuna kadar olan nakliyeyi dahil edin.

İç Nakliye (

25.000

TL).

Mallar işletme deposuna girene kadar yapılan tüm nakliye harcamaları maliyetin bir parçasıdır.

4

KDV ve dönem giderlerini maliyetten hariç tutun.

İndirilecek KDV (

559.000

TL) ve Depo Sonrası Nakliye (

15.000

TL) elenir.

İndirilebilir vergiler maliyete eklenmez; mal depoya girdikten sonraki harcamalar ise maliyete değil, dönem giderine (760 Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri) kaydedilir.

Key Concept

İthalat Maliyet Bedeli Oluşumu

Estimated Time:2m 0s

Question 69Question →

Mavi Dış Ticaret İşletmesi, $10$ Nisan $2026$ tarihinde yurt dışındaki bir müşterisine "mal mukabili" ödeme şekliyle $10.000$ ABD Doları tutarında mal ihraç etmiş ve faturayı bu tarihte düzenlemiştir. Söz konusu mallar $14$ Nisan $2026$ tarihinde gümrükten geçerek fiilen ihraç edilmiştir (Gümrük Çıkış Beyannamesi kapanmıştır).

İlgili tarihlerdeki kurlar şöyledir:

Tarih	ABD Doları Kuru
$10$ Nisan $2026$	$1$ ABD Doları = $32,00$ TL
$14$ Nisan $2026$	$1$ ABD Doları = $33,00$ TL

Buna göre, işletmenin $14$ Nisan $2026$ tarihindeki ihracat kaydında "601 Yurtdışı Satışlar" hesabına alacak kaydedilecek tutar aşağıdakilerden hangisidir?

330.000

TL

320.000

TL

10.000

TL

325.000

TL

340.000

TL

Show answer & explanation

Answer: $330.000$ TL

Answer

İhracat hasılatı, malların fiili ihraç tarihindeki kur olan

33,00

TL üzerinden hesaplanarak

330.000

TL olarak kaydedilmelidir.

İhracat gelirlerinin kaydedilmesinde temel kural, hasılatın malların fiili ihraç tarihindeki (Gümrük Çıkış Beyannamesinin kapandığı tarih) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) döviz alış kuru üzerinden muhasebeleştirilmesidir. Soruda fiili ihraç tarihi

14

Nisan

2026

olarak belirtildiğinden, bu tarihteki

33,00

TL kurunun

10.000

ABD Doları ile çarpılması sonucu bulunan

330.000

TL tutarı doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1

Fiili ihraç tarihini ve bu tarihteki kuru belirlemek

14

Nisan

2026

tarihi için kur

1

ABD Doları =

33,00

TL'dir.

Muhasebe ve vergi mevzuatına göre ihracat geliri, faturanın kesildiği tarihte değil, malların gümrük hattını fiilen geçtiği tarihteki kur üzerinden TL'ye çevrilir.

2

Hasılat tutarını hesaplamak

10.000 \times 33,00 = 330.000

TL

Yabancı para cinsinden bedelin, fiili ihraç tarihindeki kur ile çarpılarak ulusal para cinsinden karşılığının bulunması gerekir.

3

Muhasebe kaydını oluşturmak

"601 Yurtdışı Satışlar" hesabına

330.000

TL alacak kaydı yapılır.

Dış ticaret işlemlerinde ihracat bedelleri bu hesapta takip edilir.

Key Concept

İhracat İşlemlerinde Hasılatın Fiili İhraç Tarihindeki Kurla Kaydedilmesi

Estimated Time:45s

Question 70Question →

Akreditifli ihracat işlemlerinde, ihracatçı işletmenin bankası tarafından akreditif küşat (açılış) mektubunun işletmeye ihbar edildiği ancak malların henüz sevk edilmediği aşamada, söz konusu teminatın muhasebe sistemi içinde izlenmesi amacıyla yapılacak yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

911 Borçlu Nazım Hesaplar (B) / 912 Alacaklı Nazım Hesaplar (A)

120 Alıcılar (B) / 601 Yurtdışı Satışlar (A)

912 Alacaklı Nazım Hesaplar (B) / 911 Borçlu Nazım Hesaplar (A)

102 Bankalar (B) / 340 Alınan Sipariş Avansları (A)

159 Verilen Sipariş Avansları (B) / 102 Bankalar (A)

Show answer & explanation

Answer: 911 Borçlu Nazım Hesaplar (B) / 912 Alacaklı Nazım Hesaplar (A)

Answer

İhracat akreditif ihbarı alındığında, işlem henüz bilanço hesaplarını etkileyecek bir mali olay niteliği kazanmadığından 911 Borçlu Nazım Hesaplar borçlu, 912 Alacaklı Nazım Hesaplar alacaklı olarak kaydedilir.

İhracat işlemlerinde akreditifin açılması (küşat), ihracatçı için bir ödeme garantisi niteliğindedir. Ancak mallar sevk edilene kadar bu durum bir varlık artışı veya gelir doğurmaz. Bu nedenle, söz konusu garanti tutarı nazım hesaplarda (genellikle 911 Borçlu ve 912 Alacaklı Nazım Hesaplar altında) izlenir. 911 nolu hesap borçlandırılarak işletmenin akreditiften doğan hakkı kayıt altına alınmış olur.

Step-by-Step Solution

1

İşlemin niteliğini belirleyin.

Henüz mal sevkiyatı veya tahsilat olmadığı için işlem bilanço dışı (nazım hesap) takibi gerektiren bir teminattır.

Muhasebenin ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramları gereği, gerçekleşmemiş işlemler bilanço hesaplarına kaydedilmez.

2

Nazım hesap kaydını oluşturun.

911 Borçlu Nazım Hesaplar (Akreditifli Alacaklar) borçlandırılır, 912 Alacaklı Nazım Hesaplar (Akreditif Teminatları) alacaklandırılır.

İşletmenin bir banka garantisi (hak) elde ettiğini izlemek için borç tarafı, teminatın kaynağını izlemek için alacak tarafı kullanılır.

Key Concept

Akreditifli İhracatta Nazım Hesap Takibi

Hints

1

Mallar henüz işletmeden çıkmadıysa bilanço hesaplarını kullanmaktan kaçının.

2

Banka garantileri ve henüz gerçekleşmemiş teminatlar muhasebede hangi hesap grubunda takip edilir?

Practice More

Mallar sevk edildiğinde bu nazım hesap kaydının nasıl kapatılacağını (ters kayıt) inceleyiniz.

Estimated Time:45s

Question 71Question →

İmalatçı (A) İşletmesi, $2026$ yılı Mayıs döneminde ihraç edilmek şartıyla bir dış ticaret firmasına aşağıdaki şartlarla mal teslim etmiştir:

İşlem Türü	Tutar (KDV Hariç)	KDV Oranı
İhraç Kayıtlı Teslim	$2.000.000$ TL	$\%20$
Diğer Yurt İçi Satışlar	$1.000.000$ TL	$\%20$

İşletmenin ilgili dönemdeki toplam indirilecek KDV tutarı $450.000$ TL'dir.

Buna göre, KDV Kanunu'nun $11/1-c$ maddesi kapsamında yapılan bu teslimle ilgili olarak işletmenin ilgili dönem beyannamesinde yer alacak "Tecil Edilecek KDV" ve "İade Edilebilir KDV" tutarları aşağıdakilerden hangisidir?

Tecil Edilecek KDV:

150.000

TL; İade Edilebilir KDV:

250.000

TL

Tecil Edilecek KDV:

400.000

TL; İade Edilebilir KDV:

0

TL

Tecil Edilecek KDV:

250.000

TL; İade Edilebilir KDV:

150.000

TL

Tecil Edilecek KDV:

200.000

TL; İade Edilebilir KDV:

200.000

TL

Tecil Edilecek KDV:

0

TL; İade Edilebilir KDV:

400.000

TL

Show answer & explanation

Answer: Tecil Edilecek KDV: $150.000$ TL; İade Edilebilir KDV: $250.000$ TL

Answer

Tecil edilecek KDV tutarı

150.000

TL ve iade edilebilir KDV tutarı

250.000

TL'dir.

KDV Kanunu'nun

11/1-c

maddesine göre ihraç kayıtlı teslimlerde hesaplanan KDV, ihracatçılardan tahsil edilmez; tecil-terkin sistemine göre beyan edilir. İmalatçının dönem beyannamesinde ödenecek KDV çıkması durumunda, ihraç kayıtlı teslimden doğan KDV'nin ödenecek tutarı aşmayan kısmı tecil edilir, aşan kısmı ise ihracatın gerçekleşmesiyle birlikte iade edilir. Bu soruda

400.000

TL'lik teslim KDV'sine karşılık beyannamede ödenecek tutar

150.000

TL çıktığı için,

150.000

TL tecil edilirken,

250.000

TL iade edilebilir KDV olarak kalmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

İhraç kayıtlı teslim üzerinden hesaplanan KDV'yi belirle.

2.000.000 \times 0,20 = 400.000

TL.

Tecil-terkin uygulamasına konu olacak azami tutarı bulmak için gereklidir.

2

İşletmenin dönem içindeki toplam Hesaplanan KDV tutarını hesapla.

400.000

(İhraç Kayıtlı) +

(1.000.000 \times 0,20)

(Yurt İçi) =

600.000

TL.

KDV beyannamesinin genel dengesini görmek için toplam hesaplanan vergiye ulaşılmalıdır.

3

Tecil öncesi ödenecek KDV tutarını (Net Pozisyon) hesapla.

600.000

(Toplam Hesaplanan) -

450.000

(İndirilecek) =

150.000

TL.

Tecil edilecek tutar, bu net ödenecek tutar ile sınırlıdır.

4

Tecil ve İade ayrımını yap.

Tecil:

150.000

TL; İade:

400.000 - 150.000 = 250.000

TL.

İhraç kayıtlı teslimden doğan KDV (

400.000

TL), ödenecek KDV'den (

150.000

TL) büyük olduğu için sadece ödenecek tutar tecil edilir, kalan fark ise iade hakkı doğurur.

Key Concept

İhraç kayıtlı teslimlerde (KDV 11/1-c) tecil edilecek vergi, o dönemdeki toplam hesaplanan KDV ile indirilecek KDV arasındaki fark (ödenecek KDV) ile sınırlıdır.

Hints

1

Önce işletmenin o dönemki genel KDV sonucunu (Hesaplanan - İndirilecek) bulun.

2

Tecil edilecek tutarın, ihraç kayıtlı teslim KDV'si ile beyannamede çıkan ödenecek tutar arasında hangisi küçükse o olduğunu hatırlayın.

Practice More

İndirilecek KDV'nin hesaplanan KDV'den büyük olduğu (devreden KDV durumu) bir senaryoda tecil ve iade tutarlarının nasıl değişeceğini analiz edin.

Estimated Time:2m 0s

Question 72Question →

İşletme, $20.11.2025$ tarihinde $50.000$ USD tutarındaki ticari malı "Akreditifli" ödeme yöntemiyle ihraç etmiş ve Gümrük Beyannamesi aynı gün kapanmıştır. İşleme ilişkin kur bilgileri aşağıdadır:

Tarih	İşlem	Kur ( $1$ USD)
$20.11 .2025$	Fiili İhracat (GÇB Kapanış)	$31,00$ TL
$31.12 .2025$	Dönem Sonu Değerleme	$33,00$ TL
$15.01 .2026$	Bedelin Tahsili	$34,00$ TL

İhracat bedeli tahsil edilirken aracı banka, toplam bedel üzerinden $\% 1,5$ oranında komisyon kesintisi yaptıktan sonra kalan tutarı işletmenin ticari mevduat hesabına aktarmıştır.

Buna göre, $15.01 .2026$ tarihinde yapılması gereken tahsilat kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

102 BANKALAR

1.674.500

(B), 760 PAZ. SAT. DAĞ. GİD.

25.500

(B) / 120 ALICILAR

1.650.000

(A), 646 KAMBİYO KARLARI

50.000

(A)

102 BANKALAR

1.674.500

(B), 760 PAZ. SAT. DAĞ. GİD.

25.500

(B) / 120 ALICILAR

1.550.000

(A), 646 KAMBİYO KARLARI

150.000

(A)

102 BANKALAR

1.674.500

(B) / 120 ALICILAR

1.650.000

(A), 646 KAMBİYO KARLARI

24.500

(A)

102 BANKALAR

1.674.500

(B), 656 KAMBİYO ZARARLARI

25.500

(B) / 120 ALICILAR

1.700.000

(A)

102 BANKALAR

1.700.000

(B) / 120 ALICILAR

1.650.000

(A), 646 KAMBİYO KARLARI

50.000

(A)

Show answer & explanation

Answer: 102 BANKALAR $1.674.500$ (B), 760 PAZ. SAT. DAĞ. GİD. $25.500$ (B) / 120 ALICILAR $1.650.000$ (A), 646 KAMBİYO KARLARI $50.000$ (A)

Answer

Tahsilat kaydında borç tarafında Bankalar (1.674.500 TL) ve Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri (25.500 TL), alacak tarafında ise Alıcılar (1.650.000 TL) ve Kambiyo Karları (50.000 TL) hesapları yer almalıdır.

Doğru cevap, 120 Alıcılar hesabının

31.12.2025

tarihindeki değerlenmiş tutarı olan

1.650.000

TL üzerinden kapatılmasını,

2026

yılına sarkan kur artışının (

50.000

TL) kambiyo karı olarak tanınmasını ve banka komisyonunun (

25.500

TL) gider olarak borç kaydedilmesini sağlar. Banka hesabına ise komisyon sonrası kalan net tutar girer.

Step-by-Step Solution

1

Alıcılar hesabının dönem sonu değerlenmiş bakiyesini hesapla.

50.000

USD

\times 33,00

TL

= 1.650.000

TL

Yıl sonunda yapılan değerleme sonucu 120 Alıcılar hesabı bu tutarla izlenmektedir.

2

Tahsilat tarihindeki brüt TL tutarını ve oluşan yeni dönem kur farkını hesapla.

Brüt:

50.000 \times 34 = 1.700.000

TL. Kur Farkı Karı:

1.700.000 - 1.650.000 = 50.000

TL

Dönem başından tahsilat tarihine kadar kurlardaki artış 2026 yılı için kambiyo karı oluşturur.

3

Banka komisyon tutarını TL cinsinden hesapla.

USD Komisyon:

50.000 \times %1,5 = 750

USD. TL Karşılığı:

750 \times 34 = 25.500

TL

Banka kesintileri muhasebe ilkeleri gereği gider olarak kaydedilmelidir.

4

Bankaya yatan net tutarı belirle.

1.700.000 - 25.500 = 1.674.500

TL

İşletmenin hesabına giren nakit akışı komisyon sonrası kalan tutardır.

Key Concept

İhracat işlemlerinde kur farkları, dönem sonlarında ve tahsilat tarihlerinde ayrı ayrı hesaplanmalı; banka komisyonları ise brüt tutardan netleştirilmeden gider yazılmalıdır.

Hints

1

İşlem iki farklı yıla yayıldığı için 31.12 tarihindeki değerlemeyi dikkate almalısınız.

2

Alıcılar hesabının bakiyesi yıl sonunda 33,00 TL kuruyla güncellenmiştir. Tahsilat anında bu güncel bakiye üzerinden işlem yapın.

3

Komisyon oranını (

%1,5

) tahsilat tarihindeki kur (

34,00

) ile çarparak gider tutarını bulup kayda ekleyin.

Practice More

Akreditif açılışında yapılan nazım hesap kayıtlarını ve teyitli akreditiflerdeki risk paylaşımını inceleyiniz.

Alternative Method

Önce Alıcılar hesabındaki kur farkını ayrıca kaydedip bakiyeyi 1.700.000 TL'ye getirip, ardından tahsilat kaydını yapabilirsiniz; ancak sınav formatında bu iki işlem genellikle tek bir yevmiye maddesinde birleştirilir.

Estimated Time:2m 30s

Question 73Question →

İşletme, ticari mal ithalatı gerçekleştirmek amacıyla bankası aracılığıyla $80.000 \text{ USD}$ tutarında bir akreditif açtırmış ve $\%25$ oranında nakit teminat yatırmıştır. Akreditif açılış tarihinde kur $1 \text{ USD} = 30 \text{ TL}$ 'dir. Belgelerin bankaya ulaştığı ve kalan akreditif bedelinin transfer edildiği tarihte kur $1 \text{ USD} = 33 \text{ TL}$ olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca bu aşamada banka $10.000 \text{ TL}$ haberleşme ve komisyon gideri tahsil etmiştir.

Bu bilgilere göre, belgelerin bankadan teslim alınması ve transfer işleminin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

159 Verilen Sipariş Avansları hesabı

2.050.000 \text{ TL}

borçlandırılır.

656 Kambiyo Zararları hesabı

60.000 \text{ TL}

borçlandırılır.

159 Verilen Sipariş Avansları hesabı

1.990.000 \text{ TL}

borçlandırılır.

770 Genel Yönetim Giderleri hesabı

10.000 \text{ TL}

borçlandırılır.

159 Verilen Sipariş Avansları hesabı

2.650.000 \text{ TL}

borçlandırılır.

Show answer & explanation

Answer: 159 Verilen Sipariş Avansları hesabı $2.050.000 \text{ TL}$ borçlandırılır.

Answer

159 Verilen Sipariş Avansları hesabı

2.050.000 \text{ TL}

borçlandırılır.

Doğru cevapta belirtilen tutar (

2.050.000 \text{ TL}

), transfer edilen kalan bakiye (

60.000 \text{ USD} \times 33

), daha önce yatırılan teminatın değer artışı (

20.000 \text{ USD} \times 3

) ve banka komisyonunun (

10.000 \text{ TL}

) toplamıdır. Bu kalemlerin tamamı akreditifli ithalatta malın maliyetine eklenmesi gereken unsurlardır ve belge teslimi aşamasında 159 Verilen Sipariş Avansları hesabının borç tarafına kaydedilirler.

Step-by-Step Solution

1

Akreditif açılışındaki teminat tutarını hesapla.

80.000 \text{ USD} \times \%25 = 20.000 \text{ USD}

. TL karşılığı:

20.000 \times 30 = 600.000 \text{ TL}

.

Bu tutar başlangıçta 159 hesaba borç kaydedilmiştir.

2

Transfer tarihindeki kalan ödeme tutarını hesapla.

60.000 \text{ USD} \times 33 = 1.980.000 \text{ TL}

.

Belgeler geldiğinde bankadan satıcıya transfer edilen güncel kurdaki bedeldir.

3

Teminat tutarı üzerindeki kur farkını hesapla.

20.000 \text{ USD} \times (33 - 30) = 60.000 \text{ TL}

.

Nakit teminat mal bedeline mahsup edileceğinden, değer artışı maliyete eklenmelidir.

4

Transfer aşamasında 159 hesaba yapılacak toplam borç kaydını bul.

1.980.000

(Kalan ödeme) +

60.000

(Kur farkı) +

10.000

(Komisyon) =

2.050.000 \text{ TL}

.

Belge gelişiyle birlikte tüm maliyet unsurları akreditif avansı hesabında toplanır.

Key Concept

İthalat işlemlerinde mallar gümrük hattını geçip işletme stoklarına girene kadar oluşan tüm kur farkları ve masraflar stok maliyetinin bir parçası olarak 159 Verilen Sipariş Avansları hesabında izlenir.

Hints

1

İthalat işlemlerinde mallar depoya girene kadar yapılan tüm giderleri ve kur farklarını maliyete eklemeyi unutmayın.

2

Daha önce yatırılan teminat (avans) tutarını transfer günündeki kur ile değerleyip aradaki farkı 159 hesabın borcuna eklemelisiniz.

Practice More

İthalat tamamlanıp mallar depoya alındıktan sonra oluşan kur farklarının hangi hesapta izleneceğini (646/656) araştırınız.

Estimated Time:2m 30s

Question 74Question →

Dış ticaretle uğraşan bir işletme, Güney Kore'den $50.000 \text{ USD}$ tutarında tıbbi cihaz ithal etmek amacıyla bankası aracılığıyla akreditif açtırmıştır. Akreditif açılış tarihinde banka tarafından $\%10$ oranında nakit teminat bloke edilmiş, $\%0,5$ oranında akreditif komisyonu tahsil edilmiş ve ayrıca $500 \text{ TL}$ haberleşme (swift) gideri işletme hesabından kesilmiştir. Akreditif açılış tarihinde $\%5$ BSMV hesaplanmış olup döviz kuru $1 \text{ USD} = 32,50 \text{ TL}$ 'dir.

Buna göre, akreditif açılış işlemlerine ilişkin yapılacak muhasebe kaydında "159 Verilen Sipariş Avansları" hesabına borç kaydedilecek toplam tutar aşağıdakilerden hangisidir?

171.531,25 \text{ TL}

171.125,00 \text{ TL}

162.500,00 \text{ TL}

9.031,25 \text{ TL}

170.625,00 \text{ TL}

Show answer & explanation

Answer: $171.531,25 \text{ TL}$

Answer

Yapılacak kayıtta 159 Verilen Sipariş Avansları hesabına borç kaydedilecek toplam tutar

171.531,25 \text{ TL}

olmalıdır.

Doğru yanıt olan tutar, akreditif açılışı için ödenen

\%10

teminat (

162.500 \text{ TL}

),

\%0,5

banka komisyonu (

8.125 \text{ TL}

), bu komisyonun

\%5

BSMV'si (

406,25 \text{ TL}

) ve

500 \text{ TL}

haberleşme giderinin toplamıdır. İthalat işlemlerinde, malın fiili ithaline (gümrükten çekilip işletmeye alınmasına) kadar yapılan her türlü harcama ithalat maliyetinin bir unsuru olarak kabul edilir ve 159 Verilen Sipariş Avansları hesabında takip edilir.

Step-by-Step Solution

1

Akreditif teminatının TL karşılığını hesapla

5.000 \text{ USD} \times 32,50 = 162.500 \text{ TL}

İthalat tutarının (

50.000 \text{ USD}

)

\%10

'u teminat olarak bankaya yatırılmıştır.

2

Akreditif komisyonunun TL karşılığını hesapla

250 \text{ USD} \times 32,50 = 8.125 \text{ TL}

İthalat tutarının

\%0,5

'i banka tarafından komisyon olarak tahsil edilmiştir.

3

Komisyon üzerinden BSMV tutarını hesapla

8.125 \text{ TL} \times 0,05 = 406,25 \text{ TL}

Banka komisyonları üzerinden

\%5

oranında Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) hesaplanır.

4

Tüm maliyet unsurlarını topla

162.500 + 8.125 + 406,25 + 500 = 171.531,25 \text{ TL}

Akreditifli ithalatta mallar işletmeye ulaşana kadar yapılan tüm masraflar ve ödenen teminatlar 159 Verilen Sipariş Avansları hesabında toplanır.

Key Concept

İthalat Maliyeti ve Akreditif İşlemleri

Hints

1

İthalat maliyetine dahil edilmesi gereken unsurları belirleyerek işe başlayın.

2

Banka komisyonu üzerinden hesaplanacak BSMV tutarını ve Swift giderini eklemeyi unutmayın.

3

Akreditif teminatı (

5.000 \text{ USD}

), komisyon (

250 \text{ USD}

), BSMV (

406,25 \text{ TL}

) ve Swift (

500 \text{ TL}

) kalemlerini TL'ye çevirip toplayın.

Practice More

İthalat süreci tamamlandığında bu kalemlerin 153 Ticari Mallar hesabına nasıl devredileceğini gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 75Question →

İşletme, yurt dışından ticari mal ithal etmek amacıyla bir banka nezdinde akreditif açtırmıştır. Bu işleme ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

İşlem Kalemi	Tutarı
Akreditif açılış komisyonu	$6.000$ TL
Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV)	$\%5$
Akreditif açılışında yatırılan nakit teminat (marj)	$40.000$ TL
Gümrükleme sürecine kadar ödenen nakliye ve sigorta giderleri	$12.000$ TL
İthal edilen malın toplam fatura bedeli	$300.000$ TL

İthalat sürecindeki tüm harcamalar banka mevduat hesabından ödenmiş ve mallar gümrükten çekilerek işletme deposuna alınana kadar ilgili tüm maliyetler $159$ Verilen Sipariş Avansları hesabında takip edilmiştir. (Not: Teminat tutarı mal bedeline mahsup edilmiştir.)

Buna göre, malların işletme deposuna alındığı tarihte yapılacak muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

153

TİCARİ MALLAR Hesabı

318.300

TL borçlu,

159

VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI Hesabı

318.300

TL alacaklı.

153

TİCARİ MALLAR Hesabı

300.000

TL borçlu,

770

GENEL YÖNETİM GİDERLERİ Hesabı

18.300

TL borçlu,

159

VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI Hesabı

318.300

TL alacaklı.

150

İLK MADDE VE MALZEME Hesabı

318.300

TL borçlu,

159

VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI Hesabı

318.300

TL alacaklı.

153

TİCARİ MALLAR Hesabı

358.300

TL borçlu,

159

VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI Hesabı

358.300

TL alacaklı.

153

TİCARİ MALLAR Hesabı

318.300

TL borçlu,

102

BANKALAR Hesabı

318.300

TL alacaklı.

Show answer & explanation

Answer: $153$ TİCARİ MALLAR Hesabı $318.300$ TL borçlu, $159$ VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI Hesabı $318.300$ TL alacaklı.

Answer

İthalat maliyetini oluşturan tüm unsurların (fatura bedeli, komisyon, BSMV, nakliye ve sigorta) toplamı olan

318.300

TL tutarı

153

Ticari Mallar hesabına borç,

159

Verilen Sipariş Avansları hesabına alacak kaydedilir.

Akreditifli ithalat işlemlerinde, akreditif açılış komisyonu, bu komisyonun vergisi (BSMV), malların gümrüğe kadar olan nakliye ve sigorta giderleri ile malın fatura bedeli birer maliyet unsurudur. Tek Düzen Hesap Planı uyarınca bu unsurlar mallar işletme deposuna girene kadar

159

Verilen Sipariş Avansları hesabında toplanır. Teslimat gerçekleştiğinde ise bu hesap alacaklandırılarak kapatılır ve toplam tutar (

318.300

TL)

153

Ticari Mallar hesabının borcuna aktarılır.

Step-by-Step Solution

1

Akreditif komisyonu üzerinden ödenecek BSMV tutarını hesaplayınız.

6.000 \times 0,05 = 300

TL

Banka işlemlerinde komisyon bedeli üzerinden

\%5

oranında BSMV hesaplanır.

2

Malın toplam ithalat maliyetini belirleyiniz.

300.000 + 6.000 + 300 + 12.000 = 318.300

TL

VUK ve THP uyarınca stok maliyetine malın alış bedeli ile birlikte gümrüğe gelene kadar yapılan tüm zorunlu giderler eklenir.

3

Teminat tutarının maliyet üzerindeki etkisini analiz ediniz.

40.000

TL maliyete dahil edilmez.

Teminat bir gider değil, mal bedelinin (fatura tutarının) bir parçası olarak yapılan ön ödemedir.

4

Kapanış kaydını oluşturunuz.

153

Ticari Mallar (B) /

159

Verilen Sipariş Avansları (A)

Malların gümrükten çekilip depoya girmesiyle geçici hesap olan

159

kapatılarak maliyet ilgili stok hesabına devredilir.

Key Concept

İthalat Maliyet Unsurları ve 159 Nolu Hesabın Kapatılması

Practice More

İthalat sürecinde ortaya çıkan kur farklarının mal maliyetine mi yoksa finansman giderine mi ekleneceği konusundaki VUK tebliğlerini inceleyiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 76Question →

Bir dış ticaret işletmesi, yurt dışından $20.000$ ABD Doları tutarında ticari mal ithal etmek üzere anlaşmıştır. İthalat sürecine ilişkin veriler şu şekildedir:

İşlem / Gider Kalemi	Tutar / Oran
Mal Bedeli (FOB)	$20.000$ USD
Navlun Bedeli	$1.500$ USD
Sigorta Bedeli	$500$ USD
Gümrük Vergisi Oranı	$\%20$
ÖTV Oranı	$\%10$
KDV Oranı	$\%20$
Gümrük Müşavirliği	$4.000$ TL
Ardiye Gideri	$2.000$ TL

Malların gümrük hattına geldiği tarihte merkez bankası döviz alış kuru $1\$ = 30$ TL olarak belirlenmiştir. Bu bilgilere göre, ithal edilen malların '153 Ticari Mallar' hesabına kaydedilecek olan toplam maliyeti kaç TL'dir?

877.200

798.000

871.200

850.800

1.052.640

Show answer & explanation

Answer: $877.200$

Answer

İthal edilen malların toplam maliyeti

877.200

TL'dir.

Doğru cevap olan tutar; CIF bedeli (

660.000

TL), gümrük vergisi (

132.000

TL), ÖTV (

79.200

TL) ve gümrükleme ile ilgili diğer giderlerin (

6.000

TL) toplamından oluşmaktadır. Bu hesaplamada ÖTV matrahı olarak (CIF + Gümrük Vergisi) toplamı baz alınmış ve KDV tutarı maliyet dışı bırakılmıştır.

Step-by-Step Solution

1

CIF (Maliyet, Sigorta, Navlun) bedelinin TL cinsinden hesaplanması

660.000

TL

İthalat maliyeti, malın gümrük sınırına gelene kadar oluşan tüm unsurları kapsar:

(20.000 + 1.500 + 500) \times 30 = 660.000

TL.

2

Gümrük Vergisinin hesaplanması

132.000

TL

Gümrük vergisi CIF bedel üzerinden hesaplanır:

660.000 \times \%20 = 132.000

TL.

3

ÖTV tutarının kümülatif matrah üzerinden hesaplanması

79.200

TL

İthalatta ÖTV matrahı, CIF bedel ile gümrük vergisinin toplamıdır:

(660.000 + 132.000) \times \%10 = 79.200

TL.

4

Diğer millileştirme giderlerinin toplanması

6.000

TL

Gümrük müşavirliği (

4.000

TL) ve ardiye (

2.000

TL) giderleri malın maliyetine eklenmelidir.

5

Toplam maliyetin (153 Ticari Mallar) bulunması

877.200

TL

Hesaplanan tüm maliyet unsurlarının toplamı:

660.000 + 132.000 + 79.200 + 6.000 = 877.200

TL.

Key Concept

İthalat maliyetine satın alma bedeli, navlun, sigorta, gümrük vergisi, ÖTV ve diğer doğrudan giderler dahil edilirken; indirilebilir KDV dahil edilmez.

Hints

1

İthalat maliyetini hesaplarken önce CIF bedelini (Mal + Navlun + Sigorta) bulup TL'ye çevirmelisiniz.

2

ÖTV'nin matrahı, gümrük vergisi eklenmiş tutardır; KDV ise bu hesaplamada maliyete dahil edilmez.

3

Toplam maliyet = CIF (TL) + Gümrük Vergisi + ÖTV + Millileştirme Giderleri (Müşavir, Ardiye vb.) formülünü kullanın.

Practice More

İthalat sürecindeki kur farklarının (avans ödemesi ile millileştirme tarihi arası) maliyete mi yoksa finansman giderine mi yazılacağı konusunu inceleyiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 77Question →

Bir dış ticaret işletmesi, toplam tutarı $40.000$ USD olan ticari malın ithalatı sürecinde aşağıdaki işlemleri gerçekleştirmiştir:

İşlem Detayı	Veri / Tutar
Ödenen Avans (15.000 USD) Tarihindeki Kur	$1 \text{ USD} = 32,00$ TL
Gümrük Beyannamesi Tescil Tarihindeki Kur	$1 \text{ USD} = 34,00$ TL
Ödenen Gümrük Vergisi	$140.000$ TL
Ödenen Özel Tüketim Vergisi (ÖTV)	$75.000$ TL
Ödenen Katma Değer Vergisi (KDV)	$320.000$ TL
Akreditif Açılış ve Dosya Masrafları	$7.000$ TL
Gümrükten İşletme Deposuna Nakliye Bedeli	$18.000$ TL
Depoya Giriş Sonrası Yapılan Sigorta Gideri	$5.000$ TL

Bu bilgilere göre, ithal edilen malların fiili ithalat aşamasında '153 Ticari Mallar' hesabına kaydedilecek toplam maliyeti kaç TL'dir?

1.570.000

1.575.000

1.495.000

1.890.000

1.600.000

Show answer & explanation

Answer: $1.570.000$

Answer

İthal edilen malların toplam maliyeti

1.570.000

TL olarak hesaplanır.

Doğru yanıt olan tutar, avans tutarının kendi kuru üzerinden (

480.000

TL) ve bakiye mal bedelinin tescil kuru üzerinden (

850.000

TL) hesaplanmasıyla bulunan toplam mal bedeline (

1.330.000

TL); gümrük vergisi, ÖTV, akreditif masrafı ve nakliye bedelinin (

240.000

TL) eklenmesiyle elde edilir. Bu hesaplamada indirilecek KDV ve mallar depoya ulaştıktan sonra yapılan giderler maliyete dahil edilmemiştir.

Step-by-Step Solution

1

Mal bedelinin TL karşılığını hesapla

(15.000 \times 32,00) + (25.000 \times 34,00) = 480.000 + 850.000 = 1.330.000

TL

Avans ödemelerinde ödeme tarihindeki kur sabitlenir, kalan tutar ise gümrük tescil tarihindeki kurla hesaplanır.

2

Maliyete dahil edilecek ithalat giderlerini topla

140.000 \text{ (Gümrük)} + 75.000 \text{ (ÖTV)} + 7.000 \text{ (Banka)} + 18.000 \text{ (Nakliye)} = 240.000

TL

VUK ve TMS gereği malın işletme deposuna getirilmesine kadar yapılan ve indirilemeyen tüm vergi ve giderler maliyete eklenir.

3

Maliyet dışı kalemleri belirle

KDV (

320.000

TL) ve Depo Sonrası Sigorta (

5.000

TL) hariç tutulur.

KDV indirilebilir bir vergidir, depoya giriş sonrası yapılan harcamalar ise dönemsellik gereği dönem gideridir.

4

Toplam maliyeti hesapla

1.330.000 + 240.000 = 1.570.000

TL

Mal bedeli ile gümrükteki tüm maliyet arttırıcı unsurların toplamı varlığın kayıtlı değerini oluşturur.

Key Concept

İthalat Maliyeti Bileşenleri ve Avanslı İthalatta Kur Değerlemesi

Hints

1

İthalat maliyetini hesaplarken malların işletme deposuna gelene kadar yapılan tüm zorunlu harcamaları düşünün.

2

Avans ödenen kısım için ödeme günündeki kuru, kalan kısım için gümrük beyannamesi tescil tarihindeki kuru kullanmayı unutmayın.

3

KDV hariç gümrükteki tüm vergileri (Gümrük Vergisi, ÖTV vb.) maliyete ekleyin ancak depo sonrası giderleri ayırın.

Practice More

İthalat işlemi akreditifli ödeme yerine mal mukabili yapılsaydı ve ödeme tescil tarihinden sonra olsaydı kur farklarının maliyete mi yoksa gidere mi yazılacağını inceleyiniz.

Alternative Method

Önce toplam USD borcu tescil kuruna çevirip (

40.000 \times 34

), ardından avans ödemesinden kaynaklanan kur farkını (

15.000 \times (34-32) = 30.000

) bu toplamdan düşerek (

1.360.000 - 30.000 = 1.330.000

) net mal bedeline ulaşabilir ve diğer giderleri ekleyebilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 78Question →

Dış ticaret işlemlerinde vergilendirme esasları dikkate alındığında; işletmenin yurt dışından ithal ettiği ticari mallar için gümrük idaresine nakit olarak ödediği Katma Değer Vergisi ( $KDV$ ), muhasebe sisteminde aşağıdaki hesaplardan hangisinin borç tarafına kaydedilerek takip edilir?

191

İndirilecek KDV hesabı

153

Ticari Mallar hesabı

760

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabı

159

Verilen Sipariş Avansları hesabı

193

Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabı

Show answer & explanation

Answer: $191$ İndirilecek KDV hesabı

Answer

İthalatta gümrükte ödenen KDV, indirilebilir bir vergi niteliğinde olduğu için

191

İndirilecek KDV hesabının borcuna kaydedilir.

İthalat işlemleri sırasında gümrük idaresine ödenen KDV, Katma Değer Vergisi Kanunu'na göre indirilecek KDV niteliğindedir. Bu nedenle, muhasebe kayıtlarında bu tutar bir varlık artışı olarak

191

İndirilecek KDV hesabının borç tarafına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1

İthalat işleminin KDV yönünden değerlendirilmesi

İthal edilen mallar için gümrükte ödenen KDV, yurt içindeki mal alımlarında olduğu gibi işletme için 'indirilecek KDV' niteliği taşır.

KDV Kanunu uyarınca, ithalat sırasında ödenen vergi, beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilmek üzere kaydedilir.

2

Hesap seçimi ve kayıt tarafının belirlenmesi

Aktif karakterli bir hesap olan

191

İndirilecek KDV hesabı borçlandırılır.

Varlık artışları (indirim hakkı) ilgili hesabın borç tarafına kaydedilir.

Key Concept

İthalat KDV'sinin İndirilebilirliği

Hints

1

Yurt içinden bir mal aldığınızda ödediğiniz KDV'yi hangi hesapta takip ettiğinizi düşünün.

Practice More

İthalat işlemlerinde ödenen gümrük vergilerinin hangi hesaba kaydedildiğini inceleyerek maliyet-vergi ayrımını pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 79Question →

Bir işletme yurt dışından ticari mal ithal etmiş ve bu sürece ilişkin aşağıdaki harcamaları gerçekleştirmiştir:

İşlem / Harcama Türü	Tutar (TL)
Mal Bedeli (Fatura Tutarı)	$150.000$
Nakliye ve Sigorta Giderleri	$15.000$
Gümrük Vergisi	$10.000$
Ardiye (Depolama) Gideri	$5.000$

Verilen bilgilere göre, ithal edilen bu malların işletme deposuna giriş maliyeti kaç TL'dir?

150.000

165.000

175.000

180.000

190.000

Show answer & explanation

Answer: $180.000$

Answer

İthal edilen malların toplam maliyeti

180.000

TL'dir.

Doğru cevap olan seçenekteki tutar, fatura bedeli (

150.000

), nakliye ve sigorta (

15.000

), gümrük vergisi (

10.000

) ve ardiye giderinin (

5.000

) toplamı olan

180.000

TL'yi ifade etmektedir. Muhasebe standartlarına göre malın kullanılabilir veya satılabilir hale gelene kadar yapılan tüm zorunlu harcamalar malın maliyetine dahil edilir.

Step-by-Step Solution

1

Malın çıplak alış bedeli belirlenir.

150.000

TL

İthalat maliyetinin temelini yurt dışındaki satıcıya ödenen fatura tutarı oluşturur.

2

Maliyete eklenecek yan giderler tespit edilir.

15.000 + 10.000 + 5.000 = 30.000

TL

Tek Düzen Hesap Planı ve muhasebe ilkeleri gereği; nakliye, sigorta, gümrük vergisi ve ardiye gibi malın işletmeye getirilmesi için yapılan harcamalar maliyete eklenir.

3

Tüm unsurlar toplanarak toplam maliyete ulaşılır.

150.000 + 30.000 = 180.000

TL

Malın stoklara alınacağı nihai bedel bu toplamdır.

Key Concept

Maliyet Esası İlkesi (İthalat)

Hints

1

İthalat maliyetini hesaplarken, malın işletme stoklarına girdiği ana kadar yapılan harcamaları düşünün.

2

Fatura tutarına nakliye, sigorta ve gümrük vergisi gibi kalemleri eklemeniz gerekir.

3

Soruda verilen tüm harcama kalemleri (fatura, nakliye, gümrük, ardiye) malın maliyetine eklenmelidir.

Practice More

İthalat işlemlerinde ödenen KDV'nin neden maliyete eklenmediğini (indirilebilir olması durumu) araştırabilirsiniz.

Alternative Method

İthalat süreci tamamlanana kadar tüm bu harcamalar '159 Verilen Sipariş Avansları' hesabında toplanır, ardından toplam tutar tek kalemde '153 Ticari Mallar' hesabına aktarılır.

Estimated Time:45s

Question 80Question →

Erkan Dış Ticaret İşletmesi, $05$ Mayıs $2026$ tarihinde ihraç edeceği mallar için yurt dışındaki alıcısından $20.000$ ABD Doları tutarında bir avans almış ve bu tarihte kur $1$ USD $= 32,00$ TL'dir. Söz konusu mallar $25$ Mayıs $2026$ tarihinde fiilen ihraç edilmiş olup bu tarihteki kur $1$ USD $= 32,50$ TL'dir. Buna göre, işletmenin fiili ihraç tarihinde yapacağı muhasebe kaydında "601 Yurtdışı Satışlar" hesabına kaydedilecek tutar aşağıdakilerden hangisidir?

650.000

TL

640.000

TL

10.000

TL

660.000

TL

630.000

TL

Show answer & explanation

Answer: $650.000$ TL

Answer

Fiili ihraç tarihindeki kur olan

32,50

TL üzerinden hesaplanan

650.000

TL tutarı doğrudur.

İhracat işlemlerinde hasılatın kaydedileceği tutar belirlenirken, malların gümrük beyannamesinin kapandığı tarih olan 'fiili ihraç tarihi' esas alınır. Soruda fiili ihraç tarihi

25

Mayıs

2026

ve bu tarihteki kur

1

USD

= 32,50

TL olarak verilmiştir. Bu durumda

20.000

USD tutarındaki satışın hasılatı

20.000 \times 32,50 = 650.000

TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Avans tarihindeki TL karşılığını hesapla

20.000 \times 32,00 = 640.000

TL

Alınan avansın muhasebe kayıtlarına hangi tutarla girdiğini belirlemek için.

2

Fiili ihraç tarihindeki hasılat tutarını hesapla

20.000 \times 32,50 = 650.000

TL

VUK ve Muhasebe Standartları gereği ihracat geliri fiili ihraç tarihindeki kurla değerlenir.

3

Hasılat hesabına kaydedilecek tutarı belirle

650.000

TL

601 Yurtdışı Satışlar hesabı, fiili ihraç tarihindeki güncel kur üzerinden alacaklandırılır.

Key Concept

İhracatta hasılatın gerçekleşme zamanı ve kur tespiti

Hints

1

İhracat gelirinin hangi tarihte gerçekleşmiş sayıldığını hatırlayın.

2

Fatura tarihi veya avans tarihi değil, gümrük beyannamesinin kapandığı tarihteki kur önemlidir.

3

25

Mayıs tarihindeki kur ile döviz tutarını çarparak hasılata ulaşabilirsiniz.

Practice More

Kurun düştüğü bir senaryoda ortaya çıkacak kambiyo zararının muhasebe kaydını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer