Frankfurt Okulu'nun kurucu figürü Max Horkheimer'a göre; ana akım sosyal bilim kuramları, teorisyeni ve teoriyi incelenen toplumsal gerçeklikten tamamen bağımsız ve 'değerden bağımsız' bir gözlemci olarak kurgular. Horkheimer, bu 'geleneksel teori' anlayışının aslında toplumsal gerçekliğin tarihsel olarak inşa edilmiş niteliğini gizlediğini ve mevcut güç ilişkilerinin 'doğa yasası' gibi algılanmasına yol açtığını savunur.
Buna göre, ana akım Uluslararası İlişkiler kuramlarının (Neorealizm ve Neoliberalizm) Frankfurt Okulu perspektifiyle 'geleneksel teori' kategorisine dahil edilmesinin temel epistemolojik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Toplumsal dünyayı tarihsel bir inşanın ürünü olarak görmek yerine; araştırmacıdan bağımsız, verili ve nesnel bir 'dış gerçeklik' olarak kabul ederek mevcut statükonun yönetimini ve istikrarını (araçsal akıl) amaçlaması.Answer
- BUluslararası sistemi anarşik bir yapıda tanımlayarak, devletlerin davranışlarını rasyonel çıkar maksimizasyonu ve kapasite dağılımı üzerinden açıklamaya çalışması.
- CBilginin üretiminde 'teknik ilgi'yi reddederek bunun yerine 'iletişimsel eylemi' ve uluslararası toplumun normatif gelişimini merkeze alması.
- DÜretim tarzı ve sınıfsal yapıların uluslararası siyaseti belirlediğini varsayarak, siyasal kurumları ekonomik altyapının bir yansıması olarak gören bir indirgemecilik sergilemesi.
- EDevletlerin kimlik ve çıkarlarının sosyal etkileşimler yoluyla inşa edildiğini savunarak, 'ajan-yapı' sorununu materyalist bir perspektifle açıklamayı reddetmesi.
Answer
Ana akım kuramların, toplumsal gerçekliği tarihsel bir inşa yerine verili bir dış gerçeklik olarak kabul ederek statükonun devamına hizmet etmesi (Geleneksel Teori eleştirisi).
Doğru cevap, Frankfurt Okulu'nun en temel eleştirisini yansıtır: Geleneksel teoriler, toplumsal ve siyasal olguları (örneğin devlet merkezli sistemi veya anarşiyi) tarihsel bir sürecin ürünü olarak görmek yerine, onları araştırmacıdan bağımsız 'doğa yasaları' gibi nesnel ve zorunlu gerçekler olarak kabul eder. Bu 'nesnellik' maskesi, aslında mevcut düzenin aksaklıklarını gidermeyi amaçlayan 'sorun çözücü' (problem-solving) bir karakter taşır ve araçsal aklı kullanarak statükonun meşrulaştırılmasına hizmet eder.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Geleneksel Teori vs. Eleştirel Teori ve Araçsal Akıl Eleştirisi