Question

Difficulty: MediumUluslararası Örgütlerin Kararları

Uluslararası hukukta örgüt organlarının aldıkları kararlar, örgütü kuran antlaşmadan (kurucu statü) yetki aldıkları için 'türev (ikincil) kaynaklar' olarak adlandırılır. Bu kararların bağlayıcılığı, her örgütün kendi kurucu belgesine göre tayin edilir.

Birleşmiş Milletler (BM) sistemi özelinde, örgüt kararlarının hukuki niteliği ve kaynaklar hiyerarşisindeki yeri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. BM Güvenlik Konseyi'nin 7. Bölüm uyarınca aldığı kararlar üye devletler için bağlayıcıyken, Genel Kurul kararları yeni bir teamülün oluşumuna (opinio juris) katkı sunabilen 'yumuşak hukuk' (soft law) niteliğindedir.Answer
  2. B
    Uluslararası örgüt kararları, Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38(1)38(1). maddesinde açıkça 'asli kaynak' olarak düzenlendiği için tüm devletleri kendiliğinden bağlar.
  3. C
    Genel Kurul tarafından oy birliği ile kabul edilen kararlar, 'jus cogens' niteliği taşıdığı için Güvenlik Konseyi'nin bu kararlara aykırı hareket etmesi hukuken yasaklanmıştır.
  4. D
    Uluslararası örgüt kararları, doktrin ve yargı kararları gibi sadece 'yardımcı kaynak' (subsidiary means) statüsündedir ve devletler için hiçbir durumda hak veya yükümlülük doğuramazlar.
  5. E
    BM Genel Kurulu'nun bütçe ve yeni üye kabulü gibi örgüt içi işleyişe dair aldığı kararlar, kural olarak tavsiye niteliğinde olup üye devletler üzerinde hukuki bir sonuç doğurmaz.

Answer

BM Güvenlik Konseyi'nin 7. Bölüm uyarınca aldığı kararların bağlayıcı olduğu, Genel Kurul kararlarının ise kural olarak 'yumuşak hukuk' niteliği taşıdığı ifadesi doğrudur.
BM Güvenlik Konseyi'nin barışı koruma (7. Bölüm) çerçevesinde aldığı kararlar, BM Şartı Madde 25 gereği tüm üyeler için bağlayıcıdır. Genel Kurul kararları ise kural olarak bağlayıcı olmayan tavsiyelerdir ve modern hukukta 'yumuşak hukuk' olarak nitelendirilerek teamül hukukunun tespitinde kanıt niteliği taşırlar.

Step-by-Step Solution

1
Uluslararası örgüt kararlarının kaynaklar arasındaki yerini belirle.
Örgüt kararları, bir antlaşmaya (BM Şartı) dayandıkları için 'türev/ikincil' kaynaklardır.
UAD Statüsü Madde 38'de doğrudan sayılmadıkları için asli kaynak kategorisinde değillerdir.
2
BM organlarının yetkilerini karşılaştır.
BMGK kararları Madde 25 gereği bağlayıcıdır; BM Genel Kurul kararları ise genellikle tavsiye (recommendation) niteliğindedir.
Uluslararası barış ve güvenliği sağlama yetkisi BMGK'ya bağlayıcı güçle verilmiştir.
3
Yumuşak hukuk (Soft Law) kavramını değerlendir.
Genel Kurul kararları hukuken bağlayıcı olmasalar da devletlerin ortak hukuki inancını (opinio juris) yansıtarak teamül hukukunun oluşumuna katkı sağlar.
Bu nitelikleri nedeniyle bu kararlar 'yumuşak hukuk' olarak tanımlanır.

Key Concept

Uluslararası Örgüt Kararlarının Türev Kaynak Niteliği ve BM Organları Arasındaki Farklar
Rate this question