İnşaat ve Taahhüt İşletmeleri Muhasebesi

215 questions

Question 201Question

(K) İnşaat Taahhüt İşletmesi, 20252025 yılı Kasım ayında bir enerji firması ile "Güneş Paneli Tarlası Kurulumu" projesi için sözleşme imzalamış ve çalışmalara başlamıştır. Projenin 20262026 yılı içerisinde tamamlanması planlanmaktadır. İşletmenin 20252025 yılı sonu (31.12.202531.12.2025) itibarıyla projeye ait maliyet verileri aşağıdadır:

Gider KalemiTutar (TL)
Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri1.200.0001.200.000
Direkt İşçilik Giderleri400.000400.000
Genel Üretim Giderleri Payı200.000200.000

Buna göre, işletmenin 20252025 yılı sonunda yapması gereken maliyet aktarım yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 170 Yıllara Yaygın İnş. ve Onar. Mal. (1.800.0001.800.000 TL) BORÇLU / 741 Hizmet Üretim Mal. Yan. Hes. (1.800.0001.800.000 TL) ALACAKLI

Answer

Dönem içinde 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabında izlenen toplam 1.800.0001.800.000 TL tutarındaki inşaat maliyetinin, 31.12.2025 tarihinde 741 yansıtma hesabı kullanılarak 170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri hesabına aktarılması gerekir.
Doğru yanıt olan 170 nolu hesabın borçlandırıldığı ve 741 nolu hesabın alacaklandırıldığı seçenek, Tek Düzen Hesap Planı'na göre yıllara yaygın inşaat taahhüt işlerinde dönem sonu maliyet devir mantığını tam olarak yansıtmaktadır. Toplam maliyet olan 1.800.0001.800.000 TL, iş bitimine kadar bilançoda '170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri' hesabında izlenir.

Step-by-Step Solution

1
İşin yıllara yaygın olup olmadığını belirle.
İş Kasım 2025'te başlayıp 2026'da biteceği için yıllara yaygındır.
Dönem sonu aktarımında hangi hesabın (170 veya 622) kullanılacağını belirlemek için takvim yılı sınırı kritiktir.
2
Dönem içinde katlanılan toplam üretim maliyetini hesapla.
1.200.000+400.000+200.000=1.800.0001.200.000 + 400.000 + 200.000 = 1.800.000 TL.
Aktarılacak net tutarın belirlenmesi gerekir.
3
Aktarım yevmiye maddesini oluştur.
170 (Borçlu) / 741 (Alacaklı)
Hizmet işletmelerinde 740 hesabı 741 ile kapatılır ve yıllara yaygın inşaatta maliyetler 170 nolu hesapta stoklanır.

Key Concept

Yıllara Yaygın İnşaat Maliyetlerinin Aktarımı

Practice More

İşin 20262026 yılında geçici kabulünün yapılması durumunda, 170 ve 350 nolu hesapların nasıl kapatılacağını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 202Question

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işi yapan (A) İşletmesi, 20252025 yılının Kasım ayında başladığı ve 20262026 yılının Eylül ayında tamamlayacağı bir köprü restorasyon projesi yürütmektedir. İşletme, 20252025 yılı içerisinde bu proje için 300.000300.000 TL tutarında harcama yapmıştır.

Buna göre, Tek Düzen Hesap Planı çerçevesinde söz konusu inşaat maliyetleri, işin bittiği döneme kadar aşağıdaki hesaplardan hangisinin borcuna kaydedilerek izlenmelidir?

Show answer & explanation

Answer: 170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri

Answer

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde maliyetlerin takip edildiği doğru hesap 170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri hesabıdır.
Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde temel kural, maliyetlerin projenin başladığı yıldan geçici kabulün yapıldığı yıla kadar bilançonun aktifinde yer alan 170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri hesabında izlenmesidir. Proje 20252025 ve 20262026 yıllarını kapsadığı için bu kural geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
İşin yıllara yaygın olup olmadığını belirleme
İş 20252025 yılında başlayıp 20262026 yılında biteceği için birden fazla takvim yılına sarkmaktadır ve yıllara yaygın inşaat işi kapsamındadır.
Gelir Vergisi Kanunu 42. maddesine göre takvim yılını aşan inşaat ve onarım işleri bu statüdedir.
2
Maliyetlerin kaydedileceği hesap grubunu seçme
Tek Düzen Hesap Planı'nda bu işler için ayrılan grup 17 nolu Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri grubudur.
Maliyetlerin iş bitimine kadar aktifleştirilerek bekletilmesi gerekmektedir.

Key Concept

Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri (170)

Hints

1
İşin bir yıldan fazla sürdüğüne (yıllara yaygın) dikkat edin.
2
Yıllara yaygın inşaat maliyetleri 17 nolu hesap grubunda takip edilir.
3
Hakedişler 350'de, maliyetler ise 170'te izlenir.

Practice More

İş bitiminde bu hesabın hangi hesapla karşılaştırılarak kapatıldığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 203Question

Bir işletme, bir müşterisi ile 2525 Aralık 20252025 tarihinde bir iş merkezinin dış cephe onarımı için sözleşme imzalamış ve işe aynı gün başlamıştır. Onarım işi 1515 Ocak 20262026 tarihinde tamamlanarak teslim edilmiştir.

Gelir Vergisi Kanunu'nun (GVKGVK) 4242. maddesi hükümleri dikkate alındığında, bu işin vergilendirme rejimi bakımından niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İş, takvim yılına sirayet ettiği için "yıllara yaygın inşaat ve onarım işi" kapsamında değerlendirilir.

Answer

İş, başladığı takvim yılından sonraki bir yılda bittiği ve onarım işi niteliğinde olduğu için yıllara yaygın inşaat ve onarım işi olarak sınıflandırılır.
Onarım faaliyetinin 20252025 yılında başlayıp 20262026 yılında bitmesi, işin takvim yılına sirayet ettiğini gösterir. GVK 42. maddeye göre inşaat ve onarma işlerinin bu kapsamda değerlendirilmesi için süre sınırı bulunmayıp, birden fazla takvim yılına yayılması yeterlidir.

Step-by-Step Solution

1
İşin niteliğini kontrol et.
İş bir "onarım" işidir.
GVK 42. madde, inşaat işlerinin yanı sıra onarma işlerini de kapsama dahil eder.
2
Başlangıç ve bitiş tarihlerini takvim yılı açısından analiz et.
Başlangıç: 20252025, Bitiş: 20262026.
Bir işin yıllara yaygın sayılabilmesi için başladığı takvim yılından sonraki bir yılda tamamlanması (takvim yılına sirayet etmesi) şarttır.
3
Sınıflandırmayı yap.
Yıllara yaygın inşaat ve onarım işi.
Hem işin niteliği hem de zaman kriteri GVK 42 şartlarını karşılamaktadır.

Key Concept

Yıllara Yaygınlık Şartı (Takvim Yılına Sirayet)

Hints

1
İşin ne kadar sürdüğüne değil, hangi yıllara dokunduğuna odaklanın.
2
GVK 42. maddede 'inşaat' ve 'onarma' kelimelerinin birlikte geçtiğini hatırlayın.

Practice More

İşin bitiş tarihi geçici kabul tutanağının onaylandığı tarih olarak kabul edilir; bu kavramı inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 204Question

(A) İnşaat Taahhüt Ltd. Şti., 20252025 yılında ihalesini kazandığı ve 20272027 yılında teslim etmeyi planladığı "Üniversite Kampüs Kütüphanesi" projesi kapsamında 20262026 yılı Nisan ayında ilk hakedişini gerçekleştirmiştir. Hakedişe ilişkin onaylanan veriler şu şekildedir:

- Brüt hakediş tutarı: 3.200.0003.200.000 TL
- KDV oranı: %20\%20
- Gelir vergisi tevkifatı (stopaj) oranı: %5\%5

Buna göre, söz konusu hakedişin tahakkukuna ilişkin yapılacak yevmiye kaydında alacaklandırılması gereken hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabı, 3.200.0003.200.000 TL

Answer

Hakediş bedelinin tahakkuk kaydında alacaklandırılması gereken hesap ve tutar '350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabı, 3.200.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan seçenek, yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde hakediş bedellerinin işin bitimine kadar bilanço hesaplarında (350 nolu hesap) ve brüt tutar üzerinden izlenmesi gerektiğini doğru ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
İşin niteliğini belirle
İş 202520272025-2027 yıllarını kapsadığı için 'Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım' işidir.
Yıllara yaygın inşaat işlerinde kar/zarar tespiti işin bittiği (geçici kabulün yapıldığı) yıl yapılır; o tarihe kadar maliyetler ve hakedişler bilanço hesaplarında izlenir.
2
Hakedişin kaydedileceği hesabı seç
Alınan hakedişler brüt tutar üzerinden '350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri' hesabının alacağına kaydedilir.
Tekdüzen Hesap Planı gereği, iş devam ederken düzenlenen hakedişler doğrudan gelir yazılmaz, bu pasif karakterli hesapta bekletilir.
3
Hesaplamaları doğrula
Brüt: 3.200.0003.200.000 TL, Stopaj (%5\%5): 160.000160.000 TL, KDV (%20\%20): 640.000640.000 TL.
Tahakkuk kaydında 350 nolu hesap sadece brüt hakediş tutarı olan 3.200.0003.200.000 TL kadar alacaklandırılır.

Key Concept

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakediş bedellerinin iş bitimine kadar 350 nolu hesapta brüt tutarla izlenmesi zorunluluğu.

Hints

1
İşin 20252025'te başlayıp 20272027'de bittiğine, yani yıllara yaygın olduğuna dikkat edin.
2
Yıllara yaygın inşaat işlerinde iş bitene kadar ne maliyetler gider yazılır ne de hakedişler gelir yazılır; her ikisi de bilançoda bekletilir.
3
Hakediş gelirleri için kullanılan bilanço hesabı 350'dir ve bu hesap her zaman brüt hakediş tutarı üzerinden alacaklandırılır.

Practice More

İşin tamamlandığı ve geçici kabulün onaylandığı yılda 170 ve 350 nolu hesapların nasıl kapatıldığını incelemek faydalı olacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Question 205Question

Yıllara yaygın inşaat ve onarım faaliyetiyle uğraşan (B) İnşaat A.Ş., 20252025 yılının Kasım ayında bir kamu hastanesi inşaatı projesine başlamıştır. İşin 20262026 yılının Eylül ayında tamamlanması öngörülmektedir. İşletmenin 20252025 yılı sonu itibarıyla bu proje için yaptığı harcamalar toplamı 850.000850.000 TL'dir.

Buna göre, söz konusu maliyet tutarı 20252025 yılı dönem sonu bilançosunda aşağıdaki hesapların hangisinde gösterilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: 170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri

Answer

Söz konusu maliyet tutarı 170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri hesabında gösterilmelidir.
Doğru cevap olan 170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri hesabı, Tek Düzen Hesap Planı'na göre yıllara yaygın taahhüt işlerinde katlanılan maliyetlerin (malzeme, işçilik, genel giderler vb.) iş bitene kadar biriktirildiği ve dönem sonu bilançosunda raporlandığı hesaptır. Soruda verilen iş bir takvim yılından diğerine sarktığı için bu hesap kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
İşin niteliğini belirleyin.
İş 20252025 yılında başlamış ve 20262026 yılında bitecektir, dolayısıyla 'Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşi' kapsamındadır.
Yıllara yaygınlık, işin başlangıç ve bitiş tarihlerinin farklı takvim yıllarına sarkmasıyla oluşur.
2
Maliyetlerin dönem sonu aktarımını belirleyin.
850.000850.000 TL tutarındaki maliyet, dönem sonu bilançosunda stoklar grubunda yer alan bir hesapta izlenmelidir.
Yıllara yaygın inşaat işlerinde maliyetler, iş bitene kadar bilançoda aktifleştirilerek bekletilir.
3
Doğru hesap kodunu seçin.
Taahhüt şeklindeki yıllara yaygın işlerin maliyetleri 170 numaralı hesapta takip edilir.
Tek Düzen Hesap Planı gereği, taahhüt işlerine ait maliyetler için 170-178 nolu hesap grubu ayrılmıştır.

Key Concept

Yıllara Yaygın İnşaat İşlerinde Maliyetlerin Aktifleştirilmesi

Hints

1
İşin 20252025'de başlayıp 20262026'da bitecek olması, onun 'yıllara yaygın' olduğunu gösterir.
2
Yıllara yaygın inşaat işlerinde giderler dönem sonunda kar-zarar hesabına değil, bilançodaki özel bir stok hesabına aktarılır.

Practice More

İş bittiğinde (geçici kabul yapıldığında) 170 nolu hesabın hangi hesaba devredilerek kapatılması gerektiğini araştırınız.
Estimated Time:45s
Question 206Question

Efsane İnşaat A.Ş., 20252025 yılında eş zamanlı olarak iki ayrı yıllara yaygın inşaat projesi yürütmektedir. Şirketin bu projelere ilişkin 20252025 yılı harcamaları aşağıdaki gibidir:

İnşaat Projesi20252025 Yılı Harcama Tutarı (TL)
X Barajı İnşaatı800.000800.000
Y Otoyolu İnşaatı1.200.0001.200.000

Aynı yıl içerisinde her iki projeyi de ilgilendiren müşterek genel giderlerin toplamı 400.000400.000 TL'dir.

Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca, bu müşterek genel giderlerden X Barajı İnşaatı payına düşen tutar kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 160.000160.000

Answer

X Barajı İnşaatı payına düşen müşterek genel gider tutarı 160.000160.000 TL'dir.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 43. maddesine göre; birden fazla inşaat ve onarım işinin birlikte yapılması halinde, bu işlerin tamamını ilgilendiren müşterek genel giderler, o yıl içinde bu işlere ilişkin yapılan harcamalar tutarının birbirine olan nispeti dahilinde paylaştırılır. Toplam harcama 2.000.0002.000.000 TL olup, X Barajı'nın payı %40\%40 olduğu için 400.000400.000 TL'lik giderin %40\%40'ı olan 160.000160.000 TL bu projeye yüklenmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam harcama tutarının hesaplanması
800.000+1.200.000=2.000.000800.000 + 1.200.000 = 2.000.000 TL
Müşterek giderlerin dağıtımı için projelerin o yılki toplam harcama hacmi belirlenmelidir.
2
X Barajı projesinin toplam harcamalar içindeki payının (dağıtım anahtarı) belirlenmesi
800.0002.000.000=0,40\frac{800.000}{2.000.000} = 0,40 (veya %40\%40)
GVK Madde 43 uyarınca müşterek giderler, harcamalar oranında dağıtılır.
3
Müşterek genel giderin projenin payıyla çarpılması
400.000×0,40=160.000400.000 \times 0,40 = 160.000 TL
Toplam giderden ilgili projeye düşen maliyet payı bu şekilde hesaplanır.

Key Concept

Yıllara yaygın inşaat işlerinde müşterek genel giderlerin dağıtımı o yıl yapılan harcama tutarlarına göre yapılır.

Practice More

Benzer bir soruyu, projelerde kullanılan ortak iş makinelerinin amortisman giderlerini 'gün sayısı' esasına göre dağıtarak çözmeyi deneyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 207Question

Özgün Yapı Mühendislik A.Ş., Sağlık Bakanlığı ile 1010 Aralık 20252025 tarihinde "Şehir Hastanesi Ek Hizmet Binası" yapımı için sözleşme imzalamıştır. İşin 1515 Haziran 20272027 tarihinde tamamlanması öngörülmektedir. İşletme, 20262026 yılı Mart ayında düzenlenen ve KDV hariç tutarı 4.000.0004.000.000 TL olan ilk hakediş raporuna istinaden ödeme alacaktır.

Buna göre, Gelir Vergisi Kanunu'nun 4242. maddesi kapsamında, hakediş ödemesi sırasında yapılması gereken gelir vergisi kesintisi (stopaj) tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 200.000200.000

Answer

Vergi kesintisi (stopaj) tutarı 200.000200.000 TL'dir.
Yıllara yaygın inşaat ve onarım işi kapsamında değerlendirilen projelerde, hakediş ödemesi yapılırken KDV hariç brüt tutar üzerinden %5 oranında gelir vergisi kesintisi (stopaj) yapılması zorunludur. Soruda verilen inşaat işi 2025-2027 yıllarını kapsadığı için yıllara yaygındır ve 4.000.000 TL olan hakediş bedeli üzerinden hesaplanan %5'lik tutar (200.000 TL) doğru kesinti miktarıdır.

Step-by-Step Solution

1
İşin yıllara yaygın olup olmadığını belirleme.
İş 20252025 yılında başlamış ve 20272027 yılında bitecek olduğu için GVK Madde 4242 kapsamında yıllara yaygın inşaat işidir.
Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakediş ödemeleri sırasında vergi kesintisi yapılması zorunludur.
2
Uygulanacak vergi kesintisi (stopaj) oranını tespit etme.
Oran: %55
Gelir Vergisi Kanunu uyarınca yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde hakediş bedellerinden yapılacak tevkifat oranı güncel olarak %5'tir.
3
Stopaj tutarını brüt hakediş bedeli üzerinden hesaplama.
4.000.000 TL×0,05=200.000 TL4.000.000 \text{ TL} \times 0,05 = 200.000 \text{ TL}
Stopaj, KDV hariç brüt tutar üzerinden hesaplanarak kaynaktan kesilir.

Key Concept

Yıllara Yaygın İnşaat İşlerinde Gelir Vergisi Tevkifatı (Stopaj)
Question 208Question

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işiyle uğraşan (A) İnşaat Taahhüt A.Ş., 20262026 yılının Mart ayında bir kamu kurumu ile imzaladığı sözleşme kapsamında yürüttüğü "Atık Su Arıtma Tesisi" projesi için 33 nolu hakediş raporunu hazırlamıştır. Hakediş raporuna ilişkin veriler aşağıdadır:

KalemTutar
Brüt Hakediş Bedeli8.000.0008.000.000 TL
KDV Oranı%20\%20
Gelir Vergisi Tevkifatı (Stopaj) Oranı%5\%5

Söz konusu tutarlar, gerekli yasal kesintiler yapıldıktan sonra işletmenin banka hesabına yatırılmıştır. Buna göre, işletmenin bu hakediş tahakkukuna ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabı 8.000.0008.000.000 TL tutarında alacaklandırılır.

Answer

Yapılması gereken yevmiye kaydında 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabı brüt tutar olan 8.000.0008.000.000 TL üzerinden alacaklandırılmalıdır.
İşletme, yıllara yaygın inşaat işi kapsamında aldığı brüt hakediş tutarını işin bittiği döneme kadar pasif karakterli bir hesap olan '350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri' hesabında alacak olarak takip etmelidir. Bu hesap, geçici kabul yapıldığında kapatılarak ilgili gelir hesabına devredilir.

Step-by-Step Solution

1
Gelir vergisi tevkifatı (stopaj) tutarını hesaplayınız.
8.000.000×0,05=400.0008.000.000 \times 0,05 = 400.000 TL
Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakediş bedelleri üzerinden %5\%5 oranında vergi kesintisi yapılır.
2
Hesaplanan KDV tutarını hesaplayınız.
8.000.000×0,20=1.600.0008.000.000 \times 0,20 = 1.600.000 TL
Hizmet teslimi gerçekleştiği için fatura/hakediş üzerindeki KDV tahakkuk ettirilmelidir.
3
Bankaya yatacak net tutarı belirleyiniz.
8.000.000+1.600.000400.000=9.200.0008.000.000 + 1.600.000 - 400.000 = 9.200.000 TL
Brüt hakediş ve KDV toplamından kesilen stopaj düşülerek net tahsilat bulunur.
4
Yevmiye kaydını oluşturunuz.
102 Bankalar (9.200.0009.200.000 B), 193 Peşin Ödenen Vergi (400.000400.000 B) / 350 Y.Y. İnş. Hak. Bed. (8.000.0008.000.000 A), 391 Hesaplanan KDV (1.600.0001.600.000 A)
Hakediş bedelleri iş bitimine kadar 350 nolu hesapta, KDV ise 391 nolu hesapta alacak tarafta izlenir.

Key Concept

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakedişler, işin tamamlandığı (geçici kabulün yapıldığı) tarihe kadar gelir tablosuna aktarılmayıp bilançonun pasifinde 350 nolu hesapta bekletilir.

Hints

1
Yıllara yaygın inşaat işlerinde iş bitmeden gelir kaydedilmez.
2
Hakediş bedelleri bilançonun pasifinde hangi kodlu grupta takip edilir?
3
Brüt hakediş bedeli üzerinden stopaj kesintisi yapmayı ve KDV eklemeyi unutmayın; stopaj işletme için bir varlıktır.

Practice More

İşin bittiği (geçici kabul) tarihteki 170 ve 350 nolu hesapların kapanış kayıtlarını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 209Question

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri ile iştigal eden Zirve İnşaat Taahhüt A.Ş.'nin 20242024 yılında başladığı "Baraj İnşaatı" projesine ilişkin 31.12.202431.12.2024 tarihindeki maliyetleri 4.000.0004.000.000 TL'dir. Şirket, 20252025 yılında bu proje için 1.200.0001.200.000 TL ek harcama yapmış ve işi 15.10.202515.10.2025 tarihinde geçici kabul tutanağının onaylanmasıyla tamamlamıştır. Proje kapsamında toplam 7.500.0007.500.000 TL hakediş tahakkuk ettirilmiştir. Şirketin 20252025 yılındaki müşterek genel yönetim giderleri 600.000600.000 TL olup, bu dönemde devam eden diğer tek projesinin (Havalimanı İnşaatı) maliyeti 1.800.0001.800.000 TL'dir.

Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca müşterek giderlerin maliyetlere göre dağıtıldığı varsayıldığında, Baraj İnşaatı projesinden elde edilen kâr veya zarar tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 2.060.0002.060.000 TL kâr

Answer

Baraj İnşaatı projesinden elde edilen kâr 2.060.0002.060.000 TL'dir.
Doğru cevap olan kâr tutarına ulaşmak için öncelikle Baraj İnşaatı'nın 20252025 yılındaki harcama tutarı olan 1.200.0001.200.000 TL'nin, toplam 3.000.0003.000.000 TL'lik cari dönem harcaması içindeki payı (%40\%40) bulunmuştur. Bu pay oranında genel yönetim giderinden alınan 240.000240.000 TL, projenin 5.200.0005.200.000 TL'lik direkt maliyetine eklenerek toplam maliyet 5.440.0005.440.000 TL olarak hesaplanmıştır. 7.500.0007.500.000 TL tutarındaki toplam hakediş gelirinden bu maliyet çıkarıldığında 2.060.0002.060.000 TL kâr elde edildiği görülmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Müşterek gider dağıtım anahtarının belirlenmesi
Dağıtım Oranı = %40\%40
VUK uyarınca müşterek giderler, o yıl yapılan harcamaların birbirine oranına göre dağıtılır. Baraj için: 1.200.000/(1.200.000+1.800.000)=0,401.200.000 / (1.200.000 + 1.800.000) = 0,40.
2
Müşterek giderlerden pay verilmesi
240.000240.000 TL
600.000600.000 TL'lik toplam giderin %40\%40'ı (600.000×0,40600.000 \times 0,40) Baraj projesine maliyet olarak yüklenmelidir.
3
Toplam proje maliyetinin hesaplanması
5.440.0005.440.000 TL
Geçmiş yıl maliyeti (4.000.0004.000.000), cari yıl harcaması (1.200.0001.200.000) ve müşterek gider payı (240.000240.000) toplanır.
4
Kâr/Zarar tespiti
2.060.0002.060.000 TL Kâr
Toplam Hakediş (7.500.0007.500.000) - Toplam Maliyet (5.440.0005.440.000) farkı alınarak işin bittiği yılın gelir tablosuna aktarılacak tutar bulunur.

Key Concept

Yıllara yaygın inşaat işlerinde kâr/zarar tespiti, geçici kabulün yapıldığı tarihteki kümülatif maliyetler ve hakedişler üzerinden, müşterek gider dağıtımı da yapılarak gerçekleştirilir.

Practice More

Geçici kabulden sonra yapılan kesin kabul sürecindeki ek harcamaların kâr/zarar üzerindeki etkisini inceleyen sorular çözülebilir.
Estimated Time:3m 0s
Question 210Question

Yıllara yaygın inşaat ve onarım projelerini üstlenmek amacıyla kurulan iş birliği modellerinden biri olan konsorsiyumlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Her bir ortak işin sadece kendi uzmanlık alanına giren belirli bir kısmından sorumludur.

Answer

Konsorsiyumlarda her bir ortağın işin belirli bir kısmını üstlenmesi ve sadece o kısımdan sorumlu olması doğru bir ifadedir.
Konsorsiyum yapısında iş, ortaklar arasında teknik veya idari kısımlara bölünür. Her ortak, sözleşmede kendine tanımlanan iş paketini yerine getirmekle yükümlüdür ve bu kısımdan doğan maliyet ve riskleri üstlenir. Bu durum, ortakların projenin tamamından sorumlu olduğu iş ortaklığı modelinden ayrılan en belirgin noktadır.

Step-by-Step Solution

1
Konsorsiyumun hukuki niteliğini tanımla.
Konsorsiyum, birden fazla işletmenin kendi uzmanlık alanlarına göre işin bir bölümünü üstlendiği bir modeldir.
İş ortaklığı ile arasındaki en temel farkı belirlemek için sorumluluk sınırlarını çizmek gerekir.
2
Sorumluluk hukukunu analiz et.
Konsorsiyumda 'herkes kendi işinden sorumludur' ilkesi geçerlidir.
İş ortaklığındaki müteselsil (zincirleme) sorumluluk kavramı ile karıştırılmaması için bu ayrım kritiktir.
3
Muhasebe ve vergilendirme rejimini belirle.
Ortaklar kendi kısımlarına ait 170170 ve 350350 nolu hesapları kendi defterlerinde tutar.
Konsorsiyumun ayrı bir mükellefiyeti olmadığı için konsolide bir defter tutulması söz konusu değildir.

Key Concept

Konsorsiyum ve İş Ortaklığı Ayrımı (Sorumluluk Sınırı)

Hints

1
Konsorsiyumda işin paylaşılıp paylaşılmadığına ve sorumluluğun sınırına odaklanın.
2
İş ortaklığında 'hepimiz birimiz için' mantığı varken, konsorsiyumda 'herkes kendi kapısının önünü süpürür' mantığı vardır.
3
Konsorsiyumda her ortağın kendi uzmanlık alanında (örneğin biri elektrik, diğeri inşaat) sorumlu olduğunu hatırlayın.

Practice More

İş ortaklıklarında kurumlar vergisi mükellefiyeti seçeneğinin vergi beyanı açısından sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 211Question

Alp Doğan İnşaat Taahhüt Ltd. Şti., bir kamu kurumu ile 2020 Eylül 20252025 tarihinde imzaladığı viyadük inşaatı sözleşmesi kapsamında işe başlamıştır. İşin 20262026 yılı içerisinde devam ettiği ve yıllara yaygın inşaat işi kapsamında olduğu bilinmektedir. Şirketin 20262026 yılı Nisan ayında düzenlediği ve idarece onaylanan hakediş raporunda brüt hakediş bedeli 4.000.0004.000.000 TL, hesaplanan KDV (%%20) ise 800.000800.000 TL'dir. Mevzuat uyarınca yıllara yaygın inşaat işlerinde %%5 oranında gelir vergisi tevkifatı (stopaj) yapıldığı bilindiğine göre; Alp Doğan İnşaat Taahhüt Ltd. Şti.'nin bu hakediş tahsilatına ilişkin yapacağı muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı; 200.000200.000 TL borçlandırılır.

Answer

193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı'nın 200.000200.000 TL tutarında borçlandırılması doğrudur.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, 4.000.0004.000.000 TL brüt hakediş bedeli üzerinden hesaplanan %%5 oranındaki stopaj (200.000200.000 TL), şirket için bir alacak niteliği taşıdığından 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabının borç tarafına kaydedilir. Bu işlem, yıllara yaygın inşaat işlerindeki vergileme rejiminin temel muhasebe kuralıdır.

Step-by-Step Solution

1
Tevkifat (stopaj) matrahını belirle.
Matrah = 4.000.0004.000.000 TL
Stopaj, KDV hariç brüt hakediş tutarı üzerinden hesaplanır.
2
Gelir vergisi tevkifat tutarını hesapla.
Stopaj = 4.000.000×4.000.000 \times %%5 = 200.000 TL
Yıllara yaygın inşaat işlerinde geçerli stopaj oranı uygulanır.
3
Muhasebe hesabını ve yönünü belirle.
193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı (Borç)
İşletme için bu kesinti, gelecek vergilerden mahsup edilecek bir varlık niteliğindedir.
4
Yevmiye kaydının tamamını analiz et.
102 Bankalar (B) 4.600.0004.600.000, 193 (B) 200.000200.000 / 350 (A) 4.000.0004.000.000, 391 (A) 800.000800.000
Brüt hakediş ve KDV alacaklı, net ödeme ve vergi kesintisi borçlu tarafta yer alır.

Key Concept

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakedişlerden yapılan vergi tevkifatının brüt tutar üzerinden hesaplanması ve 193 nolu hesapta takip edilmesi.

Hints

1
Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakediş bedelleri tahsil edilirken mutlaka vergi kesintisi (stopaj) yapılır.
2
Stopaj hesaplanırken KDV'siz brüt tutarı esas almalısınız ve bu tutarı peşin ödenen vergiler hesabına borç yazmalısınız.
3
Brüt hakediş 4.000.0004.000.000 TL olduğuna göre, %%5 kesinti 200.000200.000 TL yapar ve bu tutar 193 nolu hesapta izlenir.

Practice More

İşin bittiği (geçici kabulün onaylandığı) yıl yapılacak kapanış ve mahsup kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 212Question

Kendi nam ve hesabına (yap-sat) inşaat faaliyetinin yanı sıra yıllara yaygın inşaat ve onarım taahhüt işini de eş zamanlı olarak yürüten (S) İnşaat İşletmesi, 20252025 yılı içerisinde projeleri için çeşitli harcamalar yapmıştır. İşletme, yap-sat projesi kapsamında 4.000.0004.000.000 TL tutarında demir ve çimentoyu inşaat sahasına sevk etmiş; yıllara yaygın taahhüt projesi için ise 1.500.0001.500.000 TL işçilik maliyeti üstlenmiştir. İşletme maliyetlerini fonksiyon esasına göre izlemektedir.

Buna göre, söz konusu projelerin maliyet takibi ve dönem sonu işlemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yap-sat projesi için kullanılan malzemeler 710710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri hesabında, taahhüt projesi işçilikleri ise 740740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabında izlenir.

Answer

Yap-sat projesi için kullanılan malzemelerin 710710 nolu hesapta, taahhüt projesi işçiliklerinin ise 740740 nolu hesapta izlenmesi gerektiğini belirten seçenek doğrudur.
Muhasebe uygulamaları açısından özel inşaatlar bir 'mamul üretimi' faaliyeti olarak kabul edilir. Bu nedenle, bu projelerdeki maliyetler sanayi işletmelerinde olduğu gibi 710710 (Direkt İlk Madde ve Malzeme), 720720 (Direkt İşçilik) ve 730730 (Genel Üretim Giderleri) hesaplarında izlenir. Diğer taraftan, yıllara yaygın inşaat ve onarım taahhüt işleri bir 'hizmet üretimi' faaliyeti olarak kabul edildiğinden, maliyetlerin tamamı 740740 (Hizmet Üretim Maliyeti) hesabında toplanır ve dönem sonunda iş bitimine kadar bekletilmek üzere 170170 nolu hesaba aktarılır.

Step-by-Step Solution

1
İnşaat türlerine göre faaliyet niteliğinin belirlenmesi.
Özel (Yap-Sat) İnşaat = Mamul Üretimi; Yıllara Yaygın Taahhüt = Hizmet Üretimi.
Muhasebe hesap planı faaliyetin niteliğine (üretim/hizmet) göre şekillenir.
2
Faaliyet niteliğine uygun 7.7. grup (maliyet) hesaplarının seçilmesi.
Mamul üretimi için 710,720,730710, 720, 730; Hizmet üretimi için 740740 hesabı kullanılır.
Fonksiyon esasına göre maliyetlerin doğru tasnifi zorunludur.
3
Dönem sonu aktarım hesaplarının belirlenmesi.
Özel inşaat maliyetleri 151/152151/152 nolu stok hesaplarına; yıllara yaygın taahhüt maliyetleri ise 170170 nolu hesaba aktarılır.
Tek Düzen Hesap Planı gereği her faaliyet türü farklı bilanço hesaplarında izlenir.

Key Concept

Özel inşaatlar ile taahhüt inşaatlarının üretim niteliği ve hesap farklılıkları
Estimated Time:2m 0s
Question 213Question

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri ile iştigal eden Sancak İnşaat A.Ş., 20242024 yılında üstlendiği bir altyapı projesini 12.10.202512.10.2025 tarihinde geçici kabulün onaylanmasıyla tamamlamıştır. Proje kayıtlarında işin bitimi itibarıyla aşağıdaki bakiyeler görülmektedir:

Hesap Kodu ve AdıBakiye (TL)
170170 Yıllara Yaygın İnş. ve Onar. Maliyetleri18.200.00018.200.000
350350 Yıllara Yaygın İnş. ve Onar. Hakediş Bedelleri21.500.00021.500.000

İşletme, 20252025 yılı dönem sonunda bu projeye 450.000450.000 TL tutarında müşterek genel gider payı dağıtmıştır. Buna göre, işletmenin bu projeden elde ettiği kâr/zarar tutarı ve bu tutarın beyan edileceği takvim yılı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 2.850.0002.850.000 TL kâr - 20252025 yılı

Answer

2.850.0002.850.000 TL kâr elde edilmiştir ve bu tutar geçici kabulün gerçekleştiği 20252025 yılı gelir tablosunda yer almalıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, toplam maliyetin (18.200.000+450.000=18.650.00018.200.000 + 450.000 = 18.650.000 TL) hakediş bedeli olan 21.500.00021.500.000 TL'den çıkarılmasıyla bulunan 2.850.0002.850.000 TL kârı ve geçici kabulün onaylandığı 20252025 yılını doğru bir şekilde sunmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam proje maliyetini hesaplayın.
18.200.000+450.000=18.650.00018.200.000 + 450.000 = 18.650.000 TL
Yıllara yaygın inşaat işlerinde projeye verilen müşterek genel gider payları, projenin toplam maliyetine eklenmelidir.
2
Proje kâr veya zararını tespit edin.
21.500.00018.650.000=2.850.00021.500.000 - 18.650.000 = 2.850.000 TL (Kâr)
350350 nolu hesapta izlenen toplam hakediş bedelleri ile toplam maliyet arasındaki olumlu fark kârı ifade eder.
3
Kârın vergilendirileceği ve beyan edileceği dönemi belirleyin.
20252025 yılı
Gelir Vergisi Kanunu uyarınca yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde kâr veya zarar, geçici kabul tutanağının onaylandığı yılın geliri veya gideri olarak tespit edilir.

Key Concept

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde kâr veya zarar tespiti, geçici kabulün onaylandığı yıl itibarıyla toplam hakedişlerin toplam maliyetle karşılaştırılması yoluyla yapılır.

Practice More

İşin bitiminde yapılan 170 ve 350 nolu hesapların kapatılmasına ilişkin yevmiye kayıtlarını gözden geçirebilirsiniz.

Alternative Method

Toplam hakedişlerden (350), ilgili inşaatın doğrudan maliyetleri (170) ve o yıla ait paylaştırılan müşterek giderler düşüldüğünde bulunan fark pozitiftir ve 690 Dönem Kâr veya Zararı hesabına aktarılmak üzere 600 ve 622 hesaplar aracılığıyla sonuçlandırılır.
Estimated Time:1m 30s
Question 214Question

Zeta İnşaat A.Ş., 20252025 yılında eş zamanlı olarak 'Kuzey Barajı' ve 'Güney Otoyolu' isimli iki adet yıllara yaygın inşaat ve onarım projesi yürütmektedir. Şirketin her iki projede de müşterek olarak kullandığı bir ekskavatörün 20252025 takvim yılına ait toplam amortisman tutarı 180.000180.000 olarak hesaplanmıştır. Ekskavatörün yıl içindeki kullanım sürelerine ilişkin bilgiler aşağıdadır:

Kullanım AlanıGün Sayısı
Kuzey Barajı160160
Güney Otoyolu140140
Diğer (Bakım, onarım ve boşta bekleme)6060
Toplam**360360**

Gelir Vergisi Kanunu'nun 'Müşterek Giderler' ile ilgili hükümleri dikkate alındığında, Kuzey Barajı projesine isabet eden müşterek amortisman payı kaç 'dir?

Show answer & explanation

Answer: 80.000

Answer

Kuzey Barajı projesine isabet eden müşterek amortisman payı 80.00080.000 'dir.
Doğru cevap olan 80.00080.000 tutarına, toplam yıllık amortismanın (180.000180.000 ) tam takvim yılına (360360 gün) bölünmesiyle elde edilen günlük 500500 tutarının, Kuzey Barajı'nda kullanılan 160160 gün ile çarpılması sonucunda ulaşılır. GVK Madde 43, müşterek kullanılan iş makinelerinin amortismanlarının gün esasına göre dağıtılmasını emreder.

Step-by-Step Solution

1
Toplam dağıtım bazını (gün sayısı) belirleyin.
160+140+60=360160 + 140 + 60 = 360 gün
Gelir Vergisi Kanunu Madde 43 uyarınca müşterek amortismanlar, araçların her işte kullanıldıkları gün sayısına göre dağıtılır; boşta geçen süreler de dahil edilerek takvim yılı baz alınır.
2
Günlük amortisman tutarını hesaplayın.
180.000/360=500180.000 / 360 = 500 /gün
Toplam amortismanın her bir güne düşen payını bulmak için toplam gün sayısına bölünmesi gerekir.
3
Kuzey Barajı projesine ait payı hesaplayın.
500×160=80.000500 \times 160 = 80.000
Günlük amortisman tutarı ile projenin fiili kullanım gün sayısı çarpılarak ilgili inşaat maliyetine yüklenecek tutar bulunur.

Key Concept

Yıllara yaygın inşaat işlerinde müşterek amortismanlar, harcama tutarlarına göre değil, kullanıldıkları gün sayısına göre dağıtılır.

Hints

1
Yıllara yaygın inşaat işlerinde genel giderler harcama tutarına, amortismanlar ise gün sayısına göre dağıtılır.
2
Hesaplama yaparken payda olarak araçların sadece inşaatlarda çalıştığı günleri değil, takvim yılının tamamını (360360 gün) dikkate almalısınız.

Practice More

Müşterek genel giderlerin (amortisman hariç) harcama tutarları üzerinden nasıl dağıtıldığını içeren bir soru çözerek iki kural arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 215Question

Yaman İnşaat A.Ş., 20252025 yılının Kasım ayında başladığı ve 20262026 yılının Haziran ayında tamamlayacağı bir restorasyon işi için Mart 20262026 döneminde 400.000400.000 TL tutarında (KDV hariç) bir hakediş düzenlemiştir. Buna göre, Gelir Vergisi Kanunu'nun 4242. maddesi kapsamında bu hakediş ödemesi üzerinden yapılması gereken vergi kesintisi (stopaj) tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 20.00020.000 TL

Answer

Doğru cevap 20.00020.000 TL'dir.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 42. maddesi kapsamına giren 'Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşleri'nde, ödenen hakediş bedelleri üzerinden (KDV hariç tutar üzerinden) %5 oranında vergi kesintisi yapılır. Soruda verilen iş 2025'te başlayıp 2026'da bittiği için yıllara yaygındır ve 400.000 TL üzerinden %5 hesaplandığında 20.000 TL sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
İşin yıllara yaygın olup olmadığını kontrol etme
İş Kasım 20252025'de başlayıp Haziran 20262026'da biteceği için takvim yılı aşılmıştır ve yıllara yaygındır.
GVK 4242. madde kapsamına giren işlerde vergi kesintisi zorunluluğunu belirlemek için.
2
Uygulanacak vergi kesintisi oranını belirleme
Güncel stopaj oranı %5\%5'tir.
Yasal mevzuat gereği ödenecek hakedişten yapılacak kesinti miktarını belirlemek için.
3
Matrah üzerinden hesaplama yapma
400.000 TL×0,05=20.000 TL400.000 \text{ TL} \times 0,05 = 20.000 \text{ TL}
Net vergi kesintisi tutarına ulaşmak için.

Key Concept

Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşlerinde Stopaj Oranı

Hints

1
İşin bir takvim yılını aşıp aşmadığına dikkat edin.
2
Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakedişlerden yapılan vergi kesintisi oranı %5'tir.
3
Matrah olarak KDV hariç tutar olan 400.000 TL'yi kullanın ve %5 oranını uygulayın.

Practice More

İşin bittiği yıl hakedişlerin ve stopajların hangi hesaplara devredildiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
PreviousPage 11 / 11
İnşaat ve Taahhüt İşletmeleri Muhasebesi Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 11 | Examkin