Question

Difficulty: HardNormlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)

Uluslararası hukukta normlar hiyerarşisinin en üstünde yer alan emredici kuralların (jusjus cogenscogens) tespiti, niteliği ve diğer hukuk kurallarıyla olan ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bir kuralın emredici nitelik kazanması için uluslararası devletler topluluğunun bütünü tarafından tanınması gerekir; ancak bu durum her bir devletin ayrı ayrı rızasının (oybirliği) arandığı anlamına gelmez.
  2. B
    Her emredici kural, niteliği gereği uluslararası toplumun tamamına karşı sorumlu olunan ergaerga omnesomnes bir yükümlülük doğururken, her ergaerga omnesomnes yükümlülük zorunlu olarak emredici kural niteliğinde değildir.
  3. C
    1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi uyarınca, bir antlaşmanın emredici kurallarla çatışıp çatışmadığına dair uyuşmazlıklarda taraflardan biri konuyu tek taraflı başvuru ile Uluslararası Adalet Divanı'na götürebilir.
  4. D
    JusJus cogenscogens niteliğindeki bir kural, ancak aynı nitelikte olan ve daha sonra ortaya çıkan genel uluslararası hukuk kuralı ile değiştirilebilir.
  5. Bir devletin, bir teâmül kuralının oluşum sürecinde sürekli itiraz eden devlet (persistentpersistent objectorobjector) konumunda olması, söz konusu kuralın sonradan emredici kural niteliği kazanması durumunda dahi o devletin kuraldan muaf kalmasını sağlar.Answer

Answer

Sürekli itiraz eden devlet (persistent objector) ilkesinin emredici kurallar (jus cogens) karşısında geçerliliğini koruduğunu iddia eden ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü uluslararası hukukta 'sürekli itiraz eden devlet' (persistent objector) statüsü, bir kuralın 'emredici kural' (jus cogens) niteliği kazanması durumunda geçerliliğini yitirir. Jus cogens kuralları, uluslararası devletler topluluğunun bütünü tarafından korunması gereken temel değerleri yansıttığı için, bir devletin rızası olsun ya da olmasın tüm süjeler için bağlayıcıdır. Bu durum, jus cogens normlarının hiyerarşik üstünlüğünün bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Jus cogens tanımının (1969 VAHS Madde 53) analiz edilmesi.
Emredici kuralların 'kendisinden hiçbir sapmaya izin verilmeyen' kurallar olduğu tespit edilir.
Bu kuralların mutlak bağlayıcılığı hiyerarşinin temelidir.
2
Sürekli itiraz eden devlet (persistent objector) doktrininin sınırlarının belirlenmesi.
Bu doktrin sadece adi teâmül kuralları için geçerlidir; emredici kurallar toplumsal vicdanı temsil ettiği için bireysel devlet rızasının üstündedir.
Jus cogens kuralları uluslararası toplumun ortak menfaatlerini koruduğu için itiraz eden devleti de bağlar.
3
Viyana Sözleşmesi'nin usuli hükümlerinin (Madde 66) değerlendirilmesi.
Jus cogens uyuşmazlıklarında Uluslararası Adalet Divanı'na (UAD) tek taraflı başvuru imkanının bulunduğu teyit edilir.
Uluslararası hukukta emredici kuralların korunması için özel bir yargısal güvence getirilmiştir.

Key Concept

Jus Cogens'in Mutlak Bağlayıcılığı ve Persistent Objector İstisnası
Rate this question