Question

Difficulty: MediumPasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)

2026 yılında Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de düzenlenen bir akademik konferansa katılan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bir öğretim üyesi, konakladığı otelin lobisinde bir Macaristan vatandaşı tarafından fiziksel saldırıya uğramış ve ağır yaralanmıştır. Türkiye’nin, yabancı bir ülkede kendi vatandaşına karşı işlenen bu suç fiili üzerinde yargılama yetkisi iddia etmesi, uluslararası hukukta devletin yetki kullanmasına ilişkin aşağıdaki ilkelerden hangisi ile açıklanır?

  1. Pasif Şahsilik (Pasif Kişisel Yetki) İlkesiAnswer
  2. B
    Aktif Şahsilik (Aktif Kişisel Yetki) İlkesi
  3. C
    Mülkilik (Ülkesellik) İlkesi
  4. D
    Koruma İlkesi
  5. E
    Evrensellik İlkesi

Answer

Türkiye'nin yargılama yetkisi iddia etmesi Pasif Şahsilik (Pasif Kişisel Yetki) İlkesi ile açıklanır.
Doğru yanıt olan seçenek, devletin yargı yetkisini suçun mağdurunun (Türk öğretim üyesi) uyrukluğuna dayandırmaktadır. Uluslararası hukukta bu durum 'Pasif Şahsilik' veya 'Pasif Kişisel Yetki' olarak adlandırılır. Senaryoda suç Macaristan'da işlenmiş ve fail bir yabancıdır; Türkiye'nin yetkisi sadece mağdurun Türk vatandaşı olmasından kaynaklanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Olayın gerçekleştiği yer ve tarafların uyruğunu saptayın.
Olay Macaristan'da (yabancı ülke) gerçekleşmiş; fail Macar (yabancı), mağdur ise Türk vatandaşıdır.
Uluslararası hukukta yetki ilkeleri bu üç temel unsura (yer, fail, mağdur) göre belirlenir.
2
Mağdurun uyrukluğuna dayalı yetki kuralını hatırlayın.
Bir devletin, ülke dışında kendi vatandaşına karşı işlenen suçlar nedeniyle yetki kullanması Pasif Şahsilik ilkesidir.
Devletin vatandaşına karşı işlenen haksızlıklarda koruma ve cezalandırma iradesi bu ilkenin temelini oluşturur.

Key Concept

Pasif Şahsilik İlkesi, bir suçun mağdurunun o devletin vatandaşı olması durumunda, suç nerede ve kim tarafından işlenirse işlensin devletin yargı yetkisi kullanabilmesidir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question