Bilanço: Yapısı, İlkeleri ve Kalemleri Practice Questions — KPSS Muhasebe

Bir işletmenin dönem sonu mizanından alınan bazı hesap kalanları şu şekildedir:

Hesap Adı	Kalan ( $TL$ )
Kasa	$40.000$
Alınan Çekler	$15.000$
Bankalar	$25.000$
Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$10.000$
Alacak Senetleri	$30.000$
Alacak Senetleri Reeskontu (-)	$2.000$
Şüpheli Ticari Alacaklar	$5.000$
Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)	$5.000$
Stoklar	$60.000$
Gelecek Aylara Ait Giderler	$8.000$
Demirbaşlar	$20.000$
Birikmiş Amortismanlar (-)	$4.000$

Bu verilere göre, Tekdüzen Hesap Planı ilkeleri çerçevesinde hazırlanan bilançoda işletmenin 'Dönen Varlıklar' toplamı kaç $TL$ 'dir?

158.000

166.000

171.000

176.000

182.000

Show answer & explanation

Answer: $166.000$

Answer

166.000

TL

olan seçenek doğrudur.

Dönen varlıklar, işletmenin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya çevirmeyi düşündüğü varlıklardır. Hesaplamada; Kasa (

40.000

), Alınan Çekler (

15.000

), Bankalar (

25.000

) kalemlerinden Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (

10.000

) düşülerek Hazır Değerler net

70.000

TL

bulunur. Alacak Senetleri (

30.000

) kaleminden Reeskont (

2.000

) düşülür; Şüpheli Alacaklar (

5.000

) ile Karşılığı (

5.000

) birbirini netleştirir (

0

), böylece Ticari Alacaklar net

28.000

TL

olur. Stoklar (

60.000

) ve Gelecek Aylara Ait Giderler (

8.000

) eklendiğinde toplam

166.000

TL

sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Hazır Değerler grubunun net değerini hesaplayın.

40.000 + 15.000 + 25.000 - 10.000 = 70.000

TL

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) hesabı aktif düzenleyici bir hesaptır ve hazır değerler toplamını azaltır.

2

Ticari Alacaklar grubunun net değerini hesaplayın.

30.000 - 2.000 + 5.000 - 5.000 = 28.000

TL

Alacak Senetleri Reeskontu ve Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesapları ilgili alacak kalemlerinden düşülmelidir.

3

Diğer dönen varlık kalemlerini belirleyin.

Stoklar:

60.000

TL

, Gelecek Aylara Ait Giderler:

8.000

TL

Gelecek aylara ait giderler (180), dönen varlıklar grubunda (1. grup) raporlanır.

4

Tüm grupları toplayarak toplam dönen varlıkları bulun.

70.000 + 28.000 + 60.000 + 8.000 = 166.000

TL

Duran varlıklar (Demirbaşlar ve Amortismanlar) bu toplama dahil edilmez.

Key Concept

Bilanço Düzenleyici Hesaplar ve Varlık Sınıflandırması

Hints

1

Hesap planında kodları 1 ile başlayanlar Dönen Varlık, 2 ile başlayanlar Duran Varlık grubundadır.

2

Yanında eksi (-) işareti bulunan düzenleyici hesaplar, ait oldukları grup toplamından çıkartılmalıdır.

3

Gelecek Aylara Ait Giderler (180) hesabı bir dönen varlık kalemidir; ancak Demirbaşlar (255) duran varlıktır.

Practice More

Düzenleyici hesapların bilançonun pasif tarafındaki (örneğin Ödenmemiş Sermaye veya Borç Senetleri Reeskontu) etkilerini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 2Question →

$31.12.2025$ tarihi itibarıyla envanter işlemlerini tamamlayan ve mali tablolarını hazırlama aşamasında olan bir işletmenin, bazı hesap kalanlarına ilişkin verileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap Adı	Tutar ( $TL$ )
Kasa	$100.000$
Alınan Çekler	$50.000$
Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$20.000$
Alacak Senetleri	$80.000$
Alacak Senetleri Reeskontu (-)	$10.000$
Stoklar İçin Verilen Sipariş Avansları	$30.000$
Tesis, Makine ve Cihazlar İçin Verilen Sipariş Avansları	$40.000$
Gelecek Yıllara Ait Giderler (Cari dönemde itfa edilecek kısmı)	$25.000$
Banka Kredileri (Kısa Vadeli)	$60.000$

İşletmenin vadesi $15$ ay olan ancak $9$ ay içinde tahsil edilmesi öngörülen $45.000$ $TL$ tutarındaki ticari alacakları mizan değerlerine dahil edilmiştir.

Buna göre, Tekdüzen Hesap Planı ve Bilanço İlkeleri çerçevesinde işletmenin hazırlayacağı bilançoda "Dönen Varlıklar" toplamı kaç $TL$ olmalıdır?

230.000

255.000

265.000

275.000

295.000

Show answer & explanation

Answer: $255.000$

Answer

İşletmenin bilançosunda yer alacak toplam dönen varlık tutarı

255.000

TL

olarak hesaplanmalıdır.

Doğru yanıt olan tutar hesaplanırken; Kasa (

100.000

) ve Alınan Çekler (

50.000

) kalemlerinden Verilen Çekler (

20.000

) düşülmüş, Alacak Senetleri (

80.000

) kaleminden reeskont (

10.000

) indirilmiş, stok avansları (

30.000

) ve dönen varlığa aktarılan gelecek yıl giderleri (

25.000

) eklenmiştir. Maddi duran varlık avansları ve banka kredileri ise kapsam dışı tutulmuştur.

Step-by-Step Solution

1

Hazır değerler grubunu netleştirin.

100.000

(Kasa) +

50.000

(Alınan Çekler) -

20.000

(Verilen Çekler) =

130.000

TL

.

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı aktif düzenleyici bir hesap olup hazır değerler toplamından indirilmelidir.

2

Ticari alacaklar grubunu netleştirin.

80.000

(Alacak Senetleri) -

10.000

(Reeskont) =

70.000

TL

.

Alacak Senetleri Reeskontu hesabı senedin bilançodaki tasarruf değerini göstermek için aktiften düşülmelidir. Vadesi 15 ay olan alacaklar ise dönen değil duran varlıktır.

3

Dönen varlık niteliğindeki avansları belirleyin.

Stoklar İçin Verilen Sipariş Avansları =

30.000

TL

.

Maddi duran varlıklar için verilen avanslar 25. grupta (Duran Varlık) izlenirken, stok avansları 15. grupta (Dönen Varlık) raporlanır.

4

Vade değişimine bağlı aktarımları yapın.

Gelecek Aylara Ait Giderler =

25.000

TL

.

Bilanço ilkeleri gereği, vadesi bir yılın altına düşen gelecek yıllara ait giderler dönen varlıklar grubuna (180 kodlu hesap) aktarılır.

5

Tüm dönen varlık kalemlerini toplayın.

130.000

+

70.000

+

30.000

+

25.000

=

255.000

TL

.

Banka kredileri pasif (yabancı kaynak) kalemidir, toplam varlık hesaplamasına dahil edilmez.

Key Concept

Bilanço ilkeleri uyarınca varlıkların likidite esasına göre sınıflandırılması ve düzenleyici hesapların netleştirme kuralı.

Question 3Question →

$31.12.2025$ tarihinde envanter işlemlerini yürüten bir işletmenin mizanından alınan bazı hesap kalanları ve dönem sonu envanter bilgileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap Kodu ve Adı	Kalan ( $TL$ )
$100$ Kasa	$50.000$
$101$ Alınan Çekler	$180.000$
$103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri ( $-$ )	$70.000$
$110$ Hisse Senetleri	$100.000$
$120$ Alıcılar	$150.000$
$121$ Alacak Senetleri	$250.000$
$153$ Ticari Mallar	$400.000$
$180$ Gelecek Aylara Ait Giderler	$50.000$
$191$ İndirilecek KDV	$45.000$
$391$ Hesaplanan KDV	$30.000$
$760$ Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri	$25.000$

Dönem sonu envanter ve değerleme bilgileri:
- İşletme, vadeli çekleri "Özün Önceliği" kavramı gereği senet olarak sınıflandırmaktadır. $101$ Alınan Çeklerin $60.000$ $TL$ ’si, $103$ Verilen Çeklerin ise $30.000$ $TL$ ’si $2026$ yılı vadelidir.
- Hisse senetlerinin dönem sonu borsa değeri $85.000$ $TL$ olarak saptanmış olup ihtiyatlılık gereği gerekli karşılık ayrılacaktır.
- Alıcılar hesabındaki $20.000$ $TL$ ’lik tutar için dava açılmış olup bu tutarın tamamı için karşılık ayrılmasına karar verilmiştir.
- Alacak senetleri içinde yer alan $40.000$ $TL$ ’lik kısmın "hatır senedi" olduğu belirlenmiş, ayrıca kalan senetler için $15.000$ $TL$ reeskont hesaplanmıştır.
- Gelecek aylara ait giderlerin $20.000$ $TL$ ’lik kısmının $2027$ yılının ikinci yarısına ait olduğu saptanmıştır.
- İşletmenin satın aldığı ancak henüz depolarına ulaşmayan (yoldaki) malların tutarı $30.000$ $TL$ ’dir.

Bu verilere göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda yer alacak "Dönen Varlıklar" toplamı kaç $TL$ olur?

1.085.000

1.115.000

1.130.000

1.135.000

1.140.000

Show answer & explanation

Answer: $1.115.000$

Answer

İşletmenin 31.12.2025 tarihli bilançosundaki toplam Dönen Varlık tutarı 1.115.000 TL'dir.

Doğru yanıt olan 1.115.000 TL tutarı; mizan bakiyelerinin muhasebenin temel kavramları (Özün Önceliği, İhtiyatlılık, Dönemsellik) çerçevesinde düzeltilmesiyle elde edilir. Bu süreçte Kasa (50.000), Net Alınan Çekler (120.000), Net Verilen Çekler (-40.000), Borsa Değerli Hisse Senetleri (85.000), Net Ticari Alacaklar (130.000 Alıcılar + 20.000 Şüpheli - 20.000 Karşılık), Net Alacak Senetleri (255.000), Hatır Senedi (40.000), Yoldaki Mallar Dahil Stoklar (430.000), Kısa Vadeli Gelecek Aylara Ait Giderler (30.000) ve Devreden KDV (15.000) kalemlerinin toplamı alınmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Hazır Değerler grubundaki çek düzeltmelerini yap

101 Alınan Çekler:

180.000 - 60.000 = 120.000

TL

; 103 Verilen Çekler:

-(70.000 - 30.000) = -40.000

TL

.

Özün Önceliği kavramı gereği vadeli çekler senet niteliği taşır; bu nedenle 101'den 121'e, 103'ten 321'e aktarılır.

2

Menkul Kıymetler değerlemesini uygula

110 Hisse Senetleri Net Değeri:

100.000 - 15.000

(Karşılık)

= 85.000

TL

.

İhtiyatlılık kavramı gereği borsa değeri maliyetin altına düşen menkul kıymetler için karşılık ayrılarak net değerle gösterilir.

3

Ticari Alacaklar grubundaki sınıflandırma ve reeskont işlemlerini yap

120 Alıcılar Net:

150.000 - 20.000

(Dava)

= 130.000

TL

; 128 Şüpheli Alacaklar:

20.000

TL

; 129 Karşılık:

-20.000

TL

. 121 Alacak Senetleri:

250.000 - 40.000

(Hatır)

+ 60.000

(Çekten gelen)

- 15.000

(Reeskont)

= 255.000

TL

.

Dava açılan alacaklar şüpheli hale gelir; hatır senetleri ise ticari olmayan alacaklara aktarılır. Reeskont senedin tasarruf değerini gösterir.

4

Diğer dönen varlık kalemlerini ve stokları düzenle

136 Diğer Çeşitli Alacaklar (Hatır):

40.000

TL

; 153 Ticari Mallar:

400.000 + 30.000 = 430.000

TL

; 180 Gelecek Aylara Ait Giderler:

50.000 - 20.000 = 30.000

TL

; 190 Devreden KDV:

45.000 - 30.000 = 15.000

TL

.

Yoldaki mallar mülkiyeti işletmedeyse stoklara dahil edilir. Dönemsellik gereği bir yılı aşan giderler 280 hesabına aktarılır. KDV mahsubu sonucu 190 oluşur.

5

Dönen varlık kalemlerini topla

50.000 (100) + 120.000 (101) - 40.000 (103) + 85.000 (110) + 130.000 (120) + 20.000 (128) - 20.000 (129) + 255.000 (121) + 40.000 (136) + 430.000 (153) + 30.000 (180) + 15.000 (190) = 1.115.000

TL

.

Dönen Varlıklar (Grup 10-19) içindeki tüm aktif ve pasif karakterli hesapların net toplamı alınır.

Key Concept

Bilanço İlkeleri ve Kalemlerinin Net Değerle Raporlanması

Question 4Question →

Mali tablolar analizi ilkeleri çerçevesinde, bir işletmenin bilançosunda yer alan toplam $Dönen Varlıklar$ tutarı aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

Net İşletme Sermayesi

Brüt İşletme Sermayesi

Devamlı Sermaye

Maddi Duran Varlıklar

Ödenmiş Sermaye

Show answer & explanation

Answer: Brüt İşletme Sermayesi

Answer

İşletmenin bilançosundaki toplam dönen varlıklar tutarı Brüt İşletme Sermayesi olarak adlandırılır.

Muhasebe ve mali analiz literatüründe, bilançonun aktif tarafında yer alan 'Dönen Varlıklar' ana grubunun toplamı 'Brüt İşletme Sermayesi' (veya Brüt Çalışma Sermayesi) olarak tanımlanır. Bu kavram, işletmenin günlük operasyonlarını sürdürebilmesi için sahip olduğu tüm dönen değerleri temsil eder.

Step-by-Step Solution

1

Dönen varlıkların tanımını ve kapsamını değerlendirin.

Dönen varlıklar, işletmenin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde nakde dönüşmesi beklenen varlıklarının toplamıdır.

İşletme sermayesi kavramının temelini oluşturmak için.

2

İşletme sermayesi türleri arasındaki farkı belirleyin.

Toplam dönen varlıklar tutarı 'Brüt İşletme Sermayesi' olarak tanımlanırken; bu tutardan kısa vadeli borçların (K.V.Y.K) düşülmesiyle 'Net İşletme Sermayesi'ne ulaşılır.

Soru kökündeki ifadenin hangi spesifik kavrama karşılık geldiğini netleştirmek için.

Key Concept

İşletme Sermayesi Kavramları

Hints

1

İşletme sermayesi terimi, bilançonun aktifindeki 'dönen' nitelikli varlıklarla ilişkilidir.

2

'Net' ifadesi genellikle bir farkı (indirimden sonra kalan) temsil ederken, 'Brüt' ifadesi toplam mevcudu temsil eder.

Practice More

Net işletme sermayesinin negatif çıkması durumunda işletmenin likidite riski ve kısa vadeli borç ödeme gücü hakkında nasıl bir yorum yapılacağını düşünebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 5Question →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan bazı hesapların kalanları şu şekildedir:

Hesap Adı	Kalan ( $TL$ )
$100$ Kasa	$60.000$
$103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri ( $-$ )	$20.000$
$110$ Hisse Senetleri	$35.000$
$121$ Alacak Senetleri	$90.000$
$122$ Alacak Senetleri Reeskontu ( $-$ )	$8.000$
$153$ Ticari Mallar	$120.000$
$180$ Gelecek Aylara Ait Giderler	$15.000$
$280$ Gelecek Yıllara Ait Giderler	$25.000$
$300$ Banka Kredileri	$70.000$
$321$ Borç Senetleri	$50.000$
$322$ Borç Senetleri Reeskontu ( $-$ )	$4.000$
$400$ Banka Kredileri	$100.000$
$600$ Yurtiçi Satışlar	$200.000$
$760$ Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri	$30.000$

Bu verilere göre, işletmenin bilanço ilkeleri ve Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde hesaplanan "Net İşletme Sermayesi" tutarı kaç $TL$ 'dir?

216.000

168.000

176.000

201.000

76.000

Show answer & explanation

Answer: $176.000$

Answer

İşletmenin net işletme sermayesi

176.000 TL

'dir.

Net işletme sermayesi hesaplanırken işletmenin dönen varlıklarından kısa vadeli yabancı kaynakları çıkarılır. Doğru hesaplamada: Dönen Varlıklar (

60.000 - 20.000 + 35.000 + 90.000 - 8.000 + 120.000 + 15.000 = 292.000 TL

) ve Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (

70.000 + 50.000 - 4.000 = 116.000 TL

) tutarları belirlenmiş, aradaki fark

176.000 TL

olarak bulunmuştur. Uzun vadeli kalemler (280, 400) ve gelir tablosu kalemleri (600, 760) bu hesaplamanın dışındadır.

Step-by-Step Solution

1

Dönen varlıklar toplamını hesapla

60.000 - 20.000 + 35.000 + 90.000 - 8.000 + 120.000 + 15.000 = 292.000 TL

Net işletme sermayesi hesaplanırken sadece kısa vadeli varlıklar dikkate alınır ve aktif düzenleyici hesaplar (-) çıkarılır.

2

Kısa vadeli yabancı kaynaklar (KVYK) toplamını hesapla

70.000 + 50.000 - 4.000 = 116.000 TL

Yalnızca bir yıl içinde ödenecek borçlar toplanır ve pasif düzenleyici hesaplar (-) çıkarılır.

3

Net işletme sermayesini bul

292.000 - 116.000 = 176.000 TL

Net İşletme Sermayesi = Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar formülü uygulanır.

Key Concept

Bilanço sınıflandırma ilkeleri ve düzenleyici hesapların raporlanması

Question 6Question →

Bir işletme, $2024$ yılında kullandığı $5$ yıl vadeli bir banka kredisinin $2026$ yılı içerisinde ödenecek olan anapara taksitlerini $31.12 .2025$ tarihli bilançosunda raporlayacaktır. Tekdüzen Hesap Planı ve bilanço ilkeleri çerçevesinde, söz konusu kredi taksitlerinin bilançoda yer alması gereken grup aşağıdakilerden hangisidir?

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

Dönen Varlıklar

Duran Varlıklar

Özkaynaklar

Show answer & explanation

Answer: Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

Answer

İşletmenin banka kredisi taksitleri Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar grubunda raporlanmalıdır.

Bilanço ilkelerine göre, bilançonun düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl (veya normal faaliyet dönemi) içinde vadesi dolacak olan tüm borçlar 'Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar' grubunda raporlanır. Senaryoda

31.12 .2025

tarihinde düzenlenen bilançoda,

2026

yılında (yani

12

ay içinde) ödenecek taksitler bu kural gereği kısa vadeli gruba dahil edilmelidir.

Step-by-Step Solution

1

Hesabın niteliğini ve bilançodaki temel yerini belirle.

Banka kredisi bir borçtur ve bilançonun Pasif (Kaynak) tarafında yer alır.

Varlıklar işletmenin sahip olduklarını, kaynaklar ise bu varlıkların nasıl finanse edildiğini gösterir.

2

Vade analizini bilanço tarihi itibarıyla gerçekleştir.

Bilanço tarihi

31.12 .2025

, ödeme yılı

2026

olduğundan borcun vadesi

1

yıldan azdır.

Bilanço ilkelerine göre

12

ay içinde ödenecek borçlar kısa vadeli kabul edilir.

3

Sınıflandırma kuralını uygula.

Vadesi bir yılın altına inen uzun vadeli borç taksitleri Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar grubuna aktarılır.

Bu işlem Tekdüzen Hesap Planı'nda 'Uzun Vadeli Borçların Kısa Vadeli Kısımları' hesabı kullanılarak yapılır.

Key Concept

Bilanço Vade Sınıflandırma İlkesi

Hints

1

Bilançoda kalemler likidite ve vade sırasına göre dizilir.

2

Bilanço tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süreyi hesaplayın; eğer bu süre

12

aydan kısa ise sınıflandırma değişir.

3

31.12 .2025

tarihli bir mali tabloda

2026

yılında yapılacak ödemeler 'Kısa Vadeli' olarak tanımlanır.

Practice More

Bilanço ilkeleri çerçevesinde varlıkların likidite sırasına göre dizilimini tekrar ederek dönen ve duran varlık ayrımını pekiştirin.

Alternative Method

Muhasebe kayıt sürecini düşünün: Dönem sonunda '403 Banka Kredileri' hesabından vadesi dolan kısımlar '303 Uzun Vadeli Borçların Kısa Vadeli Kısımları' hesabına aktarılır. '303' kodu ile başlayan hesaplar 3 nolu grupta, yani Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar'da yer alır.

Estimated Time:1m 15s

Question 7Question →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında, $254$ Taşıtlar hesabının borç kalanı $150.000$ $TL$ , $257$ Birikmiş Amortismanlar hesabının alacak kalanı ise $60.000$ $TL$ olarak saptanmıştır. Bilanço ilkeleri ve sunum esasları uyarınca, bu kalemlerin bilançoda gösterimi ve aktif toplamına etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Taşıtlar

150.000

TL

brüt tutarıyla, birikmiş amortismanlar ise bu hesabın altında indirim kalemi (

-

) olarak

60.000

TL

tutarıyla gösterilir; aktif toplamına net

90.000

TL

katkı sağlar.

Taşıtlar

150.000

TL

olarak aktifte, birikmiş amortismanlar ise

60.000

TL

tutarıyla pasifte bir borç kalemi gibi raporlanır; aktif toplamı

150.000

TL

artar.

Varlıklar gayrisafi değerleriyle gösterilemeyeceği için iki hesap netleştirilir ve bilançoda sadece

90.000

TL

tutarında tek bir net kalem olarak sunulur.

Birikmiş amortismanlar işletmenin özkaynaklarını doğrudan azaltan bir unsur olduğu için pasifte Özkaynaklar grubunda negatif bir değer olarak yer alır.

Amortismanlar sadece gelir tablosunda dönem gideri olarak raporlandığı için bilanço kalemleri arasında yer almaz; aktifte sadece taşıtların maliyet bedeli gösterilir.

Show answer & explanation

Answer: Taşıtlar $150.000$ $TL$ brüt tutarıyla, birikmiş amortismanlar ise bu hesabın altında indirim kalemi ( $-$ ) olarak $60.000$ $TL$ tutarıyla gösterilir; aktif toplamına net $90.000$ $TL$ katkı sağlar.

Answer

Taşıtlar brüt maliyet bedeliyle gösterilirken, birikmiş amortismanlar bu tutarın altında negatif bir değer olarak yer alarak aktif toplamına net değerin yansımasını sağlar.

Bilanço ilkeleri ve finansal tabloların sunum esaslarına göre, aktif düzenleyici hesaplar (örneğin birikmiş amortismanlar), bilançoda ilgili oldukları varlık grubunda, varlık hesabının hemen altında negatif (-) bir tutar olarak gösterilmelidir. Bu gösterim biçimi hem varlığın maliyet bedelinin (brüt değer) hem de o ana kadar ayrılan yıpranma paylarının kullanıcılar tarafından görülmesini sağlar (Tam Açıklama Kavramı). Net etki ise varlığın net defter değeridir.

Step-by-Step Solution

1

Hesapların niteliğini belirle

254

Taşıtlar bir aktif (varlık) hesabı,

257

Birikmiş Amortismanlar ise aktif düzenleyici (negatif karakterli) bir hesaptır.

Bilançoda sunumun hangi grupta ve hangi işaretle yapılacağını anlamak için hesap karakterini bilmek gerekir.

2

Bilanço sunum ilkelerini uygula

Taşıtlar

150.000

TL

(pozitif), Birikmiş Amortismanlar

(60.000)

TL

(negatif) olarak aktifte yan yana veya alt alta yazılır.

Bilanço ilkeleri gereği düzenleyici hesaplar, ilgili varlık kaleminin altında indirim şeklinde gösterilmek zorundadır.

3

Aktif toplamına olan net etkiyi hesapla

150.000 - 60.000 = 90.000

TL

net katkı.

Düzenleyici hesaplar ana hesabın net değerini gösterdiği için aktif toplamı bu net tutar kadar artar.

Key Concept

Aktif Düzenleyici Hesapların Sunumu

Hints

1

Birikmiş Amortismanlar hesabı, bilanço yapısında 'aktif düzenleyici' bir hesap olarak kabul edilir.

Practice More

Bilanço ilkeleri arasında yer alan 'Dönen/Duran Varlık ayrımı' ve 'Mahsup Yasağı' konularını tekrar ederek bilanço yapısı bilginizi derinleştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 0s

Question 8Question →

Bir işletmenin yıl sonu finansal tablolarının düzenlenmesi sürecinde mizanından saptanan bazı hesap kalanları aşağıda verilmiştir:

Hesap Adı	Kalan ( $TL$ )
$500$ Sermaye	$200.000$
$501$ Ödenmemiş Sermaye ( $-$ )	$40.000$
$522$ MDV Yeniden Değerleme Artışları	$15.000$
$540$ Yasal Yedekler	$20.000$
$542$ Olağanüstü Yedekler	$10.000$
$570$ Geçmiş Yıllar Kârları	$5.000$
$580$ Geçmiş Yıllar Zararları ( $-$ )	$3.000$
$590$ Dönem Net Kârı	$25.000$
$320$ Satıcılar	$30.000$
$400$ Banka Kredileri	$50.000$

Buna göre, işletmenin bilançosunda yer alacak "Özkaynaklar" grubu toplamı kaç $TL$ olarak raporlanacaktır?

232.000

262.000

282.000

238.000

275.000

Show answer & explanation

Answer: $232.000$

Answer

İşletmenin özkaynaklar toplamı

232.000

TL

olarak hesaplanmıştır.

Bilanço ilkeleri uyarınca özkaynaklar grubu; ödenmiş sermaye, sermaye yedekleri, kâr yedekleri, geçmiş yıllar kâr/zararları ve dönem net kâr/zararından oluşur. Hesaplama yapılırken artırıcı kalemler (

200.000 + 15.000 + 20.000 + 10.000 + 5.000 + 25.000 = 275.000

) toplanır ve eksiltici (düzenleyici) kalemler (

40.000 + 3.000 = 43.000

) bu toplamdan çıkarılır. Sonuç

232.000

TL

olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Ödenmiş sermayenin belirlenmesi

200.000 - 40.000 = 160.000

TL

Sermaye tutarından ödenmemiş sermaye tutarı düşülerek ödenmiş sermayeye ulaşılır.

2

Sermaye ve kâr yedeklerinin toplanması

15.000 (MDV) + 20.000 (Yasal) + 10.000 (Olağanüstü) = 45.000

TL

Sermaye yedekleri (52 grubu) ve kâr yedekleri (54 grubu) özkaynakların artırıcı kalemleridir.

3

Kâr ve zarar dengesinin hesaplanması

5.000 (GYK) - 3.000 (GYZ) + 25.000 (DNK) = 27.000

TL

Geçmiş yıllar ve dönem net kârları toplanırken, geçmiş yıllar zararı düzenleyici bir hesap olduğu için çıkarılır.

4

Toplam özkaynak tutarının bulunması

160.000 + 45.000 + 27.000 = 232.000

TL

Tüm alt grupların net değerleri toplanarak ana grup toplamına ulaşılır.

Key Concept

Özkaynaklar, işletme sahip veya ortaklarının işletme varlıkları üzerindeki haklarını ifade eder ve bilançoda net değerleri üzerinden raporlanır.

Hints

1

Özkaynaklar hesabında parantez içinde (

-

) işaretiyle gösterilen kalemlerin toplamdan çıkarılması gerektiğini unutmayın.

2

Satıcılar ve Banka Kredileri hesapları işletmenin borçlarıdır (Yabancı Kaynak), bu yüzden Özkaynaklar hesaplamasına dahil edilmemelidir.

3

Özkaynak = (Sermaye - Ödenmemiş Sermaye) + Yedekler + Kârlar - Zararlar formülünü uygulayın.

Practice More

Bilançonun pasif yapısındaki diğer ana gruplar olan Kısa Vadeli ve Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar arasındaki vade ayrımını tekrar edin.

Estimated Time:1m 30s

Question 9Question →

Bir işletmenin dönem sonu mizanında yer alan bazı hesapların kalanları şöyledir:

Hesap Kodu ve Adı	Tutar ( $TL$ )
$102$ Bankalar	$65.000$
$110$ Hisse Senetleri	$40.000$
$120$ Alıcılar	$85.000$
$129$ Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)	$15.000$
$153$ Ticari Mallar	$130.000$
$191$ İndirilecek KDV	$25.000$
$254$ Taşıtlar	$150.000$
$321$ Borç Senetleri	$90.000$
$642$ Faiz Gelirleri	$12.000$

Bu verilere göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda yer alacak "Dönen Varlıklar" grubu toplamı kaç $TL$ 'dir?

345.000

480.000

330.000

342.000

420.000

Show answer & explanation

Answer: $330.000$

Answer

İşletmenin bilançosundaki dönen varlıklar toplamı

330.000

TL

'dir.

Dönen varlıklar, işletmenin bir yıl içinde paraya çevrilmesi beklenen değerleridir. Verilen listede Bankalar (

65.000

), Hisse Senetleri (

40.000

), Alıcılar (

85.000

), Ticari Mallar (

130.000

) ve İndirilecek KDV (

25.000

) kalemleri dönen varlık niteliğindedir. Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (

15.000

) ise aktif düzenleyici bir hesap olduğu için toplamdan düşülür. Sonuç olarak

330.000

TL

toplamına ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Dönen varlık grubunda yer alacak hesaplar belirlenir.

102

Bankalar,

110

Hisse Senetleri,

120

Alıcılar,

129

Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-),

153

Ticari Mallar ve

191

İndirilecek KDV hesapları bu gruptadır.

Bu hesaplar likidite esasına göre bir yıl içinde nakde dönüşebilecek değerleri temsil eder.

2

Düzenleyici hesap dikkate alınarak toplam tutar hesaplanır.

65.000 + 40.000 + 85.000 - 15.000 + 130.000 + 25.000 = 330.000

TL

Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı aktif düzenleyici bir hesap olup, bilançoda gruptan indirilerek raporlanmalıdır.

Key Concept

Bilanço Dönen Varlık Yapısı ve Düzenleyici Hesapların Sunumu

Question 10Question →

Bilanço ilkeleri ve finansal analiz esasları uyarınca, işletmenin kısa vadeli borç ödeme kapasitesini ve likidite durumunu gösteren "Net İşletme Sermayesi" (NİS) tutarı aşağıdakilerin hangisinde doğru formüle edilmiştir?

Dönen\ Varlıklar - Kısa\ Vadeli\ Yabancı\ Kaynaklar

Toplam\ Varlıklar - Toplam\ Yabancı\ Kaynaklar

Toplam\ Dönen\ Varlıklar

Duran\ Varlıklar - Uzun\ Vadeli\ Yabancı\ Kaynaklar

Net\ Satışlar - Satışların\ Maliyeti

Show answer & explanation

Answer: $Dönen\ Varlıklar - Kısa\ Vadeli\ Yabancı\ Kaynaklar$

Answer

Net işletme sermayesi, dönen varlıklar toplamından kısa vadeli yabancı kaynaklar toplamının çıkarılmasıyla hesaplanır.

Net işletme sermayesi, işletmenin dönen varlıklarının kısa vadeli yabancı kaynaklarından fazla olan kısmıdır. Bu tutar, işletmenin günlük faaliyetlerini aksatmadan sürdürebilmesi için sahip olduğu likidite güvencesini temsil eder.

Step-by-Step Solution

1

Dönen varlıkların belirlenmesi

İşletmenin bir yıl içinde nakde dönüşmesi beklenen varlıkları (nakit, stoklar, alacaklar vb.) tespit edilir.

Sermayenin likit kısmını belirlemek için gereklidir.

2

Kısa vadeli yabancı kaynakların belirlenmesi

İşletmenin bir yıl içinde ödenmesi gereken borçları (ticari borçlar, kısa vadeli krediler vb.) tespit edilir.

Varlıkların ne kadarının kısa vadeli borçlarla finanse edildiğini görmek için gereklidir.

3

Farkın hesaplanması

Dönen\ Varlıklar - Kısa\ Vadeli\ Yabancı\ Kaynaklar

işlemi yapılır.

Pozitif fark, işletmenin kısa vadeli borçlarını ödedikten sonra elinde kalan serbest kaynağı gösterir.

Key Concept

Net İşletme Sermayesi (NİS) Kavramı

Hints

1

İşletmenin kısa vadeli (bir yıl içindeki) durumuna odaklanın.

2

Formülün bir tarafı aktifteki kısa vadeli grup, diğer tarafı pasifteki kısa vadeli gruptur.

3

Cari oran hesaplanırken kullanılan kalemlerin farkını düşünün.

Practice More

Net işletme sermayesinin negatif çıkması durumunda işletmenin likidite riskini nasıl yorumlarsınız?

Estimated Time:45s

Question 11Question →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan bazı hesapların kalanları aşağıda verilmiştir:

Hesap Kodu ve Adı	Tutar ( $TL$ )
$121$ Alacak Senetleri	$400.000$
$122$ Alacak Senetleri Reeskontu (-)	$20.000$
$221$ Alacak Senetleri	$300.000$
$159$ Verilen Sipariş Avansları	$80.000$
$180$ Gelecek Aylara Ait Giderler	$40.000$
$321$ Borç Senetleri	$200.000$
$421$ Borç Senetleri	$500.000$
$340$ Alınan Sipariş Avansları	$120.000$

Ek Bilgiler:
- $221$ Alacak Senetleri hesabındaki tutarın $150.000$ $TL$ 'lik kısmının vadesi $2026$ yılı içindedir.
- $421$ Borç Senetleri hesabındaki tutarın $300.000$ $TL$ 'lik kısmının vadesi $2026$ yılı içindedir.
- İşletme, dönem sonunda alacak senetlerini reeskonta tabi tutmuş ancak borç senetleri için reeskont ayırmamıştır. MSUGT bilanço ilkeleri gereği borç senetleri için hesaplanması gereken reeskont tutarı; kısa vadeli borç senetleri için $15.000$ $TL$ , uzun vadeli borç senetleri için $25.000$ $TL$ olarak saptanmıştır.

Buna göre, MSUGT bilanço ilkeleri ve sunum esasları uyarınca işletmenin $31.12 .2025$ tarihli bilançosunda raporlanacak olan "Net İşletme Sermayesi" tutarı kaç $TL$ olur?

30.000

45.000

70.000

125.000

345.000

Show answer & explanation

Answer: $45.000$

Answer

İşletmenin MSUGT bilanço ilkelerine göre hesaplanan net işletme sermayesi

45.000

TL

'dir.

Net İşletme Sermayesi hesaplanırken; dönem sonu itibarıyla vadesi bir yılın altına düşen alacaklar (

150.000

TL

) ve borçlar (

300.000

TL

) ilgili kısa vadeli gruplara aktarılmalıdır. Ayrıca, MSUGT Bilanço İlkeleri uyarınca alacak senetlerini reeskonta tabi tutan bir işletme, borç senetlerini de reeskonta tabi tutmak zorundadır. Bu nedenle mizan bakiye vermese bile bilançoda

15.000

TL

'lik borç senedi reeskontu kısa vadeli yabancı kaynaklardan indirilmelidir. Sonuç olarak Dönen Varlıklar (

650.000

TL

) ile Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (

605.000

TL

) arasındaki fark

45.000

TL

olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Dönen Varlıklar toplamını hesapla

650.000

TL

121

(

400.000

) -

122

(

20.000

) +

221

'den aktarılan (

150.000

) +

159

(

80.000

) +

180

(

40.000

) işlemleri yapılır. Vadesi bir yılın altına inen duran varlık kalemleri dönen varlıklara dahil edilmelidir.

2

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (KVYK) toplamını hesapla

605.000

TL

321

(

200.000

) +

421

'den aktarılan (

300.000

) +

340

(

120.000

) -

322

(

15.000

) işlemleri yapılır. Tutarlılık ilkesi gereği, alacak senetleri reeskonta tabi tutulduğu için borç senetleri de reeskonta tabi tutulmalı ve vadesi bir yılın altına inen borçlar KVYK grubuna aktarılmalıdır.

3

Net İşletme Sermayesini hesapla

45.000

TL

Net İşletme Sermayesi = Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (

650.000 - 605.000

).

Key Concept

Bilanço İlkeleri ve Sınıflandırma (Vade Aktarımı ve Reeskont Zorunluluğu)

Hints

1

Vadesi bir yılın altına düşen duran varlık ve uzun vadeli borç kalemlerinin dönen varlık ve kısa vadeli yabancı kaynak gruplarına aktarılması gerektiğini unutmayın.

2

Bilanço ilkelerinde yer alan 'Tutarlılık' ve 'Kaynaklara İlişkin İlkeler' uyarınca alacak senetleri reeskonta tabi ise borç senetleri için de reeskont işlemi yapılmalıdır.

Practice More

Bilançodaki ödenmemiş sermaye ve birikmiş amortismanlar gibi indirim kalemlerinin aktif ve pasif toplamları üzerindeki etkisini inceleyen benzer bir soru çözebilirsiniz.

Estimated Time:3m 0s

Question 12Question →

Bilanço ilkeleri ve finansal tabloların sunum esasları uyarınca, işletmenin belirli bir tarihteki varlıklarını ve bu varlıkların sağlandığı kaynakları gösteren bilançoda aşağıdaki hesaplardan hangisinin yer alması mümkün değildir?

180

Gelecek Aylara Ait Giderler

381

Gider Tahakkukları

770

Genel Yönetim Giderleri

590

Dönem Net Kârı

257

Birikmiş Amortismanlar

Show answer & explanation

Answer: $770$ Genel Yönetim Giderleri

Answer

Genel Yönetim Giderleri hesabı bir gider hesabı olduğu ve dönem sonunda kapatılarak gelir tablosuna aktarıldığı için bilançoda yer almaz.

Genel Yönetim Giderleri hesabı (

770

), bir maliyet hesabı olup dönem sonu işlemleriyle Gelir Tablosu'na aktarılır ve bilançonun hiçbir bölümünde raporlanmaz.

Step-by-Step Solution

1

Bilanço gruplarının temel yapısını hatırla.

Bilançoda

1

(Dönen Varlıklar),

2

(Duran Varlıklar),

3

(Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar),

4

(Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar) ve

5

(Özkaynaklar) ile başlayan hesap grupları yer alır.

Bilanço sadece varlık ve kaynak (borç+özkaynak) hesaplarını kapsar.

2

Gelir tablosu ve maliyet hesaplarının işleyişini analiz et.

6

ile başlayan gelir tablosu hesapları ve

7

ile başlayan maliyet hesapları dönem sonunda sonuç hesaplarına aktarılarak kapatılır.

Gider ve gelir hesapları belirli bir dönemin faaliyet sonucunu ölçmek içindir ve mülkiyet durumunu gösteren bilançoda kalıcı olarak yer almazlar.

3

Seçeneklerdeki hesap kodlarını karşılaştır.

Genel Yönetim Giderleri hesabı

770

kodu ile başlayan bir maliyet hesabıdır ve bilançoda değil, gelir tablosu sürecinde kullanılır.

Buna karşın Gelecek Aylara Ait Giderler (

180

) veya Gider Tahakkukları (

381

) gibi hesaplar, isimlerinde 'gider' geçmesine rağmen bilanço hesaplarıdır.

Key Concept

Bilanço ve Gelir Tablosu Hesaplarının Ayrımı

Hints

1

Hesabın koduna odaklanın;

1, 2, 3, 4, 5

ile başlayanlar bilanço,

6

ve

7

ile başlayanlar faaliyet hesaplarıdır.

2

İçinde 'gider' kelimesi geçen hesapların hepsi gelir tablosu hesabı değildir; bazıları gelecek dönemlere ilişkin hakları veya yükümlülükleri temsil eder.

Practice More

Bilançoda yer alan 'indirimli' (eksi) karakterli hesapların (aktif düzenleyici ve pasif düzenleyici) listesini çalışmak konuyu pekiştirmenize yardımcı olur.

Alternative Method

Hesapları 'Varlık', 'Kaynak' veya 'Gider/Maliyet' olarak sınıflandırarak bilançoda sadece ilk ikisinin bulunabileceğini teyit edebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 13Question →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihli dönem sonu mizanında yer alan bazı hesapların kalanları aşağıda verilmiştir:

Hesap Adı	Kalan ( $TL$ )
$300$ Banka Kredileri	$75.000$
$320$ Satıcılar	$40.000$
$322$ Borç Senetleri Reeskontu (-)	$4.000$
$381$ Gider Tahakkukları	$6.000$
$400$ Banka Kredileri (*)	$150.000$
$180$ Gelecek Aylara Ait Giderler	$12.000$
$370$ Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları	$25.000$
$371$ Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri (-)	$15.000$
$600$ Yurt İçi Satışlar	$200.000$
$500$ Sermaye	$300.000$

(*) $400$ kodlu banka kredisinin $60.000$ $TL$ 'lik kısmının vadesi $2026$ yılı Mart ayıdır.

Bilanço ilkeleri ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, bu işletmenin bilançosundaki "Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar" toplamı kaç $TL$ olarak raporlanmalıdır?

127.000

187.000

195.000

202.000

199.000

Show answer & explanation

Answer: 187.000

Answer

İşletmenin kısa vadeli yabancı kaynaklar toplamı 187.000 TL'dir.

Kısa vadeli yabancı kaynaklar hesaplanırken mizandaki doğrudan KVYK hesapları (Banka Kredileri, Satıcılar, Gider Tahakkukları, Vergi Karşılıkları) alınır. Bu toplama, bilanço ilkeleri gereği vadesine bir yıldan az kalan uzun vadeli krediler (60.000 TL) eklenir. Borç senetleri reeskontu ve peşin ödenen vergiler gibi eksi karakterli düzenleyici hesaplar ise toplamdan düşülür. 180 kodlu hesap aktif bir kalem, 500 kodlu hesap özkaynak, 600 kodlu hesap ise gelir tablosu kalemi olduğu için hesaplamaya dahil edilmez. Sonuç:

75.000 + 40.000 - 4.000 + 6.000 + 60.000 + 25.000 - 15.000 = 187.000

TL'dir.

Step-by-Step Solution

1

Kısa vadeli yabancı kaynak (KVYK) grubuna giren temel hesapları ve tutarlarını belirleyin.

300 (75.000), 320 (40.000), 381 (6.000), 370 (25.000).

Bu hesaplar Tekdüzen Hesap Planı'na göre doğrudan 3. grupta yer alan borç ve karşılık kalemleridir.

2

Uzun vadeli yabancı kaynaklardan vadesi bir yılın altına düşen kısmın re-klasifikasyonunu yapın.

400 kodlu hesaptan 60.000 TL, 303 kodlu (veya KVYK içindeki ilgili) hesaba aktarılır.

Bilanço ilkeleri gereği, vadesine bir yıldan az süre kalan uzun vadeli borçlar kısa vadeli grupta raporlanmalıdır.

3

Pasif düzenleyici (eksi karakterli) hesapları belirleyerek toplamdan indirin.

322 (-4.000) ve 371 (-15.000) tutarları toplamdan düşülür.

Bu hesaplar brüt borç tutarlarını net defter değerine indiren düzenleyici hesaplardır.

4

Tüm kalemleri toplayarak nihai KVYK tutarına ulaşın.

75.000 + 40.000 - 4.000 + 6.000 + 60.000 + 25.000 - 15.000 = 187.000 TL.

KVYK grubundaki tüm artırıcı ve azaltıcı unsurların netleştirilmesi gerekir.

Key Concept

Bilanço Sınıflandırma ve Re-klasifikasyon İlkeleri

Practice More

Benzer bir hesaplamayı 'Özkaynaklar' grubu için yaparken Ödenmemiş Sermaye ve Geçmiş Yıl Zararları gibi eksi karakterli hesaplara dikkat ediniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 14Question →

Genel kabul görmüş bilanço ilkeleri ve Tekdüzen Hesap Planı düzenlemeleri çerçevesinde; varlık kalemlerinin bilançoda 'düzenleyici hesaplar' kullanılarak netleştirilmiş (indirgenmiş) tutarlarıyla sunulmasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Verilen çekler ve ödeme emirleri hesabı, bilançonun pasif tarafındaki 'Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar' grubunda bir borç kalemi olarak raporlanır.

Alacak senetleri, bilançoda nominal değerlerinden 'Alacak Senetleri Reeskontu' tutarı düşüldükten sonra kalan net tutarı ile gösterilir.

Maddi duran varlıklar için ayrılan birikmiş amortismanlar, bilançonun pasifinde 'Özkaynaklar' grubunda bir artış kalemi olarak yer alır.

Şüpheli ticari alacaklar için ayrılan karşılıklar, bilanço aktifinde yer almaz; dönem sonunda doğrudan 'Genel Yönetim Giderleri' ile mahsup edilerek kapatılır.

Stoklar, bilanço tarihindeki piyasa değerinin maliyet değerinden yüksek olması durumunda 'Tam Açıklama' ilkesi gereği bilançoda piyasa değeriyle sunulmalıdır.

Show answer & explanation

Answer: Alacak senetleri, bilançoda nominal değerlerinden 'Alacak Senetleri Reeskontu' tutarı düşüldükten sonra kalan net tutarı ile gösterilir.

Answer

Alacak senetlerinin bilançoda, nominal değerlerinden ilgili reeskont tutarı düşülerek net değeriyle gösterilmesi doğrudur.

Bilanço ilkeleri uyarınca varlıklar, bilançoda net değerleri ile gösterilir. Bu kapsamda alacak senetleri gibi kalemler, üzerlerindeki faiz yükünden arındırılmak için reeskont tutarı düşülerek tasarruf değeriyle raporlanır. Bu uygulama, paranın zaman değerini ve finansal tablonun doğruluğunu sağlar.

Step-by-Step Solution

1

Bilanço sunum esaslarını belirle

Varlıklar ve kaynaklar, net değer esasına göre raporlanmalıdır.

Mali tabloların gerçeği yansıtması için ana hesapların, kendilerini düzelten eksi karakterli hesaplarla birlikte netleştirilerek sunulması gerekir.

2

Düzenleyici hesapların bilançodaki yerini kontrol et

Alacak Senetleri Reeskontu (

122

), Alacak Senetleri (

121

) hesabının net değerini gösteren aktif düzenleyici bir hesaptır.

Varlık kalemlerinin netleşmesi, o varlığın bilanço tarihindeki tasarruf değerini ortaya koyar.

Key Concept

Net Değer Esası ve Düzenleyici Hesaplar

Alternative Method

Varlıkların sunumunu kontrol ederken 'Mahsup Yasağı' ile 'Düzenleyici Hesaplar' arasındaki farkı hatırlayın; düzenleyici hesaplar bir mahsup değil, ana hesabın tamamlayıcısı olarak aynı grupta sunulur.

Estimated Time:1m 15s

Question 15Question →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihli dönem sonu mizanında yer alan bazı hesapların kalanları aşağıda verilmiştir:

Hesap Adı	Kalan ( $TL$ )
Bankalar	$120.000$
Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri ( $-$ )	$40.000$
Alacak Senetleri	$80.000$
Alacak Senetleri Reeskontu ( $-$ )	$5.000$
Stoklar	$150.000$
Gelecek Aylara Ait Giderler	$15.000$
Gelir Tahakkukları	$10.000$
Ticari Borçlar	$90.000$
Borç Senetleri Reeskontu ( $-$ )	$3.000$
Gider Tahakkukları	$12.000$
Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri	$25.000$

Genel kabul görmüş bilanço ilkeleri ve dönen varlık/kısa vadeli yabancı kaynak ayrımı dikkate alındığında, bu işletmenin "Net İşletme Sermayesi" kaç $TL$ olarak hesaplanır?

181.000

206.000

231.000

286.000

330.000

Show answer & explanation

Answer: $206.000$

Answer

206.000

TL olan seçenek doğrudur.

Doğru yanıt olan tutar, bilanço ilkelerine uygun olarak varlık ve kaynak kalemlerinin doğru sınıflandırılmasıyla elde edilir. Aktif düzenleyici hesaplar (Verilen Çekler ve Alacak Senetleri Reeskontu) varlıklardan düşülmüş, pasif düzenleyici hesaplar (Borç Senetleri Reeskontu) kaynaklardan düşülmüştür. Ayrıca, vadesi bir yılın altına inen kredi taksitleri kısa vadeli borçlara dahil edilmiş ve tahakkuk hesapları ile gelecek aylara ait giderler ilgili gruplarda toplanmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Dönen Varlıklar (DV) toplamını hesaplayınız.

330.000

TL

Net İşletme Sermayesi için ilk bileşen olan dönen varlıkların belirlenmesi gerekir. Hesaplama:

120.000

(Bankalar) -

40.000

(Verilen Çekler) +

80.000

(Alacak Sen.) -

5.000

(Reeskont) +

150.000

(Stok) +

15.000

(Gel. Ay. Gid.) +

10.000

(Gelir Tahak.) =

330.000

TL

.

2

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (KVYK) toplamını hesaplayınız.

124.000

TL

Net İşletme Sermayesi için ikinci bileşen olan kısa vadeli borçların belirlenmesi gerekir. Hesaplama:

90.000

(Ticari Borçlar) -

3.000

(Reeskont) +

12.000

(Gider Tahak.) +

25.000

(Uzun Vadeli Kredilerin Taksitleri) =

124.000

TL

.

3

Net İşletme Sermayesi (NİS) formülünü uygulayınız.

206.000

TL

NİS = Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (

330.000 - 124.000 = 206.000

TL

).

Key Concept

Bilanço ilkeleri uyarınca, vadesi bir yılın altına düşen tüm varlık ve kaynak kalemlerinin dönen varlıklar veya kısa vadeli yabancı kaynaklar içerisinde sınıflandırılması zorunludur.

Hints

1

Net İşletme Sermayesi hesaplanırken 'Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar' formülü kullanılır.

2

Düzenleyici hesapların (yanında eksi işareti olanlar) ait oldukları grubun toplamından düşülmesi gerektiğini unutmayın.

3

Vadesi bir yılın altına düşen uzun vadeli krediler, bilançonun sunum ilkeleri gereği kısa vadeli yabancı kaynaklar grubuna dahil edilir.

Practice More

İşletmenin cari oranını (

DV / KVYK

) hesaplayarak likidite durumunu analiz etmeyi deneyebilirsiniz.

Alternative Method

Net İşletme Sermayesini bulmak için alternatif olarak; işletmenin devamlı sermayesinden (Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar + Özkaynaklar) duran varlıklar toplamını çıkararak da aynı sonuca ulaşılabilir, ancak bu soruda mizan verileri üzerinden doğrudan hesaplama daha hızlıdır.

Estimated Time:2m 30s

Question 16Question →

İşletmenin ticari faaliyeti dışındaki bir nedenden kaynaklanan ve başlangıçta iki yıl vadeli olarak senetsiz bir şekilde ortaya çıkan alacağının, dönem sonu itibarıyla tahsiline $8$ ay kalmıştır. Bilanço ilkeleri ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca bu alacağın dönem sonu bilançosundaki yeri ve sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Duran varlıklar grubunda "236 Diğer Çeşitli Alacaklar" hesabında izlenmeye devam edilir.

Dönen varlıklar grubunda "120 Alıcılar" hesabına aktarılarak raporlanır.

Dönen varlıklar grubunda "136 Diğer Çeşitli Alacaklar" hesabına aktarılarak raporlanır.

Duran varlıklar grubunda "226 Verilen Depozito ve Teminatlar" hesabına aktarılır.

Dönen varlıklar grubunda "138 Şüpheli Diğer Alacaklar" hesabına aktarılarak karşılık ayrılır.

Show answer & explanation

Answer: Dönen varlıklar grubunda "136 Diğer Çeşitli Alacaklar" hesabına aktarılarak raporlanır.

Answer

Alacak ticari nitelikte olmadığı için 13/23 grubunda izlenmeli ve vadesi bir yılın altına düştüğü için "136 Diğer Çeşitli Alacaklar" hesabına aktarılmalıdır.

Doğru cevap, alacağın hem ticari olmayan niteliğini hem de kısalan vadesini yansıtmaktadır. İşletmenin ticari faaliyeti dışındaki alacakları "Diğer Alacaklar" grubunda izlenir. Başlangıçta duran varlıklar (23 grubu) içinde yer alan bu alacak, vadesinin

12

ayın altına (bu soruda

8

aya) düşmesiyle birlikte bilanço ilkeleri gereği dönen varlıklar (13 grubu) içindeki ilgili hesaba aktarılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1

Alacağın niteliğini belirle.

Alacak ticari faaliyet dışı (ticari olmayan) bir nedenden kaynaklandığı için "Diğer Alacaklar" grubuna girer.

Tekdüzen Hesap Planı'nda ticari ve ticari olmayan alacaklar farklı gruplarda (12/22 ve 13/23) takip edilir.

2

Vade analizini yap.

Başlangıçta iki yıl (uzun vadeli) olan alacağın vadesi dönem sonunda

8

aya (kısa vadeli) düşmüştür.

Bilanço ilkeleri gereği vadesi bir yılın altına inen duran varlıklar dönen varlıklara aktarılmalıdır.

3

Doğru hesabı seç ve sınıflandır.

"236 Diğer Çeşitli Alacaklar" hesabındaki tutar, "136 Diğer Çeşitli Alacaklar" hesabına devredilir.

Varlıkların bilançoda likidite sırasına göre ve doğru vade grubunda gösterilmesi esastır.

Key Concept

Bilanço İlkeleri: Vadeye Göre Sınıflandırma

Hints

1

Alacağın neden kaynaklandığına (ticari mi değil mi?) ve raporlama tarihindeki vadesine odaklanın.

2

Ticari olmayan alacaklar Tekdüzen Hesap Planı'nda 13 veya 23 ile başlayan gruplarda izlenir.

3

Vadesi

12

ayı geçenler 23 grubunda,

12

ayın altına inenler 13 grubunda yer alır.

Practice More

Bilanço ilkeleri kapsamında 'Yabancı Kaynaklar' grubundaki benzer vade değişimlerini (örn: 303 ve 400 hesap ilişkisi) inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 17Question →

Genel kabul görmüş bilanço ilkeleri ve Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde, bilançonun yapısı, sınıflandırılması ve kalemlerinin raporlanması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Varlıklar bilançoda likidite yeteneklerine (paraya dönüşme hızlarına) göre, kaynaklar ise vadelerine göre sıralanır.

İşletmenin normal faaliyet dönemi veya bir yıl içinde nakde dönüşmesi beklenen varlıkları "Dönen Varlıklar" grubu içerisinde raporlanır.

Vadesi bir yılın altına düşen uzun vadeli borçların anapara taksitleri ve faizleri, bilanço tarihinde "Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar" grubu içerisine aktarılarak raporlanır.

Bilançoda yer alan aktif ve pasif kalemler, ilgili hesaplar arasında mahsup edilerek (netleştirilerek) tek bir kalem olarak gösterilebilir.

Özkaynaklar grubu; ödenmiş sermaye, sermaye yedekleri, kâr yedekleri, geçmiş yıllar kârları/zararları ve dönem net kârı/zararı kalemlerinden oluşur.

Show answer & explanation

Answer: Bilançoda yer alan aktif ve pasif kalemler, ilgili hesaplar arasında mahsup edilerek (netleştirilerek) tek bir kalem olarak gösterilebilir.

Answer

Bilançoda aktif ve pasif kalemlerin mahsup edilerek (netleştirilerek) gösterilebileceğini belirten ifade yanlıştır.

Doğru cevap olan ifade, bilanço ilkelerinden 'Varlık ve Kaynakların Sınıflandırılması' ve 'Mahsup Yasağı' ile çelişmektedir. Genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre, bilançoda yer alan hiçbir aktif kalem bir pasif kalemle, hiçbir pasif kalem de bir aktif kalemle mahsup edilemez. Varlıklar ve kaynaklar brüt tutarları üzerinden raporlanmalıdır. Örneğin, bir bankadaki mevduat ile aynı bankaya olan kredi borcu netleştirilerek gösterilemez; her ikisi de kendi grubunda (Dönen Varlıklar ve Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar) ayrı ayrı raporlanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1

Bilanço ilkelerindeki 'Mahsup Yasağı' kavramını hatırla.

Aktif ve pasif kalemlerin birbirine mahsup edilerek raporlanamayacağı ilkesine ulaşılır.

Mali tabloların tam açıklama ve şeffaflık ilkeleri gereği her kalem brüt olarak gösterilmelidir.

2

Varlık ve borç sınıflandırma kriterlerini (Vade ve Likidite) kontrol et.

1

yıl veya normal faaliyet dönemi kriterinin doğruluğu teyit edilir.

Bilanço yapısı kısa/uzun vade ve likidite hiyerarşisine dayanır.

3

Uzun vadeli borçların kısa vadeye aktarılması kuralını değerlendir.

Vadesi

1

yılın altına inen borçların KVYK'ya aktarılmasının zorunlu olduğu teyit edilir.

Bilançonun mali yapıyı (likidite ve borç ödeme gücünü) doğru yansıtması gerekir.

Key Concept

Bilanço İlkeleri: Mahsup Yasağı ve Sınıflandırma Esasları

Hints

1

Bilançonun hem varlıkları hem de bu varlıkların nasıl finanse edildiğini şeffaf bir şekilde göstermesi gerektiğini düşünün.

2

Muhasebede 'Netleştirme' (mahsup) işlemi, finansal tabloların gerçek boyutunu saklayabileceği için genellikle yasaktır.

Practice More

Bilanço düzenleyici hesapların (aktifte eksi karakterli hesaplar gibi) bilançoda net değeri nasıl etkilediğini inceleyen bir soru çözebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 18Question →

İşletme, ticari mal satın almak amacıyla bir satıcıya $20.000$ $TL$ avans ödemiştir. Aynı dönemde, işletme faaliyetlerinde kullanılmak üzere bir kamyonet satın almak amacıyla da başka bir firmaya $50.000$ $TL$ avans vermiştir.

Tekdüzen Hesap Planı ve genel kabul görmüş bilanço ilkeleri uyarınca, bu avans ödemelerinin bilançoda raporlanacağı hesap grupları aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Stoklar - Maddi Duran Varlıklar

Ticari Alacaklar - Maddi Duran Varlıklar

Stoklar - Ticari Alacaklar

Diğer Dönen Varlıklar - Maddi Duran Varlıklar

Ticari Alacaklar - Diğer Dönen Varlıklar

Show answer & explanation

Answer: Stoklar - Maddi Duran Varlıklar

Answer

Ticari mal avansları 'Stoklar', maddi duran varlık avansları 'Maddi Duran Varlıklar' grubunda raporlanır.

Doğru yanıt olan seçenek, Tekdüzen Hesap Planı'ndaki (THP) hesap kodlarına ve bilanço ilkelerine tam uyum sağlamaktadır. Ticari mal alımı için ödenen avanslar 159 Verilen Sipariş Avansları hesabında takip edilir ve bu hesap '15 Stoklar' grubu altındadır. İşletme faaliyetlerinde kullanılacak bir kamyonet (taşıt) gibi maddi duran varlıklar için yapılan avans ödemeleri ise 259 Verilen Avanslar hesabında izlenir ve bu hesap '25 Maddi Duran Varlıklar' grubu içerisinde yer alır. Bu ayrım, bilançonun tam açıklama ve ihtiyatlılık ilkeleriyle de uyumludur.

Step-by-Step Solution

1

Ticari mal alımı amacıyla yapılan avans ödemesinin hesabını belirlemek.

159 Verilen Sipariş Avansları hesabı kullanılır.

İşletmenin ileride stoklarına girecek olan ticari mallar için önceden yaptığı ödemeler bu hesapta izlenir.

2

İşletme faaliyetlerinde kullanılacak kamyonet (maddi duran varlık) alımı için yapılan avansın hesabını belirlemek.

259 Verilen Avanslar hesabı kullanılır.

Maddi duran varlık yatırımları için yapılan ön ödemeler bu hesapta takip edilir.

3

Belirlenen hesapların hangi bilanço hesap gruplarına ait olduğunu saptamak.

159 hesabı '15 Stoklar', 259 hesabı ise '25 Maddi Duran Varlıklar' grubundadır.

Tekdüzen Hesap Planı'ndaki grup kodlamaları (15 ve 25) bu sınıflandırmayı zorunlu kılar.

Key Concept

Bilanço Sınıflandırma İlkeleri: Avansların İlgili Varlık Gruplarında Gösterilmesi

Estimated Time:1m 30s

Question 19Question →

Bir işletmenin dönem sonu envanter işlemleri tamamlandıktan sonra bazı hesap kalanları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hesap Adı	Tutar ( $TL$ )
$100$ Kasa	$60.000$
$101$ Alınan Çekler	$40.000$
$153$ Ticari Mallar	$100.000$
$253$ Tesis, Makine ve Cihazlar	$150.000$
$770$ Genel Yönetim Giderleri	$30.000$
$320$ Satıcılar	$80.000$

Buna göre, işletmenin Tekdüzen Hesap Planı'na uygun olarak hazırlanan bilançosundaki aktif toplamı kaç $TL$ olur?

350.000

380.000

430.000

200.000

270.000

Show answer & explanation

Answer: $350.000$

Answer

İşletmenin aktif toplamı

350.000

TL

olarak hesaplanır.

Aktif toplamı, işletmenin sahip olduğu tüm dönen ve duran varlıkların toplamını ifade eder. Verilen hesaplar arasında Kasa (

60.000

), Alınan Çekler (

40.000

), Ticari Mallar (

100.000

) ve Tesis, Makine ve Cihazlar (

150.000

) varlık hesaplarıdır ve toplamları

350.000

TL

eder.

Step-by-Step Solution

1

Aktif (Varlık) hesaplarının belirlenmesi

Kasa (

60.000

TL

), Alınan Çekler (

40.000

TL

), Ticari Mallar (

100.000

TL

) ve Tesis, Makine ve Cihazlar (

150.000

TL

)

Bilançonun aktifinde işletmenin sahip olduğu varlıklar yer alır.

2

Aktif toplamının hesaplanması

60.000 + 40.000 + 100.000 + 150.000 = 350.000

TL

Tüm dönen ve duran varlık kalemlerinin toplamı aktif toplamını verir.

3

Bilanço dışı hesapların ayıklanması

Genel Yönetim Giderleri (Gelir Tablosu hesabı) ve Satıcılar (Pasif hesabı) işleme dahil edilmez.

Gider hesapları bilançoda değil gelir tablosunda raporlanır; Satıcılar ise bilançonun kaynak (pasif) tarafında yer alır.

Key Concept

Temel Bilanço Eşitliği ve Kalemlerin Sınıflandırılması

Estimated Time:1m 0s

Question 20Question →

İşletme, $1$ Ekim $2025$ tarihinde $18$ aylık sigorta poliçesi bedeli olarak $54.000$ $TL$ peşin ödeme yapmıştır. Genel kabul görmüş bilanço ilkeleri ve dönemsellik kavramı gereği, işletmenin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda bu işleme ilişkin hesapların sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

45.000

TL

Gelecek Aylara Ait Giderler

54.000

TL

Gelecek Yıllara Ait Giderler

45.000

TL

Gelecek Yıllara Ait Giderler

36.000

TL

Gelecek Aylara Ait Giderler ve

9.000

TL

Gelecek Yıllara Ait Giderler

36.000

TL

Gelecek Yıllara Ait Giderler ve

9.000

TL

Gelecek Aylara Ait Giderler

Show answer & explanation

Answer: $36.000$ $TL$ Gelecek Aylara Ait Giderler ve $9.000$ $TL$ Gelecek Yıllara Ait Giderler

Answer

İşletmenin hazırlayacağı bilançoda

36.000

TL

'Gelecek Aylara Ait Giderler' (Dönen Varlıklar) ve

9.000

TL

'Gelecek Yıllara Ait Giderler' (Duran Varlıklar) olarak raporlanmalıdır.

Doğru cevap,

31.12.2025

tarihli bilanço gününden itibaren 1 yıllık (

12

ay) süreyi dönen varlık, aşan süreyi (

3

ay) ise duran varlık olarak doğru sınıflandıran ve cari yılın payını (

3

ay) gider olarak ayıklayan seçenektir.

Step-by-Step Solution

1

Aylık gider tutarının hesaplanması

54.000 / 18 = 3.000

TL

aylık gider.

Toplam poliçe bedelinin kapsadığı süreye bölünerek bir aya düşen maliyet bulunur.

2

Cari dönem (2025) giderinin belirlenmesi

3

ay

\times 3.000 = 9.000

TL

.

1

Ekim -

31

Aralık arasındaki 3 aylık süre cari yıla aittir ve gelir tablosuna aktarılmalıdır.

3

Bilanço tarihinden sonraki ilk 12 ayın (2026) belirlenmesi

12

ay

\times 3.000 = 36.000

TL

.

Bilanço tarihi olan

31.12.2025

tarihinden itibaren bir yıl içinde (2026 sonuna kadar) gerçekleşecek giderler Dönen Varlıklar altında '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabında raporlanır.

4

12 ayı aşan sürenin (2027) belirlenmesi

3

ay

\times 3.000 = 9.000

TL

.

Kalan 3 aylık süre (

2027

yılı), bilanço tarihinden itibaren bir yılı aştığı için Duran Varlıklar altında '280 Gelecek Yıllara Ait Giderler' hesabında raporlanır.

Key Concept

Bilanço İlkeleri: Vade Ayrımı ve Dönemsellik

Hints

1

Bilanço tarihinden (

31.12.2025

) itibaren 12 aylık süreyi belirleyiniz.

2

Önce ödeme yapılan 18 ayın kaç ayının 2025 yılına ait olduğunu bularak toplamdan düşmelisiniz.

3

Geriye kalan 15 ayın 12 ayı 180 nolu hesapta, kalan 3 ayı ise 280 nolu hesapta raporlanır.

Practice More

Bilanço ilkelerinde yer alan 'Mahsup Etme Yasağı' ve 'Duran Varlıkların Dönen Varlıklara Aktarılması' konularını tekrar ediniz.

Estimated Time:1m 30s

Bilanço: Yapısı, İlkeleri ve Kalemleri

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept