Uluslararası hukuk sisteminde 'stare decisis' (emsal karara uyma zorunluluğu) ilkesinin bulunmaması, yargı kararlarının hukuki statüsünü asli kaynaklardan ayıran temel unsurdur. Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesinin 1/d bendi ile 59. maddesi birlikte değerlendirildiğinde; yargı kararlarının bir hukuk kuralını 'tespit etme' (evidence) ve 'ihdas etme' (creation) işlevleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Yargı kararları doğrudan kural koyucu bir nitelik taşımaz; ancak mevcut teamül kurallarının veya genel hukuk ilkelerinin varlığını ve içeriğini kanıtlayarak hukuki kesinlik sağlayan yardımcı bir araçtır.Answer
- BUAD kararları, Divan tarafından 'genel uygulama' olarak nitelendirildiği andan itibaren 59. maddedeki sınırlama ortadan kalkar ve karar tüm devletler için asli bir hukuk kaynağına dönüşür.
- C38. madde uyarınca yargı kararları, antlaşmalar ve teamül hukuku arasında bir boşluk bulunduğunda, mahkemeye bu boşluğu 'yeni bir genel hukuk kuralı yaratarak' doldurma yetkisi verir.
- DDivan Statüsü’nün 59. maddesindeki nispi bağlayıcılık hükmü gereği, yargı kararları sadece davanın tarafları için bağlayıcı olup; genel hukuk kurallarını tespit etme noktasında hukuki bir değere sahip değildir.
- EYargı kararları, uluslararası hukukun 'asli kaynakları' arasında yer almamasına rağmen, 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) kuralları çerçevesinde devletlerin rızası olmaksızın yeni normlar yaratabilir.
Answer
Yargı kararları doğrudan kural koyucu bir nitelik taşımaz; mevcut kuralları kanıtlayarak hukuki kesinlik sağlayan yardımcı bir araçtır.
Uluslararası hukukta yargı kararları, Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesi uyarınca asli değil, 'yardımcı' kaynaklardır. Bu kararlar yeni bir hukuk kuralı yaratmazlar (ihdas etmezler); bunun yerine, mevcut olan antlaşmaların veya uluslararası teamül hukukunun içeriğini, kapsamını ve varlığını saptarlar (tespit ederler). UAD Statüsü'nün 59. maddesi de bu kararların sadece davanın tarafları için bağlayıcı olduğunu belirterek 'stare decisis' ilkesinin uluslararası hukukta yer almadığını teyit eder. Dolayısıyla yargı kararlarının temel işlevi, hukukun ne olduğunu kanıtlayıcı bir araç olarak ortaya koymaktır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Uluslararası Yargı Kararlarının Yardımcı Kaynak Niteliği ve Tespit İşlevi
Practice More
UAD Statüsü Madde 59'un 'müdahil devlet' (Madde 62-63) durumlarıyla ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s