Examkin

Question

Difficulty: Very hardUluslararası Teâmül (Yapılageliş) Hukuku

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı (1969) davalarında geliştirdiği içtihat çerçevesinde, bir antlaşma hükmünün kısa bir süre içerisinde genel bir teamül (yapılageliş) kuralına dönüşebilmesi için gerekli olan hukuki şartlara ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Söz konusu antlaşma hükmünün temel bir norm koyucu (norm-creating) niteliğe sahip olması ve aradan geçen süre kısa olsa dahi, çıkarları özellikle etkilenen devletler de dâhil olmak üzere devlet uygulamasının hem yaygın hem de fiilen yeknesak olması zorunludur.Answer
  2. B
    Antlaşma hükmünün teamülleşmesi için Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından bir 'deklarasyon' ile onaylanması ve Divan Statüsü'nün 38. maddesi uyarınca asli kaynak olarak tescil edilmesi şarttır.
  3. C
    Hükmün jus cogens (emredici norm) karakterinde olması ve antlaşmaya taraf olmayan devletlerin bu kurala sessiz kalarak zımnen onay vermesi, kuralın teamül niteliği kazanması için yeterli görülmektedir.
  4. D
    Teamülün oluşması için devlet uygulamasının en az bir kuşak (30 yıl) boyunca kesintisiz devam etmesi ve hiçbir devletin kurala 'sürekli itirazcı' statüsünde karşı çıkmamış olması gerekir.
  5. E
    Bir hükmün teamül kuralına dönüşebilmesi için sadece maddi unsur olan devlet uygulamasının yaygınlığı yeterli olup, 'opinio juris' unsuru sadece nezaket kuralları için aranan bir kriterdir.

Answer

Antlaşma hükmünün norm koyucu nitelikte olması ve çıkarları özellikle etkilenen devletlerin de dahil olduğu yaygın, yeknesak bir uygulamanın varlığı gerekir.
Uluslararası Adalet Divanı, Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı davalarında bir antlaşma hükmünün teamüle dönüşmesi için şu şartları aramıştır: 1- Hükmün genel bir kural oluşturmaya müsait, 'norm koyucu' bir nitelikte olması gerekir. 2- Zaman geçişi çok kısa olsa bile, devlet uygulamasının yaygın ve fiilen yeknesak olması gerekir. 3- Bu uygulama içerisinde, söz konusu kuraldan çıkarları 'özellikle etkilenen' devletlerin de yer alması şarttır. Bu şartlar sağlandığında, antlaşmaya taraf olmayan devletler için de teamül yoluyla bağlayıcılık doğabilir.

Step-by-Step Solution

1
Antlaşma hukuku ile teamül hukuku arasındaki geçişkenliği analiz et.
Bir antlaşma kuralının antlaşmaya taraf olmayanları da bağlayan bir teamül kuralına dönüşebileceği saptandı.
Uluslararası hukukta kaynaklar arasında kesin bir ayrım yoktur; antlaşmalar teamülün oluşmasına zemin hazırlayabilir.
2
UAD'nin 1969 Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı davasındaki temel kriterlerini hatırla.
Divan, 'norm koyucu karakter' ve 'özellikle etkilenen devletler' (specially affected states) kriterlerini getirmiştir.
Kısa sürede teamül oluşumu için uygulamanın niteliğinin (yeknesaklık) niceliğinden (süre) daha kritik olduğunu vurgulamak.
3
Teamülün iki temel unsuru olan maddi (uygulama) ve manevi (opinio juris) şartlarını bu özel duruma uyarla.
Uygulamanın yaygın ve yeknesak olması ile birlikte, bunun bir hukuki yükümlülük inancıyla yapılması gerektiği sonucuna varıldı.
Teamülün oluşumu için her iki unsurun da bir arada bulunması zorunluluğunu teyit etmek.

Key Concept

Teamülün Oluşumu ve Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı Kriterleri
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Uluslararası Teâmül (Yapılageliş) Hukuku