Question

Difficulty: Very hardDevletlerin Tek Taraflı İşlemleri

Uluslararası hukukta devletlerin tek taraflı işlemleri (unilateral acts), bir antlaşmaya dayanmaksızın tek başına hukuki sonuç doğurabilen irade beyanlarıdır. Bu işlemlerin bağlayıcılık şartları, hukuki niteliği ve geri alınması ile ilgili Uluslararası Adalet Divanı (UAD) içtihatları ve Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2006 tarihli Rehber İlkeleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bir devletin tek taraflı beyanıyla üstlendiği yükümlülüğü geri alabilme yetkisi mutlak olup; beyanda bulunan devlet, işlemin diğer süjeler üzerinde yarattığı güvene (estoppel) bakılmaksızın işlemi her zaman tek taraflı bir kararla sona erdirme hakkına sahiptir.
  2. B
    Tek taraflı bir irade beyanının bağlayıcı olabilmesi için mutlaka Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği'ne tescil edilmesi ve işlemin muhatabı olan diğer devletler tarafından açıkça bir 'tanıma' veya 'kabul' beyanıyla yanıtlanması zorunludur.
  3. Bir devletin tek taraflı irade beyanıyla kendisini hukuken bağlama niyetinin tespitinde, beyanın içeriği ve yapıldığı koşullar bütüncül bir değerlendirmeye tabi tutulur; ancak devletlerin bu yolla egemenliklerini kısıtlama niyetinde oldukları kolayca varsayılamayacağından, yükümlülüğün kapsamına dair bir belirsizlik durumunda dar yorum (restrictive interpretation) esastır.Answer
  4. D
    Uluslararası hukukta 'protesto' işlemi, bir devletin kendi aleyhine doğabilecek hukuki sonuçları engellemek yerine, mevcut bir hakkından kesin olarak vazgeçtiğini (feragat) ve bu durumun diğer devletlere resmi olarak bildirildiğini (tebliğ) teyit eden işlemdir.
  5. E
    Devlet adına beyanda bulunan makamın yetkisi bakımından; sadece Devlet Başkanı ve Hükümet Başkanı'nın beyanları bağlayıcı kabul edilirken, Dışişleri Bakanı veya diğer bakanların sözlü açıklamaları, yazılı bir belgeye dökülmediği sürece hiçbir koşulda devlet adına yükümlülük doğurmaz.

Answer

Bir devletin tek taraflı irade beyanıyla kendisini bağlama niyetinin (animus obligandi) tespitinde, şüphe durumunda egemenliğin kısıtlanmayacağı varsayımıyla dar yorum (restrictive interpretation) ilkesinin uygulanması gerektiği ifadesi doğrudur.
Doğru olan seçenek, devletlerin tek taraflı beyanlar yoluyla egemenliklerini kısıtlama niyetinde olduklarının peşinen varsayılamayacağını ve bu nedenle belirsizlik durumunda 'dar yorum' (restrictive interpretation) ilkesinin uygulanması gerektiğini belirten ifadedir. Bu ilke, uluslararası hukukun temelinde yatan devlet egemenliği prensibinin bir sonucudur ve Uluslararası Adalet Divanı'nın yerleşik içtihadıdır.

Step-by-Step Solution

1
Tek taraflı işlemin tanımını ve kurucu unsurlarını belirle.
İşlemin geçerliliği; beyanda bulunanın yetkisine, beyanın kamuya açıklanmasına ve en önemlisi bağlayıcı olma niyetine (animus obligandi) bağlıdır.
UAD'nin Nükleer Denemeler (1974) kararı, rıza veya karşılıklılık olmasa dahi niyetin yeterli olduğunu ortaya koymuştur.
2
Yorumlama kurallarını (interpretation) analiz et.
Uluslararası hukukta devletlerin egemenliği asıl olduğundan, bir devletin kendi iradesiyle bu egemenliği sınırladığına dair tereddüt oluşursa işlem dar yorumlanır.
Sınır Uyuşmazlığı (Burkina Faso/Mali) davasında UAD, devletlerin egemenliklerini kısıtlama niyetinin 'kolayca varsayılamayacağını' hükme bağlamıştır.
3
Geri alma (revocation) ve usul şartlarını değerlendir.
İşlemler keyfî olarak geri alınamaz ve sözlü olarak da yapılabilir.
UHK 2006 Rehber İlkeleri, keyfî geri almayı yasaklayarak uluslararası hukukta güven ve istikrarı (estoppel/iyiniyet) korumayı amaçlar.

Key Concept

Tek Taraflı İşlemlerde Animus Obligandi ve Dar Yorum İlkesi

Practice More

UAD'nin 1974 tarihli Nükleer Denemeler (Nuclear Tests) davası kararındaki 'kamuya açıklık' ve 'niyet' kriterlerini tekrar gözden geçirmek faydalı olacaktır.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question